(1723) Klemola

(1723) Klemola – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 84 dni w średniej odległości 3,01 au. Została odkryta 18 marca 1936 roku w Obserwatorium Iso-Heikkilä w Turku przez Yrjö Väisälä. Nazwa planetoidy pochodzi od Irji Klemoli, astronoma amatora oraz rektora szkoły w Turku, a także Arnolda Klemoli, amerykańskiego astronoma. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (1723) 1936 FX.


(1698) Christophe

(1698) Christophe – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 234 dni w średniej odległości 3,17 au. Została odkryta 10 lutego 1934 w Observatoire Royal de Belgique w Uccle przez Eugène’a Delporte. Nazwa planetoidy pochodzi od imienia syna bratanka Georgesa Rolanda, administratora Observatoire Royal de Belgique. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (1698) 1934 CS.


(1740) Paavo Nurmi

(1740) Paavo Nurmi – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 320 dni w średniej odległości 2,47 au. Została odkryta 18 października 1939 roku w Obserwatorium Iso-Heikkilä w Turku przez Yrjö Väisälä. Nazwa planetoidy pochodzi od Paavo Nurmi (1897-1973), fińskiego biegacza. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (1740) 1939 UA.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Pulque

Pulque (octli) – niskoprocentowy, lekko musujący napój alkoholowy, tradycyjnie spożywany przez mieszkańców Mezoameryki, wytwarzany ze sfermentowanego soku "maguey pulquero" "Agave salmiana". Roślina ta była w starożytnym Meksyku uznawana przez Indian za świętą i używana w ceremoniach religijnych. Pulque wytwarza się także z kilku innych gatunków agaw: agawy amerykańskiej, a. ciemnozielonej, "Agave lehmanii", "Agave complicata", "Agave gracilispina", "Agave crassispina", "Agave quiotifera".

Potwierdzone wzmianki o pulque pojawiają się już w 200 roku n.e.. Wielu badaczy uważa, że pulque wzięło swój początek z napoju alkoholowego zwanego w języku nahuatl "ixtac octli" (dosłownie „białe pulque”), stosowanego przez prekolumbijskich Indian Mezoameryki (w tym Azteków) podczas obrzędów religijnych w celu osiągania stanu upojenia i wizji. Pulque ofiarowano bogini związanej z tym napojem, zwanej Mayahuel. Napój z dodatkiem narkotyków otrzymywali wojownicy przed walką. W 1968 podczas wykopalisk w obrębie Piramidy w Choluli odkryto naścienne malowidło znane jako "Pijący Pulque".

Sok z rośliny (nazywany "aguamiel") jest uzyskiwany przez wydrążenie łodygi, z której jest codziennie zbierany (przez ok. 2 miesiące). Następnie jest poddawany fermentacji, spontanicznej bądź wymuszonej przez dodanie zaczynu pozostałego z poprzedniego procesu, po czym nadaje się do spożycia. W zależności od zawartości alkoholu rozróżnia się kilka rodzajów pulque: "tlachique" 2-4%, "fuerte" (mocna) 5-7% oraz "curado" (pulque z dodatkiem soków owocowych, niekiedy orzechów itp.). Pulque zawiera wiele cennych składników odżywczych, m.in. witaminy, żelazo, ryboflawinę, niacynę i było tradycyjnie zalecane osobom starszym i karmiącym kobietom.

Żywa niegdyś tradycja produkcji pulque obecnie powoli zanika. Napój jest wyrabiany i pity jedynie w niektórych rejonach Meksyku, głównie na Wyżynie Meksykańskiej. Lokale, w których oferuje się pulque, nazywają się "pulquerías" i dominuje w nich męska klientela. Pulque może być spożywane nierozcieńczone (wtedy ma gorzki, ostry smak) lub też z dodatkiem miodu, wody albo soków owocowych. Kiedyś jako dodatków używano ziół, ostrej papryki albo pestek dyni. Ze względu na trudności z magazynowaniem oraz konserwowaniem napój jest słabo znany na świecie. W sprzedaży pojawiło się pulque z sokiem owocowym w puszkach.

Z tego samego rodzaju agawy "Agave salmiana" (lub z kilkudziesięciu innych) destylowany jest mezcal, którego odmianą jest popularna tequila.


Silver Side Up

Silver Side Up – trzeci studyjny album kanadyjskiej formacji Nickelback. Płyta ukazała się na rynku 11 września 2001 roku, nakładem wytwórni Roadrunner. Tym razem do współpracy nad materiałem zespół zaprosił producenta Ricka Parashara, znanego ze współpracy z takimi zespołami jak Pearl Jam czy Temple of the Dog. Z albumu pochodzi największy przebój zespołu "How You Remind Me", który przyniósł grupie dużą liczbę nagród, oraz ogólnoświatowy rozgłos. Album dotarł do 2 miejsca listy Billboard 200, oraz zajął 1. miejsca na listach w Kanadzie, Irlandii, Nowej Zelandii, oraz Wielkiej Brytanii. Ponadto album w wielu krajach uzyskał statusy złotych, oraz platynowych płyt, m.in. ośmiokrotna platyna w Kanadzie, sześciokrotna w Stanach Zjednoczonych oraz trzykrotna w Wielkiej Brytanii oraz Nowej Zelandii. Album został również umieszczony w roku 2002 na 26 miejscu w zestawieniu brytyjskiego magazynu Q w kategorii "Q magazine Recordings of The Year" Łączna liczba sprzedanych kopii albumu na całym świecie przekroczyła 14,1 mln. W 2010 roku, magazyn Billboard umieścił album na 47. pozycji w zestawieniu "200 najlepszych albumów dekady".


Monsunowe wesele

Monsunowe wesele (ang. "Monsoon Wedding") – indyjski film z 2001.

Akcja filmu rozgrywa się w Delhi. Film koncentruje się na zmaganiach ojca (Naseeruddin Shah) z przygotowaniami do ślubu jedynej córki Aditi (Vasundhara Das), której małżeństwo sam zaaranżował. Ślub ma się odbyć w tradycji pendżabskiej. Zadanie jest nie tylko karkołomne, ale również bardzo kosztowne. A rodzina, która zbiera się po raz pierwszy od bardzo długiego czasu, wcale nie ułatwia sprawy.


Nie ma sprawy

Nie ma sprawy (tytuł oryginalny Ed) – amerykański serial komediowy, produkowany w latach 2000-2004 przez stację NBC. W Polsce wyświetlała go stacja TVN7 oraz stacje Canal+ i Hallmark pod nazwą oryginalną Ed. Serial składa się z czterech serii (83 odcinki). Głównym bohaterem serialu jest zabawny Ed Stevens, którego gra Tom Cavanagh. Serial w 2001 roku dostał nominacje do nagrody Emmy w kategorii reżyseria, scenariusz i główna rola męska.

NBC zakończyła produkcję serialu w 2004 roku z powodu słabej oglądalności.

W pierwszej serii serialu wykorzystano jako temat muzyczny piosenkę Foo Fighters "Next Year", a w drugim sezonie piosenkę Clem Snide "Moment in the Sun". W trzecim i czwartym sezonie powtórnie wykorzystano piosenkę "Next Year".


Magdalena Buczek

Magdalena Buczek (ur. 6 marca 1988 w Łaziskach Górnych) – założycielka Podwórkowych Kółek Różańcowych Dzieci, spikerka Radia Maryja i Telewizji Trwam. Ukończyła dziennikarstwo i politologię w WSKSiM w Toruniu.


Marina Sirtis

Marina Sirtis (ur. 29 marca 1955 w Londynie, Wielka Brytania) – urodzona w Anglii amerykańska aktorka greckiego pochodzenia. Znana przede wszystkim jako doradca Deanna Troi z serialu Star Trek: Następne pokolenie oraz czterech filmów pełnometrażowych serii Star Trek. Wystąpiła również epizodycznie w trzech odcinkach serialu Star Trek: Voyager oraz w finałowym odcinku Star Trek: Enterprise.

Ponadto wystąpiła gościnnie w odcinku "Watergate" (2000) serialu Gwiezdne wrota (czwarty sezon) jako dr Svetlana Markov.


Niedźwiedź z Nandi

Niedźwiedź z Nandi (niedźwiedź nandi, nandi) – tajemnicze zwierzę, obiekt zainteresowania kryptozoologii. Opisywany jako ssak podobny do niedźwiedzia, wielkiego pawiana lub wielkiej hieny, rzekomo występujący w Afryce Wschodniej.

Niedźwiedzie obecnie nie występują w Afryce, jednak w górskich lasach Maroka istniał do XIX wieku podgatunek niedźwiedzia brunatnego – niedźwiedź berberyjski ("Ursus arctos crowtheri").

Niedźwiedź z Nandi opisywany jest jako bardzo agresywny drapieżnik, żerujący nocą, napadający na ludzkie domostwa i na ludzi. W językach afrykańskich określany terminami "chemosit", "chimiset" (diabeł), "gateit" (co znaczy wyjadacz mózgu), "genonet", "duba" (od arabskiego słowa dubb - niedźwiedź), "nunda", "nundar", "mngwa", "mu-ngwa", "kerit", "koddoelo" i innymi. Nazwa "niedźwiedź z Nandi" ("Nandi Bear") została nadana przez kolonistów brytyjskich w I połowie XX wieku.


Bovespa

Bovespa ("BOlsa de Valores dE São PAulo") to indeks giełdy papierów wartościowych BM&F Bovespa. W jego skład wchodzą akcje ponad 500 spółek.

Indeks Bovespa składa się z portfela akcji przedsiębiorstw, których obrót stanowi 80% obrotu giełdowego w czasie ostatnich 12 miesięcy i które brały udział w co najmniej 80% sesji giełdowych. Aby zapewnić odpowiednią reprezentatywność, skład indeksu jest rewidowany co trzy miesiące.


Final Fantasy IX

– japońska komputerowa gra fabularna wyprodukowana i wydana w 2000 roku przez firmę Square Co., Ltd. (teraz Square Enix) na konsolę Sony PlayStation. Gra jest dziewiątą częścią z serii "Final Fantasy" oraz ostatnią, która zadebiutowała na pierwszą konsolę PlayStation. W 2010 roku gra doczekała się ponownego wydania na PlayStation Network w ramach serii "PSone Classics". W dziewiątej części do serii wprowadzono nowe funkcje niedostępne w poprzednich częściach takie jak „Active Time Event", „Mognet" oraz unikalny ekwipunek i system umiejętności.

Fabuła "Final Fantasy IX" w głównej mierze opiera się na wojnie pomiędzy narodami. Gracz kieruje młodym złodziejem imieniem Zidane Tribal, który dołącza do innych by obalić królową Alexandrii Brahne, odpowiedzialną za wybuch wojny. Fabuła zmienia się, gdy główni bohaterowie dowiadują się, że Brahne współpracuje z jeszcze bardziej groźną osobą zwaną Kuja.

"Final Fantasy IX" powstawało razem z "Final Fantasy VIII", jednak w przeciwieństwie do ósmej części producenci powrócili do bardziej tradycyjnego stylu, obecnego w pierwszych grach serii. Wskutek tego Final Fantasy IX w dużej mierze zainspirowana była pierwszym "Final Fantasy", oraz zawiera aluzje i nawiązania do poprzednich części serii. Gra otrzymała bardzo przychylne opinie recenzentów i posiada najwyższy wynik na Metacritic ze wszystkich gier "Final Fantasy". Na dzień 31 marca 2013 roku "Final Fantasy IX" gra sprzedała się w ilości 5,30 miliona egzemplarzy na całym świecie.


Lou Rawls

Lou Rawls (ur. 1 grudnia 1933 w Chicago, zm. 6 stycznia 2006) – amerykański piosenkarz i aktor głosowy, filmowy i telewizyjny.

Rawls wydał ponad 60 albumów. Jego nagrania sprzedano w nakładzie przekraczającym 40 milionów kopii. W trakcie ponad 40-letniej kariery muzycznej Rawlsa uhonorowano trzema nagrodami Grammy. Największym przebojem muzyka jest piosenka „You’ll Never Find Another Love like Mine”.

Zmarł na nowotwór mózgu i raka płuca.


Portret ojca Hortensia

Portret ojca Hortensia Felixa Paravicina – obraz olejny namalowany przez hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego, Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.


Right Now

„Right Now” – utwór Rihanny oraz Davida Guetty, pochodzący z siódmego studyjnego albumu barbadoskiej piosenkarki, zatytułowanego "Unapologetic" (2012). 28 maja 2013 wytwórnia Def Jam wydała piosenkę jako czwarty singel promujący wydawnictwo.

„Right Now” jest utworem klubowym, łączącym muzykę elektroniczną i taneczną, a jego tekst odnosi się do życia chwilą obecną. Singel otrzymał głównie pozytywne recenzje od krytyków muzycznych, z których znaczna część określiła jako jedną z najlepszych piosenek na "Unapologetic".


Estadio Doce de Octubre

Estadio Doce de Octubre – wielofunkcyjny stadion w mieście Tuluá, w Kolumbii. Został otwarty w 1967 roku. Może pomieścić 16 000 widzów. Swoje spotkania rozgrywa na nim drużyna Deportivo Tuluá.


Łuna 19

Łuna 19 (ros. "Луна" 19, tłum. Księżyc 19) – radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona w ramach programu Łuna.


Gospodarka Rybna

Gospodarka Rybna – polskie czasopismo branżowe, poświęcone sprawom gospodarki rybnej: rybactwa śródlądowego, rybołówstwa morskiego, przetwórstwa rybnego i handlu rybami.

Pierwszy numer ukazał się w 1949 roku. Redakcja mieściła się w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 28, wydawcą było Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne.


Kościół „Na Rozwoju” w Czeskim Cieszynie – luterański kościół, użytkowany przez zbór Ewangelickiego Kościoła Czeskobraterskiego Augsburskiego Wyznania w Czeskim Cieszynie.

Po powstaniu miasta Czeski Cieszyn w 1920 roku miejscowi ewangelicy zostali odcięci granicą od kościoła Jezusowego. W 1923 spotkali się oni aby wybrać pastora, którym został pochodzący z Kojkowic Paweł Zahradnik. Z wyborem tym nie zgodzili się propolscy ewangelicy, którzy z czasem doprowadzili do powstania osobnego zboru i wybudowania własnego kościoła „Na Niwach”. Zbór prowadzony przez Pawła Zahradnika posiadając większe środki i poparcie władz (m.in. burmistrza Józefa Kożdonia) w 1926 przystąpił do Niemieckiego Kościoła Ewangelickiego w Czechach, na Morawach i na Śląsku.

