Élie Cester

Élie Cester (ur. 27 lipca 1942 w L’Isle-Jourdain, zm. 3 stycznia 2017 w Bourg-lès-Valence) – francuski rugbysta grający na pozycji a, kapitan reprezentacji kraju, trzykrotny triumfator Pucharu Pięciu Narodów.

Grać w rugby zaczynał w lokalnym klubie w L’Isle-Jourdain, następnie związał się z Toulouse olympique employés club, w którego barwach został uznany za najlepszego zawodnika francuskiej ligi w 1969 roku ("Oscar d'Or" czasopisma "Midi Olympique"). Na początku lat siedemdziesiątych przeszedł do Valence sportif, z którym dotarł do półfinałów mistrzostw kraju w 1978 roku.

Pierwsze powołanie do francuskiej reprezentacji otrzymał w 1964 roku na "tournée" do Południowej Afryki, w testmeczu zadebiutował jednak dwa lata później. Wystąpił w siedmiu edycjach Pucharu Pięciu Narodów, zwyciężając w trzech z nich – w 1967, 1970, a w edycji 1968 dodatkowo zdobywając pierwszy francuski Wielki Szlem. Łącznie w latach 1966–1974 rozegrał 35 testmeczów dla "Les Bleus" zdobywając jedno przyłożenie, w ostatnim sezonie reprezentacyjnym trzykrotnie pełniąc rolę kapitana.

W 1971 roku został zaproszony do gry dla drużyny "reszty świata" w meczu przeciw Anglikom rozegranym w ramach obchodów stulecia powstania Rugby Football Union.

Przez wiele lat prowadził bar w Bourg-lès-Valence, gdzie zmarł w wieku 74 lat. Jego pogrzeb zgromadził byłych zawodników kadry, takich jak Jo Maso, Pierre Villepreux, Guy Camberabero, Christian Carrère czy Bernard Laporte, prezydent Fédération Française de Rugby.

Jego nazwiskiem nazwano domowy stadion RCC Marsanne, jedną z trybun na Stade Georges-Pompidou w Valence, plac w Bourg-lès-Valence oraz ulicę w L’Isle-Jourdain.


Heian-kyō

, dosłownie "Stolica pokoju i spokoju" – miasto, historyczna stolica Japonii w latach 794–1868, w późniejszym okresie znane jako Kioto.

W 784 roku cesarz Kammu postanowił o przeniesieniu stolicy z Heijō-kyō (dzisiejsza Nara) do Nagaoka-kyō. Nowa siedziba cesarska nie została nigdy dokończona, przed jej ukończeniem cesarz podjął kolejną decyzję o przeprowadzce, tym razem do Heian-kyō, czyli dzisiejszego Kioto, co oficjalnie miało miejsce w 794, choć budowa nowej stolicy trwała jeszcze kilka lat po przenosinach. Miasto pozostało oficjalną stolicą (choć niekoniecznie ośrodkiem władzy) aż do restauracji Meiji w 1869. Popularnie zwane po prostu “stolicą” ("miyako" lub "kyō"), po dołączeniu drugiego członu ("to") uzyskało nazwę Kyōto (spolszczone Kioto), a oficjalna nazwa funkcjonowała wyłącznie w dokumentach.

znajduje się we współczesnej jednostce administracyjnej


Clásica de Almería 2020

Clásica de Almería 2020 – 35. edycja wyścigu kolarskiego Clásica de Almería, która odbyła się 16 lutego 2020 na trasie o długości ponad 187 km z miasta Almería do miejscowości Roquetas de Mar. Wyścig był częścią UCI ProSeries 2020.


Królewicz i gwiazda wieczorna

Królewicz i gwiazda wieczorna (czes. "Princ a Večernice") – czechosłowacka baśń filmowa z 1979 w reżyserii Václava Vorlíčka. Scenariusz Jiřiego Brdečki powstał na motywach baśni Boženy Němcovej.


Armenak Owanesjan

Armenak Owanesjan (orm. Արմենակ Հովհաննիսյան, ur. 28 lutego 1913 we wsi Bolszyje Sały obecnie w rejonie miasnikowskim w obwodzie rostowskim, zm. 21 czerwca 2002) – radziecki wojskowy, starszyna.


Walerian Wieleżyński

Walerian Wieleżyński (ur. 15 lub 16 grudnia 1898 we Lwowie, zm. 27 lub 28 czerwca 1986 w Londynie) – major piechoty Wojska Polskiego, awansowany przez władze RP na uchodźstwie na stopień podpułkownika.


Cupra

Cupra – hiszpański producent samochodów sportowych z siedzibą w Martorell działający od 2018 roku. Podlega on bezpośrednio marce SEAT i wchodzi w skład koncernu Volkswagena.


Man o’ War

Man o’ War (ur. 29 marca 1917, zm. 1 listopada 1947) – amerykański koń wyścigowy pełnej krwi angielskiej. Syn ogiera Fair Play i klaczy Mahubah. Znajduje się na pierwszym miejscu rankingu Najwybitniejszych Koni Wyścigowych XX wieku według magazynu The Blood-Horse. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych koni wyścigowych w historii.


19. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes odbył się w dniach 5-20 maja 1966 roku. Imprezę otworzył pokaz brytyjskiego filmu "Modesty Blaise" w reżyserii Josepha Loseya.

Jury pod przewodnictwem włoskiej aktorki Sophii Loren przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotą Palmę, ex aequo francuskiemu filmowi "Kobieta i mężczyzna" w reżyserii Claude'a Leloucha oraz włoskiemu filmowi "Panie i panowie" w reżyserii Pietro Germiego.


