Alfred Pennyworth

Alfred Pennyworth – fikcyjna postać z komiksów z Batmanem wydawanych przez DC Comics, której twórcami byli Bob Kane, Bill Finger i Jerry Robinson. Kamerdyner Bruce’a Wayne’a (Batmana), który wychował małego panicza po brutalnej śmierci jego rodziców, a po rozpoczęciu przez Bruce’a działalności zamaskowanego mściciela, stał się jego pierwszym pomocnikiem.

Postać zadebiutowała w komiksie "Batman vol. #16" (maj 1943). Pierwotnie Alfred miał nadwagę i był gładko ogolony i dopiero kinowa kreacja Williama Austina z pierwszej adaptacji przygód Batmana przyczyniła się do powstania obecnie znanego wizerunku tej postaci – szczupłego lokaja z wąsami.

Często pojawia się także w różnego rodzaju adaptacjach przygód Batmana. Pierwszy raz w wersji aktorskiej pojawił się w serialu kinowym "Batman" z 1943 roku, gdzie w jego rolę wcielił się William Austin. W kontynuacji serialu, pod tytułem "Batman and Robin" z 1949 roku miejsce Austin zajął Eric Wilton. W serialu telewizyjnym "Batman" ("Batman") z lat 60. XX wieku, oraz w filmie pełnometrażowym "Batman zbawia świat" ("Batman: The Movie") w rolę Alfreda wcielił się Alan Napier. Michael Gough był odtwórcą tej postaci w czterech filmach fabularnych z lat 90. (dwóch pierwszych w reżyserii Tima Burtona i dwóch kolejnych w reżyserii Joela Schumachera). W serialu telewizyjnym "Ptaki nocy" ("Birds of Prey") jego rolę zagrał Ian Abercrombie.

W trylogii "Mrocznego Rycerza" ("The Dark Knight"), zapoczątkowanej filmem "" ("Batman Begins") w reżyserii Christophera Nolana w postać Alfreda wcielił się Michael Caine. Jeremy Irons grał Alfreda w filmie "Batman v Superman: Świt sprawiedliwości" ("Batman v Superman: Dawn of Justice") w reżyserii Zacka Snydera. W serialu telewizyjnym "Gotham" w rolę kamerdynera młodego Bruce’a Wayne’a (z czasów przed pojawieniem się Batmana) gra Sean Pertwee.


Sukur

Sukur - obszar krajobrazu kulturowego w stanie Adamawa we wschodniej Nigerii, od 1999 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Nad obszarem Sukur i przyległymi wsiami góruje położony na wzniesieniu pałac wodza plemiennego ("Hidi"). Występują tu tarasy rolne i liczne pozostałości po kwitnącym tu dawniej przemyśle żelaznym.


Tu-124

Tu-124 "Ту-124" – radziecki dwusilnikowy samolot pasażerski, skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Tupolewa. Zaprojektowany w oparciu o wcześniejszy model samolotu Tu-104. W znacznym stopniu pomniejszona o ok. 1/4 jego wersja.

W wersji podstawowej miał 56 miejsc pasażerskich. Produkowano również inne wersje, które były wyposażane z przeznaczeniem dla VIP-ów i dla wojska.

Wykorzystywany w barwach sowieckiego Aerofłotu, czechosłowackich ČSA, wschodnioniemieckiego Interflugu i irackich Iraqi Airways. W wersjach specjalnych (wojskowych) używany, oprócz ZSRR, w Czechosłowacji, NRD, Iraku, Chinach i Indiach.

Łącznie wybudowano 165 samolotów tego typu. Zastąpiony został przez model Tu-134.


Stanisław Idzior

Stanisław Idzior (ur. 29 kwietnia 1906 w Śliwnikach, zm. 21 sierpnia 1954 w Poznaniu) – polski działacz związkowy i polityk chadecki, w latach 40. jeden z liderów i sekretarz generalny Stronnictwa Pracy.


Szymon Fedorońko

Szymon Fedorońko (ur. 21 sierpnia 1893 w Czerteżu, zm. 1940 w Katyniu) – duchowny prawosławny, protoprezbiter, naczelny kapelan wyznania prawosławnego Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.


Gallo crocitanti AMOIBH

Gallo crocitanti AMOIBH ("Francuzowi kraczącemu odpowiedź") – satyra polityczna Jana Kochanowskiego w języku łacińskim. Wiersz powstał po 1576, a w 1612 opublikowano go w drugiej edycji zbioru "Lyricorum libellus" (Kraków, oficyna Andrzeja Piotrkowczyka). Utwór zbudowany jest z heksametrów.

Satyra ta była odpowiedzią (słowo ἀμοιβή, "amojbe", użyte w tytule oznacza w języku greckim "odpowiedź") na paszkwil Filipa Desportes'a pt. "Adieu á la Pologne". Paszkwil ten powstał we Francji po ucieczce Henryka Walezego i był zjadliwą krytyką Polski. Niezapowiedziany wyjazd króla został bardzo źle przyjęty przez społeczeństwo polskie, a paszkwilancki wiersz dodatkowo podsycił nastroje antyfrancuskie. Kochanowski poczuł się osobiście dotknięty tą sytuacją, ponieważ był gorącym zwolennikiem wyboru francuskiego księcia na króla Polski – przed elekcją poświęcił mu łacińską odę pt. "Ad Henricum Valesium regem in Galliis morantem". Przypuszcza się także, że brał czynny udział w jego wyborze.

W odpowiedzi na paszkwil Kochanowski posłużył się aluzjami (np. do nocy św. Bartłomieja), oszczerstwem, drwiną i ironią. Użyte w tytule słowo "Gallus" oznaczało zarówno Francuza, jak i koguta oraz eunucha. Poza tą odpowiedzią Kochanowski napisał (także po łacinie) wierszowaną bajkę polityczną pt. "De electione, coronatione et fuga Galli" o podobnej tematyce.


Richard Rich

Richard James Rich (ur. 1951) – amerykański reżyser filmów animowanych, scenarzysta, producent.

Richard Rich zaczynał w latach 70. w The Walt Disney Company po tym, jak założyciel firmy, Walt Disney, zmarł. Pracował z jego następcą jako szef animacji, lecz wyreżyserował wtedy tylko dwa filmy: Lis i Pies oraz Taran i magiczny kocioł.

Po roku 1985 zakończył pracę w Disneyu i otworzył własne studio "Rich Animation Studios" (później znane jako "RichCrest Animation Studios"). Jego najpopularniejszy film to Księżniczka łabędzi, musical oparty na balecie Jezioro łabędzie, do którego powstały dwie kontynuacje: Księżniczka łabędzi II: Tajemnica zamku oraz Księżniczka łabędzi III: Skarb czarnoksiężnika.


Józef Gaczyński

Józef Gaczyński, h. Sas (ur. 14 lutego 1895 w Warszawie, zm. 14 czerwca 1963 w Krakowie) – polski śpiewak operowy, bas-baryton, mistrz bel canta, pedagog, wychowawca wielu artystów opery i operetki, aktorów. Do jego uczniów należą m.in.: Wanda Polańska, Maciej Wójcicki, Kazimierz Pustelak, Bolesław Pawlus, Stanisław Bursztyński, Janusz Zakrzeński, Barbara Horawianka.


Jerzy Vetulani

Jerzy Vetulani (ur. 21 stycznia 1936 w Krakowie, zm. 6 kwietnia 2017 tamże) – polski psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik, profesor nauk przyrodniczych, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.

Przez cały okres pracy zawodowej związany z Instytutem Farmakologii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, gdzie był profesorem, kierownikiem Zakładu Biochemii (1976–2006), zastępcą dyrektora ds. naukowych (1994–2002) i wiceprzewodniczącym Rady Naukowej (2003–2017).

Opublikował kilkaset prac badawczych o międzynarodowym zasięgu. Uznanie przyniosło mu sformułowanie hipotezy β-downregulacji jako mechanizmu działania leków przeciwdepresyjnych wspólnie z Fridolinem Sulserem, z którym współpracował w latach 1973–1975 jako Research Associate Professor w Vanderbilt University. W 1983 roku został laureatem Międzynarodowej Nagrody Anna-Monika II klasy za badania nad mechanizmami działania elektrowstrząsu. Poza zaburzeniami depresyjnymi, wśród jego głównych zainteresowań badawczych były: pamięć, uzależnienia i choroby neurodegeneracyjne. Był jednym z najczęściej cytowanych polskich naukowców w dziedzinie biomedycyny.

Był wykładowcą akademickim oraz popularyzatorem nauki. W latach 1981–2002 był redaktorem naczelnym czasopisma popularnonaukowego "Wszechświat". Później stał się znany ze swoich otwartych wykładów, które przyciągały tysiące słuchaczy. Był autorem książek popularnonaukowych, w tym bestsellerowej książki dla dzieci "Sen Alicji, czyli jak działa mózg"; oraz bloga "Piękno neurobiologii". Prowadził działalność w mediach społecznościowych.

Zaangażowany w działalność kulturalną i społeczną; był jednym ze współtwórców i konferansjerem Piwnicy pod Baranami (1954–1961), a później, w wieku ponad siedemdziesięciu lat, gwiazdą magazynu mówionego "Gadający Pies" (2010–2015). W okresie PRL był działaczem opozycji demokratycznej – od 1980 roku należał do NSZZ „Solidarność”. W 2002 roku bez powodzenia kandydował w wyborach samorządowych na prezydenta Krakowa.

W ramach prowadzonego Zakładu Biochemii przywiązywał dużą wagę do współpracy z młodszymi koleżankami i kolegami po fachu, którzy pozostawali pod jego opieką naukową. Wypromował dziewięciu doktorów i czterech doktorów habilitowanych.

Publicznie znany był jako zwolennik legalizacji marihuany i szerokiej depenalizacji narkotyków oraz krytyk represyjnej polityki narkotykowej w Polsce.

Był doktorem honoris causa Śląskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, członkiem honorowym Indian Academy of Neurosciences i Oxford Neurological Society. Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł w 2017 roku w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku drogowym, w którym został potrącony przez samochód na przejściu dla pieszych.


Herb Imperium Rosyjskiego

Herb Imperium Rosyjskiego – herb Rosji w okresie cesarstwa wprowadzony przez Piotra Wielkiego w 1721 roku został z różnymi zmianami obowiązywał, aż do obalenia Romanowów w 1917 roku.


Miodopijek długodzioby

Miodopijek długodzioby ("Acanthorhynchus tenuirostris") – gatunek małego ptaka z rodziny miodojadów (Meliphagidae). Zamieszkuje wschodnią i południowo-wschodnią część Australii (wraz z Tasmanią i okolicznymi wyspami) w obszarach leśnych oraz w miejskich ogrodach w Sydney i Melbourne. Sklasyfikowany został przez ornitologa Johna Lathama w roku 1801.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Pappataci

Pappataci – wirusowa choroba zakaźna ludzi przenoszona przez samice moskitów, głównie z gatunków "Phlebotomus papatasii", "P. perniciosus" i "P. perfiliewsi". Objawia się bólami mięśni, uczuciem rozbicia, bólami brzucha, głowy. W przebiegu choroby występuje epizod gwałtownego wzrostu temperatury ciała, z gorączką 38,8°–40,3 °C, trwający dzień lub dwa. W pierwszym dniu gorączki towarzyszy jej przyspieszone tętno. Pojawia się także ból głowy i stawów oraz nudności, może dojść do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Leczenie jest zachowawcze i objawowe, rokowanie zawsze dobre. Objawy utrzymują się przez różnie długi czas, od kilku dni do tygodni.


Portret kobiety z maszynką do kawy

Portret kobiety z maszynką do kawy – obraz Paula Cézanne’a, namalowany w 1895 r. Obecnie znajduje się w Musée d’Orsay w Paryżu.

Kompozycja obrazu ma charakter wertykalny, co podkreśla nawet pionowe ułożenie łyżeczki. Kobieta została przedstawiona w pozycji siedzącej, ułożenie jej rąk i prosta sukienka nadają obrazowi monumentalny charakter.


Knock You Down

Knock You Down – piosenka R&B stworzona przez Keri Hilson, Nathaniela Hillsa, Marcellę Araicę, Kevina „KC” Cossoma, Shaffera Smitha i Kanye Westa na debiutancki album studyjny Hilson, "In a Perfect World..." (2009). Wyprodukowany przez Danję, utwór wydany został jako czwarty singel promujący krążek dnia 24 marca 2009 w Stanach Zjednoczonych. W Wielkiej Brytanii piosenka wydana została jako drugi singel prezentujący album dnia 29 czerwca 2009. Kompozycja zarejestrowana została z gościnnym udziałem Ne-Yo oraz Kanye Westa.


62. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes odbył się w dniach 13-24 maja 2009 roku. Imprezę otworzył pokaz amerykańskiego filmu "Odlot" w reżyserii Pete'a Doctera. Był to pierwszy w historii festiwalu film otwarcia w technologii 3-D, a zarazem pierwsza animacja. W konkursie głównym zaprezentowanych zostało 20 filmów pochodzących z 13 różnych krajów.

Jury pod przewodnictwem francuskiej aktorki Isabelle Huppert przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotą Palmę, austriackiemu filmowi "Biała wstążka" w reżyserii Michaela Hanekego. Drugą nagrodę w konkursie głównym, Grand Prix, przyznano francuskiemu obrazowi "Prorok" w reżyserii Jacquesa Audiarda.

Oficjalny plakat promocyjny festiwalu przedstawiał fotos z filmu "Przygoda" (1960) Michelangelo Antonioniego. Galę otwarcia i zamknięcia festiwalu prowadził francuski aktor Édouard Baer.


Stań przy mnie

Stań przy mnie (ang. "Stand by me") – amerykański film obyczajowy z 1986 roku, na podstawie opowiadania Stephena Kinga "Ciało".


What's Going On

What's Going On – album Marvina Gaye'a. Wydany 21 maja 1971 roku, album odzwierciedla tworzący się w tym czasie nowy trend w muzyce soul. Tekstami o narkotykach, ubóstwie oraz wojnie w Wietnamie szybko wywołał sensację i wytrwał jako klasyczny album soulu wczesnych lat 70.

Magazyn Rolling Stone umieścił album jako 6. na 500 albumów wszech czasów.


You’ll Be in My Heart

You’ll Be in My Heart – singel Phila Collinsa pochodzący ze ścieżki dźwiękowej "", nagranej na potrzeby disnejowskiego filmu "Tarzan". W wersji użytej w filmie Collinsowi towarzyszy Glenn Close, dłuższą wersję, mającą promować produkcję Disneya artysta śpiewa solo.