Kościół zbudowany w 1927 roku według projektu Wilhelma Schöna i Józefa Kozła, w stylu ekspresjonistycznym, stanął na skwerze im. Marcina Lutra, w dzielnicy Rozwój. Płaskorzeźba dr. Marcina Lutra znajduje się na ścianie stojącego tuż obok kościoła domu parafialnego. Po II wojnie światowej majątek Niemieckiego Kościoła Ewangelickiego został skonfiskowany a właścicielem kościoła „Na Rozwoju” został Ewangelicki Kościół Czeskobraterski, dotychczas użytkujący leżący niedaleko kościół na ul. Frydeckiej.

Budowa jest typu bazylikowego, z szeroką nawą, z fasadą z masywną wieżą skrytą namiotowym hełmem z dzwonnicą. W wejściu znajduje się trójosiowy portyk, wsparty szeregiem arkad z wypukłymi zygzakami. Wnętrze jest trójnawowe. Sklepienie nawy głównej ozdobione jest fałszywymi kasetonami z kontrastowej czarnobrunatnej dekoracji. Prezbiterium jest wydzielone, a w nawach bocznych znajdują się pawłacze.


Kraków rankiem

Kraków rankiem – obraz olejny namalowany przez polskiego malarza Juliana Fałata w 1897 roku.

Obraz przedstawia fragment oglądanego z góry pejzażu z dominującą sylwetką Baszty Stolarzy, za którą we mgle rysuje się bryła Kościoła Mariackiego w Krakowie.

Obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.


Konzerthaus Berlin

Konzerthaus Berlin (także: Schauspielhaus, Schauspielhaus Berlin, Schauspielhaus am Gendarmenmarkt) – klasycystyczny budynek teatralny, znajdujący się w Berlinie, w dzielnicy Mitte, na placu Gendarmenmarkt.

Budynek został zbudowany według projektu architekta Karla Friedricha Schinkla w latach 1818–1821. W 1821 roku otwarto tu "Königliches Schauspielhaus," a w latach 1919–1945 mieścił się tu "Preußisches Staatstheater" (pol. „Pruski Teatr Państwowy”). Teatr został zniszczony podczas II wojny światowej, a jego odbudowa rozpoczęła się w 1976 roku. Budynek otwarto ponownie jako dom koncertowy w 1984 roku, a w 1994 roku oficjalnie nadano mu nazwę "Konzerthaus". Jest wpisany do rejestru berlińskiego urzędu krajowego ds. ochrony zabytków jako "Schauspielhaus" pod numerem 09065015.


Zombie SS 2

Zombie SS 2 (norw. "Død snø 2") – norweski film fabularny (horror komediowy) z 2014 roku w reżyserii Tommy’ego Wirkoli, będący sequelem filmu "Zombie SS" z 2009 roku. Premiera filmu w Norwegii miała miejsce 12 lutego 2014 roku.

Po raz pierwszy film został zaprezentowany na Sundance Film Festival 2014 w Stanach Zjednoczonych.


Pan pozwoli, Rocco Papaleo

Pan pozwoli, Rocco Papaleo (wł. tytuł "Permette? Rocco Papaleo") – francusko–włoski komedio–dramat z 1971 roku w reżyserii Ettorego Scoli, który również współtworzył scenariusz obok Petera Goldfarba i Ruggero Maccari. Światowa premiera odbyła się 22 listopada 1971 roku. W rolach głównych wystąpili Marcello Mastroianni oraz Lauren Hutton. Muzykę do filmu skomponował Armando Trovajoli.


Dudley Shelton Senanayake

Dudley Shelton Senanayake (syng. ඩඩ්ලි ශෙල්ටන් සේනානායක, tamil. டட்லி சேனநாயக்கா, ur. 19 czerwca 1911, zm. 13 kwietnia 1973) – trzykrotny premier Sri Lanki. Najstarszy syn Molly Dunuwila i Dona Stephena Senanayake, pierwszego premiera kraju.

Kształcił się w prestiżowej szkole S. Thomas' College, Mount Lavinia potem w Corpus Christi College i Middle Temple. Po powrocie na Cejlon został członkiem Rady Państwa, w której jego ojciec był ministrem rolnictwa. Zastąpił go na tym stanowisku w 1946 i pełnił tę funkcję także po uzyskaniu przez kraj niepodległości. Kilka dni po nagłej śmierci swego ojca, został niespodziewanie mianowany na fotel premiera (26 marca 1952) przez gubernatora Cejlonu, Lorda Soulbury. W październiku 1953 Shelton Senanayake złożył dymisję z powodu kłopotów gospodarczych kraju i strajków - powszechnie znanych jako "Wydarzenia Hartal 1953".

W 1960 znów został premierem, ale już po czterech miesiącach zrezygnował z tej funkcji z powodu sporów koalicyjnych a jego partia UNP przeszła po wyborach do opozycji. Po wygraniu przez UNP przedterminowych wyborów w 1965 został premierem po raz trzeci. Tym razem rządził przez pięć lat. Dążył do pogodzenia zwaśnionych ze sobą nacjonalistów syngaleskich i tamilskich. Przeprowadził reformy wyciągające gospodarkę kraju z kryzysu. Tak zwana "zielona rewolucja" w rolnictwie przyniosła wielki sukces. Sama produkcja ryżu podwoiła się w ciągu zaledwie czterech lat.
Kolejne wybory, w 1970 jednak przegrał na rzecz partii byłej premier Sirimavo Bandaranaike.

Pozostał aktywny w polityce aż do swojej śmierci w kwietniu 1973. Jego pogrzeb zgromadził nieprzebrane tłumy i do dziś wspomina się go jako prawdziwego demokratę i męża stanu.


Emmanuel Mudiay

__BEZSPISU__

Emmanuel Mudiay (ur. 5 marca 1996 w Kinszasie) – kongijsko-amerykański koszykarz, występujący na pozycji rozgrywającego lub rzucającego obrońcy.

W 2012 i 2013 zdobył złote medale podczas turnieju Adidas Nations. W 2012 został wybrany MVP turnieju. W 2014 wystąpił w trzech spotkaniach gwiazd amerykańskich szkół średnich – Jordan Classic, Nike Hoop Summit i McDonald’s All-American. Został też wybrany do I składu All-American przez magazyny Parade i USA Today.

Został wybrany z 7. numerem przez drużynę Denver Nuggets w 2015 NBA Drafcie.


Wojciech Zalewski

Wojciech Zalewski (ur. 1968 w Warszawie) – polski pisarz, autor i wydawca atlasów historycznych, książek historycznych, strategicznych, gier planszowych, publikacji prasowych o tematyce historycznej i geopolitycznej, od roku 2000 redaktor naczelny Wydawnictwa Taktyka i Strategia.

Absolwent Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Ekspert Narodowego Centrum Studiów Strategicznych. Organizator rekonstrukcji historycznych, m.in. Mława 1939, Bzura 1939, Bitwa Warszawska.

Były stały współpracownik miesięcznika Magia i Miecz.


Nora Gjakova

Nora Gjakova (ur. 17 sierpnia 1992 r. w Peciu w Jugosławii) – kosowska judoczka walcząca w kategorii wagowej do 57 kilogramów, srebrna i brązowa medalistka igrzysk europejskich, mistrzyni Europy.


Żołtarz Dawida proroka

Żołtarz Dawida proroka – swobodne tłumaczenie "Psalmów" dokonane przez Walentego Wróbla w pierwszej połowie XVI wieku.

Przekład powstał przed 1528. Inicjatorką powstania przekładu była wojewodzina poznańska Katarzyna z Szamotuł Górkowa. Rękopiśmienna wersja cieszyła się dużą popularnością i była często kopiowana. Zachował się rękopis w kodeksie przechowywanym w Bibliotece Kórnickiej oraz odpis z 1536 w Bibliotece Jagiellońskiej. Pierwsze wydanie drukowane, zatytułowane "Żołtarz Dawidow przez mistrza Walentego Wróbla z Poznania na rzecz polską wyłożony", ukazało się w Krakowie w 1539 nakładem Heleny, wdowy po Florianie Unglerze. Wydanie to zostało zredagowane przez Andrzeja Glabera (Wróbel zmarł w 1537). Dokonał on drobnych przeróbek oraz poprzedził książkę wstępem w formie "Listu dedykacyjnego" dla Piotra Kmity. W tym samym 1539 ukazało się również wydanie książki w drukarni Szarfenbergów, zaś kolejne wydania ukazywały się w 1540, 1543, 1547 i kolejnych latach.

Tekst psałterza ma charakter bardziej parafrazy niż dokładnego tłumaczenia. Psalmy opatrzone są komentarzami zawierającymi dosłowne objaśnienia utworów, słów i zwrotów, objaśnienia moralne, przenośne i wskazanie znaczeń rozumianych jako zapowiedź zdarzeń "Nowego Testamentu".


Tarumae

– aktywny stratowulkan w północnej Japonii, na południowo-zachodnim krańcu wyspy Hokkaidō. Jest jednym z wulkanów otaczających jezioro Shikotsu. Zarówno Tarumae, jak i pobliskie wulkany oraz jezioro są częścią Parku Narodowego Shikotsu-Tōya. W jego pobliżu leżą między innymi miasta Tomakomai i Chitose, z których wulkan jest dobrze widoczny.

Ostatnia potwierdzona erupcja wulkanu miała miejsce w lutym 1981 roku.


BMG Poland

BMG Poland Sp. z o.o. – polska wytwórnia muzyczna, pododdział koncernu BMG, powstała w 1993 roku w Warszawie.

W 1996 roku wytwórnia odkupiła od Marka Kościkiewicza wytwórnię Zic Zac, która w styczniu 1997 została przekształcona w pododdział BMG Poland. Kościkiewicz natomiast objął stanowisko dyrektora generalnego BMG w Polsce.

5 sierpnia 2004 roku wytwórnia BMG Poland połączyła się z Sony Music Entertainment Poland tworząc Sony BMG Music Entertainment Poland. Fuzja odbyła się na mocy umowy joint venture pomiędzy koncernami BMG i Sony Music Entertainment.

W katalogu BMG Poland znajdowali się m.in. tacy wykonawcy jak: Ania Dąbrowska, De Mono, Ewelina Flinta, Golden Life, Lech Janerka, Alicja Janosz, Robert Janson oraz Just 5. 67 z wydanych przez wytwórnię płyt uzyskało w Polsce status złotej, 35 platynowej oraz 1 diamentowej. Największy sukces komercyjny odniósł wydany w 1999 roku album polskiej wokalistki Kayah i bośniackiego muzyka Gorana Bregovicia – "Kayah i Bregović". Nagrania uzyskały status diamentowej płyty w Polsce sprzedając się w nakładzie 500 tys. egzemplarzy.

Do czasu przekształcenia w 2004 roku firma prowadziła pododdział Sissy Records wydający muzykę alternatywną. Oficyna wydała nagrania m.in. takich wykonawców jak: Andrzej Smolik, Cool Kids of Death, Futro, Jacek Lachowicz, Lenny Valentino, Novika oraz Ścianka.


Portret Stanisława Augusta z maską

Portret Stanisława Augusta z maską – obraz olejny (portret) namalowany przez włoskiego malarza Jana Chrzciciela Lampiego w 1788–89 roku.

Obraz przedstawia króla Polski Stanisława II Augusta z trikornem na głowie, ubranego w karnawałowy strój wenecki wywodzący się z włoskiej commedii dell’arte, ze wstęgą Orderu Orła Białego i białą maską w prawej dłoni.

Obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.


Portret Józefa Brandta

Portret Józefa Brandta – obraz olejny namalowany przez polskiego malarza Bolesława Szańkowskiego w 1910, znajdujący się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Portret przedstawia polskiego malarza Józefa Brandta w pozycji siedzącej, z paletą i pędzlami w lewej dłoni.


Brosza z Meldorf

Brosza z Meldorf – wykonana z brązu fibula, uważana za najstarszy znany zabytek pisma runicznego. Odkryta została przypadkiem w 1979 roku przez Michaela Gebühra w magazynach muzeum w Meldorf w północnych Niemczech. Dokładne pochodzenie zabytku nie jest znane. Brosza datowana jest na I połowę I wieku n.e.

Powierzchnia broszy pokryta jest zagadkową inskrypcją, przez część badaczy interpretowaną jako forma łacińskiej majuskuły, powszechnie uważaną jednak za przykład pisma protorunicznego. Czytany jako inskrypcja runiczna daje od prawej do lewej wynik "iþih"/"iwih", a od lewej do prawej "hiþi"/"hiwi". Forma "hiwi" oznacza tyle co „matce rodziny”. Z kolei odczytywany jako pismo łacińskie napis daje zapisaną od prawej do lewej formułę "idin" – „dla Idy” ew. „Odyn”.


Josiah Warren

Josiah Warren (ur. 1798 w Bostonie, zm. 14 kwietnia 1874 w Charlestown) – amerykański anarchoindywidualista, wynalazca, muzyk oraz pisarz. Jest uważany za pierwszego amerykańskiego anarchistę.


Niegrzeszny Mag

Niegrzeszny Mag – powieść fantasy Eugeniusza Dębskiego, wydana w 2007 roku nakładem Fabryki Słów.


Order Trzech Złotych Run

Order Trzech Złotych Run (fr. "Ordre des Trois Toisons d'Or") – ustanowiony przez cesarza Napoleona Bonaparte, lecz nie wprowadzony order wojskowy I Cesarstwa Francuskiego.


Maria Serrano Serrano

Maria Serrano Serrano (ur. 26 listopada 1973 w Madrycie, zm. 24 listopada 2001) – hiszpańska modelka i piosenkarka, najbardziej znana jako wokalistka grupy Passion Fruit grającej muzykę z gatunku eurodance oraz bubblegum dance. W 2001 zginęła w katastrofie lotniczej samolotu relacji Berlin-Zurych, który rozbił się w pobliżu Bassersdorf w Szwajcarii na krótko przed lądowaniem. Zmarła na dwa dni przed swoimi 28. urodzinami. Na pokładzie samolotu znajdowały się również inne członkinie zespołu – Nathaly Van Het Ende i Debby St. Maarten, która jako jedyna z tercetu przeżyła.