Spectacular Bid

Spectacular Bid (17 lutego 1976 – 9 czerwca 2003) – amerykański koń wyścigowy pełnej krwi angielskiej. Zwycięzca wielu prestiżowych gonitw, w tym Kentucky Derby i Preakness Stakes 1979.


Maria Musso

Maria Musso (ur. 14 lipca 1931 w Turynie) – włoska lekkoatletka, medalistka mistrzostw Europy z 1954.

Była wszechstronną lekkoatletką. Na mistrzostwach Europy w 1950 w Brukseli odpadła w eliminacjach biegu na 80 metrów przez płotki, a włoska sztafeta 4 × 100 metrów z jej udziałem zajęła w finale 5. miejsce. Odpadła w eliminacjach biegu na 80 metrów przez płotki na igrzyskach olimpijskich w 1952 w Helsinkach.

Na mistrzostwach Europy w 1954 w Bernie Musso startowała tylko w sztafecie 4 × 100 metrów. Włoska sztafeta w składzie: Musso, Giuseppina Leone, Letizia Bertoni i Milena Greppi wywalczyła brązowy medal.

Odpadła w eliminacjach biegu na 100 metrów na igrzyskach olimpijskich w 1956 w Melbourne, a włoska sztafeta 4 × 100 metrów w składzie: Bertoni, Greppi, Leone i Musso zajęła 5. miejsce. Musso odpadła w półfinale biegu na 80 metrów przez płotki i zajęła 5. miejsce w sztafecie 4 × 100 metrów na mistrzostwach Europy w 1958 w Sztokholmie.

Musso była mistrzynią Włoch w biegu na 80 metrów przez płotki w 1950 i 1957, w skoku w dal w 1954 i w pięcioboju w 1953, 1957 i 1959.

Trzykrotnie poprawiała rekord Włoch w pięcioboju do wyniku 4085 punktów (według ówczesnej punktacji, uzyskanego 31 lipca 1955 w Turynie). Wielokrotnie ustanawiała rekord Włoch w sztafecie 4 × 100 metrów do czasu 45,7 s (14 października 1956 we Florencji).


Joʻra Mahmudov

Joʻra Mahmudov (ros. Джура Махмудов, ur. 16 czerwca 1915 w kyszłaku Szyłkin w obwodzie samarkandzkim, zm. 9 stycznia 1987 w obwodzie samarkandzkim) – radziecki wojskowy, sierżant, Bohater Związku Radzieckiego (1945).


Antonio van de Pere

Antonio van de Pere (ur. ok. 1618; zm. ok. 1688) – hiszpański malarz barokowy.

Był synem flamandzkiego łucznika z Gwardii de Corps, niewiele wiadomo o jego malarskim szkoleniu. Malując obrazy korzystał z rycin Rubensa, a pracując nad freskami (m.in. w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Valdemoro) inspirował się stylem Mitelliego i Colonny. Jego najważniejszym zleceniem było namalowanie obrazów do krużganku klasztoru karmelitów w Madrycie. Wśród jego prac zachowanych w Muzeum Prado wyróżniają się "Śmierć świętego Szymona Stocka" i "Adoracja pasterzy" z 1678.

Podobieństwo jego nazwiska do Antonia de Peredy często powodowało błędną identyfikację podpisów i atrybucję dzieł.


Mój piękny syn

Mój piękny syn (ang. "Beautiful Boy") – amerykański film dramatyczny z 2018 roku w reżyserii Felixa Van Groeningena, będący jego anglojęzycznym debiutem. Obraz powstał na podstawie scenariusza Luke'a Daviesa i Felixa Van Groeningena, opartego na wspomnieniach Davida Sheffa "Beautiful Boy: A Father's Journey Through His Son's Addiction" oraz jego syna Nica "Tweak: Growing Up on Methamphetamines".


Rotsee

Rotsee – naturalne jezioro wioślarskie na północnym skraju Lucerny w Szwajcarii.

Pierwsze regaty odbyły się tutaj w 1933 roku i od tego czasu odbywają się na nich liczne międzynarodowe imprezy wioślarskie. Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie odbyły się tutaj w 1934 i 1947 r. Inauguracyjne Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie odbyły się w 1962 roku.

Jezioro jest miejscem ostatniego etapu serii Pucharu Świata w wioślarstwie. Kiedy w Lucernie odbywają się również Mistrzostwa Świata (jak miało to miejsce w 2001 roku), na jeziorze nie odbywa się żaden wyścig Pucharu Świata.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Tambora

Tambora () – czynny wulkan na wyspie Sumbawa w Indonezji; zaliczany do stratowulkanów.

Wysokość 2850 m; średnica krateru ok. 7 km, głębokość 1100 m.


Hermann Krumey

Hermann Krumey (ur. 18 kwietnia 1905, zm. 27 listopada 1981 w Erftstadt) – zbrodniarz hitlerowski, SS-Obersturmbannführer współodpowiedzialny za zbrodnie popełnione przez Niemców w okupowanej Polsce i Węgrzech.

Urodzony w Szumperku (Mährisch Schönberg) na Morawach, wstąpił do SS po inkorporacji Austrii do III Rzeszy, w 1938. Od listopada 1939 do maja 1940 służył w Waffen-SS, jako członek sztabu wyższego dowódcy SS i Policji w Kraju Warty ("Wartheland"). Od maja 1940 do marca 1944 pełnił służbę jako członek Policji Bezpieczeństwa ("Sicherheitspolizei", skrót niem. "Sipo") w okupowanej Łodzi. Kierował Centralą Przesiedleńczą w Łodzi (niem. "Umwandererzentralstelle in Litzmanstadt"), mieszczącą się przy Adolf Hitler Straße (obecnej ul. Piotrkowskiej) 133. Był jedną z odpowiedzialnych osób za wysiedlenia ludności polskiej z Wielkopolski oraz rejencji łódzkiej.