Utwór spotkał się z uznaniem krytyków i przyniósł Collinsowi zarówno Oscara za najlepszą piosenkę filmową, jak i nagrodę Złotego Globu.

Collins nagrał także hiszpańską wersję piosenki. Było to jedyne pojawienie się wykonawcy na hiszpańskojęzycznej liście przebojów.


Fukushima

– stolica prefektury o tej samej nazwie, położona w Regionie Tōhoku w Japonii. Fukushimę dzieli od Tokio 250 kilometrów, a od Sendai 80 km.

W 2011 doszło do serii wypadków jądrowych w Elektrowni Atomowej Fukushima Nr 1.


Superbohater

Superbohater – fikcyjny bohater komiksów, filmów, seriali, gier lub książek zwalczający szeroko pojęte zło (najczęściej przestępczość) i najczęściej posiadający nadzwyczajne umiejętności. Termin został spopularyzowany wraz z pojawieniem się stworzonej przez Joe Shustera i Jerry’ego Siegela postaci Supermana, w magazynie "Action Comics vol. 1 #1" (czerwiec 1938). Od końca lat 30. XX wieku historie o kostiumowych superherosach zdominowały amerykański rynek komiksowy, przenikając również do innych mediów. Powstało wiele filmów, książek i gier komputerowych traktujących o superbohaterach.

Za protoplastów superbohaterów uważani są takie postacie literackie lub bohaterowie magazynów pulpowych jak: Tarzan z powieści "Tarzan wśród małp" ("Tarzan of the Apes") Edgara Rice’a Burroughsa, Hugo Danner z powieści "Gladiator" Philipa Wylie'a, Zorro z powieści "The Curse of Capistrano" Johnstona McCulleya, Shadow, czy też Doc Savage. Ważną rolę odegrali również herosi z mitologii greckiej oraz stworzona przez Friedricha Nietzschego koncepcja nadczłowieka ("Übermensch"), która została opisana w książce pod tytułem "Tako rzecze Zaratustra" ("Also Sprach Zarathustra").

Superbohaterowie cechują się często fantastycznymi zdolnościami. Niektórzy się z nimi rodzą (np. w Marvel Comics mutanci tacy jak Wolverine) albo zyskują w wyniku wypadku (Spider-Man, Fantastyczna Czwórka i Hulk w Marvel Comics, lub też Flash i Swamp Thing w DC Comics) lub eksperymentu (Kapitan Ameryka). Często również rewolucyjne wynalazki, znakomita sprawność fizyczna i znajomość sztuk walki (Batman) pozwalają zostać superbohaterem. Wynalazki bądź atrybuty dające nadprzyrodzone moce mogą być znalezione przypadkiem (Błękitny Skarabeusz), przekazane przez swojego stwórcę osobie którą uznał za właściwą (Zielona Latarnia) lub osobiście skonstruowane (Iron Man). Superbohaterami mogą być także maszyny (Vision), kosmici (Superman), czy istoty dysponujące nadprzyrodzonymi zdolnościami (Spawn).

Pojawienie się w latach 60. dużej ilości bohaterów, którzy swoje zdolności zawdzięczają wrodzonym lub nabytym mutacjom, wynika prawdopodobnie z dynamicznego rozwoju genetyki w owym czasie.

Często superbohaterowie ukrywają to kim są gdy nie walczą ze złoczyńcami i innymi zagrożeniami; w związku z tym często mają kostiumy, za pomocą których ukrywają swą tożsamość. Do wyjątków należy m.in. Fantastyczna Czwórka. Superbohaterowie niemal nigdy nie są członkami państwowych organów ścigania. Rzadkim wyjątkami są sytuacje, gdzie bohater pracuje dla specjalnie powołanej do tego celu fikcyjnej organizacji jak S.H.I.E.L.D. czy A.R.G.U.S. i inne podobne rządowe grupy superbohaterów jak kanadyjska Alpha Flight czy amerykańskie Team X.

Angielskie, dwuwyrazowe tłumaczenie wyrazu ("super hero") jest znakiem handlowym należącym do DC Comics z Warner Bros. i Marvel Comics z Disneya.


Druga strona miłości

Druga strona miłości (ang. "Locked Up: A Mother's Rage") to amerykański telewizyjny dramat obyczajowy CBS zrealizowany w 1991 roku. Film porusza problem wychowania dzieci, które pozostawione samym sobie mają wszelkie szanse podążyć śladem więzionych rodziców. A prawo nieraz tę drogę ułatwia


Music of the Sun

Music of the Sun jest debiutancką płytą Rihanny wydaną 30 sierpnia 2005 nakładem wytwórni Def Jam Records. Album zawiera 12 piosenek oraz remix "Pon de Replay" autorstwa Elephant Mana. W stylu albumu widać karaibskie pochodzenie piosenkarki. "Music of the Sun" zawiera trzy single - "Pon de Replay", "If It's Lovin' That You Want", oraz wydany tylko w Japonii singel "Let Me". Album zadebiutował w USA na 10 miejscu listy Billboard 200 i 2 listy Billboard Top R&B/Hip Hop Albums, sprzedając się w nakładzie 69,000 kopii w pierwszym tygodniu od debiutu. Dotychczas jego sprzedaż w USA wynosi 600.000 kopii, a na świecie sprzedano ponad 2.000.000 egzemplarzy.


FC Barcelona B

FC Barcelona B – drugi zespół katalońskiego klubu FC Barcelona, w którym występują najzdolniejsi adepci szkółki, stanowiący zaplecze pierwszej drużyny. W Barcelonie B grało wiele czołowych graczy, którzy dzięki tej drużynie wybili się do światowej czołówki. W zespole grali m.in.: Pedro Rodríguez, Xavi, Andrés Iniesta, Lionel Messi, José Reina, Sergio Busquets oraz wiele wiele innych dzisiejszych gwiazd futbolu. Klub aktualnie występuje w Segunda División B. Do byłych szkoleniowców drużyny należą m.in.: Josep Guardiola, Juande Ramos, Luis Enrique, Eusebio Sacristán oraz Gerard López. Natomiast obecnym trenerem jest Sergi Barjuán. Drużyna rozgrywa domowe mecze na Estadi Johan Cruyff.


Ekspansja języków indoeuropejskich

Ekspansja języków indoeuropejskich rozpoczęła się kilka tysięcy lat p.n.e. Wskutek rozrostu populacji, zaludniania nowych terenów i pojawiania się zmian językowych język praindoeuropejski ulegał przekształceniom, które dały początek współczesnej indoeuropejskiej rodzinie językowej.


Smerekowa

Smerekowa (słow. "Vysoká") – trzeci co do wysokości szczyt Pienin (1013 m), znajdujący się w grzbiecie głównym Małych Pienin pomiędzy Wysoką a Watriskiem. Mimo znacznej (jak na Pieniny) wysokości, jest to mało wybitny, słabo wyróżniający się szczyt. Przebiega przez niego granica polsko-słowacka, jednak szczyt leży po stronie słowackiej (stoki po polskiej stronie osiągają 1004 m). W miejscu występowania dużego skupiska cisów Słowacy utworzyli rezerwat przyrody Kamieńskie Cisy o powierzchni 20,3 ha. Od 1997 r. wszedł on w skład PIENAP obejmującego cały obszar Małych Pienin po słowackiej stronie wzdłuż granicy. Sam wierzchołek jest skalisty od północnej strony i jest w nim charakterystyczna szpara na przestrzał, poza tym partie wierzchołkowe po południowej stronie są porośnięte lasem. Ze szczytu dobre widoki na Tatry i Beskid Sądecki. Po polskiej, północnej stronie poniżej szczytu znajduje się duża i ładna polana Zaskalskie.

Spod szczytu Smerekowej wypływa płynący w Polsce i znajdujący się w zlewni Dunajca Skalski Potok. Po słowackiej stronie w stokach Smerekowej mają jeszcze źródła potoki zasilające Kamienkę i jej dopływ Riečkę. Obydwa te potoki znajdują się w zlewni Popradu. Przez szczyt i północno-wschodni (graniczny) grzbiet Smerekowej przebiega bowiem dział wodny między tymi rzekami.

Nazwa szczytu pochodzi od rusińskiego słowa „smerek” oznaczającego świerka i występuje na mapie Gepperta z 1810-1812 r. jako "Smeretcina Brg". W północno-wschodnim kierunku od Smerekowej, już na słowackiej stronie ciągnie się niski grzbiet z kilkoma wierzchołkami. Najwyższy z nich to Mindalová.


Bitwa pod Contreras

Bitwa pod Contreras, znana również jako bitwa pod Padierną, miała miejsce w nocy z 19 na 20 sierpnia 1847 roku pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Meksykiem podczas wojny amerykańsko-meksykańskiej.

Amerykanie, maszerujący na miasto Meksyk od strony Puebla, natknęli się na silnie umocnioną pozycję wokół fortecy El Penon i jeziora Texuco. Obchodząc jeziora Chalco i Xochimilco od południa natknęli się na wojska Santa Anny pod Contreras.

Połowa meksykańskich oddziałów została zmuszone przez armię amerykańską, dowodzoną przez generała Winfielda Scotta, do wycofania się na pozycje obronne w pobliżu Churubusco, gdzie następnego dnia miała miejsce bitwa pod Churubusco, zaś reszta schroniła się w murach stolicy i pobliskiej twierdzy Chapultepec.


SC Telstar

SC Telstar, właśc. Sportclub Telstar – holenderski klub piłkarski z siedzibą w Velsen-IJmuiden, założony 17 lipca 1963 roku, występujący obecnie w Eerste divisie.

Stormvogels powstał w 1912 roku. Gdy w Holandii utworzono profesjonalną ligę, zarówno Stormvogels, jak i inny lokalny klub VSV zaczęły w niej grać. VSV jeszcze w 1938 roku zdobyło Puchar Holandii. Z powodu problemów finansowych obu klubów, 17 lipca 1963 doszło do fuzji. Klub nazwano Telstar, a nazwę wzięto od satelity komunikacyjnego, wystrzelonego w kosmos tamtego roku. Stormvogels i VSV powróciły do ligi amatorskiej. W 2001 roku doszło do kolejnej fuzji – amatorskiego Stomrvogels i grającego w drugiej lidze Telstaru. W 2008 klub zmienił nazwę na SC Telstar.

Swoje domowe mecze zespół rozgrywa na mogącym pomieścić 3060 widzów obiekcie o nazwie Schoonenberg Stadion. Barwy klubowe to biały i niebieski.


Michael G. Wilson

Michael G. Wilson (ur. 21 stycznia 1942 w Nowym Jorku) – amerykański producent filmowy.

Pasierb słynnego producenta Alberta R. Broccoliego, założyciela wytwórni EON Productions i współtwórcy kinowego sukcesu Jamesa Bonda, postaci stworzonej przez Iana Fleminga. Wraz z córką Broccoliego, a swoją przyrodnią siostrą, Barbarą Broccoli, kontynuuje pracę ojczyma nad kolejnymi filmami serii o agencie 007.


Midwest Airlines

Midwest Airlines – amerykańskie linie lotnicze z siedzibą w Milwaukee. Obsługują połączenia krajowe. Głównym węzłem jest General Mitchell International Airport.


Władysław Żesławski

Władysław Żesławski (ur. 25 maja 1915, Wałkonowy Górne zm. 30 marca 1983) – literat, scenarzysta, radiowiec.

W latach 1925–1936 uczył się w Gimnazjum im. H. Sienkiewicza w Częstochowie. Po maturze studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, równolegle pracując w fabryce tektury w Natalinie k. Poraja. Uczestnik kampanii 1939, podczas okupacji – w AK, miał konspiracyjny pseudonim Grzegorz. W 1945 podjął pracę w powstającym w Częstochowie dzienniku „Głos Narodu”, organizował też Oddział Kielecki Związku Zawodowego Dziennikarzy. Od 1951 przez 27 lat redaktor działu literackiego Polskiego Radia w Warszawie. Autor ok. 560 reportaży, 400 audycji, 27 słuchowisk. Był jednym z pomysłodawców i współtwórcą powieści radiowej "Matysiakowie" (wraz z Jerzym Janickim i Stanisławem Stampf’lem). Od 1956 był stałym scenarzystą tego słuchowiska, samodzielnie opracował blisko 400 odcinków. Pomysłodawca inicjatyw społecznych, m.in. dzięki jego inicjatywie powstał w Warszawie „Dom Matysiaków” dla samotnych seniorów. Również autor szeregu felietonów i wspomnień dla częstochowskiej prasy.

Pochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie (kwatera W-VIII-7-13-16).


Freethiel Stadion

Freethiel Stadion – stadion piłkarski, położony w mieście Beveren, Belgia. Swoje mecze na tym obiekcie rozgrywa zespół Waasland-Beveren. Jego pojemność wynosi 12 930 miejsc, w tym 9 300 miejsc stojących.


Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu

Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu – polskie muzeum z siedzibą w Paryżu, założone w 1903 przez syna poety Władysława Mickiewicza; najstarsze muzeum mickiewiczowskie; mieści się w gmachu Biblioteki Polskiej na Wyspie Świętego Ludwika.

W kolekcji muzeum znajdują się dokumenty związane z postacią Adama Mickiewicza i niektóre jego przedmioty osobiste. Prezentowane są m.in. odpis aktu chrztu, świadectwo zgonu, akty nominacji na różne stanowiska, w tym nominacja na profesora Uniwersytetu w Lozannie i profesora w College de France. Muzeum posiada rękopisy niektórych utworów poety m.in. fragmenty "Dziadów" kowieńskich i drezdeńskich, "Ksiąg narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego", rękopis przekładu "Giaura" George`a Byrona.


Furth im Wald

Furth im Wald (hist. "Brod nad Lesy", "Bavorský Brod") – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górny Palatynat, w regionie Ratyzbona, w powiecie Cham. Leży około 15 km na północny wschód od Cham, na granicy Lasu Bawarskiego i Czeskiego, przy drodze B20 i linii kolejowej (Schwandorf – Pilzno).

Miasto znajduje się przy granicy z Czechami (byłe przejście graniczne drogowe i kolejowe: Furth im Wald - Domažlice).


Calmira

Calmira – zamienna powłoka dla środowiska Microsoft Windows 3.1x, zastępująca oryginalnego Menedżera programów i zwiększająca walory użytkowe interfejsu – podstawowym zamiarem było stworzenie środowiska pracy takiego jak w Windows 95: program posiadał w pełni funkcjonalny pasek zadań z przyciskiem „Start”, okna folderów, pulpit pozwalający na umieszczanie skrótów, menu kontekstowe pulpitu oraz menedżera logowania z możliwością dodawania wielu użytkowników.