Caravaggioniści utrechccy

Caravaggioniści utrechccy – malarze z Utrechtu, którzy, powróciwszy do Holandii po wieloletnim pobycie w Rzymie, stworzyli nową formułę holenderskiego malarstwa barokowego, północny wariant włoskiego caravaggionizmu – światłocieniowego, kontrastowego i dramatycznego stylu Caravaggia i jego wczesnych naśladowców. Główni przedstawiciele:
* Dirck van Baburen (ok. 1595–1624),
* Hendrick ter Brugghen (1588–1629),
* Gerrit van Honthorst (1592–1656).
Tradycje caravaggionizmu utrechckiego kontynuował Matthias Stomer (ok. 1600–po 1650).
Wszyscy byli uczniami malarzy manierystycznych, ale szybko przejęli formułę artystyczną Caravaggia i jego uczniów – Orazia Gentileschiego i Bartolomea Manfrediego. Oddziałali bardzo silnie na następne pokolenie malarzy holenderskich – Fransa Halsa, Rembrandta i Jana Vermeera oraz Francuza Georges'a de La Toura.


Wümme

Wümme – rzeka w Niemczech w północnej Dolnej Saksonii i Bremie, stanowiąca - razem z Hamme – rzekę źródłową dla Lesum prawego dopływu Wezery.
Wümme to również nazwa miejscowości przy drodze krajowej B75, przez którą przepływa rzeka Wümme (mniej więcej w połowie drogi pomiędzy Tostedt a Lauenbrück).


Niszczyciele typu Grom

Niszczyciele typu Grom – seria dwóch dużych niszczycieli z okresu międzywojennego i II wojny światowej, zbudowanych w Wielkiej Brytanii dla polskiej Marynarki Wojennej. Oprócz nich szefostwo MW planowało wybudowanie dwóch kolejnych niszczycieli tego typu, ich budowa rozpoczęła się w kraju w 1939 roku, jednak nie udało się ich ukończyć przed wybuchem wojny. W chwili wejścia do służby były jednymi z najsilniejszych i najszybszych jednostek tej klasy na świecie, walczyły podczas wojny u boku marynarki brytyjskiej. ORP „Grom” został zatopiony przez niemieckie lotnictwo w 1940 pod Narvikiem, a ORP „Błyskawica” przetrwał wojnę i jest obecnie zachowany jako okręt-muzeum przycumowany do nabrzeża Pomorskiego w Gdyni.


Regionalny System Obronny

Regionalny System Obronny (ang. "Regional Security System" – "RSS") – międzynarodowa umowa dotycząca obrony i ochrony regionu wschodnich Karaibów. Założony został w październiku 1982 przez Antiguę i Barbudę, Dominikę, Saint Lucię oraz Saint Vincent i Grenadyny.


Madonna di Foligno

Madonna di Foligno – obraz namalowany w roku 1512 przez Rafaela.

Obraz został zamówiony przez sekretarza i przyjaciela Juliusza II, Sigismondo Conti, do kościoła Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego w Rzymie, jednak później został przeniesiony do Foligno, stąd nazwa obrazu. Obecnie dzieło to znajduje się w Pinakotece Watykańskiej.

W obrazie tym Rafael nawiązał bezpośrednio do stylu malarzy weneckich. Postać Marii została umieszczona w górnej części obrazu, na tronie z chmur, za jej plecami znajduje się złoty krąg stanowiący źródło światła rozjaśniającego całą scenę. W dolnej części znajdują się postacie Jana Chrzciciela, św. Franciszka oraz św. Hieronima, który poleca Madonnie donatora. Najwyraźniejszą analogią do malarstwa weneckiego, szczególnie prac Giorgionego, jest ukazany w tle pejzaż, na którym można dostrzec błyskawicę uderzającą w dom zleceniodawcy. Uderzenie to nie spowodowało żadnych szkód i to właśnie zdarzenie skłoniło Sigismondo Conti do ufundowania tego obrazu ołtarzowego.


TP-Link

TP-Link Technologies Co., Ltd. − chińskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją sprzętu sieciowego (głównie przeznaczonego do sieci bezprzewodowych), w tym m.in. kart sieciowych, routerów oraz przełączników, a ostatnio również telefonów komórkowych. Fabryka przedsiębiorstwa znajduje się w Chinach.


W mroku pod schodami

W mroku pod schodami (tytuł oryg. "The People Under the Stairs") – amerykański horror filmowy z 1991, reżyserowany przez Wesa Cravena. Film łączy w sobie jednocześnie elementy grozy i czarnego humoru.

Film kręcono w Los Angeles i w Nowym Jorku od 18 marca do 3 czerwca 1991 roku; na ekranach zadebiutował już 1 listopada tego roku. W pierwszy weekend wyświetlania go w kinach zarobił 5 220 000 dolarów, niemalże pokrywając koszty produkcji. W samych Stanach Zjednoczonych zarobił następnie blisko pięć razy tyle.

Zapowiadano zarówno powstanie sequela, jak i remake'a filmu, lecz bliższe informacje na temat ewentualnej kontynuacji są nieznane.


Donat Makijonek

Donat Makijonek (ur. 16 maja 1891, zm. po 24 maja 1941) – major pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, as myśliwski Imperium Rosyjskiego.


HAMMER

HAMMER – 64-bitowy system plików stworzony przez Matthew Dillona dla systemu DragonFly BSD.

Koncepcja systemu oparta została na wykorzystaniu drzew binarnych. HAMMER oferuje możliwość tworzenia snapshotów oraz automatyczne naprawianie systemu w przypadku uszkodzenia. Aktualnie trwają prace nad przeniesieniem go do jądra Linux.


USS Jimmy Carter (SSN-23)

USS Jimmy Carter (SSN-23) trzeci i ostatni z serii amerykańskich okrętów podwodnych z napędem atomowym typu "Seawolf". W odróżnieniu od dwóch pierwszych jednostek, skutkiem zakończenia zimnej wojny, okręt ten został zmodyfikowany w sposób dostosowujący go do zadań ery postzimnowojennej.

Proces konstrukcji trzeciego i ostatniego okrętu USS "Jimmy Carter" zapoczątkowano w 1995 roku, sama zaś budowę rozpoczęto 3 lata później, jako okrętu zdolnego do prowadzenia badań podwodnych i niesienia pomocy, w czym miał zastąpić USS Parche (SSN-683). Jego duży magazyn broni, częściowo zamieniono na pomieszczenie dla oddziałów SEAL. Do służby wszedł dopiero w 2005 r. Przejęcie przez USS "Jimmy Carter" zadań USS "Parche" wzbudziło pewną ilość kontrowersji, które do dziś nie zostały przez US Navy wyjaśnione. Okręt bowiem posiada wprawdzie całe uzbrojenie i sensory typu SSN21, jednakże biorąc pod uwagę zadania jakie wykonywał USS "Parche", zastąpienie go w nich przez SSN-23 oznacza zaangażowanie najlepszego okrętu bojowego US Navy w działalność badawczą i poszukiwawczo-ratunkową. USS "Jimmy Carter" (SSN-23) jest pierwszym myśliwskim okrętem podwodnym, który otrzymał imię byłego prezydenta. Inni nieurzędujący prezydenci byli do tej pory honorowaniu przez nadanie ich nazwisk lotniskowcom (8 jednostek) oraz balistycznym okrętom podwodnym (12 okrętów). Prezydent Franklin D. Roosevelt został uhonorowany nadaniem jego imienia lotniskowcowi "Franklin D. Roosevelt" (CVB-42), a następnie przez swoją żonę, na której cześć jego nazwisko nadano niszczycielowi "Roosevelt" (DDG-80)

Przeprowadzona w stoczni Electric Boat kosztem 887 mln dolarów modyfikacja "Cartera", doprowadziła do zaimplementowania w nim zaawansowanej technologii służącej wykonywaniu misji specjalnych, obserwacji taktycznej oraz operacji minowych. Według zapewnień amerykańskiego Departamentu Obrony, modyfikacja ta nie uszczupliła zdolności bojowej okrętu względem pozostałych jednostek tego typu. Skutkowała jednak wydłużeniem okrętu o 30 metrów oraz zwiększeniem pełnej wyporności o 2997 ton.


Großer Feldberg

Großer Feldberg – najwyższy szczyt gór Taunus o wysokości 881,5 m n.p.m. Znajduje się w Niemczech w kraju związkowym Hesja.


22. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie odbył się w dniach 23 czerwca-4 lipca 1972 roku. W konkursie głównym zaprezentowano 23 filmy pochodzące z 15 różnych krajów.

Jury pod przewodnictwem amerykańskiej scenarzystki Eleanor Perry przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotego Niedźwiedzia, włoskiemu filmowi "Opowieści kanterberyjskie" w reżyserii Piera Paola Pasoliniego. Drugą nagrodę w konkursie głównym, Srebrnego Niedźwiedzia – Nagrodę Specjalną Jury, przyznano amerykańskiemu filmowi "Szpital" w reżyserii Arthura Hillera.


Microsoft Visio

Microsoft Visio – składnik pakietu aplikacji biurowych Microsoft Office służący do tworzenia schematów i diagramów. Do roku 2000 program był rozwijany przez przedsiębiorstwo Visio, które zostało przejęte przez Microsoft. Od wersji 2003 dostępny w polskiej wersji językowej.


Far Cry

Far Cry – strzelanka pierwszoosobowa, wyprodukowana przez Crytek Studios oraz wydana przez Ubisoft w 2004 roku.


Fadrique Alfonso de Castilla

Fadryk Alfons Kastylijski (hiszp. "Fadrique Alfonso de Castilla", ur. 13 stycznia 1333 w Sewilli, zm. 29 maja 1358 w rodzinnym mieście) 25. wielki mistrz zakonu Santiago, pan na Haro.

Był nieślubnym synem króla Kastylii i Leónu – Alfonsa XI i jego kochanki Eleonory de Guzmán, przyrodnim bratem króla Piotra I Okrutnego i bratem bliźniakiem następcy Piotra, Henryka II.

Miał 3 dzieci z małżeństwa z Eleonorą de Angulo.

Po śmierci swojej matki zamordowanej za zgodą Piotra I na rozkaz królowej wdowy Marii Portugalskiej, wystąpił wraz z pozostałymi braćmi, synami Eleonory de Guzman, przeciwko królowi. W jakiś czas potem pojednał się z królem i został nawet królewskim emisariuszem wysłanym do powitania Blanki de Burbon, przyszłej żony króla, na granicy królestwa.

W 1354 król powierzył mu ochronę granicy z Portugalią. Fadryk wszedł wówczas w układy z bratem Henrykiem i Janem Alfonsem Albuquerque, dawnym faworytem królewskim będącym w niełasce. Wystąpił przeciwko królowi w trakcie buntu mieszkańców Toledo na czele 700-osobowego oddziału. Mając w perspektywie wojnę domową król starał się załagodzić konflikt, pozornie się wycofując i oferując Fadrykowi znaczący urząd na dworze.

Król zaprosił go do Sewilli, gdzie Fadryk po przybyciu do miasta został pojmany i zgładzony.


.at

.at – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Austrii, działa od 1988 roku i administrowana przez NIC.AT.


.az

.az – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Azerbejdżanu, działa od 1993 roku i jest administrowana przez Urząd Komunikacji Azerbejdżanu.


Kristoffer Rygg

Kristoffer Rygg (ur. 9 września 1976 w Oslo), znany również jako Garm, G. Wolf, Trickster G., Fiery G. Maelstrom i God Head. - norweski muzyk, kompozytor, wokalista i autor tekstów, a także producent muzyczny i inżynier dźwięku. Kristoffer Rygg znany jest przede wszystkim z wieloletnich występów w zespole muzyki awangardowej Ulver w którym pełni funkcję wokalisty i kompozytora. W latach 1993-2003 był członkiem zespołu Arcturus. W międzyczasie występował także w grupie Borknagar. Od 2003 roku współtworzy projekt Head Control System. W latach późniejszych związał się z grupą Æthenor.

Jest wszechstronnym wokalistą, wykorzystuje różne techniki śpiewania poczynając od klasycznych operowych technik: falset, baryton czy też tenor, poprzez bogaty zestaw własnych eksperymentów z czystym śpiewem (głównie w utworach zespołu Arcturus), na tradycyjnym blackmetalowym skrzeczącym growlingu kończąc.


Duńska Partia Ludowa

Duńska Partia Ludowa (duń. "DF, Dansk Folkeparti") – nacjonalistyczna partia polityczna powstała w 1995, na której czele stoi Kristian Thulesen Dahl. Jej członkowie zasiadają w duńskim parlamencie nieprzerwanie od 1998.


Stoła

Stoła – druga co do wielkości (po Małej Panwi) rzeka powiatu tarnogórskiego. Ma zlewnię o powierzchni 237 km² i długość ok. 25 km. Jej źródło znajduje się w Bobrownikach Śląskich – dzielnicy Tarnowskich Gór w okolicy ulicy Puszkina. Stamtąd korytem częściowo krytym płynie do Lasowic i opływając miasto, przez Sowice i Strzybnicę. Następnie wije się przez Boruszowice, Brynek, Tworóg, Koty i w Potępie wpada do Małej Panwi.

W 2. poł. XVIII i w 1. poł. XIX na biegu Stoły znajdowało się kilka stawów napędzających kuźnice, tartaki i młyny na terenie Lasowic, Sowic, Puferek, Repecka i Piasecznej. Przed regulacją była rzeką bardzo kapryśną, wahania jej wodostanu wynosiły 2 – 3 m. Jednak z powodu wybudowania Głębokiej Sztolni „Fryderyk” oraz uruchomienia wydajnych ujęć wody, obecnie jest znacznie spłycona i jej poziom utrzymuje się na poziomie 20 – 50 cm.

Zanieczyszczenie Stoły było bardzo duże: czystość jej wód oceniało się na pozaklasową. Dziś dzięki licznym akcjom udało się oczyścić rzekę. Obok oczyszczalni w Lasowicach i Kotach ma powstać trzecia w Strzybnicy.

Według badań stanu ekologicznego wód Stoły w latach 2015 i 2016 był on słaby (IV klasa jakości, o czym zadecydował głównie stan bezkręgowców bentosowych w dolnym odcinku i fitobentosu w górnym, choć stan tego ostatniego w dolnym odcinku był dobry. Przekroczone były ówczesne kryteria stanu dobrego pod względem zanieczyszczenia zawiesiną, BZT, ChZT nadmanganianiowego. Przekroczone były również ówczesne normy stanu dobrego dla azotu i fosforu. Woda jest zasolona (na dolnym odcinku przewodność elektrolityczna wyniosła 905 μS•cm-1. Stoła należy do kilku rzek w Polsce, w których stwierdzono przekroczenia norm dla zawartości talu (podobnie jak Mała Panew), fluorków i nonylofenoli (w tym przypadku w 2016 zanotowano najwyższy wynik wśród wszystkich badanych rzek). Przekroczone są również normy dla kilku innych substancji, które są stosunkowo często spotykane w polskich rzekach (kadmu, ołowiu, rtęci, haptachloru, WWA, fluorantenu, bromowanych difenyloeterów).