Przejściowo, w lecie 1941, Krumey został wysłany do Chorwacji, gdzie uczestniczył w działaniach zmierzających do umieszczenia jugosłowiańskich Żydów w obozach koncentracyjnych. W trakcie służby w Polsce brał udział w represjonowaniu polskiej ludności etnicznej w Kraju Warty, a następnie współorganizował transporty łódzkich Żydów do obozów zagłady (zwłaszcza do Kulmhofu) oraz deportacje Polaków na wschód. W 1942 Krumey zorganizował także przynajmniej 6 transportów Żydów z rejonu Zamościa do KL Auschwitz-Birkenau.

Krumey przeniesiony został na Węgry 19 marca 1944, wraz z wprowadzeniem w tym kraju okupacji hitlerowskiej. Wszedł w skład "Sonderkommanda" Adolfa Eichmanna, odgrywając w nim znaczącą rolę. Celem Eichmanna była eksterminacja węgierskich Żydów. Krumey współtworzył Radę Żydowską ("Judenrat") i uczestniczył w organizowaniu transportów do Auschwitz. Jednym z etapów przeprowadzanych negocjacji między Eichmannem a przedstawicielami władz żydowskich (tzw. Komitetem Pomocy) w Budapeszcie, było wysłanie ok. 21 tysięcy Żydów do KL Strasshof – podwiedeńskiego obozu koncentracyjngo. Krumey otrzymał zadanie dowodzenia jednostkami SS, które pilnowały więźniów. Większość z tych ponad 20 tysięcy Żydów przeżyło wojnę.

Krumey został aresztowany przez aliantów we Włoszech, w maju 1945, ale nie oskarżono go, a następnie zwolniono. Powodem tego było pisemne oświadczenie Rudolfa Kasztnera, który negocjował z nazistami na Węgrzech, stwierdzające udział Krumeya w uratowaniu 21 tysięcy Żydów węgierskich. Ponownie aresztowano go w 1960 i zachodnioniemiecki sąd we Frankfurcie nad Menem skazał go 3 lutego 1965 na karę 5 lat ciężkich robót. Jednak po wniesieniu apelacji sąd wyższej instancji nakazał powtórzenie procesu. Odbył się on w latach 1968-1969 i tym razem Hermann Krumey został skazany 29 sierpnia 1969 na dożywocie. Wyrok został potwierdzony przez Trybunał Federalny w Karlsruhe 17 stycznia 1973.


Republika Guarani

Republika Guarani – obszar administrowany przez zakon jezuitów, położony na granicy wicekrólestwa Peru i wicekrólestwa La Plata, zamieszkany głównie przez indiańskie plemię Guaranów. Pierwsza misja jezuicka została założona przez Marciela del Lorenzanę SJ w San Ignacio w 1609 r. Obszar ten nigdy nie zyskał statusu państwa w pełnym tego słowa znaczeniu, pozostawał jednak przez ponad 100 lat poza jurysdykcją otaczających je posiadłości Hiszpanii i Portugalii. Republika była federacją misyjnych osiedli zwanych "redukcjami". Redukcje były zarządzane przez swoisty samorząd, będący jezuicką adaptacją dawnych struktur plemiennych. Ziemia, warsztaty rzemieślnicze i budynki mieszkalne stanowiły własność gminną, nie istniał też prywatny handel. Religią panującą na tym obszarze był katolicyzm. Po wypędzeniu jezuitów z Hiszpanii przez króla Karola III tereny te zostały podbite przez Hiszpanów w 1768 roku i włączone do Brazylii i Paragwaju.

Zobacz też: Misja (film), historia misji Indian Guarani założonej i prowadzonej przez jezuitów.


Pafawag 104E

Pafawag 104E (typy "104E", "104Ea", "104Eb", "104Ec", seria "EP09") – normalnotorowa pasażerska lokomotywa elektryczna produkowana w latach 1986–1997 w zakładach Pafawag Wrocław. Powstało 47 sztuk dla Polskich Kolei Państwowych. Od 2009 wszystkie lokomotywy eksploatowane są przez PKP Intercity. Lokomotywy EP09 są popularnie nazywane "epoka" lub "dziewiątka".


Grunewaldturm

Grunewaldturm – historyczna wieża widokowa w stolicy Niemiec, Berlinie zbudowana według planów Franza Schwechtena między 1897 a 1898. Urząd powiatu Teltow zarządził zbudowanie wieży z okazji stulecia urodzin pruskiego króla i cesarza Niemiec Wilhelma I Hohenzollerna. 5 czerwca 1899 wieża graniczna została otwarta, nadano jej imię "Kaiser-Wilhelm-Turm" ("Wieża Cesarza Wilhelma"). Po I wojnie światowej, została ona przemianowana na "Grunewaldturm", nawiązując do otaczającego ją lasu, który nazywa się właśnie Grunewald.

Wieża zbudowana jest z czerwonych cegieł, ma wysokość 56 metrów. Ulokowana jest na 79-metrowym wzgórzu Karlsberg w południowo-zachodnim Berlinie, blisko jeziora Großer Wannsee. Wieża mieści w sobie okrągły hol, w którym znajduje się marmurowy posąg Wilhelma I. Do tarasu widokowego, z którego rozciąga się widok na Hawelę oraz Las Grunewaldzki prowadzą 204 schody. W budynku znajduje się również restauracja oraz ogródek piwny.