Program został napisany i był wydawany w latach 1996–1998 przez mieszkającego w Anglii Li-Hsin Huanga, który udostępnił go wraz z kodem źródłowym na licencji GNU. Li-Hsin Huang tworzył program do wersji 2.2; ze względu na obowiązki zawodowe przekazał go społeczności – rolę koordynatora projektu i głównego programisty przejął Erwin Dokter. Oficjalnie nastąpiło to 21 listopada 1998 r.

W związku z zastrzeżeniem Li-Hsin Huanga nastąpiła zmiana nazwy aplikacji na Calmira II, a z powodu tej zmiany zdecydowano w głosowaniu, że pierwsza wersja wydana przez społeczność otrzyma numer 3.

Powstały także wersje tworzone przez różnych programistów, które posiadały cechy zbliżające wygląd interfejsu środowiska do innych wersji systemu Windows, przede wszystkim Windows XP. Zaimplementowano w nich m.in. pełną współpracę z myszami dwuprzyciskowymi, obsługę długich nazw plików (LFN) itp.

Polskie wydania Calmiry i Calmiry II:

* Calmira 2.11 (1 maja 1998).
* Calmira 2.12 (1 czerwca 1998).
* Calmira 2.2 (14 września 1998).
* Calmira II 3.0 (10 stycznia 1999).
* Calmira II 3.02 (18 lutego 2000).
* Calmira II 3.3 (maj 2002).

Autorami (tłumaczami i wydawcami) większości polskich wersji Calmiry byli Michał Rudolf i Marcin Szafran.

Wersja 3.3 została wydana przez innego autora (Ryszard Tykwiński). Dalsze wersje polskie prawdopodobnie już nie powstawały.

Program został napisany w 16-bitowym środowisku Borland Delphi 1.0.


Holden Commodore

Holden Commodore – samochód osobowy klasy średniej-wyższej, produkowany od 1978 roku przez australijską firmę Holden.

Model Commodore zastąpił model Holden Kingswood (HZ), który de facto był od niego większy. Kingswood zaliczany był do klasy full-size (ang.: pełnowymiarowy), natomiast Commodore nie spełniał wymogów stawianych w tej klasie. Od początku produkcji Commodore występuje w wersjach sedan i kombi. Jednak w Australii dość istotnym segmentem rynku są lekkie pick-upy budowane w oparciu o samochody osobowe. Nazywane są "ute" od słowa "utility" (ang.: użytkowy). Po zaprzestaniu produkcji Holdena Ute (WB) w 1984 roku, opartego na modelu Kingswood, nastąpiła przerwa zapełniona dopiero w 1990 roku, kiedy to zaprezentowano Holdena Ute (VN) (skonstruowanego w oparciu o model Commodore VN). Od tej pory modele Ute zaczęto opierać na modelach Commodore.


Natan Gross

Natan Gross (ur. 16 listopada 1919 w Krakowie, zm. 5 października 2005 w Tel Awiwie) – polsko-izraelski scenarzysta, reżyser, producent, krytyk i historyk filmu, poeta, pisarz, tłumacz, edytor i wydawca publikujący w języku polskim i hebrajskim.


Annika Hocke

Annika Hocke (ur. 16 lipca 2000 w Berlinie) – niemiecka łyżwiarka figurowa, startująca w parach sportowych z Robertem Kunkelem. Uczestniczka igrzysk olimpijskich (2018), medalistka zawodów z cyklu Challenger Series i Junior Grand Prix, dwukrotna wicemistrzyni Niemiec (2019, 2020).


The Ocular Surface

The Ocular Surface (skrót: Ocul Surf) – amerykańskie, okulistyczne czasopismo naukowe publikujące artykuły przeglądowe dotyczące badań nad powierzchnią oka; wydawane od 2003 roku. Kwartalnik.

Czasopismo jest recenzowane i publikuje przede wszystkim przeglądy najważniejszych odkryć związanych z powierzchnią oka z dziedzin takich jak: okulistyka, optometria, genetyka, biologia molekularna, farmakologia, immunologia, choroby zakaźne i epidemiologia. Tematyka publikacji obejmuje m.in.: leczenie (także chirurgiczne) patologii powierzchni oka, fizjologię powierzchni oka, reakcje powierzchni ocznej na urazy i choroby oraz rozwój leków i instrumentów wykorzystywanych w diagnostyce i terapii powierzchni oka.

Redaktorem naczelnym czasopisma jest Ali Djalilian – związany z Department of Ophthalmology College of Medicine University of Illinois w Chicago. Wydawcą jest koncern Elsevier.

Pismo ma współczynnik wpływu impact factor (IF) wynoszący 9,108 (2018/2019). W międzynarodowym rankingu SCImago Journal Rank (SJR) mierzącym znaczenie poszczególnych czasopism naukowych „The Ocular Surface” zostało w 2018 roku sklasyfikowane na 2. miejscu wśród czasopism z zakresu okulistyki.

W polskich wykazach czasopism punktowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego czasopismo otrzymało kolejno: 40-45 punktów (lata 2013-2016) oraz 140 punktów (2019).


CAF Awards

CAF Awards – nagroda przyznawana od 1992 roku, przez afrykańską federację piłkarską CAF, za zasługi dla piłki nożnej w Afryce. Przyznawane są zarówno nagrody dla piłkarzy, ale także dla trenerów, federacji piłkarskich, sędziów i działaczy. W latach 1992-2002 nagrody przyznawano tylko dla najlepszego piłkarza roku, z biegiem lat pulę nagród poszerzono o kolejne kategorie.


Piotr Miciński

Piotr Miciński (ur. 1965 w Katowicach) – polski śpiewak operowy (bas) i pedagog.

Absolwent Akademii Muzycznej w Łodzi (klasa prof. W. Zalewskiego, dyplom w 1989). Kierownik Katedry Wokalistyki tej uczelni od 2012. W 2012 otrzymał tytuł profesora nauk muzycznych.

Były solista Teatru Wielkiego w Łodzi. Współpracował m.in. z teatrami operowymi w Amsterdamie, Bonn, Enschede, Lyonie, Maastricht i Rydze.

Ważniejsze role operowe:

* Bartolo w "Cyruliku Sewilskim" Gioacchino Rossiniego
* Figaro w "Weselu Figara" Wolfganga Amadeusa Mozarta
* Don Alfonso w "Così fan tutte" Wolfganga Amadeusa Mozarta
* Leporello w "Don Giovannim" Wolfganga Amadeusa Mozarta
* Zuniga w "Carmen" Georges'a Bizeta
* Frank w "Zemście nietoperza" Johanna Straussa


Kjell Westö

Kjell Westö (ur. 6 sierpnia 1961 roku w Helsinkach) – szwedzkojęzyczny, fiński prozaik, poeta, eseista i dziennikarz.


Reprezentacja Kanady w piłce wodnej mężczyzn – zespół, biorący udział w imieniu Kanady w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający kanadyjskie obywatelstwo. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Kanadyjski Związek Piłki Wodnej (Water Polo Canada), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Turcji w piłce wodnej mężczyzn – zespół, biorący udział w imieniu Turcji w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo tureckie. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Turecki Związek Piłki Wodnej (TSF), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Francji w piłce wodnej kobiet – zespół, biorący udział w imieniu Francji w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo francuskie. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Francuski Związek Pływacki (FFN), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Wielkiej Brytanii w piłce wodnej kobiet – zespół, biorący udział w imieniu Wielkiej Brytanii w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo brytyjskie. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Brytyjski Związek Pływacki (BS), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Kazachstanu w piłce wodnej kobiet – zespół, biorący udział w imieniu Kazachstanu w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo kazachskie. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Kazachski Związek Pływacki (FWWSRK), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Peru w piłce wodnej kobiet – zespół, biorący udział w imieniu Peru w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający peruwiańskie obywatelstwo. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Peruwiański Związek Pływacki (FDPN), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Słowacji w piłce wodnej kobiet – zespół, biorący udział w imieniu Słowacji w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo słowackie. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Słowacki Związek Piłki Wodnej (SZVP), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Reprezentacja Afganistanu w piłce wodnej mężczyzn – zespół, biorący udział w imieniu Afganistanu w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych w piłce wodnej, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo afgańskie. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Afgański Związek Pływacki (ANSF), który jest członkiem Międzynarodowej Federacji Pływackiej.


Franz Mannsbarth

Franz Mannsbarth (ur. 22 listopada 1877 w Igławie na Morawach, zm. 2 października 1950 w Payerbach w Dolnej Austrii ) - pionier lotnictwa austriackiego.


MOL Aréna

MOL Aréna – stadion piłkarski w Dunajskiej Stredzie, na Słowacji. Został otwarty 19 listopada 2016 roku. Może pomieścić 12 700 widzów. Swoje spotkania rozgrywają na nim piłkarze klubu DAC 1904 Dunajská Streda. Sponsorem tytularnym obiektu jest przedsiębiorstwo naftowo-gazownicze MOL.

Obiekt został wybudowany w miejscu starego stadionu w Dunajskiej Stredzie, istniejącego od 1953 roku. Rozbiórka poprzedniego obiektu rozpoczęła się we wrześniu 2015 roku, ale ostatni mecz DAC 1904 Dunajská Streda rozegrał na nim 23 kwietnia 2016 roku przeciwko FK Železiarne Podbrezová (1:0). Po dokończeniu rozbiórki (tymczasowo pozostawiono jeszcze trybunę główną, która odtąd pełniła rolę sektora gości; ostatecznie rozebrano ją w 2018 roku) przystąpiono do budowy nowej, typowo piłkarskiej areny. Murawa nowego stadionu została obrócona o 90 stopni względem poprzednika. Do czasu otwarcia nowego stadionu DAC 1904 Dunajská Streda rozgrywał swoje spotkania na obiekcie w Sencu. Po wybudowaniu ok. połowy trybun (trybuny wzdłuż boiska, od strony północno-wschodniej i trybuny za bramką, po stronie południowo-wschodniej oraz łączącego je narożnika) dokonano otwarcia stadionu, a na inaugurację 19 listopada 2016 roku gospodarze pokonali AS Trenčín 2:0. Pojemność nowych trybun wynosiła wówczas 6839 widzów, dodatkowe 500 miejsc dla kibiców gości znajdowało się na starej trybunie głównej. 3 listopada 2017 roku oddano do użytku trybunę główną po stronie południowo-zachodniej, co podniosło pojemność do 9901 miejsc. W połowie 2018 roku oddano do użytku, mieszczący nowy sektor gości, niewielki fragment ostatniej, brakującej trybuny za północno-zachodnią bramką oraz narożnik łączący go z trybuną północno-wschodnią. Następnie rozebrano starą trybunę główną, a w jej miejscu wybudowano pozostałą część ostatniej trybuny, zamykając w ten sposób bryłę stadionu (trybuny otaczają odtąd boisko ze wszystkich stron). Zakończenie budowy miało miejsce 8 stycznia 2019 roku. Łączna pojemność obiektu wynosi 12 700 widzów.

Dunajská Streda jest miastem z przewagą ludności węgierskiej, a klub FC DAC 1904 Dunajská Streda uchodzi za drużynę reprezentującą mniejszość węgierską na Słowacji, co znajduje odzwierciedlenie w sposobie dopingowania zespołu przez miejscowych kibiców (m.in. śpiewanie węgierskich pieśni czy wywieszanie węgierskich flag).


Ruiny katedry w Gardarze

Ruiny katedry w Gardarze (duń. "Garðar Domkirke") – pozostałości średniowiecznej katedry znajdujące się w Gardarze na Grenlandii.

Katedra powstała w 1126 roku z inicjatywy biskupa Grenlandii Arnaldura. Wzniesiono ją w miejscu pogańskiej świątyni i poświęcono patronowi żeglarzy św. Mikołajowi. Do jej budowy użyto czerwonego piaskowca wydobywanego z pobliskiego wzgórza. Budowla na planie krzyża była jedyną, którą zbudowano w ten sposób na Grenlandii. Mierzyła ok. 27 m długości i 16 m szerokości. Posiadała wąskie prezbiterium oraz dwie kaplice, ulokowane w północnej i południowej części świątyni. Południowa kaplica wykorzystywana była jako zakrystia. Od niej też prowadziła ścieżka do rezydencji biskupa. Wraz z katedrą wzniesiono także dzwonnicę, farmę z dwoma stajniami dla ponad setki zwierząt i biskupią rezydencję.

Świetność katedry przypadła na XIII i XIV wiek. Pod koniec XIV wieku nordyckie osady na Grenlandii zaczęły upadać. Po śmierci biskupa Álfura w 1378 roku, żaden nowy biskup nie przybył już na Grenlandię, mimo że mianowano ich do czasu reformacji.

Przeprowadzone w 1926 roku badania archeologiczne pod kierownictwem duńskiego archeologa Poula Nørlunda, odsłoniły fundamenty katedry oraz pozostałych budynków. Archeolog oszacował jej powstanie na lata 1150–1250. Poza licznymi grobami, w północnej kaplicy natrafiono na grób biskupa, najprawdopodobniej Arnaldura. Znajdował się przy nim jesionowy krzyż ozdobiony kością morsa oraz złoty pierścień. Wykopano również dzwon, który najpewniej znajdował się na dzwonnicy.


Katastrofa górnicza w Szachtinsku

Katastrofa górnicza w Szachtinsku – katastrofa, do której doszło 20 września 2006 roku w kopalni węgla kamiennego im. Włodzimierza Lenina w Szachtinsku, w Kazachstanie. W wyniku wybuchu metanu, śmierć poniosło 41 górników, a 7 zostało rannych. Jest to największa katastrofa górnicza w Kazachstanie, od czasu odzyskania przez ten kraj niepodległości w 1991 roku.

Kopalnia im. Włodzimierza Lenina została otwarta w 1964 roku i dostarcza węgiel do oddalonej o 40 kilometrów huty stali w Temirtau - jednej z największych hut na świecie. W 2006 roku kopalnia należała do holenderskiego koncernu Mittal Steel Company. 20 września 2006 roku, w godzinach porannych mechanicy wyłączyli wywietrznik 306 D10-V, w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych. Zatrzymanie wentylatora sprawiło, że metan zaczął się gromadzić w korytarzu położonym na głębokości 620 metrów. O godzinie 8:56 w kopalni doszło do wybuchu nagromadzonego metanu. W momencie eksplozji, w kopalni pracowało 324 górników, z czego 44 górników przebywało w feralnym korytarzu, położonym na głębokości 620 metrów. Ekipy ratownicze wydobyły trzech rannych górników, pozostałych 41 poniosło śmierć. Ranni zostali też czterej górnicy pracujący na innych poziomach.