Obecnie planuje się budowę ścieżki rowerowej wzdłuż całej długości rzeki, w tym celu poszerzane jest koryto rzeki, oraz niwelowane jest strome zejście.

Wzdłuż północnego brzegu Stoły biegł słynny szlak solny.

Aż do końca XVI wieku rzekę nazywano "Rybną", słynęła bowiem z wielkiej obfitości ryb i ich wyjątkowo wielkich okazów. Do dawnych osobliwości Stoły należały także, wedle miejscowych przekazów, czarne kurki wodne (prawdopodobnie łyski lub kokoszki) oraz orzech wodny – roślina, która rodzi jadalne i bardzo smaczne, czarne, z czterema rogami orzechy nieco większe od orzechów laskowych.

Dopływy Stoły wymieniając od górnego biegu rzeki to: Pniowiec, Graniczna Woda, Kanar (z Brzeźnicą), Blaszynówka, Bielawa, Dębnica i Potok Leśny.

Do Stoły zalicza się również rzekę w pobliżu dzielnicy Strzybnica, która może być też nazywana rzeką Kanar.

Nazwę "Stoła" zatwierdzono urzędowo w 1951 roku, zmieniając niemieckie nazwy "Stola (Stollenwasser)".

Od wielu lat koryto Stoły na odcinku od Bobrownik Śląskich do Śródmieścia-Centrum jest wyschnięte. Natomiast od Śródmieścia-Centrum do Lasowic jej korytem płyną głównie ścieki komunalne.


Święty Idzi

Święty Idzi, łac. "Sanctus Aegidius", fr. "Saint Gilles l’Ermite" (ur. ok. 640-650 w Atenach, zm. 1 września pomiędzy 720-725 w Saint-Gilles) – francuski opat, eremita z Gallii Narbonensis, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.


Scottie Pippen

__BEZSPISU__

Scotty Maurice Pippen, bardziej znany jako Scottie Pippen (ur. 25 września 1965 w Hamburgu w stanie Arkansas) – amerykański koszykarz, występujący na pozycji niskiego skrzydłowego, sześciokrotny mistrz National Basketball Association z drużyną Chicago Bulls. W 2010 został włączony do Koszykarskiej Galerii Sław im. Jamesa Naismitha.


Katarzyna-Amalia

Katarzyna-Amalia, księżniczka Oranii, właśc. Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria (Amalia), Prinses van Oranje, Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau (ur. 7 grudnia 2003 w Hadze) – córka króla holenderskiego Wilhelma-Aleksandra i królowej Maksymy. Wnuczka królowej Beatrycze (Beatrix). Następczyni tronu.


Kostelec na Hané

Kostelec na Hané (niem. "Kosteletz") − miasto w Czechach, w kraju ołomunieckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 1386 ha, a liczba jego mieszkańców 2 851 osób. Miasto położone jest w morawskim regionie Haná.


.ar

.ar – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Argentyny, jest aktywna od 1987 roku i administrowana przez NIC Argentina.


Blok s

Blok s – grupa pierwiastków chemicznych w układzie okresowym, do których należą bardzo aktywne metale 1 i 2 grupy oraz wodór z grupy 1 i hel z grupy 18. Elektrony walencyjne we wzorach elektronowych przedstawiane są wzorem
formula_1 gdzie formula_2 to główna liczba kwantowa pierwiastka, a formula_3 – symbol orbitalu formula_3 o pobocznej liczbie kwantowej formula_5

Przykłady:
: zapis „klatkowy” konfiguracji elektronowej helu:
: zapis „klatkowy” konfiguracji elektronowej berylu:


Josip Broz Tito

Josip Broz Tito (właściwie Josip Broz ps. „Tito”), cyr. Јосип Броз Тито (ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry, 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – chorwacki przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci.

Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom, stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.

Najmłodszy sierżant armii austro-węgierskiej. Poważnie ranny i pojmany przez wojska Imperium Rosyjskiego w czasie I wojny światowej, został zesłany do obozu pracy na Uralu. Brał udział w rewolucji październikowej, dołączył do jednostki Czerwonej Gwardii w Omsku. Następnie powrócił do Jugosławii, gdzie przyłączył się do Komunistycznej Partii Jugosławii.

Od 1939 do 1980 sekretarz generalny, a następnie przewodniczący Prezydium Ligi Komunistów Jugosławii. Od 1941 do 1945 roku przywódca partyzantki jugosłowiańskiej. Od 1943 Marszałek Jugosławii, naczelny dowódca armii jugosłowiańskiej. Dzięki bardzo korzystnej reputacji za granicą – zarówno w krajach bloku zachodniego, jak i wschodniego, otrzymał aż 98 zagranicznych orderów, w tym Legię Honorową i Order Łaźni. Obok Jawaharlara Nehru, Gamala Abdel Nasera i Sukarno jeden z przywódców Ruchu Państw Niezaangażowanych.

Tito był głównym architektem drugiej Jugosławii, federacji socjalistycznej istniejącej w okresie od 1943 do 1992 roku (trzy z sześciu republik oderwały się w 1991 roku). Był jednym z założycieli Kominformu, choć wkrótce jako jedyny członek sojuszu sprzeciwił się hegemonii ZSRR. Zwolennik niezależnej drogi do socjalizmu (czasami nieprawidłowo określanej jako narodowy komunizm lub bardziej prawidłowo jako titoizm). Racjonalna polityka niezaangażowania i współpracy z obydwoma blokami okresu zimnej wojny zaowocowała boomem gospodarczym lat 60. i 70. Jego śmierć doprowadziła do wzrostu napięć między republikami Jugosławii, co ostatecznie doprowadziło do rozpadu kraju w 1991 roku.


Matka Teresa z Kalkuty

Matka Teresa z Kalkuty MC, właśc. Agnes Gonxha Bojaxhiu (ur. 26 sierpnia 1910 w Skopje w Imperium Osmańskim, zm. 5 września 1997 w Kalkucie w Indiach) – albańska zakonnica, założycielka zgromadzenia Misjonarek Miłości, laureatka Nagrody Templetona oraz Pokojowej Nagrody Nobla w roku 1979, święta Kościoła katolickiego.

Przez ponad 45 lat prowadziła hospicja dla umierających, ubogich, chorych i sierot. Już w latach 70. była znana na świecie jako obrończyni biednych i bezbronnych. O jej życiu i działalności powstawały liczne filmy i książki. W 1979 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla, a rok później najwyższe indyjskie odznaczenie państwowe – order Bharat Ratna – za pracę humanitarną. Misjonarki Miłości systematycznie rozwijały się i w roku jej śmierci obsługiwały 610 misji w 123 krajach (hospicja, domy dla zakażonych HIV/AIDS, trądem i gruźlicą, jadłodajnie, programy wspierające dzieci i rodziny, domy dziecka i szkoły).

Krytycy zarzucają, że głównym aspektem pracy zgromadzenia Misjonarek Miłości było nawracanie na katolicyzm oraz oskarżają je o chrzczenie umierających wbrew ich woli lub woli ich rodziców. Krytykowano sprzeciw wobec aborcji i antykoncepcji, a także wiarę w to, że ubóstwo i cierpienie jest czymś dobrym. W hospicjach Misjonarek Miłości nie stosowano zachodnich standardów opieki medycznej oraz ograniczony był dostęp do środków przeciwbólowych.


Sopran koloraturowy

Sopran koloraturowy – najwyższy głos kobiecy, charakteryzujący się skalą h do fis3 oraz dużą ruchliwością (szybkie i precyzyjne wykonywanie gam, obiegników, pasaży, ozdobników).

Za najtrudniejszą kobiecą operową partię koloraturową uważa się partię Królowej Nocy z opery "Czarodziejski flet" Wolfganga Amadeusza Mozarta. Zdzisława Donat miała nazwać umiejętność jej wykonywania „oddzielnym zawodem śpiewaczym”.


Film dokumentalny

Film dokumentalny – jeden z trzech (obok filmu fabularnego oraz filmu animowanego) podstawowych rodzajów filmowych. Filmy dokumentalne w założeniu przedstawiają wycinek rzeczywistości, która podlega możliwie najmniejszej ingerencji ze strony reżysera. Użyte przez Johna Griersona określenie "documentary" oznacza nadanie twórczego kształtu rzeczywistości, w związku z czym film dokumentalny posługuje się chwytami retorycznymi, które służą przekonaniu widza do wizji świata promowanej przez filmowca.

Za pierwsze dokumenty uznawane są eksperymentalne filmy wykonane przez ekipy filmowe Thomasa Edisona oraz braci Lumière, a za pierwszą pracę teoretyczną poświęconą potencjałowi dokumentalnemu sztuki filmowej – "Nowe źródło historii" Bolesława Matuszewskiego. Nowe środki wyrazu do rozwijającego się rodzaju filmowego wnieśli Robert J. Flaherty (pionier filmu etnograficznego) oraz przedstawiciele radzieckiej szkoły montażu. Z inspiracji tych ostatnich zrodził się gatunek symfonii miejskiej (Dżiga Wiertow, Joris Ivens, Walter Ruttmann, Jean Vigo). Jednakże w latach trzydziestych i czterdziestych XX wieku dokument odegrał szczególną rolę jako narzędzie propagandy – zarówno totalitarnej (Leni Riefenstahl, Ołeksandr Dowżenko), jak i w państwach demokratycznych (Humphrey Jennings). W latach sześćdziesiątych szczególną popularność zdobyła nowa forma dokumentu pod nazwą kina bezpośredniego (Direct Cinema w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, "cinéma-vérité" we Francji), a główny ciężar produkcji filmów dokumentalnych zaczął spoczywać na telewizji. Współcześnie walor dokumentu jako wiarygodnego zapisu rzeczywistości zanika w obliczu zjawisk takich jak mockument oraz cyfrowa obróbka obrazu, które stwarzają większe możliwości manipulacji widzem.


Leif Johansson

Leif Johansson (ur. 3 czerwca 1952) – szwedzki tenisista.

Jako zawodowy tenisista startował w latach 1969–1976. Występował głównie w szwedzkich turniejach i Pucharze Davisa, chociaż w 1974 roku zagrał w wielkoszlemowych French Open i Wimbledonie, osiągając w obu imprezach II rundę.

W Pucharze Davisa zadebiutował w maju 1974 roku w meczu z Polską, w swoim pierwszym pojedynku pokonując Wojciecha Fibaka. Uległ później Tadeuszowi Nowickiemu, ale był to jedyny punkt stracony przez Szwedów w całym meczu. Wystąpił także w meczach z Holandią (Szwecja zwyciężyła 4:1, a Johansson wygrał jeden mecz i jeden przegrał) i Włochami (przegrał z Adriano Panattą i Paolo Bertoluccim, Włosi wygrali rywalizację 3:2).

W rankingu gry pojedynczej Johansson najwyżej był na 51. miejscu (23 sierpnia 1973).

Jego synem jest tenisista Joachim Johansson, półfinalista gry pojedynczej US Open z 2004 roku.


Rakietotorpeda

Rakietotorpeda – system uzbrojenia okrętów służący do zwalczania okrętów podwodnych. W jego skład wchodzi rakieta przenosząca torpedę.

Po wystrzeleniu z okrętu, rakietotorpeda napędzana silnikiem rakietowym leci na żądaną odległość, gdzie wpada do wody i uwalnia torpedę. Torpeda następnie poszukuje okrętu podwodnego i samonaprowadza się na niego. Zależnie od typu, rakietotorpeda po wystrzeleniu leci torem balistycznym (np. ASROC) lub jako pocisk skrzydlaty (np. Ikara, Malafon). Zamiast torpedy, część rakietotorped może przenosić atomową bombę głębinową.

Rakietotorpedy stanowią uzbrojenie części niszczycieli, fregat i krążowników rakietowych (profil lotu woda - głębina wodna) oraz części okrętów podwodnych (głębina wodna - głębina wodna). Rakietotorpedy stanowiące uzbrojenie okrętów podwodnych wystrzeliwane są spod wody nad powierzchnię, po czym po przeleceniu zadanej odległości ponownie wpadają do wody.

Rakietotorpeda umożliwia zwalczanie okrętów podwodnych na większych odległościach niż klasyczne torpedy lub miotacze bomb głębinowych - kilkanaście do kilkudziesięciu kilometrów od okrętu. Jest przy tym znacznie szybsza, co minimalizuje ryzyko, że wykryty okręt podwodny zdoła zmienić pozycję. Na współczesnych okrętach podobnymi możliwościami dysponują jeszcze śmigłowce pokładowe - dlatego rakietotorpedy jako broń rozpowszechniły się jedynie w średnim stopniu i nie we wszystkich marynarkach.

Najpowszechniej używanymi na okrętach nawodnych rakietotorpedami są amerykańskie ASROC, wystrzeliwane na starszych okrętach z ośmioprowadnicowej wyrzutni kontenerowej, na nowszych - z uniwersalnych wyrzutni dla pocisków przeciwlotniczych Standard, w tym pionowych wyrzutni VLS. Część rakietorped (zwłaszcza dla okrętów podwodnych) może być wystrzeliwana ze zwykłych wyrzutni torpedowych.

Główne typy rakietotorped - dla okrętów nawodnych, chyba że inaczej zaznaczono (w nawiasie data wejścia systemu do służby):
* RAT - USA, 1958
* ASROC - USA, 1960?
* SUBROC - USA - dla okrętów podwodnych
* Ikara - Australia / Wielka Brytania, 1965?
* Malafon - Francja, 1966
* RPK-2 Wjuga (81R) ("SS-N-15 Starfish") - ZSRR - dla okrętów podwodnych, 1969
* URPK-4 Mietiel (83R, 84R, 85R) ("SS-N-14 Silex") - ZSRR, 1973
* RPK-6 Wodopad (83R, 84R) ("SS-N-16 Stallion") - ZSRR - dla okrętów podwodnych i nawodnych, 1981
* URK-5 Rastrub-B (85RU) ("SS-N-14 Silex") - ZSRR, 1984
* RPK-7 Wietier (86R, 88R) ("SS-N-16 Stallion") - ZSRR - dla okrętów podwodnych, 1984


John Ray

John Ray (właśc. Wray) (ur. 29 listopada 1627, zm. 17 stycznia 1705) – przyrodnik i przez jakiś czas duchowny anglikański. Urodzony w rodzinie kowala, ukończył Trinity College na Uniwersytecie Cambridge (przez pewien czas studiował też w St Catharine’s College tegoż uniwersytetu), następnie został wykładowcą Trinity i przyjął święcenia. Stał się tam jednym z twórców intelektualnego ruchu „filozofów naturalnych”. W 1662 roku, nie zgadzając się z treścią nowej anglikańskiej przysięgi lojalności () zrezygnował ze stanu duchownego oraz z wykładania na Trinity i bez reszty poświęcił się swej pasji – przyrodoznawstwu.