Les Invalides

Les Invalides – wybudowany z inicjatywy króla Ludwika XIV wielki kompleks budynków w Paryżu, na lewym brzegu Sekwany. Od początku istnienia służył jako szpital i pensjonat dla inwalidów wojennych. W swoich salach mógł pomieścić około cztery tysiące chorych i rannych. Kompleks ten składa się z Pałacu Inwalidów (fr "Hôtel des Invalides"), wybudowanego według projektu Libérala Bruanta w stylu klasycystycznym w 1676 oraz Kościoła Inwalidów (fr. "Dôme des Invalides"), wzniesionego w 1706 roku przez Jules'a Hardouin-Mansarta, w którym spoczywają szczątki Napoleona Bonaparte.

W Pałacu Inwalidów znajdują się:
* Musée de l’Armée,
* Musée de l'Ordre de la Liberation,
* Musée des Plans-Reliefs.


Cheszwan

Cheszwan (hebr. חשון) zwany także marcheszwan. Drugi miesiąc żydowskiego kalendarza cywilnego, a ósmy kalendarza religijnego. Przypada na miesiące październik-listopad w kalendarzu gregoriańskim. Liczy 30 dni w roku zwykłym, a 29 w przestępnym. Przedrostek "mar" oznacza "gorzki" i oznacza, że w tym miesiącu nie przypadają żadne święta.


(11313) Kügelgen

(11313) Kügelgen – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 283 dni w średniej odległości 2,42 j.a. Została odkryta 3 kwietnia 1994 roku w Obserwatorium Karla Schwarzschilda w Tautenburgu przez Freimuta Börngena. Nazwa planetoidy pochodzi od nazwiska niemieckich malarzy Gerharda (1772-1820) i jego syna Wilhelma von Kügelgen (1802-1867).


(11428) Alcinoös

(11428) Alcinoös – planetoida z grupy trojańczyków okrążająca Słońce w ciągu 12 lat i 82 dni w średniej odległości 5,3 j.a. Została odkryta 24 września 1960 roku w Obserwatorium Palomar przez Cornelisa i Ingrid van Houtenów na płytach "Palomar Schmidt" wykonanych przez Toma Gehrelsa. Nazwa planetoidy pochodzi od Alkinoösa, króla Feaków, który udzielił Odyseuszowi schronienie i pomoc. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (11428) 4139 P-L.


Rzymskie wakacje

Rzymskie wakacje (tytuł oryg. "Roman Holiday") – amerykańska komedia romantyczna z 1953 w reżyserii Williama Wylera i według scenariusza Daltona Trumbo, Iana McLellana Huntera i Johna Dightona. W rolach głównych wystąpili Gregory Peck i Audrey Hepburn. Główną bohaterką filmu jest księżniczka Anna (Hepburn), która znudzona sztywnymi regułami, etykietą towarzyszącą dworskim wizytom, a także napiętym grafikiem każdego dnia, postanawia samowolnie opuścić teren ambasady i zwiedzić miasto. W ten sposób księżniczka poznaje smak codziennego życia. Jej tropem podąża amerykański reporter szukający tematu na pierwszą stronę – Joe Bradley (Peck).

Po premierze film Wylera uzyskał przychylne recenzje krytyków, doceniła go także widownia, zwłaszcza w Europie i Japonii. Film "Rzymskie wakacje" otrzymał liczne nagrody, w tym między innymi, spośród dziesięciu nominacji, trzy statuetki Akademii Filmowej. Po latach uważany jest nadal za klasykę gatunku. Debiut Hepburn w roli pierwszoplanowej, wspominany jest jako jeden z bardziej pamiętnych w historii kinematografii amerykańskiej. W 1999 film został objęty konserwacją przez National Film Registry.


CISAC

CISAC – Międzynarodowa Konfederacja Związków Autorów i Kompozytorów (fr. "Confédération Internationale des Sociétés d´Auteurs et Compositeurs") założone w 1926 roku w Paryżu. Prezydentem CISAC jest Jean-Michel Jarre.


George Junius Stinney

George Junius Stinney (ur. 21 października 1929, zm. 16 czerwca 1944) – najmłodszy skazany na śmierć w USA i na całym kontynencie amerykańskim w XX wieku (najmłodszym w historii tej części świata był James Arcene). Gdy wykonywano wyrok, miał czternaście lat, siedem miesięcy i 29 dni. Stinney był czarnoskórym synem ubogiego pracownika tartaku.


50 m stylem dowolnym

50 m stylem dowolnym - konkurencja sportowa w jednym z oficjalnych stylów pływackich według reguł FINA. Reguły te nie precyzują dokładnie stylu, mówią jedynie o kilku zasadach obowiązujących podczas rozgrywania wyścigów tym stylem. Wstylu dowolnym zawodnicy najczęściej płyną kraulem, ponieważ w warunkach w jakich zazwyczaj rozgrywane są zawody (basen) jest to najszybszy styl. Zawody rozgrywane są zarówno na pływalni 25 m (tzw. krótkim basenie), jak i na basenie 50 m. Jest to najkrótszy dystans
w konkurencji stylu dowolnego. Pozostałe dystanse to 100 m, 200 m, 400 m, 800 m i 1500 m.


Most SNP

Most SNP ( – Most Słowackiego Powstania Narodowego) – most nad Dunajem w Bratysławie z charakterystycznym pylonem, zwieńczony położonym na wysokości ponad 84 metrów „latającym spodkiem”, w którym znajduje się restauracja ze 130 miejscami siedzącymi. Wewnątrz lewego filaru pylonu umieszczono windę, w prawym filarze znajdują się schody ewakuacyjne. Pozostałe wymiary: długość – 430 m, szerokość – 21 m, waga – 7537 t.

Most był budowany w latach 1967−1972 według projektu zespołu architektów A. Tesár, J. Lacko, I. Slameň. Uroczyste otwarcie nastąpiło 26 sierpnia 1972. W latach 1993−2012 nosił nazwę Nowego Mostu ("Nový most"), w 2012 powrócono do pierwotnej nazwy. Jest używany dla ruchu samochodowego, rowerowego i pieszego. Łączy centrum Bratysławy z mieszkaniową dzielnicą Petržalka.