Kondolencje rodzinom ofiar przekazał prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew.


Leon Pruszanowski

Leon Pruszanowski (ur. 28 kwietnia 1896 w Ryni, zm. między 16 a 19 kwietnia 1940 w Katyniu) – major dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.


Robert Gysae

Robert Gysae (ur. 14 stycznia 1911; zm. 26 kwietnia 1989) – niemiecki oficer marynarki, Korvettenkapitän, w latach 1940–1943 dowódca niemieckich okrętów podwodnych U-98 oraz U-177. W latach 1943–1944 służył w 12. Flotylli U-Bootów, następnie objął dowództwo 25. Flotylli. Od kwietnia 1945 do kapitulacji III Rzeszy dowódca Morskiego Pułku Przeciwpancernego. Po zakończeniu wojny – od czerwca 1945 do grudnia 1947 – był szefem sekcji personelu niemieckiej służby poławiania min na obszarze Morza Bałtyckiego. Wstąpił następnie do Bundesmarine, gdzie służył jako "attaché" morski w Stanach Zjednoczonych.

W trakcie II wojny światowej odbył osiem patroli, w trakcie których zatopił 24 statki o łącznej pojemności 136 266 ton oraz jedną pomocniczą jednostkę wojskową o pojemności 10 549 BRT. Uszkodził także jeden statek o pojemności 2588 BRT. 31 grudnia 1941 jako 99. w Kriegsmarine i 43. w U-Bootwaffe otrzymał Krzyż Rycerski. 31 maja 1943 roku jako w 250. w Wehrmachcie, 31 w Kriegsmarine i 24. w U-Bootwaffe otrzymał "Liście Dębu".


Hey Boy (Get Your Ass Up)

Hey Boy (Get Your Ass Up) – drugi singel polskiego zespołu Blog 27, wydany w listopadzie 2005 roku. Jest to cover utworu „Hey Boy” szwedzkiej grupy Teddybears wydanego w 2004 roku, który dotarł do miejsca 13. w Szwecji. Piosenka promowała debiutancki album Blog 27 pt. "<LOL>". Do utworu powstał teledysk w reżyserii Anny Maliszewskiej, wydany w połowie listopada 2005. Singel cieszył się popularnością w Polsce, wchodząc na radiowe i internetowe listy przebojów. W 2006 roku singel został wydany również w kilku europejskich państwach, gdzie był notowany na listach sprzedaży. Charles Eddy, starszy redaktor popularnego amerykańskiego magazynu muzycznego "Billboard", zamieścił utwór na swojej liście 10 najlepszych singli 2006 roku.


Maruti 800

Maruti 800 – mały samochód miejski produkowany przez firmę Maruti w Indiach na licencji Suzuki (model Alto) od 1984 roku.

Jest to najlepiej sprzedający się samochód w Indiach, eksportowany także do krajów południowo-wschodniej Azji oraz niektórych krajów Ameryki Południowej pod nazwą "Suzuki Maruti". Pod tą nazwą sprzedawany był w niektórych europejskich krajach (w tym i w Polsce) w latach 1988-1992. Produkcja modelu 800 ruszyła w grudniu 1984 roku w pełni z importowanych części.

W czasie swojej produkcji Maruti 800 przeszło szereg zmian stylistycznych i jedną wartą uwagi zmianę techniczną, mianowicie wprowadzenie pięciostopniowej, manualnej skrzyni biegów. Samochód ten jest coraz rzadziej kupowany głównie poprzez wprowadzenie na indyjski rynek bardziej atrakcyjnego Suzuki Alto oferowanego w podobnej cenie.

Trzycylindrowy silnik Maruti o pojemności 796 cm³ osiąga moc maksymalną 37 KM przenoszoną na dwunastocalowe koła, rozpędzając się do 120 km/h.

W 2005 roku wprowadzono w Indiach wersję z silnikiem spełniającym normy emisji spalin EURO 3.


Get Up

Get Up – utwór skomponowany i wykonany przez Ciarę Harris, Chamillionaire oraz Jazze Pha, wydany jako singel w 2006 roku. Utwór znalazł się na ścieżce dźwiękowej filmu "Step Up: Taniec zmysłów" oraz na drugim studyjnym albumie Ciary, "The Evolution".


Laurie Metcalf

Laurie Metcalf (ur. 16 czerwca 1955 w Carbondale w stanie Illinois, USA) – amerykańska aktorka, grająca głównie w teatrze.

W filmie najbardziej znana z roli Jackie Harris, siostry Roseanne, w telewizyjnym sitcomie "Roseanne". Za tę rolę otrzymała 3 nagrody Emmy, w kategorii "Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu komediowym" oraz dodatkowo jedną nominację. Poza tym zdobyła jeszcze trzy nominacje do Emmy w kategoriach gościnnych, m.in. za rolę Cory w 2006  zagraną w "Detektywie Monk'u" i za rolę Carolyn Bigsby z 2007  w "Gotowych na wszystko". Nominowana do Oscara 2017 za drugoplanową rolę Marion McPherson w filmie "Lady Bird".


Târgu Secuiesc

Târgu Secuiesc (dawniej "Tîrgu Secuiesc", węg. "Kézdivásárhely", niem. "Szekler Neumarkt", łac. "Neoforum Siculorum") – miasto w Rumunii, w okręgu Covasna.

W 2011 roku liczyło 18491 mieszkańców, z których 88,11% stanowili Węgrzy, 6,99% Rumuni, 1,51% Romowie, 0,06% Niemcy i 0,05% Czangowie.


Spironolakton

Spironolakton () – organiczny związek chemiczny, syntetyczny steroid, konkurencyjny antagonista aldosteronu w kanaliku dalszym nefronu. Należy do diuretyków oszczędzających potas. Blokery receptora aldosteronowego, takie jak spironolakton i eplerenon, pozwalają zmniejszyć stężenie aldosteronu we krwi i ograniczyć niekorzystne działania aldosteronu u chorych z nadciśnieniem i nadmiernie aktywowanym układem RAA.


Manuskrypt paryski H

Manuskrypt paryski H – zbiór notatek Leonarda da Vinci datowany na lata 1493-1494. Manuskrypt znajduje się obecnie w Institut de France w Paryżu.


Moskiewska saga

Moskiewska saga (org. Московская сага, ang. tytuł "Generations of Winter") – rosyjski serial historyczno-obyczajowy z 2004 roku w reżyserii Dmitrija Barszczewskiego na motywach powieści Wasilija Aksionowa, opowiadający o losach trzypokoleniowej rodziny Gradowów na tle ery stalinizmu w ZSRR w latach 1925–1953. W Polsce serial emitowany był przez TVP1 w wakacje 2007 roku w każdy poniedziałek wieczorem po 2 odcinki. Od 7 stycznia 2009 roku serial jest nadawany w każdą środę wieczorem po 2 odcinki.

znajduje się we współczesnej jednostce administracyjnej


Tytus Sosnowski

Tytus Sosnowski (ur. 12 czerwca 1946) − polski psycholog, profesor nauk humanistycznych, pracownik naukowy Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, członek Katedry Psychologii Różnic Indywidualnych zajmujący się psychofizjologią, biologicznym podejściem w psychologii i metodologią badań psychologicznych.


Martina Colombari

Martina Colombari (ur. 10 lipca 1975 roku w Riccione) – włoska aktorka, modelka i prezenterka telewizyjna.

W 1991 roku zdobyła tytuł Miss Włoch, czym otworzyła sobie drogę do kariery w branży filmowej i modelingu. Wydała także kilka kalendarzy z rozbieranymi zdjęciami.

Przez trzy lata była związana z narciarzem Alberto Tombą. W 2004 roku wyszła za mąż za piłkarza AC Milan, Alessandro Costacurtę. Mają syna o imieniu Achille.


Co gryzie Gilberta Grape’a

Co gryzie Gilberta Grape’a (ang. "What’s Eating Gilbert Grape") – amerykański film z 1993 roku w reżyserii Lasse Hallströma. Scenariusz do filmu napisał na podstawie własnej książki Peter Hedges.


Lions Clubs International

Lions Clubs International – filantropijna organizacja pozarządowa, skupiająca swych członków na zasadzie wolontariatu. Ponieważ skupia ponad 1,4 miliona ludzi i 45 tys. klubów we wszystkich krajach na świecie jest największą tego typu organizacją na świecie. Siedziba międzynarodowa mieści się w Oak Brook w Illinois.

Organizacja założona w Stanach Zjednoczonych w 1917 przez Melvina Jonesa, pierwszy klub poza granicami USA powstał 12 marca 1920 w Kanadzie (Windsor w Ontario).

Na kontynencie europejskim pierwszy klub powstał w Szwecji tuż po II wojnie światowej, a w następnych latach Kluby Lions działały już we wszystkich zachodnich państwach Europy.
W Polsce możliwość powstania i działania organizacji pojawiła się dopiero po przemianach 1989 roku. I od razu powstały pierwsze kluby w Poznaniu, Warszawie i Gdańsku.

Organizacja działa w 202 krajach. Ponad 1,3 mln jej członków – Lionów – zrzeszonych w ok. 44,5 tysiąca Klubów Lions niesie wsparcie najbardziej potrzebującym na wszystkich kontynentach. Wartość tego wsparcia przekracza 500 mln USD rocznie.

W Polsce organizacja liczy ok. 1200 członków, działających w 55 klubach w różnych rejonach kraju.

Młodzieżowym programem Lions Club International jest Leo Clubs.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Most Bolesława Chrobrego w Poznaniu

Most Bolesława Chrobrego w Poznaniu – most drogowy na rzece Warcie, w granicach administracyjnych miasta Poznania. Patronem mostu jest Bolesław I Chrobry – pierwszy król Polski.


Józef Stabrawa

Józef Stabrawa (ur. 8 stycznia 1881 w Królówce, zm. 17 sierpnia 1942 w Dachau) – polski duchowny katolicki, długoletni proboszcz parafii św. Michała Archanioła w Mszanie Dolnej, działacz społeczny i samorządowy, członek Związku Walki Zbrojnej, więzień obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau i Dachau.


Achilles Last Stand

Achilles Last Stand – utwór angielskiego zespołu rockowego Led Zeppelin, otwierający album "Presence" z roku 1976.

Napisany został przez duet Page–Plant w domu Page’a w Malibu w Kalifornii, gdzie artyści przebywali w czasie gdy Plant dochodził do zdrowia po poważnym wypadku samochodowym, do którego doszło w Grecji w 1975 roku. „Achilles Last Stand” nagrany został w Musicland Studios w Monachium.


Park Narodowy Morne Trois Pitons

Park Narodowy Morne Trois Pitons ("Morne Trois Pitons National Park") – park narodowy na Dominice na Morzu Karaibskim, w 1997 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako pierwszy tego typu obiekt na Karaibach Wschodnich.

Park Narodowy Morne Trois Pitons został utworzony przez parlament Dominiki w lipcu 1975 r. jako pierwszy park narodowy w kraju. Jego nazwa oznacza "Górę trzech szczytów", a sam park obejmuje m.in. Dolinę Zniszczenia (ang. "Valley of Desolation" - okolicę gorących źródeł i niewielkich gejzerów), wodospady: Middleham, Trafalgar i Titou Gorge, jeziora Boiling Lake i Emerald Pool oraz lasy tropikalne.


Genesis II

Genesis II – drugi eksperymentalny nadmuchiwany moduł stacji kosmicznej zbudowany przez amerykańską firmę Bigelow Aerospace. Został wystrzelony 28 czerwca 2007 rakietą Dniepr z silosu startowego w pobliżu miasta Jasnyj w Rosji. Porusza się po orbicie o parametrach (2012): inklinacja 64,5°, perygeum 510 km, apogeum 587 km, czyli znacznie wyżej niż Międzynarodowa Stacja Kosmiczna ISS. Okres obiegu Ziemi wynosi 96 minut.

Wymiary modułu wynoszą:
* długość - 4,4 m
* średnica - 2,54 m
* pojemność użytkowa - 11,5 m3
Energii elektrycznej dostarcza 8 paneli baterii słonecznych.
Genesis II oraz wcześniej umieszczony na orbicie Genesis I są prototypami przyszłego modułu mieszkalnego BA 330. Ich wystrzelenie i obecność na orbicie służy za test rozwiązań, które znajdą zastosowanie w module BA 330.
Docelowo firma Bigelow Aerospace ma zamiar zbudować prywatną bazę orbitalną o nazwie CSS Skywalker, na bazie modułów BA 330.


Scrappy Doo

Scrappy Doo – postać z seriali „Scooby i Scrappy Doo”, „13 demonów Scooby Doo” i filmów „Scooby Doo i Bracia Boo”, „Scooby-Doo i oporny wilkołak” oraz „Scooby Doo: Szkoła upiorów” z serii Scooby Doo. Widzimy go również w jednej scenie filmu fabularnego Scooby-Doo. Scrappy zostaje również wspomniany w 20 odcinku serialu Scooby Doo i Brygada Detektywów. Widać wtedy jego woskową figurę.

Siostrzeniec Scooby’ego Doo, który w przeciwieństwie do swojego wuja jest bardzo odważny. Wygląda tak jak wujek (jest dogiem niemieckim, ale jest bardzo mały). Myśli, że jego wujek też jest odważny. W Polsce mówi głosem Mieczysława Gajdy (edycja Polskich Nagrań), Cezarego Kwiecińskiego oraz Mieczysława Morańskiego, a w Ameryce Lennie Weinriba (1979–1980) i Dona Messicka (1980–1988).

Scrappy Doo pochodzi z Nowego Jorku.


Sudisławl

Sudisławl (ros. "Судиславль") – osiedle typu miejskiego w środkowej części europejskiej Rosji, na terenie obwodu kostromskiego w rejonie sudisławskim stanowiąc jego ośrodek administracyjny.

Miejscowość leży nad rzeką Korba (dorzecze Wołgi) i liczy 5.112 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.).

Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1360 r.


Sarine

Sarine (fr. "La Sarine", niem. "die Saane") – rzeka w Szwajcarii, główny tok wodny krainy Gruyères i całego kantonu Fryburg. Długość 126 km, powierzchnia dorzecza 1269 km².

Źródła Sarine znajdują się po północnej stronie grzbietu wododziałowego Alp Berneńskich (będącego tu częścią głównego wododziału europejskiego), w pobliżu (1,7 km na zachód) przełęczy Sanetsch (dawniej fr. "Col du Sénin", 2252 m n.p.m.).