W 1670 opisał florę Wysp Brytyjskich. Jego zasługą jest podjęcie próby naukowego uporządkowania systematyki roślin. Zawdzięczamy mu m.in. podział na rośliny jednoliścienne i dwuliścienne oraz pierwszą definicję gatunku. Według niego, gatunkiem jest grupa osobników pochodzących od podobnych do siebie rodziców.

Opisał około 17 tysięcy gatunków roślin. Zajmował się też systematyką zwierząt, przyjmując za podstawę system klasyfikacji stosowany przez Arystotelesa, ale unowocześniony i poprawiony.


Rewolucja goździków

Rewolucja goździków () – wojskowy zamach stanu w Portugalii w 1974. Doprowadziła do obalenia dyktatury Marcela Caetana – następcy Antónia Salazara. W konsekwencji doszło do przywrócenia swobód obywatelskich i politycznych oraz dekolonizacji portugalskich posiadłości w Afryce i Azji.


Torquato Tasso

Torquato Tasso (ur. 11 marca 1544 w Sorrento, zm. 25 kwietnia 1595 w Rzymie) – włoski poeta, uważany za jednego z najwybitniejszych twórców włoskiego renesansu.

Klimat poezji Torquata Tassa w pełni odzwierciedlał niepokoje kulturowe i społeczne lat potrydenckich, które przyczyniły się do kryzysu renesansowej harmonii i utorowały drogę barokowi. Załamaniu uległy w tej twórczości przede wszystkim klasyczne kanony oraz sztywne wzorce czerpane z literatury antycznej, które zastąpione zostały przez autora „oszołomieniem pięknem świata i dramatami egzystencji”. Dominującą rolę zaczęło odgrywać uczucie i wiara, zamiast filozoficznych rozważań natury ludzkiej.

Najważniejszym osiągnięciem literackim Tassa, a zarazem „dziełem, które okazało się przyczyną jego udręki i chwały”, jest poemat epicki, "Jerozolima wyzwolona", odwołujący się do dziejów pierwszej krucjaty (1096−1099). Ostro atakowany przez współczesną mu krytykę literacką, złamany życiowo, dręczony skrupułami religijnymi i zmuszony do spędzenia większości życia w szpitalu psychiatrycznym, Tasso w XIX wieku stał się częścią romantycznej legendy, a jego udziałem stała się trwająca do dziś sława największego twórcy włoskiego swoich czasów.

Zainteresowanie twórczością Tassa osiągnęło swoje apogeum w dobie romantyzmu; jego znaczący wpływ widoczny jest u takich pisarzy jak Lord Byron czy Adam Mickiewicz.


Galwanoplastyka

Galwanoplastyka – jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanostegia). Galwanoplastyka zajmuje się wytwarzaniem przedmiotów z metalu, cienkościennych, o skomplikowanych kształtach, zachowujących wiernie kształt podłoża, na którym są wytwarzane metodą osadzania elektrolitycznego.

Odbitki uzyskane metodą galwanoplastyki powstają na modelach wykonywanych dowolną techniką (np. jako rzeźba gipsowa, odlew silikonowy, okazy przyrodnicze itd.), spełniających rolę formy negatywowej, która jest pokrywana łatwo usuwalną warstwą przewodzącą prąd elektryczny (np. grafitem). Po wykonaniu odbitki, forma jest od niej oddzielana (i może być wykorzystywana wielokrotnie), a w przypadku bardziej skomplikowanych kształtów forma jest niszczona w celu jej usunięcia z wnętrza odbitki.

Utworzone metalowe odbitki są wykorzystywane do tworzenia form odlewniczych lub wtryskowych, jako części urządzeń o skomplikowanych kształtach, a także do celów dekoracyjnych.


Akumulator elektryczny

Akumulator elektryczny, ogniwo wtórne – rodzaj ogniwa galwanicznego, które może być wielokrotnie użytkowane i ładowane prądem elektrycznym (w przeciwieństwie do ogniw pierwotnych, których nie można ładować). Wszystkie rodzaje akumulatorów elektrycznych gromadzą i później uwalniają energię elektryczną dzięki odwracalnym reakcjom chemicznym zachodzącym w elektrolicie oraz na styku elektrolitu i elektrod.

W akumulatorach występują dwa cykle pracy:
* ładowanie, w czasie którego akumulator jest odbiornikiem energii elektrycznej – wewnątrz akumulatora energia elektryczna jest przetwarzana na energię chemiczną
* pobór energii z akumulatora ("praca") – urządzenie staje się źródłem prądu elektrycznego na skutek przemiany energii chemicznej na energię elektryczną; rezultatem poboru energii jest stopniowe rozładowywanie akumulatora.

Jednym z podstawowych parametrów akumulatora jest pojemność. Jest to zdolność ogniwa do przechowywania ładunku elektrycznego zwykle wyrażana w amperogodzinach [Ah] i jednostkach krotnych (w układzie SI jednostką ładunku jest kulomb, 1 Ah = 3600 C). Typowy akumulator samochodowy ma pojemność ok. 50 Ah, co oznacza, że jest zdolny dostarczać prąd o natężeniu 1 A przez 50 godzin, typowe akumulatorki miniaturowe rozmiaru R6 (AA) charakteryzują się ładunkiem rzędu 500–3000 mAh, zatem prąd 100 mA mogą dostarczać przez 5–30 godzin.

W trakcie ładowania przez akumulator prąd płynie w przeciwnym kierunku niż w trakcie jego pracy. Odwracalne reakcje chemiczne powodujące ładowanie i pracę są w istocie takie same, tyle że zachodzą w przeciwnym kierunku. W praktycznie każdym akumulatorze oprócz pożądanych, odwracalnych reakcji chemicznych zachodzą też jednak nieodwracalne reakcje uboczne, które powodują że z czasem akumulator traci swoje właściwości.

W zależności od składu elektrolitu i budowy elektrod wyróżnia się następujące rodzaje akumulatorów:

* akumulator kwasowo-ołowiowy (akumulator Plantego) – elektrolitem jest roztwór kwasu siarkowego, elektroda (–) wykonana jest z ołowiu (z dodatkami) w formie siatki, zaś elektroda (+) jest wykonana z tlenku ołowiu(IV) PbO2 immobilizowanego na ramce ołowianej – tego rodzaju akumulatory są masowo wykorzystywane w samochodach. Zaletą akumulatora ołowiowego jest zdolność rozładowania dużym prądem przez krótki czas, prostota układu ładowania, niska cena w stosunku do pojemności. Wadą jest znaczna masa przypadająca na jednostkę pojemności.
* akumulator litowo-jonowy (Li-ion) – jedna z elektrod jest wykonana z porowatego węgla a druga z tlenków metali, zaś rolę elektrolitu pełnią złożone chemicznie sole litowe rozpuszczone w mieszaninie rozpuszczalników organicznych
* akumulator litowo-polimerowy (Li-Po) – odmiana akumulatorów Li-ion, w których ciekły elektrolit jest zastąpiony stałym elektrolitem polimerowym, wykonanym na przykład z gąbek na bazie poliakrylonitrylu.
* akumulator niklowo-kadmowy (Ni-Cd), zwany też wtórną baterią alkaliczną – elektrody są wykonane z wodorotlenku niklu i wodorotlenku kadmu, zaś elektrolitem są półpłynne lub stałe substancje o składzie chemicznym różniącym się w zależności od producenta, ale zawsze posiadającym silnie zasadowy (inaczej alkaliczny) odczyn
* akumulator niklowo-metalowo-wodorkowy (NiMH) – ulepszona odmiana akumulatorów NiCd, w których jedna z elektrod jest wykonana z niklu, zaś druga elektroda ze spieku metali ziem rzadkich w atmosferze wodoru. Rolę klucza elektrolitycznego spełnia gąbczasta struktura nasączona substancjami alkalicznymi oraz złożonym chemicznie katalizatorem. System elektrochemiczny jest zdolny do absorpcji wydzielających się podczas ładowania gazów, szczególnie wodoru. Akumulator jest całkowicie szczelny i charakteryzuje się długą trwałością.
* akumulator niklowo-cynkowy (Ni-Zn) – ulepszona wersja akumulatorów Ni-Cd, w której katoda wykonana jest z niklu, zaś anoda z cynku

Sprawność akumulatora, czyli stosunek energii oddanej podczas pracy do energii włożonej do akumulatora w procesie ładowania, jest zawsze mniejsza od jedności. W większości akumulatorów sprawność jest rzędu 60%. Sprawność akumulatorów NiMH osiąga 85%, natomiast akumulatorów Li-ion – 94%.


Sasanidzi

Sasanidzi – dynastia panująca w Iranie w latach 224–651 naszej ery.

Za jej protoplastę uznawany jest Sasan, pasterz (według innych źródeł arcykapłan Anahity), będący podobno potomkiem Achemenidów. Jego syn, Papak (panował prawdopodobnie w latach 208–222) zjednoczył Fars (Persję właściwą). Jego następca Ardaszir I wypowiedział posłuszeństwo partyjskiemu królowi królów Artabanowi IV. W 224 roku pokonał go pod Hormizdeganem, kładąc kres panowaniu partyjskiej dynastii Arsacydów. W 226 r. opanował Mezopotamię i rok później ogłosił się "Wielkim Królem, Królem Królów". Do około 239 roku opanował całe imperium partyjskie i stłumił wszelkie przejawy posłuszeństwa wobec Partów.

Rządy dynastii Sasanidów pod kilkoma istotnym względami różniły się od wcześniejszych panujących w Iranie. Po pierwsze, w stopniu dotychczas niespotykanym nawiązywali oni do tradycji Achemenidów (którzy już wtedy w zbiorowej pamięci stali się półlegendarnymi Kejanidami) i innych czysto irańskich, przeciwstawiając je greckim i rzymskim – opierali się więc na ideologii o charakterze narodowym. Po drugie, przynajmniej od czasu śmierci Szapura I (240–270), coraz silniejsze były związki państwa z zoroastryzmem, który stał się niejako religią oficjalną, co prowadziło do prześladowania innych wyznań, chociaż nigdy nie przybrało ono charakteru systematycznego. Po trzecie wreszcie, stopniowo następowała centralizacja rządów, która osiągnęła szczyt za panowania Chosrowa I (531–579).

Pierwszym okresem potęgi dynastii było panowanie jej drugiego władcy, Szapura I, który w roku 244 pokonał cesarza Gordiana III, a następnie zmusił do zawarcia korzystnego dla siebie pokoju jego następcę, Filipa Araba. Szczytowym momentem wojen Szapura z Rzymem było zniszczenie całej armii rzymskiej i wzięcie do niewoli cesarza Waleriana ok. r. 260. Po śmierci Szapura I w roku 270 nastąpił jednak okres zamętu, po części spowodowany niepokojami religijnymi wynikającymi z ekspansji nowo powstałego manicheizmu, jak również chrześcijaństwa, które to religie zdawały się podważać fundamenty państwa, pierwsza poprzez radykalizm swej doktryny, druga poprzez związki z Rzymem. To wtedy Sasanidzi nadali liczne przywileje zoroastryjskiemu klerowi, który wydawał się silną gwarancją stabilności władzy. Po prześladowaniach chrześcijan w IV wieku, Jezdegerd I zwołał w roku 410 synod duchowieństwa chrześcijańskiego, podczas którego powołano do życia odrębny Kościół perski, który odtąd funkcjonował jako część struktury religijnej, administracyjnej i prawnej państwa Sasanidów.

Poza tym krajem wstrząsały wojny domowe pomiędzy członkami dynastii wspieranymi przez różne odłamy arystokracji. Państwo odzyskało siły za długich rządów Szapura II (309–379), który stoczył szereg zwycięskich wojen z Rzymem.

Wkrótce jednak nastąpił długotrwały kryzys, trwający aż do roku 531. Początkowo wynikał on z brutalnej walki jaką prowadziła arystokracja i kler przeciwko monarchii, chcąc uzyskać jak najwięcej niezależności kosztem jej władzy. Kolejni władcy ginęli w wyniku spisków, a zajęci tłumieniem ciągłych rebelii oraz strachem przed nimi nie byli w stanie rządzić efektywnie. W drugiej połowie V wieku jednak głównym problemem stało się zagrożenie zewnętrzne ze strony koczowniczego ludu Heftalitów. Peroz I (459–484) został przez nich pokonany i zabity, a jego syn Kawad I (488–496 i 498–531), im zawdzięczał powrót na tron, ale w zamian musiał płacić roczny trybut. Te klęski stały się impulsem do przeprowadzenia reform, które rozpoczął Kawad, a kontynuował jego następca, Chosrow I (531–579). Objęły one zarówno wojsko jak i administrację, a w szczególności system podatkowy, który stał się bardziej racjonalny i sprawiedliwy. To właśnie te reformy pozwoliły Chosrowowi I rozbić Heftalitów w przymierzu z Turkami, skutecznie przeciwstawić się tym ostatnim kiedy zwrócili się oni przeciwko Iranowi oraz toczyć zwycięskie wojny z Bizancjum. Panowanie Chosrowa I, którego sprawiedliwość stała się wręcz przysłowiowa, posiadającego szerokie intelektualne zainteresowania, było w historii Iranu okresem rozkwitu w każdej sferze, zarówno militarnej, jak i gospodarczej oraz kulturalnej.