Podczas budowy Nowego Mostu wyburzono większość budynków dzielnicy żydowskiej w obrębie Podhradia, w tym synagogę neologiczną.


Lostwithiel

Lostwithiel (corn. "Lostwydhyel") – miasto w Anglii, w Kornwalii przy ujściu rzeki Fowey. Według spisu z roku 2001 ludność miasta wynosiła 2739 mieszkańców. Miasto leży przy krajowej drodze A390 z Tavistock do Truro.

2 września 1644 król Anglii Karol I Stuart odniósł pod Lostwithiel zwycięstwo nad armią Parlamentu.


(68) Leto

(68) Leto – planetoida z pasa głównego planetoid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 234 dni w średniej odległości 2,78 j.a. Została odkryta 29 kwietnia 1861 roku w obserwatorium w Düsseldorfie przez Roberta Luthra. Nazwa planetoidy pochodzi od tytanidy Leto, córki Kojosa i Fojbe (Febe) a matki Apollina i Artemidy w mitologii greckiej.


(169) Zelia

(169) Zelia – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 227 dni w średniej odległości 2,36 j.a. Została odkryta 28 września 1876 roku w Obserwatorium paryskim przez Prospera Henry’ego. Nazwa planetoidy pochodzi od imienia siostrzenicy francuskiego astronoma Camille Flammariona.


(248) Lameia

(248) Lameia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 324 dni w średniej odległości 2,47 j.a. Została odkryta 5 czerwca 1885 roku w "Obserwatorium Uniwersyteckim" w Wiedniu przez Johanna Palisę. Nazwa planetoidy pochodzi od Lamii, kochanki Zeusa w mitologii greckiej.


(314) Rosalia

(314) Rosalia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 216 dni w średniej odległości 3,15 j.a. Została odkryta 1 września 1891 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Pochodzenie nazwy planetoidy nie jest znane.


(380) Fiducia

(380) Fiducia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 141 dni w średniej odległości 2,68 j.a. Została odkryta 8 stycznia 1894 roku w Observatoire de Nice w Niceiprzez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od łacińskiego słowa "fiducia" oznaczającego ufność. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (380) 1894 AR.


(381) Myrrha

(381) Myrrha – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 286 dni w średniej odległości 3,22 j.a. Została odkryta 10 stycznia 1894 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od Myrry, matki Adonisa w mitologii greckiej. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (381) 1894 AS.


(10183) Ampère

(10183) Ampère – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 150 dni w średniej odległości 2,26 j.a. Została odkryta 15 kwietnia 1996 roku w Obserwatorium La Silla przez Erica Elsta. Nazwa planetoidy pochodzi od André Ampère’a (1775–1836), francuskiego fizyka, badacza zjawiska elektromagnetyzmu. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (10183) 1996 GV20.


(10550) Malmö

(10550) Malmö – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 97 dni w średniej odległości 2,63 j.a. Została odkryta 2 września 1992 roku w obserwatorium La Silla przez Erica Elsta. Nazwa planetoidy pochodzi od szwedzkiego miasta Malmö. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (10550) 1992 RK7.


Zakon św. Jerzego z Karyntii

Zakon św. Jerzego z Karyntii – zakon założony wspólnie przez cesarza Fryderyka III i papieża Pawła II w 1469 roku.

Jego zadaniem była obrona cesarstwa i dobroczynność. Swoją główną siedzibę miał w zamku Millstatt niedaleko Villach w Austrii. Otrzymał regułę zakonu krzyżackiego. Jego członkowie składali śluby czystości i posłuszeństwa oraz mieszkali wspólnie, ale nie obowiązywał ich ślub ubóstwa, co pozwalało im zachować majątek osobisty.

Członkowie zakonu brali aktywny udział w odparciu najazdu tureckiego w 1529 roku i w ochronie wschodniej granicy cesarstwa.

Zakon rozwiązano w 1598 roku, a jego posiadłości przekazano jezuitom.


NHL Entry Draft 2001

NHL Entry Draft 2001 był 39. draftem NHL w historii. Odbył się w dniach 23-24 czerwca 2001 w National Car Rental Center w Sunrise. Rozlosowano 289 zawodników w 9 rundach. Z numerem 1 został wybrany Rosjanin, Ilja Kowalczuk do Atlanta Thrashers.


Juan Diego Ormaechea

Juan Diego Ormaechea (ur. 28 stycznia 1989 w Montevideo) – urugwajski rugbysta grający na pozycji w zespole Carrasco Polo Club oraz w reprezentacji narodowej, mistrz kraju, uczestnik pucharu świata.


Samur

Samur (ros.: Самур) – rzeka w Rosji, w południowym Dagestanie, częściowo na granicy z Azerbejdżanem. Jej długość wynosi 213 km; dorzecze zajmuje powierzchnię 7330 km².

Źródła znajdują się na zboczach góry Guton w łańcuchu Wielkiego Kaukazu. Rzeka płynie głęboką, wąską doliną między Górami Samurskimi i pasmem Kiabiak; w dolnym biegu dolina rozszerza się a koryto rozdziela się na odnogi. U ujścia do Morza Kaspijskiego Samur tworzy deltę. Reżim mieszany z przewagą deszczowego. W okresie od marca do sierpnia wylewa. Rzeka wykorzystywana jest do nawadniania.