W większości źródeł podaje się, że Sarine bierze swój początek z lodowca Zanfleuron. Tak było przez długi czas, gdy rzeczony lodowiec spływał w kierunku wschodnim praktycznie aż na sam grzbiet wododziałowy, do wysokości ok. 2280 m n.p.m. Jak pokazują archiwalne mapy (np. ok. 1875 r.) jego wody roztopowe zasilały wówczas zarówno Sarine po północnej stronie grzbietu, jak i potok Lachon po stronie południowej. W ostatnich czasach jednak lodowiec Zanfleuron, podobnie jak ogromna większość alpejskich lodowców, jest w intensywnym regresie (czoło na wysokości ok. 2500 m n.p.m.), a pozostawione osady moreny dennej zadecydowały o ukształtowaniu terenu przed jego aktualnym czołem. Obecnie wody z lodowca Zanfleuron odprowadza jedynie potok Lachon, spływający na południową stronę grzbietu i dalej jako Morge należący do dorzecza Rodanu. Sama Sarine ma obecnie powierzchniowe źródła na wysokości ok. 2320 m n.p.m., w usypiskach u południowych podnóży szczytu Mont Brun (niem. Sanetschhorn, 2924 m n.p.m.), ok. 600 m na północ od biegu potoku Lachon. Jest prawdopodobne, że w dalszym ciągu część wód z topniejącego lodowca Zanfleuron przesiąka do niej poprzez rumowisko moreny dennej.

Pod niemiecką nazwą "Saane" rzeka przepływa przez jezioro zaporowe Sanetsch na wysokości 2034 m n.p.m. i spływa na północ. Pierwsze kilometry swego toku ma w kantonie Berno. Pomiędzy Gstaad a Saanen jej koryto wykręca ku zachodowi, stanowiąc tu granicę między Alpami Berneńskimi na południu a Alpami Fryburskimi na północy. Przed Rougemont rzeka przecina niemiecko-francuską granicę językową i opuszcza kanton Berno. Płynie teraz, już jako "Sarine", na odcinku 16 km przez kanton Valais. Mija Château-d'Œx, po czym przed Montbovon skręca ku północy i jednocześnie wpływa na teren kantonu Fryburg. W Rossinière przepływa przez zbiornik zaporowy Vernex, którego lustro wody znajduje się na wysokości 860 m n.p.m.
Płynąc generalnie ku północy dość szeroką doliną, Sarine przecina w poprzek pasmo Alp Fryburskich. Stanowi teraz oś historycznej krainy Gruyères i wyznacza granicę językową francusko-niemiecką: francuskie "Outre Sarine" (dosłownie "poza Saryną") oznacza niemieckojęzyczną część Szwajcarii. Rzeka przepływa tu przez zbiornik zaporowy Gruyère (ok. 677 m n.p.m.), poniżej którego wydatnie meandruje. Następnie płynie przez Fryburg i przez położony na północ od niego kolejny zbiornik zapory Schiffenen (ok. 532 m n.p.m.).

Po przepłynięciu 90 km w kantonie fryburskim rzeka wraca na ostatnie 9 km swego toku do kantonu berneńskiego. W Golaten, ok. 20 km na zachód od Berna, na wysokości 463 m n.p.m., uchodzi do rzeki Aar.

Głównymi dopływami prawobrzeżnymi są Jogne, Gérine i Singine, lewobrzeżnymi – Glâne, Hongrin i La Trême.


Całując niebo

Całując niebo ("Kiss the Sky") – amerykański dramat obyczajowy nakręcony w 1999 r. Opowiada on o dwójce przyjaciół, którzy wyruszają w zamorską podróż służbową na Filipiny. Obaj zakochują się w tej samej kobiecie.


Johannes Soodla

Johannes Soodla (ur. 14 stycznia 1897 r. w Tartu, zm. 16 kwietnia 1965 r. w miejscowości Goslar w RFN) – estoński wojskowy (pułkownik), inspektor generalny estońskich oddziałów Waffen-SS podczas II wojny światowej.

Uczestniczył w I wojnie światowej w szeregach armii rosyjskiej jako porucznik. Po jej zakończeniu wstąpił do nowo formowanej armii estońskiej, dochodząc w 1940 r. do stopnia pułkownika. Przed zajęciem Estonii przez Sowietów był komendantem akademii wojskowej. Podczas okupacji hitlerowskiej podjął współpracę z Niemcami. Jego interwencje u Niemców doprowadziły do utworzenia Legionu Estońskiego SS. Od czerwca 1943 r. do końca wojny sprawował funkcję inspektora generalnego estońskich oddziałów Waffen-SS w randze Waffen-Brigadeführera SS. W międzyczasie objął także zwierzchnictwo nad formacją obrony terytorialnej Omakaitse. Po kapitulacji Niemiec 8/9 maja 1945 r., przebywał w obozie dla uchodźców w zachodniej części kraju. Następnie zamieszkał w RFN, gdzie zmarł 16 kwietnia 1965 r.

W 1925 został odznaczony estońskim Krzyżem Wolności II klasy.


Waldemar Głuszko

Waldemar Głuszko (ur. 12 września 1956 roku w Złocieńcu) – polski oficer dyplomowany Marynarki Wojennej w stopniu wiceadmirała w stanie spoczynku, nawigator, , od 15 sierpnia 2007 roku szef Sztabu – zastępca dowódcy Marynarki Wojennej, odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Od 10 kwietnia do 25 czerwca 2010 roku cz. p.o. dowódca Marynarki Wojennej. Z dniem 15 sierpnia 2010 został wyznaczony na stanowisko zastępcy Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. We wrześniu 2013 r. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej wybrał wadm. Głuszkę na nowego zastępcę Dyrektora Generalnego Sztabu Wojskowego Unii Europejskiej; funkcję tę objął 15 września 2014 r. Zajmował tę funkcję do 31 października 2017 roku.


Pochodzenie świata

Pochodzenie świata (fr. "L’Origine du monde") – obraz Gustave’a Courbeta wykonany olejem na płótnie w 1866. Jego wymiary to około 46 cm na 55 cm. Przedstawia okolicę genitalną oraz brzuch nagiej, leżącej kobiety, która rozkłada swoje nogi.

Kompozycja sceny podkreśla jej erotyzm. Erekcja brodawki sutka oraz zaczerwienione wargi sromowe mogą sugerować, że modelka jest podniecona erotycznie.


Evija Āzace

Evija Āzace (ur. 9 kwietnia 1976 w Rydze) – łotewska koszykarka, występująca na pozycji środkowej (195 cm wzrostu), reprezentantka Łotwy.


Heart of the Congos

Heart of the Congos – debiutancki album jamajskiej grupy The Congos, wydany w 1977 roku. Został wyprodukowany przez Lee Perry’ego i jest uważany za jedną z jego najlepszych produkcji.


Golshifteh Farahani

Golshifteh Farahani, pers. گلشیفته فراهانی (ur. 10 lipca 1983 w Teheranie) – irańska aktorka filmowa i teatralna.


Fool's Overture

Fool's Overture – utwór brytyjskiej, progresywnej grupy rockowej Supertramp z albumu "Even in the Quietest Moments..." wydanego w 1977 roku, skomponowany i zaśpiewany przez keyboardzistę i gitarzystę grupy, Rogera Hodgsona. 10-minutowa suita stanowi kolaż fragmentów instrumentalnych i samplerów dźwiękowych. Pierwszym z nich są fragmenty słynnej przemowy Winstona Churchiila z 4 czerwca 1940 roku, na temat zaangażowania się Wielkiej Brytanii w II wojnę światową. Następnymi dźwiękami są syreny policyjne i dzwony Big Bena. Fortepianowo-saksofonowe partie w powolnych częściach to fragmenty utworu grupy Traffic - "No Time To Live". Flażoletowe dźwięki to fragmenty Venus, Gustava Holsta z jego suity pt. Planety. W utworze są cytowane również fragmenty poematu Williama Blake'a pt. Jeruzalem. Użyto tu również fragmentu utworu "Dreamer".

Utwór oznaczony jest jako wspólna kompozycja Ricka Daviesa i Rogera Hodgsona lecz tak naprawdę jest autorstwa Hodgsona. Hogdson i Davies, podobnie jak Lennon i McCartney stanowili duet kompozytorski do czasu odejścia Hodgsona w 1983 roku.


Prześladowanie i zabójstwo Jean-Paula Marata w wykonaniu pensjonariuszy zakładu dla obłąkanych w Charenton w reżyserii Markiza de Sade (ang. "Marat/Sade", znany również pod wydłużonym tytułem jako "The Persecution and Assassination of Jean-Paul Marat as Performed by the Inmates of the Asylum of Charenton Under the Direction of the Marquis de Sade") – brytyjski film dramatyczny z 1967 roku w reżyserii Petera Brooka. Wyprodukowany przez United Artists Corporation. Film powstał na podstawie sztuki Petera Weissa "pod tym samym tytułem".

Premiera filmu w Stanach Zjednoczonych miała miejsce 22 lutego 1967 roku, natomiast w Wielkiej Brytanii odbyła się 8 marca 1967 roku.


Asz-Szabab

Harakat asz-Szabab al-Mudżahidin (HSM) (, "Ḥarakat ash-Shabāb al-Mujāhidīn"; somal. "Xarakada Mujaahidiinta al-Shabaab"; dosł. "Ruch Młodzieży Mudżahedińskiej"), powszechniej znana jako Asz-Szabab (dosł. "Młodzież", "Młodzi") – somalijska radykalna islamistyczna organizacja terrorystyczna, od 2012 formalnie komórka Al-Ka’idy w Rogu Afryki.

Ugrupowanie liczy 14 tysięcy bojowników, którzy walczą w somalijskiej wojnie domowej o przejęcie władzy, wprowadzenie prawa szariatu i ustanowienie kalifatu islamskiego.

Ugrupowanie Asz-Szabab wpisane jest na listę grup terrorystycznych przez Australię, Kanadę, Norwegię, Szwecję, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone.

uznawana za organizację terrorystyczną przez


Rezerwat przyrody Mazácký Grúnik

Rezerwat przyrody Mazácký Grúnik (cz. "Přírodní rezervace Mazácký Grúnik") – rezerwat przyrody w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w pobliżu Ostrawicy, w powiecie Frydek-Mistek. Obejmuje 95,65 ha powierzchni w granicach CHKO Beskidy na stromym północno-zachodnim zboczu grzbietu Kobylanka-Czupel na wysokości 575-943 m n.p.m. Na północnym wschodzie przylega do NPR Mazák.

Rezerwat chroni dobrze zachowane lasy karpackiego piętra regla dolnego typu jodłowo-bukowego i świerkowo-bukowego.


Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa

Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa – najważniejsze, obok zmartwychwstania Jezusa, wydarzenie opisane w Nowym Testamencie. W chrześcijaństwie jest uważane za wydarzenie o charakterze zbawczym i stanowi (obok zmartwychwstania) główny temat nauki o odkupieniu.


Bazylika św. Jakuba Apostoła w Piotrkowie Trybunalskim – rzymskokatolicki kościół parafialny w Piotrkowie Trybunalskim, w województwie łódzkim. Należy do dekanatu piotrkowskiego archidiecezji łódzkiej. 28 września 2019 świątynia została podniesiona do tytułu bazyliki mniejszej.

Jest to najstarszy kościół Piotrkowa. Budowla gotycka z barokowymi kaplicami, zbudowana pierwotnie w XII wieku z fundacji Piotra Własta. Obecny wygląd z XIV/XV wieku, polichromia z 1923 roku (Juliusza Makarewicza) oraz fragmentarycznie z lat 60. XX w. (wizerunek św. Jana XXIII na ścianie południowej). Przy północnej ścianie prezbiterium – cokół pierwotnego kościoła. W zachodniej części gotycka siedmiokondygnacyjna wieża (55 metrów wysokości) zakończona,podobnie jak kaplice, barokowym hełmem z latarnią. Ołtarz główny – klasycystyczny z początku XIX wieku, z obrazem Zaśnięcia Matki Bożej (1510 rok), boczne z ornamentami rokokowymi z połowy XVIII wieku, ambona barokowa z XVIII wieku, marmurowa, chrzcielnica z XVII wieku. Godne uwagi są też obraz Chrztu Chrystusa (1610 rok), epitafia marmurowe z XVII i XVIII wieku.


Lü Xiuzhi

Lü Xiuzhi (; ur. 26 października 1993) – chińska lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym.

W 2012 zajęła czwarte miejsce w zawodach pucharu świata (Chinki w klasyfikacji drużynowej zdobyły także brązowy medal) oraz była szósta w chodzie na 20 kilometrów podczas igrzysk olimpijskich w Londynie. Złota medalistka igrzysk azjatyckich w Inczon (2014). W 2015 roku zdobyła srebrny medal na mistrzostwach świata w Pekinie. Brązowa medalistka igrzysk olimpijskich z Rio de Janeiro (2016).

Rekord życiowy: chód na 20 kilometrów – 1:25:12 (20 marca 2015, Pekin); rekordzistka Azji w kategorii juniorów na tym dystansie – 1:27:01 (30 marca 2012, Taicang).


Carnegie Museum of Art

Carnegie Museum of Art ("Muzeum Sztuki Carnegie") – muzeum sztuk pięknych położone w Pittsburghu przy alei 4400 Forbes Avenue. Zostało założone w 1895 przez przemysłowca i filantropa Andrew Carnegie. Wchodzi w skład grupy czterech muzeów Muzea Carnegie w Pittsburghu. Znane w Stanach Zjednoczonych i na świecie ze swej kolekcji malarstwa amerykańskiego i europejskiego z okresu od XVI w. do chwili obecnej.


Herkules i Amazonki

Herkules i Amazonki (ang. "Hercules and the Amazon Women") – amerykańsko-nowozelandzki telewizyjny film przygodowy z 1994 roku.

Film ten zapoczątkował cykl telewizyjnych filmów przygodowych swobodnie nawiązujących do postaci Herkulesa (Heraklesa) z mitologii greckiej, w których główną rolę grał Kevin Sorbo. Filmy te dały z kolei początek serialowi "Herkules" ("The Legendary Journeys", 1995-99).