Jego następca, Hormizd IV (579–589), został obalony przez Bahrama Czobina (590–591), wodza sławnego ze swoich zwycięstw nad Turkami. Jednak wkrótce syn Hormizda, Chosrow II Parwiz (591–628), prowadząc ze sobą bizantyjską armię pokonał Bahrama i zabił go. Wnuk wielkiego Chosrowa I po zdobyciu władzy oddał się głównie swojemu zamiłowaniu do luksusu i zmysłowych uciech. Po śmierci cesarza Maurycjusza, któremu zawdzięczał tron, Chosrow ogłosił się jego mścicielem, i rozpoczął długotrwała wojnę z Bizancjum. Sasanidzki władca zdobył Syrię, Palestynę i Egipt, a jego wojska dotarły aż pod Konstantynopol. Jednak od roku 622 pod wodzą cesarza Herakliusza wojska bizantyjskie po kolei rozbijały wyczerpane długoletnią wojną irańskie armie, wykorzystując możliwość transportu morzem, nad którym cały czas panowała bizantyjska flota, oraz sojusz z Chazarami. Ostatecznie Chosrow był zmuszony do sformowania armii z niewolników i kucharzy, którą w 627 roku Herakliusz doszczętnie rozbił pod dawną stolicą Asyrii Niniwą. Wkrótce potem Chosrow został obalony i stracony. Imperium ogarnęła wojna domowa, po której ostatecznie władcą został ośmioletni wnuk Chosrowa II, Jezdegerd III (632–651). Kraj był kompletnie zdezorganizowany, liczni możnowładcy stali się właściwie na wpół niezależnymi władcami – zaniedbano nawet sieć irygacyjną, tak że niektóre pola uprawne stały się bagnami. Na tak wyniszczone państwo uderzyli niedawno zjednoczeni przez Mahometa Arabowie i wkrótce zadali irańskiej armii szereg klęsk, w tym dwie najważniejsze: pod Al-Kadisijją w roku 637 oraz Nihawandem w roku 642. Ostatecznie Jezdegerd zginął w roku 651 w Merwie, a wraz z nim „era perskiej suwerenności tak samo jak odrębnej kultury dobiegła końca, a ślady po ostatnim reprezentancie starożytnej cywilizacji Bliskiego Wschodu zaginęły”.


Morris Motor Company

Morris Motor Company – brytyjskie przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej, zajmujące się produkcją samochodów osobowych, założone w 1912 roku w Cowley, w pobliżu Oksfordu przez Williama Morrisa.

Pierwszym produkowanym tam samochodem był Morris Oxford. W latach 20. rozpoczęto produkcję sportowych samochodów MG (skrót od "Morris Garages"), a w 1949 roku aut Morris Minor. W 1959 Morris zaczął wytwarzać jeden z popularniejszych angielskich samochodów – Mini.

W latach 50., po fuzji z przedsiębiorstwem Austin Motor Company, została utworzona British Motor Corporation, wchłonięta w 1968 roku przez British Leyland.


Divine Intervention

Divine Intervention – szósty album studyjny thrashmetalowego zespołu Slayer. Nagrywany w 1994 roku, a wydany 27 września 1994 roku nakładem American Recordings. To pierwszy album nagrany z perkusistą Paulem Bostaphem. Zadebiutował na 8 miejscu listy Billboard 200, Divine Intervention stał się najwyżej uplasowanym albumem w historii zespołu do czasu Christ Illusion który zadebiutował na miejscu 5. Według danych z kwietnia 2002 album sprzedał się w nakładzie 405 092 egzemplarzy na terenie Stanów Zjednoczonych.

Jest to płyta zagrana po raz pierwszy w zmienionym składzie po odejściu perkusisty Dave’a Lombardo. Na jego miejsce wstąpił Paul Bostaph, który grał wcześniej w grupie Forbidden i krótki czas w zespole Testament. Album ten z wcześniejszych nagrań zespołu najbardziej przypomina "Reign in Blood", dlatego nosi miano "Reign In Blood 2" lub "Reign In Blood lat 90.", jednak są tu również utwory (np. „213”, albo utwór tytułowy), które bardziej przypominają dokonania z chociażby "South of Heaven" czy też "Seasons in the Abyss". Oprawa graficzna płyty, na której widnieje zdjęcie z wyciętym żyletką logiem zespołu na rękach jednego z fanów, przyniosła wiele kontrowersji. Kolejnym skandalem był tekst do utworu „SS-3” tak jak w przypadku „Angel of Death” autorstwa Jeffa Hannemana, tym razem opowiadający o Reinhardzie Heydrichu szefie dyktatury SS. Natomiast „213” to utwór opowiadający o psychopacie Jeffreyu Dahmerze, który mieszkał w domu z numerem 213. Tekst napisał Tom Araya, którego hobby jest zbieranie informacji o seryjnych mordercach, i już na poprzednim albumie "Seasons In The Abyss" napisał utwór „Dead Skin Mask” opowiadający o Eddiem Geinie. "Divine Intervention" to ostatni album Slayer, o którym można powiedzieć, iż jest to rdzenny thrash metal.


Bhakta

Bhakta (też: "bhaktijogin") – w hinduizmie, a szczególnie w śiwaizmie i wisznuizmie, osoba praktykująca bhaktijogę.

Bhakta stara się osiągnąć wyzwolenie (różnie rozumiane w zależności od wyznawanej religii) poprzez rozwinięcie intensywnej i bezinteresownej miłości do Boga.


Wybrzeże Malabarskie

Wybrzeże Malabarskie (Malabar) – część południowo-zachodniego wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim, od Goa do przylądka Komoryn.

Malabar znajduje się na terenie dwóch współczesnych stanów indyjskich: Karnataki i Kerali. Szerokość ok. 60 km. Jest gęsto zaludniony. Główne miasta: Koczin, Kalikat, Thiruvananthapuram.

Uprawia się tu ryż, palmę kokosową i eksploatuje się piaski monacytowe zawierające tor.

W starożytności część królestwa Czera. W 1498 do Kalikatu dotarł Vasco da Gama. Od XVI w. liczne faktorie europejskie. Od 1799 w posiadaniu brytyjskim. Od 1947 w składzie Indii.


Lazurowe Wybrzeże

Lazurowe Wybrzeże (fr. "Côte d’Azur"), znane także jako Riwiera Francuska – odcinek wybrzeża Morza Śródziemnego we francuskiej Prowansji (region Prowansja-Alpy-Wybrzeże Lazurowe), rozciągający się od miejscowości Cassis na zachodzie (na wschód od Marsylii), aż po granicę włoską.

Jest to największy region turystyczny Francji, który odwiedza około 10 mln turystów rocznie. Początki turystyki w tym obszarze sięgają początków XIX wieku, kiedy to zimą przyjeżdżali tu bogaci Francuzi i Anglicy. Podczas okresu międzywojennego turyści pojawiali się także coraz częściej w lecie. Po II wojnie światowej na całym wybrzeżu powstała intensywna zabudowa dla celów wypoczynkowych: hotele, mariny, kąpieliska i kasyna.

Nazwy Lazurowe Wybrzeże użył po raz pierwszy francuski pisarz Stéphen Liégeard, który w 1887 wydał książkę zatytułowaną właśnie "La côte d’azur". Za to Anglicy używali już wcześniej i nadal używają określenia "Riviera" (do której też wliczają część włoską wybrzeża) lub "French Riviera" (Riwiera Francuska).

Najważniejsze ośrodki Lazurowego Wybrzeża to (z zachodu na wschód):
* La Seyne-sur-Mer,
* Tulon
* Hyères
* Solliès-Pont
* Cavalaire-sur-Mer
* Grimaud
* Saint-Aygulf
* Saint-Tropez
* Sainte-Maxime
* Fréjus
* Saint-Raphaël
* Draguignan
* Mandelieu-la-Napoule
* Cannes
* le Cannet
* Antibes
* Grasse
* Cagnes-sur-Mer
* Nicea
* Villefranche-sur-Mer
* Monako
* Menton


Łunochod

Łunochod (ros. "Луноход" – chodzący po księżycu; technicznie 8EŁ) – bezzałogowy, sterowany z Ziemi radziecki pojazd przeznaczony do badań Księżyca (skał i gruntu oraz do robienia zdjęć). Był odpowiedzią ZSRR na sukces załogowych misji amerykańskich na przełomie lat 60. i 70. Były to pierwsze łaziki używane w badaniach kosmicznych.

W ramach programu Łuna zbudowano cztery takie pojazdy (wysłano trzy z nich, a na Księżyc dotarły dwa):
* 19 lutego 1969 – Łunochod 201 (rakieta nośna z tym Łunochodem uległa zniszczeniu poprzez uderzenie w ziemię tuż po starcie)
* 10 listopada 1970 – Łunochod 1 (na statku Łuna 17)
* 8 stycznia 1973 – Łunochod 2 (na statku Łuna 21)
* 1977 – Łunochod 3 (na statku Łuna 25 – misja ta została anulowana i łazik pozostał na Ziemi)


Rapid application development

Rapid application development (również RAD) – metodyka polegająca na udostępnieniu programiście dużych możliwości prototypowania oraz dużego zestawu gotowych komponentów (np. zapewniających dostęp do bazy danych). Umożliwia to uzyskanie pewnego efektu już w pierwszych krokach programistycznych, jednocześnie stanowi poważne zagrożenie dla projektów o większych rozmiarach ze względu na łatwość nieprzemyślanego modyfikowania.

Narzędzia RAD są rozwinięciem pomysłu
IDE (zintegrowanego środowiska programistycznego) i doskonale nadają się do tworzenia prototypów. Wygląd aplikacji projektuje się ustawiając kontrolki w obszarze okna projektowanego programu (na przykład przy użyciu myszy - przeciągnij i upuść).

Przykładowe narzędzia RAD to Delphi i Microsoft Visual Studio dla Microsoft Windows oraz MonoDevelop i Kylix dla GNU/Linuksa.
Narzędziami RAD niezależnymi od platformy są: Qt Designer wchodzący w skład biblioteki Qt wspomagającej programowanie w C++ oraz Lazarus związany z językiem Pascal w wersji Free Pascal, a wzorowany na Delphi.


RAM

Pamięć o dostępie swobodnym, pamięć główna, RAM (ang. "random-access memory", "main memory") – podstawowy rodzaj pamięci komputerowej. Ogólnie termin RAM odnosi się do pamięci głównej w większości komputerów, a dokładniej do pamięci półprzewodnikowych SRAM i DRAM.

Choć nazwa sugeruje, że jest to każda pamięć o bezpośrednim dostępie do dowolnej komórki pamięci (w przeciwieństwie do pamięci o dostępie sekwencyjnym, na przykład rejestrów przesuwnych), ze względów historycznych oznacza ona tylko te rodzaje pamięci o bezpośrednim dostępie, w których możliwy jest wielokrotny i łatwy zapis, a wyklucza pamięci ROM (tylko do odczytu) i EEPROM, w których zapis trwa znacznie dłużej niż odczyt, mimo że w ich przypadku też występuje swobodny dostęp do zawartości.

W pamięci RAM przechowywane są aktualnie wykonywane programy i dane dla tych programów oraz wyniki ich pracy. W temperaturze pokojowej zawartość większości pamięci RAM jest tracona w czasie mniejszym niż sekunda po zaniku napięcia zasilania, niektóre typy wymagają także odświeżania, dlatego wyniki pracy programów wymagające trwałego przechowania muszą być zapisane na innym nośniku danych.

Pamięci RAM dzieli się na pamięci statyczne (ang. "static random-access memory", w skrócie SRAM) oraz pamięci dynamiczne (ang. "dynamic random-access memory", w skrócie DRAM). Pamięci statyczne są szybsze od pamięci dynamicznych, które wymagają ponadto częstego odświeżania, bez którego szybko tracą swoją zawartość. Obok swoich zalet są one jednak dużo droższe; używane są w układach, gdzie wymagana jest duża szybkość (np. pamięć podręczna procesora) lub ilość pamięci jest niewielka, więc nie opłaca się konstruować układu odświeżania (np. proste mikrokontrolery). W komputerach wymagających dużej ilości pamięci jako pamięć operacyjną używa się pamięci DRAM.

Pamięć RAM jest stosowana głównie jako pamięć operacyjna komputera, jako pamięć niektórych komponentów (procesorów specjalizowanych) komputera (kart graficznych, kart dźwiękowych), jako pamięć danych sterowników mikroprocesorowych.


Religia objawiona

Religia objawiona, założona – religia, której początki związane są z działalnością założyciela czy proroka. Okres jego działalności uznawany jest za początek historii tej religii. Według jej wyznawców istoty boskie przekazują prorokom prawdy o świecie i bogach. Zostają one później spisane w świętych księgach.

Często wyznawcy przyjmują jedno z wydarzeń w biografii założyciela czy proroka jako początek kalendarza religijnego (np. narodziny Jezusa, ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny; zobacz: era kalendarzowa). Wobec takich systemów religijnych stosuje się również nazwę "religie założone".

Termin "religie objawione" istnieje w opozycji do religii naturalnych, które są uznawane za istniejące „od zawsze”. Chociaż określenie „objawione” może być sporne (jako że podział tej klasyfikacji jest dalece umowny - decydujące kryterium stanowi tu założenie wynikające z aspektu wiary w ramach danego systemu wyznaniowego), to przez termin ten rozumieć należy zarówno objawienie boskie w sensie chrześcijańskim, jak również pojawiające się w innych religiach oświecenie, misję, posłannictwo, nową drogę czy nowe systemy wartości.

Religie założone i prorocy uznani za ich założycieli:

* bahaizm – Bahá'u'lláh
* chrześcijaństwo – Jezus Chrystus
* islam – Mahomet
* judaizm – Abraham
* sikhizm – Nanak
* zaratusztrianizm – Zaratusztra

Inne religie i osoby uznawane za ich założycieli (w tych wypadkach kwestia proroctwa i objawienia jest bardziej sporna):
* buddyzm – Budda
* dżinizm – Wardhamana Mahawira
* taoizm (w formie religijnej) – Zhang Daoling
* konfucjanizm (w formie religijnej) – Konfucjusz


Rzeczpospolita Polska

Rzeczpospolita Polska (RP) – oficjalna nazwa państwa polskiego od drugiej połowy XVII wieku do 1795 (jedna z wielu stosowanych wówczas) oraz w latach 1918–1952 i od 1989.

Słowo "rzeczpospolita" oznacza to samo co słowo "republika", jednak współcześnie jest stosowane wyłącznie w odniesieniu do Polski, Republiki Rzymskiej, Republiki Weneckiej lub Republiki Nowogrodzkiej. Historyczne połączenie Polski i Litwy nazwano Rzecząpospolitą Obojga Narodów ze względu na status republikański państwa, a nie dlatego, że to było połączenie Polski z innym krajem. Do czasów II wojny światowej w nomenklaturze polityczno-prasowej słowem "rzeczpospolita" określano również inne państwa o ustroju republikańskim np. Rzeczpospolita Francuska.

Wzorem Francji w historiografii i publicystyce polskiej stosuje się numerację RP, przy czym inaczej niż we Francji zmiany kolejnego numeru Rzeczypospolitej nie następowały po każdej zmianie ustrojowej (np. po wprowadzeniu Konstytucji kwietniowej w 1935 roku), ale po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 i 1989 roku. W historii Polski wyróżnia się trzy Rzeczypospolite (nie licząc okresu 1944–1952 i PRL).