Éierepromotioun

Éierepromotioun (fr. Division d'Honneur, niem. Ehrenpromotion) – drugi poziom rozgrywek ligowych w piłkę nożną w Luksemburgu, po raz pierwszy zorganizowany w 1960 (w latach 1989-1994 był podzielony na dwie grupy). W rozgrywkach bierze udział 14 klubów. Dwie najlepsze drużyny w rozgrywkach awansują do Nationaldivisioun, a trzecia walczy o awans w barażach z trzecią drużyną od końca z Nationaldivisioun, dwie najsłabsze drużyny spadają do "Éischter Divisioun" (Pierwsza Dywizja).


Dworek w Grabonogu

Dworek w Grabonogu — zabytkowy klasycystyczny dworek, znajdujący się we wsi Grabonóg, w powiecie gostyńskim, w województwie wielkopolskim.


Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu – jeden z najstarszych polskich kościołów i najstarsza polska katedra (od 968), położona na Ostrowie Tumskim w Poznaniu. Jest ona miejscem pochówku pierwszych władców Polski i przypuszczalnym miejscem chrztu Mieszka I. Obecna gotycka katedra powstała w XIV–XV wieku, częściowo odbudowana i regotyzowana po zniszczeniach II wojny światowej. Bazylika wchodzi w skład zabytków i atrakcji trasy turystycznej Traktu Królewsko-Cesarskiego. Od 2017 wielkopostny kościół stacyjny.


K-Meleon

K-Meleon – przeglądarka internetowa oparta na stosowanym w przeglądarce Mozilla Firefox silniku Gecko. Celem projektu jest stworzenie szybkiej i natywnej przeglądarki dla systemu Microsoft Windows, podobnej do Galeona i Epiphany pod GNU/Linuksem czy Camino pod OS X.

Lokalizacja programu jest bardzo łatwa, podobnie dostosowanie wyglądu do własnych potrzeb. Umożliwia ona m.in. przeglądanie stron internetowych w kartach, zestawianie odnośników zarówno w zakładkach ulubionych stron, jak i grupach tematycznych, przy czym mogą się one w nich powtarzać – rozwiązanie podobne do zastosowanego w Epiphany.

Przeglądarka jest wolnym oprogramowaniem dystrybuowanym na warunkach licencji GNU GPL.


William Blake

William Blake (ur. 28 listopada 1757 w Londynie, zm. 12 sierpnia 1827 tamże) – angielski poeta, pisarz, rytownik, malarz, drukarz i mistyk, prekursor romantyzmu. Przez współczesnych nazywany często "Mad Blake" (szalony Blake), zaliczany czasem do grona poetów wyklętych w literaturze angielskiej.


Proch bezdymny

Proch bezdymny – rodzaj prochu, który podczas spalania wytwarza wyłącznie lub głównie produkty gazowe (np. N2, H2, H2O, CO i CO2). Został wynaleziony pod koniec XIX wieku. Używany jako ładunek miotający do broni strzeleckiej i broni artyleryjskiej. Ma znacznie większą siłę wybuchu od prochu czarnego (dymnego) i w znacznej mierze go wyparł.

Rodzaje prochów bezdymnych:
* proch nitrocelulozowy (na bazie nitrocelulozy)
* proch nitroglicerynowy (na bazie nitrogliceryny), w tym:
** kordyt
* *balistyt
* proch nitroglikolowy (na bazie nitroglikolu)
* proch bezbłyskowy


Kromlech

Kromlech (z celtyckiego "crom" „wygięty”, "lech" „kamień”) – krąg zbudowany z ustawionych pionowo kamieni, często wokół grobowca lub miejsca kultu. Stawiane były w neolicie oraz w epoce brązu, najczęściej na terenach Bretanii, Anglii i Irlandii – pierwsze kromlechy pojawiły się w drugiej połowie IV tysiąclecia p.n.e. Było to najprawdopodobniej miejsce kultu i zebrań plemiennych. Do najbardziej znanych należy Stonehenge.

Kromlechy rozpowszechniły się także w innych regionach Europy, w Afryce, Azji (głównie Indie i Japonia), w obu Amerykach, Australii i na niektórych wyspach Oceanu Spokojnego. W Polsce można je spotkać na Pomorzu w miejscowości w dolnym biegu rzeki Wdy.

Kromlech bywa uważany za prototyp kolumnady. Przypuszcza się, iż był „używany” jako obserwatorium Słońca, świątynia Słońca, do przewidywania zaćmień oraz pozycji ciał niebieskich.


Ukraina

Ukraina (, "Ukrajina") – państwo unitarne, położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem założycielskim ONZ, członkiem Światowej Organizacji Handlu, Rady Europy, Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, Pogłębionej i Całościowej Strefy Wolnego Handlu (DCFTA) oraz organizacji regionalnych i subregionalnych, tj. OBWE, GUAM i Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego.

Ukraińska SRR (1919–1991), której sukcesorem jest Ukraina, była członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych i członkiem większości organizacji wyspecjalizowanych ONZ; obok Białoruskiej SRR i Rosyjskiej FSRR była jedną z trzech republik radzieckich będących podmiotem prawa międzynarodowego.

Od 1991 Ukraina jest państwem suwerennym; w 2009 przystąpiła do programu Partnerstwo Wschodnie, od 2014 jest krajem stowarzyszonym z Unią Europejską, a od 1 stycznia 2016 jest członkiem strefy wolnego handlu z Unią Europejską.

Według serwisu Numbeo, Ukraina ma drugi, po Rosji, najgorszy w Europie wskaźnik jakości życia spośród badanych krajów. Według raportu IMF kraj ten ma najniższy w Europie wskaźnik PKB na osobę, nieprzekraczający 3 tysięcy dolarów.


Wisława Szymborska

Wisława Szymborska, właśc. Maria Wisława Anna Szymborska-Włodek (ur. 2 lipca 1923 na Prowencie, obecnie część Kórnika, zm. 1 lutego 2012 w Krakowie) – polska poetka, eseistka, krytyczka, tłumaczka, felietonistka; laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1996), założycielka Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989), członkini Polskiej Akademii Umiejętności (1995), dama Orderu Orła Białego.