Portret świętego Antoniego z Padwy

Portret świętego Antoniego z Padwy – portret wykonany przez malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco. Obraz sygnowany: CHÈIR DOMENIKOU

Prawdopodobnie na zamówienie klasztoru de la Sisla, El Greco maluje portret Antoniego z Padwy. Maluje go zgodnie z ikonograficzną tradycją: w habicie franciszkańskim, trzymającego w prawej dłoni kwiat lilii symbolizujący niewinność i z otwartą księgą symbolizującą jego wykształcenie, trzymaną w drugiej ręce. Na kartach otwartej księgi widoczna jest postać Dzieciątka Jezus. Według legendy, pewnej nocy Antoniemu ukazało się Dzieciątko i pobłogosławiło mu, zapewniając go o miłości Bożej. El Greco przedstawia małego Jezusa wykonującego gest błogosławieństwa, leżącego na czerwonym suknie symbolizującym krew Zbawiciela.

Według zachowanych dokumentów El Greco otrzymał za obraz bardzo wysokie wynagrodzenie, w sumie dwa tysiące reali.


Stangmore Park

Stangmore Park – stadion piłkarski w Dungannon w Irlandii Północnej, na którym swoje mecze rozgrywa zespół Dungannon Swifts F.C. Obiekt oddano do użytku w 1975 roku. Jego pojemność wynosi 3 tysiące miejsc.

Stadion posiada cztery trybuny:
* Main Stand
* Home End
* Moy Roe End
* Covered Side Terrace


TSR Radków „Góra Guzowata”

TSR Radków „Góra Guzowata” – telewizyjna stacja retransmisyjna z wieżą o wysokości 26 m, znajdująca się w Radkowie, zlokalizowana jest na Górze Guzowatej w pobliżu granicy z Czechami. Obiekt wykorzystywany jest także przez operatora telefonii komórkowej Plus. Użytkownikiem stacji jest Emitel.

22 kwietnia 2013 została zakończona emisja programów telewizji analogowej. Tego samego dnia rozpoczęto nadawanie sygnału trzeciego multipleksu w ramach naziemnej telewizji cyfrowej.


Otokar Akrep

Otokar Akrep (z tur. „skorpion”) – turecki opancerzony samochód rozpoznawczy produkowany od 1994 roku przez przedsiębiorstwo Otokar. Pojazd bazuje na konstrukcji samochodu Land Rover Defender.

Uzbrojenie pojazdu stanowi karabin maszynowy kalibru 7,62 mm lub 12,7 mm. Poza podstawową odmianą pojazdu opracowane zostały m.in. wersje transportera opancerzonego oraz wozu dowodzenia.


Maksymilian Eugeniusz Habsburg

Maksymilian Eugeniusz Habsburg-Lotaryński (niem. "Maximilian Eugen Ludwig Friedrich Philipp Ignatius Joseph Maria Erzherzog von Österreich", ur. 13 kwietnia 1895 w Wiedniu; zm. 19 stycznia 1952 w Nicei) – arcyksiążę austriacki, brat cesarza Karola I.


Papirus Oxyrhynchus 1782

Papirus Oxyrhynchus 1782, oznaczany skrótem P.Oxy.XV 1782 – fragment greckiego rękopisu Didache spisany na pergaminie, w formie kodeksu. Jest jednym z rękopisów odkrytych w Oksyrynchos, został skatalogowany pod numerem 1782. Paleograficznie datowany jest na IV wiek n.e. Zawiera fragmenty rozdziałów 1-3 Didache. Fragment ten został opublikowany w 1922 roku przez Artura S. Hunta w "The Oxyrhynchus Papyri", część XV.

Obecnie rękopis przechowywany jest w Papyrology Rooms, Sackler Library w Oksfordzie (P.Oxy.XV 1782).


USS Billfish (SS-286)

USS Billfish (SS-286) – amerykański okręt podwodny typu Balao, podstawowej obok jednostek typu Gato serii amerykańskich okrętów podwodnych w czasie drugiej wojny światowej. Jak inne jednostki swojego typu, został zaprojektowany w konstrukcji częściowo dwukadłubowej, otrzymał kadłub sztywny ze stali o zwiększonej ciągliwości i wytrzymałości celem zwiększenia testowej głębokości zanurzenia do 400 stóp (122 metry). Uzbrojony był w 24 torpedy Mark XIV wystrzeliwane z sześciu wyrzutni torpedowych na dziobie oraz czterech wyrzutni rufowych. Układ napędowy tych okrętów stanowiły cztery generatory elektryczne Diesla oraz cztery silniki elektryczne o mocy 2740 shp, napędzające dwa wały napędowe ze śrubami. W trakcie II wojny światowej brał udział w wojnie podwodnej na Pacyfiku.


Kosmiczny Teleskop Hubble’a

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, HST (od ), teleskop Hubble’a – teleskop kosmiczny poruszający się po orbicie okołoziemskiej, nazwany na cześć amerykańskiego astronoma Edwina Hubble’a. 24 kwietnia 1990 roku został wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny Discovery podczas misji STS-31. Niestety od stycznia 2021 r. teleskop zaczyna napotykać problemy i wszedł w stan awaryjny.

Od momentu wystrzelenia w 1990 roku teleskop stał się jednym z najważniejszych przyrządów w historii astronomii. HST jest efektem współpracy NASA i ESA. Wspólnie z teleskopami Comptona, Chandra oraz Spitzera jest częścią programu Great Observatories.

Idea teleskopów kosmicznych powstała w roku 1923. Hubble został sfinansowany w latach siedemdziesiątych XX wieku, jednak ze względu na problemy techniczne i budżetowe oraz katastrofę promu Challenger realizacja projektu była systematycznie odkładana. Po wyniesieniu na orbitę naukowcy odkryli, że główne zwierciadło na skutek błędnego działania aparatury pomiarowej na Ziemi miało nieprawidłowy profil, przez co zdolność rozdzielcza całego teleskopu znacznie odbiegała od oczekiwanej. W 1993 roku wysłano pierwszą misję serwisową, która przywróciła parametry teleskopu do pierwotnie zakładanej jakości. Umiejscowienie poza ziemską atmosferą daje mu znaczącą przewagę nad teleskopami naziemnymi – zdjęcia nie są rozmazane oraz podatne na skutki zanieczyszczenia świetlnego. Ekstremalnie Głębokie Pole Hubble’a jest najdalej sięgającym astronomicznie zdjęciem, jakie kiedykolwiek wykonano w świetle widzialnym. Wiele obserwacji Hubble’a okazało się przełomowych, pomagając astronomom w lepszym zrozumieniu wielu fundamentalnych problemów astrofizyki.

Hubble to jedyny teleskop serwisowany przez astronautów w przestrzeni kosmicznej. Dotychczas odbyło się pięć misji serwisowych. Pierwsza misja serwisowa miała miejsce w grudniu 1993 roku. Misje 2, 3A oraz 3B wykonały niezbędne naprawy podzespołów oraz dokonały wymiany niektórych instrumentów obserwacyjnych na nowocześniejsze. Po katastrofie promu Columbia w 2003 roku piąta misja serwisowa została ze względów bezpieczeństwa zawieszona. Dopiero 31 października 2006 roku administrator NASA Mike Griffin wyraził na nią zgodę (planowana wówczas na 8 października 2008 roku).
Opóźnienia w realizacji planu startów wahadłowców oraz awaria samego teleskopu spowodowały kolejne przesunięcie terminu misji na 12 maja 2009 roku (misja STS-125).

Prom Endeavour, ulokowany w kompleksie startowym 39, pełnił funkcję środka ostrożności mogącego wystartować z misją ratowniczą STS-400 w sytuacji zagrożenia pracy misji remontowania teleskopu.

Naprawy miały pozwolić teleskopowi działać do lat 2030 - 2040, ale poprzez problemy od stycznia 2021 (problemy z żyroskopami) NASA twierdzi, że Kosmiczny Teleskop Hubble'a nie wróci do stanu używalności. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, często opisywany jako następca HST, może zostać wyniesiony na orbitę dopiero 31 października 2021. Będzie to jednak przede wszystkim teleskop podczerwony, prawdziwym następcą Hubble’a może być dopiero proponowany teleskop ATLAST.


Wielka schizma zachodnia

Wielka schizma zachodnia (także schizma zachodnia, schizma papieska lub wielka schizma; samo określenie wielka schizma może być jednak używane także w odniesieniu do wielkiej schizmy wschodniej) – okres trwający od 1378 do 1417 roku, kiedy to brak zgody kardynałów, kierujących się głównie pobudkami politycznymi, powodował, że do tytułu głowy Kościoła katolickiego rościło sobie pretensje dwóch, a nawet trzech papieży jednocześnie.


Scripulum

Scripulum albo scrupulum (od łac. "scrūpŭlŭs" – ostry kamyk) – skrupuł, najmniejsza rzymska jednostka miary masy, odpowiadająca 1,137 grama, równa 1/24 uncji, czyli 1/288 funta rzymskiego ("libra"); ogólnie odpowiednik grama.

Przypuszczalnie jednostka wagi używana początkowo dla emisji złotych i srebrnych monet etruskich i środkowoitalskich w IV-III wieku p.n.e. Wspomniana przez Cycerona w listach do Attyka (4, 17,6). Także wagę późniejszych rzymskich monet republikańskich określano w skrupułach: srebrny sesterc = 1 skrupuł, kwinar = 2, wiktoriat = 3 i denar = 4 skrupuły (4,55 g).
W XIX-wiecznej Polsce skrupuł znany był jako wprowadzona ustawowo od 1818 r., handlowa jednostka wagi równa 1,056 grama i odpowiadająca 24 granom (po 44 mg). Współcześnie zachował się w angloamerykańskich jednostkach handlowych (tzw. "avoirdupois") i aptekarskich jako "scruple" równy odpowiednio 0,59 grama i 20 granom.

W starożytnym Rzymie nazwą tą poza tym określano najmniejszą jednostkę powierzchni, czasu, a także podziałkę stopnia geograficznego. Scripulum jako miara powierzchni odpowiadało 1/288 rzymskiego morga ("iugerum") i zwane też "decempeda quadrata", liczyło 100 stóp ("pes") kwadratowych (w swym traktacie o rolnictwie wymienia je np. Warron). Z kolei jako jednostka czasu stanowiło 1/24 godziny, a jako część stopnia odpowiadało minucie.


Peter Naur

Peter Naur (ur. 25 października 1928 w Frederiksbergu, zm. 3 stycznia 2016 w Herlev) – duński astronom i informatyk, współtwórca notacji Backusa-Naura, powszechnie używanej w informatyce do opisu składni języków programowania i jeden z twórców języka Algol. Laureat nagrody Turinga z 2005 roku.


Liczba koordynacyjna

Liczba koordynacyjna w chemii dotyczy głównie związków kompleksowych i związków metaloorganicznych i jest definiowana, na trzy, nieco różne sposoby:

# Jest to liczba atomów przyłączona bezpośrednio do atomu centralnego kompleksu (zwykle metalu)
# Jest to liczba bezpośrednich wiązań σ występujących między centralnym atomem a ligandami do niego przyczepionymi.
# Jest to liczba par elektronów, które znajdują się na wszystkich wiązaniach, którymi ligandy są bezpośrednio przyłączone do centralnego atomu w kompleksie.

Liczba koordynacyjna jest wielkością, która służy do stwierdzania, czy dany kompleks jest w stanie przyjąć jeszcze jakieś dodatkowe ligandy, czy też jego sfera koordynacyjna jest już całkowicie zapełniona. Współcześnie jednak, ze względu na trudności w ustalaniu tej liczby dla wielu złożonych związków kompleksowych, odchodzi się od tego pojęcia na rzecz dokładnego obliczania liczby elektronów tworzących układ wiązań danego związku.

Z podanych wyżej definicji, pierwsze dwie są oficjalnie uznane przez komisję terminologiczną IUPAC, zaś trzecia, mimo że formalnie nie uznawana, jest bardzo często stosowana, zwłaszcza w chemii metaloorganicznej. Pierwsza z tych definicji ignoruje fakt, że między metalem atomu, a atomami ligandów mogą występować wiązania wielokrotne. Gdy ligand łączy się w ten sposób z metalem, w rzeczywistości "blokuje" on więcej rzeczywistych miejsc koordynacyjnych, niż to wynika z tej definicji. Druga definicja jest nieco lepsza, ale ignoruje z kolei fakt istnienia ligandów π, które łączą się z metalem wyłącznie przez wiązania π, a zatem według tej definicji nie "blokują" żadnych miejsc koordynacyjnych. W rzeczywistości jednak, po przyłączeniu ligandu π miejsca koordynacyjne są blokowane, tak jak to wynika z rachunku elektronów.
Ostatnia definicja najlepiej "przekłada" liczbę elektronów uczestniczących w powstaniu wiązań między metalem i ligandami na liczbę koordynacyjną, ale z różnych względów nie jest powszechnie akceptowana. Definicje 2 i 3 ignorują istnienie kompleksów przyłączeniowych, gdzie zamiast wiązań atomowych jony są związane przyciąganiem elektrostatycznym.

W przypadku wielu związków kompleksowych zastosowanie do nich różnych definicji prowadzi do różnych rezultatów. Np. dla kompleksu cyklopentadienylowego, pokazanego na rysunku poniżej (M = dowolny atom metalu):

według pierwszej definicji liczba koordynacyjna wynosi: 8 (5 atomów węgla przyłączonych bezpośrednio z ligandu cyklopentadienylowego + 3 atomy chloru); według drugiej: 3 (atomy chloru są przyłączone wiązaniami σ, zaś wszystkie atomy węgla z cyklopentadienylu wiązaniami π); wreszcie według trzeciej jest to dla M = np. Mangan 9, gdyż w tworzeniu całego układu wiązań uczestniczy łącznie 18 elektronów (z manganu 7 + 5 z ligandu cyklopentadienylowego + 2×3 z ligandów chlorkowych).


Alfred Day Hershey

Alfred Day Hershey (ur. 4 grudnia 1908 w Owosso, Michigan, zm. 22 maja 1997 w Syosset, Nowy Jork) – amerykański mikrobiolog i genetyk. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1969 roku.

Prowadził badania nad genetyką wirusów. Był współodkrywcą rekombinacji u bakteriofagów i roli DNA w ich replikacji (eksperyment Hersheya-Chase).


Tektonika płyt

Tektonika płyt ("teoria wędrówki płyt tektonicznych", z "tekton" „budujący”) – dominująca współcześnie teoria tłumacząca wielkoskalowe ruchy ziemskiej litosfery, w szczególności przejawiające się w obserwowanym zjawisku dryfu kontynentalnego, powstawania gór, rozmieszczeniu stref sejsmicznych i inne.

Zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy, materiał skalny budujący zewnętrzną warstwę Ziemi zachowuje się jak ciało sztywne tylko do pewnej głębokości, poniżej zaś pod wpływem zwiększonej temperatury wykazuje cechy ciała częściowo plastycznego i może „płynąć” (zob. granica plastyczności) w skali milionów lat. Owa prawie sztywna, zewnętrzna warstwa, zwana litosferą, podzielona jest na bloki – płyty tektoniczne – które mogą zgodnie z tą teorią przesuwać się względem siebie: odsuwać się (co tłumaczy np. oddalanie się Europy od Ameryki Północnej), zderzać (co tłumaczy np. powstawanie gór fałdowych) lub ocierać o siebie (co tłumaczy np. obecność stref nieustającej aktywności sejsmicznej). Tym trzem podstawowym typom relacji między płytami odpowiadają trzy rodzaje granic płyt: rozbieżne (gdzie powstaje nowa litosfera), zbieżne (gdzie litosfera jest wciągana w głąb Ziemi) oraz przesuwcze (gdzie dwie płyty przesuwają się względem siebie).


Tadeusz Kurcyusz

Tadeusz Kurcyusz ps. „Fiszer”, „gen. Mars”, „Morski”, „Żegota” (ur. 15 października 1881 w Warszawie, zm. 1944 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany artylerii inżynier Wojska Polskiego, Komendant Główny Narodowych Sił Zbrojnych.


Leônidas

Leônidas, właśc. Leônidas da Silva (ur. 6 września 1913 w Rio de Janeiro, zm. 24 stycznia 2004 w Cotii) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika lub napastnika, reprezentant Brazylii w latach 1932–1946, brązowy medalista Mistrzostw Świata 1938.


The Supremes

The Supremes – afroamerykańska grupa wokalna śpiewająca soul, funk. Zespół powstał w Detroit w 1959 i nagrywał dla wytwórni Motown. Grupa uległa rozwiązaniu w roku 1977.

W 1988 grupa The Supremes została wprowadzona do "Rock and Roll Hall of Fame".


Język mesapijski

Język mesapijski – język wchodzący w skład języków iliryjskich (rodzina indoeuropejska), używany w starożytności przez Messapiów i Japygów na obszarze południowo-wschodniej Italii (dzisiejszy włoski region Apulia).


Maximilian von Spee

Maximilian von Spee (Maximilian Johannes Maria Hubert reichsgraf von Spee; ur. 22 czerwca 1861, zm. 8 grudnia 1914) – oficer niemieckiej cesarskiej marynarki wojennej, wiceadmirał, graf (hrabia).

Urodzony w Kopenhadze, wstąpił jako kadet do cesarskiej marynarki niemieckiej 23 kwietnia 1878 roku. W latach 1887-1888 dowodził portami w Kamerunie Niemieckim, który był niemiecką kolonią w Afryce. 27 stycznia 1905 uzyskał stopień kapitana marynarki.
W 1908 został mianowany szefem sztabu Dowództwa Morza Północnego. 27 stycznia 1910 został kontradmirałem, a 15 listopada 1913 wiceadmirałem. Objął dowodzenie niemiecką Wschodnioazjatycką Eskadrą Krążowników, stacjonującą w Qingdao w Chinach.

Od początku I wojny światowej koncentrował się na zwalczaniu brytyjskiej żeglugi i transportów wojsk, ze znacznym sukcesem. Po przystąpieniu Japonii do wojny po stronie Ententy, wyruszył swoją eskadrą krążowników do Niemiec, naokoło Ameryki Południowej, w dalszym ciągu prowadząc działania rajderskie. W bitwie pod Coronelem u wybrzeży Chile, 1 listopada 1914, eskadra von Spee zatopiła dwa brytyjskie krążowniki pancerne, HMS "Good Hope" i HMS "Monmouth".

8 grudnia 1914 von Spee próbował zaatakować bazę morską Port Stanley na Falklandach, nie wiedząc o obecności tam silnego brytyjskiego zespołu z dwoma krążownikami liniowymi, wysłanego w celu zniszczenia jego eskadry. W wynikłej następnie bitwie pod Falklandami eskadra von Spee została prawie w całości zniszczona, a śmierć poniosło ponad 2200 niemieckich marynarzy, w tym sam admirał na swoim okręcie flagowym SMS "Scharnhorst", razem ze swoimi dwoma synami Ottonem (porucznikiem na SMS "Nurnberg") i Heinrichem (porucznikiem na SMS "Gneisenau").

Jego imieniem nazwane zostały niemieckie okręty:
* zwodowany 15 września 1917 w Gdańsku krążownik liniowy "SMS Graf Spee"
* pancernik kieszonkowy z II wojny światowej.


Synekdocha

Synekdocha (gr. "synekdochḗ" – "wspólne otrzymywanie"), ogarnienie – odmiana metonimii, figura stylistyczna, wyraźnie wskazująca na jakieś zjawisko przez użycie nazwy innego zjawiska, zawierającego to pierwsze lub zawierającego się w pierwszym. Retoryka antyczna rozróżniała kilka odmian "synekdochy": część zamiast całości ("pars pro toto"), całość zamiast części ("totum pro parte"), materiał zamiast przedmiotu zeń wykonanego, rodzaj zamiast gatunku (i odwrotnie), liczba określona zamiast nieokreślonej, liczba pojedyncza zamiast mnogiej ("singularis pro plurari"), np. "włos mi się zjeżył na głowie" (używamy liczby pojedynczej – "włos" zamiast liczby mnogiej – "włosy"). W Biblii (zarówno w części hebrajskiej, jak i greckiej) oraz literaturze autorów łacińskich odnajdujemy przykłady tego typu figury retorycznej:

: Synami Any: Diszon ("1 Kronik" 1,41)
: "Kto ma ucho, niech słucha" ("Apokalipsa" 3,6)
: "wszyscy owi Atreusowie, Tyestesowie, Agamemnonowie" (Klaudiusz Elian "Opowiastki rozmaite" 2,11)


Przełęcz Użocka

Przełęcz Użocka (, "Użoćkyj perewał") – przełęcz w Bieszczadach (Karpaty Wschodnie), na obszarze Ukrainy, u południowo-wschodniego krańca Polski (dokładnie sama przełęcz znajduje się ok. 200 m poza granicami Polski). Wysokość 853 m n.p.m. (niektóre ukraińskie źródła podają 889 m n.p.m.).

Przełęcz Użocka oddziela Bieszczady Zachodnie od Wschodnich. Po północnej stronie przełęczy znajdują się źródła Sanu, a po południowej – Użu. Od strony północnej podejście na przełęcz jest (względnie) łagodne, natomiast od strony południowej zbocza stromo opadają w dolinę Użu. Z przełęczy rozpościera się panorama polskich i ukraińskich Bieszczadów.

Przez Przełęcz Użocką przebiega mało uczęszczana droga regionalna H13 ze Lwowa przez Użok do Użhorodu. W 1905 władze Austro-Węgier przeprowadziły przez przełęcz strategiczną linię kolejową łączącą Użhorod z Samborem i dalej ze Lwowem i Przemyślem. Jest to do dziś jedna z najpiękniej położonych linii kolejowych w Karpatach. Droga i linia kolejowa schodzą w dolinę ostrymi serpentynami. Linia kolejowa pokonuje cały szereg wiaduktów i tuneli.

Biegnie stąd ukraiński szlak turystyczny na Opołonek i Kińczyk Bukowski – szczyty leżące na granicy polsko-ukraińskiej, niedostępne dla turystów ze strony polskiej ze względu na położenie na terenie Bieszczadzkiego PN :
* Przełęcz Użocka (853 m n.p.m.) – Opołonek (1028 m n.p.m.) – Kińczyk Bukowski (1251 m n.p.m.) – Przełęcz Bukowska (1107 m n.p.m.)

Na przełęczy toczyły się ciężkie walki w czasie I i II wojny światowej. Przed Przełęczą Użocką stworzono potężny węzeł obrony tzw. Linię Arpada. Na zboczach gór zbudowano w tym celu wiele kilometrów okopów oraz rozmieszczono 30 betonowych і 60 drewniano-ziemnych bunkrów, użytych podczas operacji karpackiej. Ich pamiątką są cmentarz wojenny z I wojny, pomnik Strzelców Siczowych i pomnik żołnierzy radzieckich poległych przy forsowaniu Karpat w październiku 1944. 20 marca 1939 na Przełęczy Użockiej miała miejsce uroczystość z okazji ustanowienia granicy polsko-węgierskiej po zajęciu Zakarpacia przez Węgry. Wojska radzieckie przekroczyły przełęcz 18 października 1944.

Poprzednią (patrząc od zachodu) przełęczą w głównym grzbiecie Karpat jest Żydowski Beskid, a następną – Ruski Put.


Język friulski

Język friulski a. friulański a. furlański – jeden z języków retoromańskich, największy pod względem liczby mówiących.

Posługuje się nim ponad pół miliona osób, przede wszystkim Friulowie, ale również niektórzy Włosi i Słoweńcy mieszkający w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska (północno-wschodnie Włochy). Dawniej obszar języka furlańskiego obejmował Triest i część Istrii, lecz później język furlański został wyparty z wybrzeża Morza Adriatyckiego przez język włoski oraz język słoweński i obecnie jego zasięg ogranicza się do historycznych granic regionu Friuli. W 1999 roku został oficjalnie uznany przez państwo włoskie.

Dawniej język furlański, język ladyński i język romansz były często uważane za trzy regionalne odmiany języka retoromańskiego. Badania R. A. Halla Jr. przemawiają jednak za uznaniem ich za trzy odrębne języki.

We furlańskim występuje pewna liczba wyrazów słowiańskiego pochodzenia, zaczerpniętych z sąsiednich dialektów słoweńskich, np. "cos" (czyt. kos, „kosz, koszyk”), "colaç" (czyt. kolacz, „kołacz, obwarzanek”).

Furlański jako język literacki dopiero się kształtuje. Obecnie istnieją dwie skodyfikowane pisownie. Pierwsza z nich, opracowana przez miłośników języka furlańskiego Gianniego Nazziego i Giorgia Faggina, charakteryzuje się użyciem zaczerpniętego z języków słowiańskich znaku diakrytycznego (haczka), np. w literze č. Druga, stworzona w 1986 roku na zamówienie władz prowincji Udine przez katalońskiego profesora Xaviera Lamuelę, w większym stopniu uwzględnia zróżnicowanie dialektalne języka furlańskiego i została w 1996 roku przyjęta jako oficjalna przez władze regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska.

Literatura w języku furlańskim jest stosunkowo skąpa. Najbardziej znanym jej przedstawicielem jest Pier Paolo Pasolini, którego matka była Friulką, i który w tym języku tworzył swoje wczesne utwory poetyckie. Niektóre ze swoich powieści napisał w języku friulskim włoski pisarz współczesny Carlo Sgorlon.

Na używanie języka furlańskiego decyduje się część wykonawców muzyki popularnej. Co roku ukazuje się kilkanaście albumów muzycznych z tekstami w tym języku, reprezentujących takie gatunki jak rock, blues, folk, hip-hop czy muzyka eksperymentalna. Szlak przecierał hardcore punkowy zespół Inzirli, działający w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych. Do znanych zespołów śpiewających w języku furlańskim należą Arbe Garbe i 'Zuf de Žur.


Anabaza

Anabaza (gr. "Anabasis") – dzieło Ksenofonta.
Występuje również pod tytułem "Wyprawa Cyrusa".
Opisuje brawurowy powrót greckiego wojska najemnego spod Kunaksy w Babilonii do Grecji.

Tytuł pochodzi od greckiego słowa "anabaino" (idę w górę), którym Grecy jako naród żeglarzy
określali oddalanie się od brzegu morza (tytuł odpowiada raczej początkowej części, w której opisany
jest marsz od Sardes w kierunku Babilonu).

"Anabaza" to jeden z pierwszych znanych pamiętników wojennych. Ksenofont opisuje w nim losy 10 tysięcy (stąd często nazywana "wyprawą dziesięciu tysięcy")
najemników greckich w służbie satrapy perskiego Cyrusa Młodszego
podczas wyprawy przeciwko jego bratu, królowi Persji Artakserksesowi II Mnemonowi. Opisane wydarzenia przypadają na lata 401–399 p.n.e.

W rozstrzygającym starciu pod Kunaksą oddziały greckie zwyciężyły na swoim odcinku, ale cała bitwa skończyła się przegraną i śmiercią Cyrusa. Pozbawieni naczelnego wodza Grecy znaleźli się w nieznanym sobie wrogim kraju bez zaopatrzenia i daleko od Grecji. Ponadto wódz perski Tissafernes podstępnie zwabił i zamordował wszystkich wyższych dowódców greckich. W takiej sytuacji Grecy zorganizowali się na nowo, wybrali nowych dowódców (wśród nich był Ksenofont) i ruszyli w drogę powrotną.

Ich trasa wiodła wzdłuż rzeki Tygrys na północ, gdzie po pięciu miesiącach dotarli
do greckiej kolonii Trapezunt (obecnie Trabzon w Turcji) nad brzegami Morza Czarnego. Następnie drogą morską dotarli do Chryzopola (obecnie Skutari) naprzeciw Bizancjum. Podczas drogi powrotnej Grecy byli tropieni przez Persów i atakowani przez barbarzyńskie plemiona, wielokrotnie musieli wykazywać się swoim męstwem i kunsztem wojennym.

Ksenofont opisuje życie codzienne i zwyczaje żołnierzy stanowiących zbieraninę najemników
z różnych części Hellady, m.in. wiece żołnierskie, na których były podejmowane
wspólnie decyzje, co do dalszego losu. Dzieło stanowi też źródło informacji o ludach, z którymi przyszło im się zetknąć. Prawdopodobnie są w nim po raz pierwszy wspomniani przodkowie dzisiejszych Kurdów (jako "Karduchowie").

Pierwsza publikacja miała miejsce przed rokiem 380 p.n.e. Początkowo Ksenofont nie
przyznawał się do napisania "Anabazy", przypisując je fikcyjnemu autorowi. W całej książce występuje zawsze w trzeciej osobie. Tekst nie jest całkowicie bezstronny, można odczuć skłonność autora do uwydatniania swoich zasług jako dowódcy.


Włodzimierz Odojewski

Włodzimierz Odojewski (ur. 14 czerwca 1930 w Poznaniu, zm. 20 lipca 2016 w Piasecznie) – polski pisarz, od 1971 r. na emigracji w Niemczech, mieszkający w Warszawie i Monachium.