SGML

SGML (ang. "Standard Generalized Markup Language") – standardowy uogólniony język znaczników służący do ujednolicania struktury i formatu różnego typu informacji (danych). Pozwala zapisać je w formie dokumentu tekstowego i dzięki temu łatwo przenosić, wyświetlać i drukować w różnych systemach elektronicznego przekazu danych. SGML jest od roku 1986 standardem ISO 8879:1986.

SGML w odróżnieniu od języków znaczników przeznaczonych do konkretnych zastosowań (takich jak HTML) nie jest zbiorem określonych znaczników i reguł ich użytkowania, lecz ogólnym, nadrzędnym językiem służącym do definiowania dowolnych znaczników i ustalania zasad ich poprawnego użytkowania.

Języka SGML używa się praktycznie do dwóch celów:
* precyzyjnego definiowania zbiorów znaczników przeznaczonych do konkretnych zastosowań – przykładem jest język HTML;
* ujednolicania zasad pisania i przekazywania dokumentów tekstowych w obrębie dużych firm lub instytucji.

W obydwu przypadkach dokument w języku SGML składa się z trzech części:
* deklaracji dokumentu, która definiuje ogólne reguły stosowane w zapisie dokumentu (np. maksymalna długość nazwy elementu, znak używany jako początek znacznika, domyślnie jest to znak <);
* DTD – definicji typu dokumentu, czyli definicji wszystkich znaczników i reguł ich stosowania;
* właściwego dokumentu – tekst wraz ze znacznikami.

Ze względu na złożoność standardu SGML bardzo mało narzędzi implementuje pełen standard. Zwykle edytory SGML obsługują większość powszechnie używanych elementów języka i interpretują jedynie część pliku deklaracyjnego. W związku z trudnościami implementacyjnymi powstał język i standard XML będący początkowo podzbiorem reguł SGML (pierwsza wersja powstała w 2000 roku). Standard XML można obsługiwać narzędziami SGML-owymi modyfikując odpowiednio plik deklaracyjny.

Ponieważ w praktyce zarówno deklaracja dokumentu SGML, jak i DTD „zaszyte” są najczęściej w oprogramowaniu (np. w przypadku języka HTML w przeglądarkach i programach do pisania stron WWW), użytkownicy końcowi, a nawet osoby przygotowujące na co dzień dokumenty, nie mają bezpośredniej styczności z DTD tej odmiany języka SGML, z której właśnie korzystają.


Kłajpeda

Kłajpeda (lit. "Klaipėda" , niem. hist. "Memel") – miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego nad Zalewem Kurońskim, w zachodniej części Litwy, położone u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego, połączone kanałem z ujściem rzeki Niemen. Największe miasto Małej Litwy.

W Kłajpedzie znajduje się stacja kolejowa.


Podgrupa

Podgrupa – zbiór elementów danej grupy, który sam tworzy grupę z działaniem grupy wyjściowej; inaczej podzbiór grupy "zamknięty" na działanie grupowe i branie odwrotności, który zawiera jej element neutralny (zob. działanie wewnętrzne).

Podgrupy to te z podzbiorów grup, które odzwierciedlają i zachowują ich strukturę algebraiczną; badanie podgrup danej grupy (nazywanej czasem w tym kontekście "nadgrupą") dostarcza o niej wielu istotnych informacji, umożliwiając głębsze zrozumienie jej budowy. Niekiedy podgrupy wkomponowane są w grupę w szczególny sposób: są niezmiennikami przekształceń algebraicznych (podgrupa normalna, podgrupa charakterystyczna), umożliwiają jednoznaczne przedstawienie elementu grupy jako sumy/iloczynu elementów ich „rozłącznych” podgrup (składnik/czynnik prosty, zob. suma prosta/iloczyn prosty podgrup); w teorii grup przemiennych rozpatruje się podgrupy czyste oraz podgrupy istotne o nieco słabszych, lecz nadal przydatnych, własnościach (przy potencjalnie większej ich liczbie, co ułatwia wskazanie podgrup o lepszych własnościach).


Sonja Lang

Sonja Lang (ur. 1978 Moncton) – kanadyjska zawodowa tłumaczka, esperantystka, twórczyni języka planowego toki pona, w swej filozofii języka opartego na zasadach taoizmu.


Radioźródło

Radioźródło, źródło radiowe – obiekt astronomiczny, który stanowi silne źródło fal radiowych, czasami o innych konturach niż widoczne w zakresie światła widzialnego. Na ziemskim niebie jest wiele intensywnych radioźródeł, z których najsilniejsze w zakresie długości fal mniejszych od 1 metra jest Słońce, zaś większych – Droga Mleczna. Silnym źródłem promieniowania radiowego jest także Jowisz, który ma bardzo rozbudowaną magnetosferę. Poza Galaktyką znajdują się inne radioźródła, takie jak np. Centaurus A – radiogalaktyka w gwiazdozbiorze Centaura, czy Cassiopeia A, która jest pozostałością po supernowej oraz liczne inne takie, jak Mgławica Kraba (którą jako supernową obserwowano przez kilka miesięcy od 4 lipca 1054 roku) i pulsary (zwiększające jasność radiową z częstotliwością od ok. 1/3 do 30 Hz). Wybuchy radiowe są obserwowane także na Słońcu w okresach dużej liczby plam, a emisję taką powinny wykazywać także inne gwiazdy, na których obserwuje się rozbłyski. Podczas obserwacji radioteleskopem w Arecibo stwierdzono zmiany częstotliwości emisji radiowych – zjawisko znane już z obserwacji rozbłysków słonecznych w zakresie radiowym. Radioźródłami są także jądra galaktyk Seyferta, galaktyki typu N. Obserwacje radiowe umożliwiły odkrycie kwazarów 5 lutego 1963 roku. W latach 1964–1965 wykryto tzw. promieniowanie reliktowe.

Obiekty tego typu stanowią bardzo ważne źródła informacji o Wszechświecie, ponieważ analizując sygnały radiowe z Kosmosu można wnioskować o strukturze i ruchach plazmy kosmicznej, niewidocznych w zakresie światła widzialnego.

Do badań w zakresie radiowym służą radioteleskopy, będące podstawowym instrumentem obserwacyjnym jednej z dziedzin współczesnej astronomii – radioastronomii, a pierwotnie również anteny odbiorników radiowych i radary.


(5199) Dortmund

(5199) Dortmund – planetoida z grupy pasa głównego planetoid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 88 dni w średniej odległości 2,62 j.a. Została odkryta 7 września 1981 roku w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym w Naucznym na Półwyspie Krymskim przez Ludmiłę Karaczkinę. Nazwa planetoidy pochodzi od niemieckiego miasta Dortmund. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (5199) 1981 RP2.


Szadli Bendżedid

Szadli Bendżedid (także: Chadli Bendjedid, arab. شاذلي بن جديد) ur. 14 kwietnia 1929 w Zeitouna, zm. 6 października 2012 w Algierze) – algierski polityk, od 9 lutego 1979 do 11 stycznia 1992 prezydent Algierii, sekretarz generalny i członek Biura Politycznego Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN).

Pochodził z rodziny chłopskiej. Ukończył szkołę średnią w Annabie. W czasie wojny algierskiej zdezerterował z armii francuskiej w stopniu podoficera i nawiązał czynną współpracę z algierską partyzantką. Od 1954 był działaczem Frontu Wyzwolenia Narodowego oraz dowódcą batalionu Narodowej Armii Wyzwoleńczej. W latach 1956–1961 dowodził sektorem wojskowym na wschodzie kraju, był m.in. zastępcą dowódcy i dowódcą strefy wojskowej Konstantyny. W latach 1961–1962 był członkiem dowództwa operacyjnego sztabu generalnego Armii Wyzwolenia Narodowego w strefie północnej, w latach 1962 – 1963 dowódcą V okręgu wojskowego Konstantyny w stopniu majora, a w latach 1964 – 1978 dowódcą II okręgu wojskowego Oranu. W 1965 wszedł w skład Rady Rewolucyjnej. W 1969 nadano mu stopień pułkownika, w grudniu 1978 – po śmierci Huari Bumediena, został mianowany ministrem obrony.

Po śmierci Bumediena, rozpoczęła się walka o władzę pomiędzy cywilnym i popierającym wolny rynek kandydatem Abd al-Azizem Butefliką a wojskowym Mohammedem Yahiaoui, opowiadającym się za wzmocnieniem socjalistycznego kursu. Brak wyraźnej przewagi między jednym z kandydatów, spowodował że wojsko skłoniło się w stronę Bendżedida któremu zaproponowano objęcie tymczasowych rządów. Na IV zjeździe FLN w styczniu 1979 wybrano go sekretarzem generalnym i członkiem Biura Politycznego partii. 7 lutego 1979 w wyborach bezpośrednich został wybrany prezydentem Algierii uzyskując 94,23% głosów poparcia. Po zapewnieniu sobie obu stanowisk doprowadził do usunięcia z kierownictwa partii dotychczasowych rywali: Buteflikę i Yahiaouiego a rządy oparł na rodzinie i wojsku.

Przeprowadził rozluźnienie w sferze polityczno-ekonomicznej - zniósł wizy wyjazdowe, ograniczył wpływy służb specjalnych oraz uwolnił więźniów politycznych, w tym Ahmeda Ben Bellę. W sferze gospodarczej prowadził prywatyzację i liberalizację ekonomii. Zmiany nie zatrzymały kurczenia się gospodarki co spowodowało wprowadzenie polityki oszczędności. Polityka ta była w społeczeństwie mało popularna. W 1980 roku odrodziły się wpływy opozycji co związane było z protestami studentów berberyjskich. Domagali się oni poszanowania ich kultury i zaprzestania polityki arabizacji. Protesty zintensyfikowały się na wiosnę 1981 roku. Kolejną grupą niezadowoloną (początkowo rząd był im przychylny ze względu na sprzeciw islamistów wobec marksizmu który był podporą wielu opozycyjnych ruchów) z sytuacji w kraju byli islamiści wywodzący się z Bractwa Muzułmańskiego. Członkowie tego radykalnego stowarzyszenia przybyli do Algierii w 1971 roku z sąsiedniego Egiptu gdzie zostali zwolnieni z tamtejszych więzień. Radykalizacji islamistów i ich dążeniem do utworzenia państwa islamskiego towarzyszyły pierwsze akcje terrorystyczne które miały być furtką do rewolucji islamskiej. Za akty terroru odpowiedzialna była założona w 1982 roku paramilitarna organizacja Islamski Ruch Algierii. Ruch ten został osłabiony aresztowaniami, pod koniec 1982 roku aż w końcu został w zupełności rozbity w lutym 1987, Rząd pod presją islamistów zliberalizował przepisy dotyczący budowy meczetów i tworzenia islamskich szkół wyższych.

W 1985 Bendżedid został ponownie wybrany na stanowisko prezydenta kraju. W październiku 1988 roku odbyły się poważne protesty społeczne które przerodziły się w antyrządowe zamieszki. Zamieszanie wykorzystali islamiści. W roku 1989 zainicjował proces demokratyzacji kraju (wprowadził system wielopartyjny). Po pierwszej turze wyborów parlamentarnych w grudniu 1991, w której zwyciężył Islamski Front Ocalenia, został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska prezydenta.

W maju 1985 przywódca Kuby Fidel Castro przyznał mu Order José Martí, najwyższe kubańskie odznaczenie.


(5572) Bliskunov

(5572) Bliskunov – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 194 dni w średniej odległości 3,13 j.a. Została odkryta 26 września 1978 roku w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym w Naucznym na Półwyspie Krymskim przez Ludmiłę Żurawlową. Nazwa planetoidy pochodzi od nazwiska krymskiego chirurga ortopedy "Aleksandra Iwanowicza Bliskunowa". Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (5572) 1978 SS2.


(5726) Rubin

(5726) Rubin – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 220 dni w średniej odległości 2,35 j.a. Została odkryta 24 stycznia 1988 roku w Obserwatorium Palomar przez Carolyn Shoemaker. Nazwa planetoidy pochodzi od Very Rubin (1928–2016), amerykańskiej astronom. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (5726) 1988 BN2.


(5800) Pollock

(5800) Pollock – planetoida z pasa głównego planetoid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 161 dni w średniej odległości 3,09 j.a. Została odkryta 16 października 1982 roku w Obserwatorium Kleť przez Antonína Mrkosa. Nazwa planetoidy pochodzi od Jacksona Pollocka (1912-1956), amerykańskiego malarza. Została ona zaproponowana przez Janę Tichą. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (5800) 1982 UV1.


Kazimierz Piechowski

Kazimierz Piechowski (ur. 3 października 1919 w Rajkowach, zm. 15 grudnia 2017) – polski żołnierz, więzień i uciekinier z niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau, żołnierz AK, absolwent Politechniki Gdańskiej, w okresie stalinowskim prześladowany oraz torturowany przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego i skazany sądownie.


Kościół św. Kazimierza w Poznaniu

Kościół św. Kazimierza w Poznaniu – barokowy kościół i zespół poklasztorny znajdujący się na poznańskiej Śródce; kościół obecnie należy do parafii polskokatolickiej.


Janusz Makarczyk

Janusz Makarczyk (ur. 25 marca 1901 w Łodzi, zm. 16 maja 1960 w Warszawie) – oficer artylerii Wojska Polskiego, dziennikarz, prozaik, dramatopisarz i dyplomata.


Amadeusz I Sabaudzki

Amadeusz I Sabaudzki, właśc. Amadeusz Ferdynand Maria Sabaudzki, wł. "Amedeo Ferdinando Maria di Savoia", hiszp. "Amadeo Fernando María", "Amadeo I" (ur. 30 maja 1845 w Turynie, zm. 18 stycznia 1890 w Turynie) – książę Aosty, od listopada 1870 do lutego 1873 król Hiszpanii z dynastii sabaudzkiej.

Amadeusz był drugim synem króla Sardynii (później Włoch), Wiktora Emanuela II i arcyksiężniczki Marii Adelajdy Habsburg. Był bratem Humberta I, Klotyldy Marii Sabaudzkiej – żony księcia Napoleona Józefa Bonaparte i Marii Pii Sabaudzkiej – królowej Portugalii.

Od 1859 służył w armii włoskiej, w 1866 walczył u boku brata Humberta w bitwie pod Custozzą w stopniu generała majora.