Od 1929 Wisława Szymborska mieszkała w Krakowie, gdzie debiutowała w 1945 na łamach „Dziennika Polskiego” wierszem "Szukam słowa". W 1952 w Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” wydała pierwszy tom poetycki "Dlatego żyjemy", w tym samym roku została członkinią Związku Literatów Polskich. W latach 1953–1966 była kierowniczką działu poezji tygodnika „Życie Literackie”, następnie w latach 1967–1981 publikowała w nim felietony "Lektury nadobowiązkowe", które pisała do 2002. W 1983 nawiązała współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym”. Od 1988 była członkinią PEN Clubu, a od 2001 członkinią honorową Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury.


Antybiotyki przeciwprątkowe

Antybiotyki przeciwprątkowe – leki bakteriobójcze i bakteriostatyczne w stosunku do
prątka gruźlicy, obecnie najczęściej wykorzystywane w leczeniu gruźlicy są następujące leki:
* rifampicyna
* izoniazyd
* streptomycyna
* pyrazynamid
* etambutol

Leki są stosowane w połączeniach trój- i czterolekowych, w celu zapobiegania wytworzenia się
lekooporności.


U2

U2 – irlandzki zespół rockowy, powstały w Dublinie w roku 1976, pod nazwą U2 występujący od 1978. W jego skład wchodzą: Bono, The Edge, Adam Clayton i Larry Mullen.

Do połowy lat 80. zespół zyskał międzynarodowy rozgłos, przede wszystkim za sprawą pełnego pasji wokalu Bono (tenor, baryton, lekki falset, ponad 3 oktawy), oryginalnego stylu gitarowego The Edge’a i repertuaru, składającego się głównie z melodyjnych, chwytliwych, a jednocześnie przepełnionych emocjami utworów, z których część stała się wielkimi światowymi przebojami (m.in. „Sunday Bloody Sunday”, „New Year’s Day”, „Bad”, „Pride (In the Name of Love)”, „With or Without You”, „Angel of Harlem”, „One” czy „Beautiful Day”). Największy sukces U2 odnieśli w roku 1987, kiedy to ukazał się album "The Joshua Tree", z którego już pierwszy singel, „With or Without You”, stał się pierwszym nr 1 zespołu na liście Billboardu. "The Joshua Tree" do dziś pozostaje najlepiej sprzedającą się płytą grupy.

W 2005 zespół został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.

Zespół sprzedał ponad 150 milionów płyt na całym świecie i plasuje się aktualnie na 16. miejscu wszech czasów w tej dziedzinie.


Frigg

Frigg – bogini nordycka z rodu Azów. Według poematu "Lokasenna" córka starszego bóstwa Fjørgyn, według innych źródeł olbrzymki Jörð i Odyna, siostra lub macocha Thora. Frigg była małżonką Odyna, boginią małżeństwa, opiekunką rodziny, ogniska domowego i bóstwem deszczu.

Według mitów tkała ona wraz ze swymi służkami chmury w swym Morskim Dworze – Fensalier. Zajmowała miejsce obok męża, mogła nawet zasiadać na jego tronie Hliðskjálf. Znała przeznaczenie, a jednak nie mogła go odwrócić – tak stało się w przypadku Baldura, gdy prosząc każde stworzenie o nieczynienie krzywdy swemu synowi zapomniała o jemiole. Frigg miała zapłakać dwa razy w historii świata: pierwszy raz – gdy zginął Baldur, drugi – gdy nastanie koniec świata i zginie Odyn. Usługuje jej Fulla, uważana czasem za jej siostrę.

Wyobrażano ją jako kobietę spowitą w chmury, lecącą na miotle, co być może dało początek późniejszym wyobrażeniom o czarownicach.

Ze względu na podobieństwo imion, kompetencji i związki z Odynem Frigg (z rodu Asów) mylona była z Freją (z rodu Wanów), siostrą Frejra, córką Niorda. (źródło "Heroje Północy" Jerzy Ros)

Frigg poświęcono piąty dzień tygodnia (ang. "Friday", niem. "Freitag", w językach norweskim, duńskim, szwedzkim "fredag", w niderlandzkim "vrijdag"). Atrybutem Frigg była brzoza.


Pikometr

Pikometr (symbol: pm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden pikometr równa się 10−12 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-12 m oznaczający 0,000 000 000 001 × 1 m (jedna bilionowa część metra).

Jest równy jednej milionowej mikrometra (mikrona) i był nazywany mikromikronem lub bikronem (nazwa od jednej bilionowej części metra).


Medytacja

Medytacja ( – zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki polegające na ćwiczeniu umysłu lub wprowadzaniu się w odmienny stan świadomości dla uzyskania dobroczynnego skutku, albo aby umysł uznał treść odmiennego stanu bez identyfikowania się z nim lub jako cel sam w sobie. Termin medytacja odnosi się do wielu różnych praktyk, wliczając w to techniki mające na celu zwiększenie wewnętrznej energii siły życiowej ("qi", "ki", "prana", itp.) i aby rozwinąć współczucie, miłość, cierpliwość, wielkoduszność i przebaczenie. Medytacja była praktykowana od czasów antycznych jako część tradycji religijnych i wierzeń. Jest stosowana zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm). Współcześnie jest często wykorzystywana do oczyszczenia umysłu i jako część terapii różnych problemów zdrowotnych, takich jak np. nadciśnienie, depresja, czy stany lękowe.