Reakcja zobojętniania

Reakcja zobojętniania (neutralizacji) – reakcja chemiczna między kwasem a zasadą, która prowadzi do zmiany pH środowiska reakcji w kierunku odczynu bardziej obojętnego. W jej wyniku powstaje sól i często, choć nie zawsze, woda. W innym sensie zobojętnianie to każda reakcja, która prowadzi do zmiany pH środowiska, niekoniecznie między kwasem i zasadą, ale także między solą i kwasem lub zasadą, między dwoma kwasami, dwiema zasadami, a nawet dwiema solami.

Reakcja zobojętniania (neutralizacji) może zachodzić w różnych środowiskach i mieć w związku z tym różny przebieg.
Jej przebieg zależy też od tego, czy do roztworu kwasu dodaje się zasadę, czy też na odwrót, do zasady dodaje się kwas. W tym pierwszym przypadku następuje spadek stężenia jonów hydroniowych (H3O+), zaś w tym drugim następuje spadek stężenia jonów hydroksylowych.

W przypadku dodawania stężonych lub stałych kwasów, zasad lub soli, reakcja zobojętniania jest poprzedzona reakcją dysocjacji. W niektórych reakcjach zobojętniania powstająca nowa sól pozostaje w formie zdysocjowanej w roztworze. W innych powstaje sól, która jest wprawdzie rozpuszczalna w wodzie, ale nie ulega dysocjacji, wreszcie powstająca sól może ulegać wytrąceniu z układu. Znane są też przypadki zobojętniania, w których to powstający kwas lub zasada są słabo zdysocjowane lub ulegają częściowemu wytrąceniu lub odparowaniu z układu.

W roztworach wodnych reakcja zobojętniania zachodzi zawsze w kierunku wyrównywania się stężeń jonów hydroniowych (H3O+) lub wodorotlenowych (OH−), do poziomu charakterystycznego dla wody destylowanej (pH=7).

Upraszczając reakcja zobojętniania polega na łączeniu się jonów wodorowych z jonami wodorotlenowymi na niezdysocjowane cząsteczki wody, np.:

: NaOH + HCl → NaCl + H2O
: lub jonowo: Na+ + OH− + H+ + Cl− → Na+ + Cl− + H2O
: czyli po skróceniu: OH− + H+ → H2O


Renata Tebaldi

Renata Tebaldi (ur. 1 lutego 1922 w Pesaro, zm. 19 grudnia 2004 w San Marino) – włoska śpiewaczka operowa (sopran).

Była córką niezamożnego muzyka występującego w orkiestrach kinowych, który krótko po jej narodzinach opuścił rodzinę. Na trudne dzieciństwo wpłynęła także choroba – paraliż dziecięcy. Podjęła studia w konserwatorium w Parmie, do siedemnastego roku życia kształcąc się w grze na fortepianie. Przypadkowo odkryto jej głos i skierowano dodatkowo na wydział wokalny; naukę śpiewu kontynuowała w Mediolanie u Carmen Melis. W 1944 w Rovigo debiutowała jako Helena trojańska w "Mefistofelesie" Arriga Boita.

Wielką karierę rozpoczęła 11 maja 1946 dzięki udziałowi w inauguracyjnym powojennym koncercie w mediolańskiej La Scali pod kierownictwem Toscaniniego. Toscanini wysoko ją cenił (nazywał jej głos "niebiańskim") i wprowadził na stałe do zespołu La Scali, gdzie Tebaldi odnosiła kolejne sukcesy jako wykonawczyni partii Violetty w "Traviacie", Ewy w "Śpiewakach norymberskich", Madeleine w "Andrei Chénierze", Desdemony w "Otellu", pani Ford w "Falstaffie".

W La Scali występowała regularnie w latach 1949-1954.
W 1950 debiutowała w Covent Garden w Londynie.
Jako "primadonna assoluta" była najbardziej wziętą śpiewaczką w największych teatrach operowych do początku lat 50., kiedy pierwsze sukcesy zaczęła odnosić Maria Callas.
Po opuszczeniu La Scali śpiewała w Teatro San Carlo w Neapolu.
Od 1954 związała się z Metropolitan Opera w Nowym Jorku.
Przez długi czas współpracowała z Mariem Del Monaco.

W kolejnych latach rywalizowała z Callas. . Wykonywała jednak zarówno sopranowe partie liryczne, jak i dramatyczne.
W 1973 roku zakończyła karierę sceniczną, kontynuowała jedynie występy w recitalach. 5 października 1975 śpiewała w Filharmonii Narodowej w Warszawie.


Historia socjologii

Historia socjologii, w zależności od sposobu widzenia jej przedmiotu, może obejmować różne zakresy. Jerzy Szacki wyróżnia trzy zakresy historii socjologii:
# Historia socjologii jako takiej, czyli wszelkich działań prowadzonych pod szyldem „socjologii” począwszy od Auguste’a Comte’a – twórcy nazwy nauki. Podejście takie prowadzi jednak, z jednej strony, do przesadnego eksponowania wielu mniej ważnych autorów będących „socjologami” z nazwy, z drugiej – do pomijania innych, którzy nimi nie byli, ale przyczynili się do rozwoju nauki.
# Historia myśli socjologicznej, która dotyczy zagadnień związanych z rozwojem problemów socjologicznych znajdujących się w ośrodku zainteresowań socjologii współczesnej. Obejmuje myślicieli, którzy podejmowali takie problemy, nawet jeśli sami nie uważali się za socjologów lub nawet nigdy o socjologii nie słyszeli, czy też się od niej odżegnywali.
# Historia analizy socjologicznej zajmuje się rozwojem naukowej analizy badania zjawisk społecznych, czyli ważniejszymi socjologami i ich wypowiedziami, o ile przyczynili się oni do szczególnych osiągnięć badawczych, odpowiadających przyjętym przez badacza standardom naukowości. Wtedy należałoby dokonać rozdziału pomiędzy właściwą nauką społeczną a wczesną socjologią, która nauką jeszcze nie była, i myślą socjologiczną.

Spór o to, kiedy właściwie zaczyna się historia socjologii jest, zdaniem Szackiego, bezzasadny. Na jednym jego biegunie znajdują się bowiem opinie, że socjologia istniała niemal zawsze i wszędzie, gdyż zgodnie ze słowami Émile’a Durkheima: „Ludzie nie czekali na pojawienie się nauki społecznej, by wytworzyć sobie ideę prawa, moralności, rodziny, państwa, a nawet społeczeństwa, ponieważ bez tych idei nie mogliby się w życiu obejść”. Drugim skrajnym podejściem jest stwierdzenie, że socjologia nie istnieje nawet do tej pory, ponieważ nie spełnia jeszcze zasad naukowości jak np. fizyka (nie dysponuje równie niezawodnymi metodami naukowymi). Każde ze stanowisk zależy od przyjętego poglądu na to, czym jest socjologia i co jest w niej najważniejsze. Zdaniem Szackiego historia myśli socjologicznej najpełniej przedstawia historyczne tło socjologii współczesnej oraz ukazuje kolejne rewolucje, przez które przeszło myślenie o życiu społecznym. Szacki wymienia cztery takie rewolucje:

* wyodrębnienie porządku ludzkiego z porządku przyrody (starożytni myśliciele greccy);
* odróżnienie społeczeństwa od państwa (czasy nowożytne, zwłaszcza XVII i XVIII wiek);
* uczynienie społeczeństwa przedmiotem systematycznej refleksji oraz stworzenie pojęcia nauki o społeczeństwie (XIX wiek);
* unaukowienie refleksji o społeczeństwie (wciąż trwa).


XXIV wiek p.n.e.

XXIV WIEK P.N.E.
XXVI wiek p.n.e. XXV wiek p.n.e. XXIV wiek p.n.e. XXIII wiek p.n.e. XXII wiek p.n.e.
Urodzili się

Zmarli
* około 2350 p.n.e. – Ptahhotep, egipski wezyr z czasów faraona Dżedkare
* około 2330 p.n.e. - Mereruka, egipski wezyr z czasów faraona Tetiego

Wydarzenia w Europie
* około 2400 p.n.e. – początki użycia miedzi w Europie Zachodniej

Wydarzenia w Azji
* około 2400 p.n.e. – w Mezopotamii używane były czterokołowe wozy bojowe
* około 2350 p.n.e. – wzmianki o wymianie handlowej między Sumerem i miastami w dolinie Indusu
* około 2345 p.n.e. – reformy króla Urukaginy z Lagasz w Sumerze, m.in. stworzenie pierwszego znanego kodeksu prawnego
* około 2340 p.n.e. – król Lugalzagesi z Ummy podbił Sumer
* około 2330 p.n.e. – Sargon obalił władcę Kisz, a następnie podbił całą Mezopotamię i stworzył pierwsze imperium w historii świata

Wydarzenia w Afryce
* około 2325 p.n.e. – Teti założył szóstą dynastię w Egipcie, za jego rządów władza królów uległa osłabieniu na korzyść książąt z Górnego Egiptu

Wydarzenia w Ameryce

Wydarzenia w Australii


Abruzja

Abruzja (wł. "Abruzzo") – region administracyjny we Włoszech, leżący w centralnej części Półwyspu Apenińskiego, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z regionami Marche, Lacjum i Molise.

Ważniejsze miasta: Pescara (główny port), Chieti, Teramo

Większą część powierzchni obejmują Apeniny Środkowe (Corno Grande 2912 m n.p.m. oraz Monte Amaro 2795 m n.p.m.). Głównymi rzekami są Vomano, Pescara, Sangro i Trigno. W Apeninach znajduje się jezioro Fucino.

Nad morzem występują liczne kąpieliska, a w górach ośrodki sportów zimowych.


Wyspa Ellesmere’a

Wyspa Ellesmere’a (fr. "Île d'Ellesmere", ang. "Ellesmere Island", inuktitut: "Umingmak Nuna") – należąca do Kanady wyspa w Archipelagu Arktycznym, na Oceanie Arktycznym. Administracyjnie należy do kanadyjskiego terytorium Nunavut.


Pięćset milionów hinduskiej władczyni

Pięćset milionów hinduskiej władczyni (tytuł powieści przekładany był też na język polski jako: 500 milionów Begumy i Spadek 500-miljonowy) (fr. "Les Cinq cents millions de la Bégum", 1879) – jednotomowa powieść Paschala Grousseta (ps. "André Laurie") i Juliusza Verne’a z cyklu "Niezwykłe podróże" złożona z 20 rozdziałów.

Pierwszy polski przekład autorstwa Wincenty Limanowskiej, pt. "Spadek 500-miljonowy", pojawił się w 1880. Powieść tłumaczyli także m.in.: tłumacz anonimowy (pt. "500 milionów Begumy", 1909), Seweryn Albert Hartman (pod ps. Jan Walicki, pt. "500 miljonów Begumy", 1931), Olga Nowakowska (pt. "500 milionów hinduskiej władczyni", 1959) i Andrzej Zydorczak (pt. "Pięćset milionów hinduskiej księżniczki", 2009).


Niagara-on-the-Lake

Niagara-on-the-Lake – miasto (ang. "town") w Kanadzie, w prowincji Ontario, w regionie Niagara. Miasto jest położone w rogu uformowanym przez jezioro Ontario i wpływającą do niego rzekę Niagara która tworzy granicę między Kanadą i USA.

Po drugiej, amerykańskiej stronie rzeki jest zabytkowy Fort Niagara. Wodospad Niagara leży około 20 km na południe od miasta.

Liczba mieszkańców Niagara-on-the-Lake wynosi 17 511 osób (2016). Język angielski jest językiem ojczystym dla 74,5%, francuski dla 1,6% mieszkańców (2006).

Niagara-on-the-Lake jest jednym z najstarszych miast w prowincji Ontario. Najpierw znane jako Butlersburg, otrzymało prawa miasteczka w 1781 pod nazwą Newark. Pierwszymi osadnikami byli Lojaliści, uchodzący ze Stanów Zjednoczonych.

Miasto zostało pierwszą stolicą Górnej Kanady, późniejszej prowincji Ontario. Pierwszy parlament prowincjalny spotkał się w mieście w 1792. Niedługo potem, w 1796, stolicę przeniesiono do Yorku, późniejszego Toronto. Wtedy miasto zmieniło nazwę z Newark na Niagara. Około roku 1900 oficjalnie zmieniono nazwę na obecną, by uniknąć pomyłek z nazwą pobliskiego miasta Niagara Falls.
W czasie wojny brytyjsko-amerykańskiej miejsce zaciętych walk, głównie o znajdujący się obok miasta Fort George. 27 maja 1813 Amerykanie zdobyli fort i miasto, utrzymując się w nim prawie do końca roku. W grudniu 1813 Amerykanie wycofując się z miasta spalili je. Po odzyskaniu miasta Brytyjczycy zbudowali niedaleko zrujnowanego starego fortu nowy, mniejszy Fort Mississauga. Zrekonstruowany w latach 30. i 40., Fort George jest obecnie otwarty dla turystów jako muzeum. Fort Mississauga jest dobrze zachowaną ruiną, również dostępną do zwiedzania.

Podczas I wojny światowej pod miasteczkiem funkcjonował Tadeusz Kosciuszko Camp – ośrodek szkoleniowy dla polskich ochotników do armii polskiej organizowanej przez państwa Ententy która później była znana jako Armia Błękitna pod dowództwem generała Hallera. W ośrodku przeszkolono ogółem 23 tys. żołnierzy.

W 1918 epidemia grypy zabrała życie 41 rekrutów, z których 25 za zgodą władz zostało pochowanych na ziemi w pobliżu centrum szkoleniowego. Tak powstał najprawdopodobniej jedyny polski cmentarz wojskowy na terenie Ameryki Północnej. Tradycyjnie w czerwcu każdego roku odbywają się na cmentarzu uroczystości pamiątkowe które przyciągają Polonię z całego Ontario i wschodnich Stanów Zjednoczonych.

27 listopada 1923 generał broni Józef Haller, w obecności doktora Michała Straszewskiego, konsula generalnego w Montrealu, odznaczył pomnik polskich żołnierzy Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari.

Miasteczko jest dziś dużą atrakcją turystyczną. Jego położenie nieco na uboczu i stara architektura tworzą miły kontrast z komercyjną i kiczowatą zabudową zatłoczonego Niagara Falls. W mieście co roku odbywa się festiwal teatralny Shaw Festival, któremu patronuje irlandzki noblista George Bernard Shaw. Pomnik pisarza, dłuta Elizabeth Bradford Holbrook, znajduje się przy głównej ulicy miasta, naprzeciwko teatru „Royal George”.

Z miasta pochodzi hokeista polskiego pochodzenia, Zenon Konopka.