Po detronizacji królowej Izabeli II i wygnaniu Burbonów z kraju (1868) Hiszpania, formalnie nadal królestwo, nie miała monarchy. Kortezy zaproponowały tron niemieckiemu księciu Leopoldowi Hohenzollernowi, na co Francja wpadła w panikę, bojąc się zostać okrążona przez monarchie Hohenzollernów (w rzeczywistości pokrewieństwo Leopolda z Wilhelmem I było bardzo odległe i wywodziło się z XIV wieku). Wobec gróźb Napoleona III Leopold wycofał swą kandydaturę. Kortezy wybrały wtedy na króla Amadeusza Sabaudzkiego, który koronę przyjął bardzo niechętnie i dopiero pod naciskiem rządu włoskiego. Koronowany został 16 listopada 1870.

Czas panowania Amadeusza I to jeden z trudniejszych okresów w historii Hiszpanii. W kraju wrzały zamieszki republikańskie i karlistowskie, powstania w Kraju Basków i Katalonii, Kuba żądała niepodległości. Monarchistyczni posłowie w Kortezach błagali go, by dokonał zamachu stanu i wprowadził absolutyzm, na co Amadeusz, popierany przez ojca, nie chciał się zgodzić. Po zamachu na jego życie latem 1872 Amadeusz zaczął mieć dosyć Hiszpanii i doszedł do wniosku, że tym krajem nie da się rządzić. 11 lutego 1873 ogłosił swą abdykację. Wieczorem tego samego dnia proklamowano w Hiszpanii pierwszą w historii kraju republikę (przetrwała tylko dwa lata, po czym wezwano na tron Alfonsa XII Burbona).

Amadeusz powrócił z żoną Marią Wiktorią z ks. dal Pozzo della Cisterna (1846-1876) do Włoch, gdzie od ojca otrzymał księstwo Aosty. Tytułu króla, który mu przysługiwał, nie chciał używać. Z Maria Wiktorią miał trzech synów:
* Emanuel Filiberto d'Aosta (13 stycznia 1869; 4 lipca, 1931);
* Wiktor Emanuel (24 listopada 1870; 10 października, 1946), hrabia Turynu;
* Luigi Amadeo (29 stycznia 1873; 18 marca 1933), książę Abruzji, znany alpinista, polarnik i podróżnik.

Po śmierci żony, ożenił się w 1888 r. z własną siostrzenicą – Marią Letycją Bonaparte, córką tzw. Plonplona i Klotyldy Marii Sabaudzkiej. Jedyny syn z drugiego małżeństwa Humbert Sabaudzki (di Salemi) zmarł bezdzietnie pod koniec I wojny światowej.


Léon Cogniet

Léon Cogniet – francuski malarz akademicki i pedagog.

W roku 1812 zaczął studia na École des Beaux-Arts w Paryżu, gdzie studiował pod kierunkiem Pierre-Narcisse Guérina, a w tym samym czasie kształcili się tam również Delacroix i Géricault. W latach (1817-1822) mieszkał w Villa Medici.

Malował portrety, sceny z historii starożytnej, jak "Mariusz na gruzach Kartaginy" i religijne np. "Rzeź niewiniątek", "Anioł obwieszczający Magdalenie zmartwychwstanie Chrystusa". Romantyczne motywy można dostrzec w jego dziełach powstałych pod wpływem "Ivanhoe" Scotta. W roku 1817 zdobył nagrodę "Prix de Rome".

Wśród jego licznych uczniów byli: Jean-Paul Laurens, Léon Bonnat, Jean-Louis-Ernest Meissonier, Henryk Rodakowski i Jules Joseph Lefebvre, Louis-Ernest Barrias, Pierre Auguste Cot, Alfred Dedreux, Alfred Dehodencq, Armand Gautier, Evariste Vital Luminais, Raimundo de Madrazo y Garreta, Anna Lea Merritt, Charles Louis Lucien Muller, Dominique Louis Papety, Tony Robert-Fleury i Marcel Briguiboul.


Markus Winkelhock

Markus Winkelhock (ur. 13 czerwca 1980 w Bad Cannstatt) – niemiecki kierowca wyścigowy, syn Manfreda Winkelhocka i bratanek Joachima Winkelhocka. Pełnił rolę kierowcy testowego zespołu Spyker w Formule 1.

Po zwolnieniu przez Spykera Christijana Albersa Winkelhock został wybrany na jego tymczasowego zastępcę podczas wyścigu o Grand Prix Europy 2007. W swoim debiucie udało mu się być liderem wyścigu przez 6 okrążeń (od 2. do 7.), aż do momentu, gdy wyprzedził go Felipe Massa.


Stanisław Wyganowski

Stanisław Wyganowski (ur. 7 grudnia 1919 w Ligocie, zm. 13 października 2017 w Warszawie) – polski ekonomista i urbanista, w 1990 wojewoda warszawski, w latach 1990–1994 prezydent miasta stołecznego Warszawy.


Ceca Ražnatović

Ceca Ražnatović, właściwie "Svetlana Ceca Ražnatović", cyr. Светлана "Цеца" Ражнатовић, nazwisko panieńskie "Veličković" (ur. 14 czerwca 1973 w Žitoradzie) – serbska pop, popfolk piosenkarka, wdowa po Željko „Arkanie” Ražnatoviciu, oskarżanym o zbrodnie wojenne nacjonalistycznym polityku i dowódcy paramilitarnego oddziału "Tygrysy Arkana".


Afefe

Afefe – boski wiatr. Według wierzeń Jorubów z Nigerii i Beninu jest wysłannikiem bogini Oja.


Dułgałach

Dułgałach – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 507 km; powierzchnia dorzecza 27 300 km²; średni roczny przepływ u ujścia 120 m³/s.

Źródła w Górach Wierchojańskich, płynie w kierunku północnym przez Płaskowyż Jański gdzie łączy się z rzeką Sartang tworząc Janę. Spławna na prawie całej długości, żeglowna 175 km od ujścia.


Mount Adams

Mount Adams – święte miejsce Indian Ameryki Północnej, góra w stanie Waszyngton. Dla Indian z plemienia Yakima ta święta góra to miejsce tradycyjnych pielgrzymek, modlitw, ceremonii, poszukiwania wizji i składania ofiar, wykorzystywane od czasów przed europejską kolonizacją Ameryki Północnej do dziś. Nazywali ją góra Pahto (lub Paddo albo Klickitat). Przejęta przez rząd federalny na przełomie XIX w. i XX w., i włączona do obszaru chronionego "Gifford Piechot National Forest". Po wielu latach protestów i apeli zwrócone Indianom Yakima w maju 1972 roku, jako drugi (po Blue Lake w stanie Nowy Meksyk) obszar świętych ziem Indian zwrócony w USA w naturze grupie tubylczych Amerykanów.


Nabój .50 AE

.50 Action Express (.50 AE) – nabój pistoletowy skonstruowany przez Evana Whildina w 1988 roku. Nabój przeznaczony jest do strzelania tarczowego i polowań. Średnica dna łuski naboju .50 AE jest identyczna jak naboju .44 Magnum. Jako pierwsza produkcję amunicji .50 AE uruchomiła firma Samson należąca do koncernu IMI. Pierwszym pistoletem zasilanym tym nabojem był "Desert Storm", odmiana pistoletu Desert Eagle kalibru .50.
Nabój .50 AE używany jest do zasilania pistoletów:
* Desert Eagle .50 AE
* AMT AutoMag V
* LAR Grizzly
* Magnum Research BFR
* AMT AutoMag I


Dado Pršo

Miladin „Dado” Pršo (ur. 5 listopada 1974 w Zadarze) – chorwacki piłkarz grający na pozycji napastnika.

Istnieją pewne rozbieżności co do pochodzenia Dado Pršo. Niektóre media podają, iż Pršo jest z pochodzenia Serbem. Jednak Pršo ciągle zaznacza, że jest Chorwatem i z Serbią „nie ma nic wspólnego”.


Port lotniczy Stambuł-Atatürk

Port lotniczy Stambuł-Atatürk (tur. Atatürk Havalimanı, kod IATA: ISL, kod ICAO: LTBA) – lotnisko w Turcji, położone jest w europejskiej części państwa, 15 km na południowy zachód od centrum Stambułu. W 2018 roku obsłużył ponad 68 milionów pasażerów. Wszystkie regularne połączenia pasażerskie zostały przeniesione na nowe lotnisko w Stambule w dniu 6 kwietnia 2019 roku, również kod portu "IST" przenisiono na nowe lotnisko.

Obecnie port obsługuje tylko połączenia towarowe, lotnictwo ogólne oraz loty biznesowe, rządowe i dyplomatyczne.

Od 29 lipca 1985 patronem lotniska jest Mustafa Kemal Atatürk. Wcześniej lotnisko nosiło nazwę Yeşilköy.


Cordoba oro

Cordoba oro – waluta Nikaragui od 1912 roku. 1 cordoba oro = 100 centavos.

W obiegu znajdują się:
* monety o nominałach 5, 10, 25 i 50 centavos oraz 1 i 5 córdob.
* banknoty o nominałach 10, 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 córdob.


Jarmuta

Jarmuta – masyw górski w Pieninach, położony w gminie Szczawnica, w powiecie nowotarskim, w województwie małopolskim. Jest dobrze wyodrębniony od innych wzniesień i ma dwa szczyty: Jarmuta (794 m) i Czuprana (777 m), oddzielone przełęczą Matwijowa (763 m). Oprócz nich po północno-zachodniej stronie wyróżnia się jeszcze mniejszy szczyt zwany Jarmutką (690 m). Południowo-zachodnie zbocza góry opadają do Doliny pod Jarmutą, którą płynie Klimentowski Potok, południowo-wschodnie do doliny Palkowskiego Potoku, zbocza północno-zachodnie i północne do doliny Grajcarka. Jarmuta leży na północ od głównego grzbietu Małych Pienin, oddzielona od niego Klimontowską Przełęczą (696 m), a jej wierzchołek oddalony jest od najbliższego szczytu w tym grzbiecie – Cyrhle, który jest dla niego zwornikiem i zarazem leży w grzbiecie głównym – o ok. 750 m w prostej linii.

Góra jest niemal całkowicie zalesiona, od strony zachodniej głównie zespołem buczyny karpackiej z niewielką domieszką sosny, na zboczach wschodnich i północnych przeważa świerk. Na południowej stronie, przy Klimontowskiej Przełęczy znajduje się sięgający niemal wierzchołka pas świerkowego lasu, zasadzony na miejscu pogorzeliska. Na szczycie Jarmuty i północnych jego podszczytowych zboczach znajduje się Polana Andrzejówka. W zachodnich zboczach Jarmuty znajduje się wcięta w nią głęboko i sięgająca od podnóża aż do wierzchołka kotlina. Przed II wojną światową na północnych zboczach Jarmuty była skocznia narciarska.

Według przekazów na szczycie Jarmuty stać kiedyś miała świątynia pogańska, a nazwa wzniesienia pochodzić ma od rzekomego imienia dawnego bóstwa.

Od 1963 r. na szczycie znajduje się przekaźnik telewizyjny TSR Góra Jarmuta. Polana Andrzejówka wykorzystywana jest też przez paralotniarzy. Przez Jarmutę nie prowadzą szlaki turystyczne, można jednak wejść na nią drogami leśnymi i ścieżkami. Szczyt Jarmuty jest dobrym punktem widokowym, szczególnie na Pasmo Radziejowej w Beskidzie Sądeckim.

W maju 2010 roku w trakcie powodzi na zboczu góry nastąpiło osuwisko ziemi.


Okręg Talsi

Okręg Talsi (łot. "Talsu rajons") – okręg w północno-zachodniej Łotwie, nad Morzem Bałtyckim i Zatoką Ryską, istniejący do 2009.

Graniczył z okręgami: windawski, Kuldīga i Tukums.

Skład etniczny
* 92% - Łotysze
* 3,6% - Rosjanie
* 1,2% - Romowie
* 3,2% - pozostali


I'm Not a Girl, Not Yet a Woman

I'm Not a Girl, Not Yet a Woman – trzeci singel piosenkarki pop Britney Spears, wydany w USA, pochodzący z płyty pt. "Britney". Autorami piosenki są brytyjska piosenkarka Dido, szwedzki producent Max Martin i Rami. Piosenkę wykorzystano w filmie Crossroads, w którym Spears zagrała główna rolę. Piosenka dostała Złotą Malinę w kategorii "Najgorsza Piosenka Napisana Specjalnie do Filmu".


Eutelsat 16C

Eutelsat 16C – satelita telekomunikacyjny należący do konsorcjum Eutelsat, wyniesiony na orbitę 17 kwietnia 2000. Pierwotnie nosił nazwę SESAT 1 (ang. Siberia - Europe SATellite), obecną otrzymał 1 marca 2012 w ramach ujednolicenia nazw satelitów przez Eutelsat.

Zbudowany na bazie modelu MSS-2500-GSO, posiada 18 transponderów pasma Ku. Spodziewany okres żywotności satelity wynosił 10 lat, czyli został już przekroczony.

Satelita został umieszczony na orbicie geostacjonarnej (nad równikiem), na 36. stopniu długości geograficznej wschodniej. Z tej samej pozycji wciąż nadaje wystrzelony w tym samym roku Eutelsat W4.
Pod koniec stycznia 2010 SESAT 1 został przesunięty na pozycję 16°E, by częściowo zastąpić Eutelsata W2, który uległ awarii. W listopadzie 2011 obowiązki trzech satelitów pracujących na 16°E przejął nowo wystrzelony Eutelsat W3C.

SESAT 1 nadawał sygnał stacji telewizyjnych i radiowych, programy wysokiej rozdzielczości HDTV, przekazy telewizyjne oraz dane (oferując usługi dostępu do Internetu) do odbiorców w Europie, Afryce Północnej oraz Azji Zachodniej (Bliski Wschód, Kazachstan, Kaukaz).


Kongres Ukraińskich Nacjonalistów

Kongres Ukraińskich Nacjonalistów (ukr. "Конгрес Українських Націоналістів", KUN) – nacjonalistyczna i antykomunistyczna ukraińska partia polityczna.


Fanaa

Fanaa (hindi: फ़ना trl.: fanā, urdu: فناء trl.: fana') – bollywoodzki film w reżyserii Kunala Kohli z Aamirem Khanem i Kajol w rolach głównych. Inne tytuły używane w Polsce, to "Unicestwienie" i "Unicestwienie w miłości". Film był bardzo oczekiwany, jako że kończył czteroletnią rozłąkę Kajol z przemysłem filmowym. Ponadto, był to jej pierwszy występ w parze z Aamirem (pracowali już razem w filmie "Ishq", ale nie grali pary). Film kręcony w Indiach (Delhi) i w Polsce (Zakopane) był jednym z największych przebojów 2006 roku w Indiach.