Według profesora Lesława Kulmatyckiego, medytacja może być dobrym narzędziem do poznania samego siebie. Oznacza samoświadomość. „Zdarza mi się, że czasami jestem zarówno obserwatorem jak i obserwowanym. Jestem świadomy tego niejako z zewnątrz, a zarazem akceptuję ten rodzaj „wglądu” od wewnątrz. Czasami brzmi to jak paradoks, ale to tylko kwestia doświadczenia” – podkreślił profesor Kulmatycki w jednym z wywiadów.

Praktyka medytacji może się odbywać w pozycji siedzącej lub jako element aktywności fizycznej. Mnisi buddyjscy włączają medytację uważności do swoich codziennych czynności, jako formę treningu umysłu. Często w medytacji są wykorzystywane sznury modlitewne lub inne obiekty rytualne, mające na celu utrzymanie koncentracji lub przypomnienie praktykującemu o pewnych aspektach medytacji. Istnieją dziesiątki stylów medytacji i wiele typów aktywności uważanych za praktyki medytacyjne.

Medytacja może mieć na celu wyzwalanie jakiegoś stanu emocjonalnego w celu jego analizy (np. gniewu, nienawiści) lub kultywację określonej reakcji mentalnej na różne bodźce – np. współczucia. Termin „medytacja” może odnosić się do odmiennego stanu świadomości lub praktyk i technik wykorzystywanych w celu jego osiągnięcia. Medytacja ma efekt uspokajający i kieruje uwagę do wnętrza praktykującego, aż zostanie osiągnięty stan całkowitej świadomości, opisywany jako „"bycie przebudzonym wewnątrz, nie będąc świadomym niczego poza świadomością samą w sobie"”.

Wbrew łacińskiemu źródłosłowowi wschodnia medytacja niekoniecznie ma coś wspólnego z namysłem, często jest nawet jego przeciwieństwem, w niektórych szkołach filozoficznych wręcz zaleca się oczyszczenie umysłu z jakichkolwiek myśli i wyobrażeń, np. Jogasutry Patańdźalego w ten sposób definiują praktyki jogi: "yogaś ćitta vritti nirodhah" (joga to zatrzymanie aktywności umysłu). Ten rodzaj medytacji stanowi rodzaj spokojnej obserwacji, a jej nazwy nawiązują do „patrzenia”: dhjana (od czasownika „dhiyate” – patrzeć umysłem), vipassana (od „vi-paśyate” – obserwować). Z kolei inne techniki polegają na aktywnej wizualizacji: bhawana (tworzenie), kalpana (budowanie). Wizualizacje są metodą szczególnie często wykorzystywaną w buddyzmie tybetańskim.


Silicon Graphics

Silicon Graphics, Incorporated (SGI) – amerykańskie przedsiębiorstwo znane głównie z produkcji wysokiej klasy sprzętu komputerowego przeznaczonego do produkcji grafiki komputerowej – głównie grafiki trójwymiarowej oraz obróbki obrazu wideo. Firmę założył w 1982 roku wraz z dziesięcioma studentami Jim Clark – profesor z Uniwersytetu Stanford. Początkowo ze swoimi pionierskimi, jak na początek lat 80., pomysłami zwrócił się do firm takich jak Hewlett-Packard czy Digital, jednak nie były one zainteresowane wykupieniem patentu. Jim Clark opuścił SGI w 1993 roku i wspólnie z Markiem Andreessenem (współtwórcą przeglądarki Mosaic) założył firmę Netscape.

Firma była członkiem OpenGL Architecture Review Board (ARB), organizacji zajmującej się rozwijaniem biblioteki graficznej OpenGL. OpenGL powstał jako rozwinięcie, używanej w stacjach graficznych Silicon Graphics, biblioteki IrisGL. Dlatego też, do SGI należały również prawa do nazwy i logo „OpenGL”.

Komputery produkowane przez SGI pracowały (do 2006 r.) pod kontrolą rozwijanego przez firmę systemu IRIX (maszyny oparte na procesorach rodziny MIPS), później (od 2001 r.) używały Linuksa (systemy Altix były w 2006 r. największymi superkomputerami opartymi na Linuksie oraz procesorach Intel Itanium 2). Na systemach opartych na Linuksie i procesorach Intel można używać oprogramowania IRIXa (za pomocą emulatora programowego), istnieje również projekt, którego celem jest m.in. rozwijanie Linuksa na systemy SGI MIPS. Sterowniki graficzne najnowszych komputerów SGI (Virtu) pochodzą z Nvidii, niegdyś SGI samo projektowało i produkowało sterowniki dla swoich maszyn.

Z powodu kurczącego się rynku specjalizowanych stacji graficznych, firma zakończyła ich produkcję w 2006 roku. Oznaczało to także kres produkcji systemów z procesorami MIPS i własnych sterowników graficznych. Ostatnimi modelami tej klasy były systemy Tezro i Fuel (IRIX/MIPS) oraz Prism (Itanium/Linux). Później (kwiecień 2008) Silicon Graphics powróciło na krótko na ten rynek, wprowadzając systemy Virtu.

Na początku 2009 roku Silicon Graphics ogłosiła upadłość, po wyparciu jej stacji roboczych przez komputery osobiste przedsiębiorstwo nie mogło znaleźć sobie miejsca na rynku. Większość majątku sprzedano firmie Rackable Systems, używającej obecnie marki Silicon Graphics International, z pozostałości utworzono spółkę Graphics Properties Holdings, zajmującą się zarządzaniem patentami dawnego SGI.

Ważniejsze dawniejsze produkty to stacje robocze Crimson, Indy, Indigo i O2 oraz superkomputery Onyx.


Ajnowie

Ajnowie lub Ajnosi (endoetnonim od ajn. "Ainu" – „ludzie”, IPA: ; l.p. Ajnus lub Ajnos) – lud należący do paleoazjatyckiej grupy językowej; przybyły do południowej części Sachalinu oraz na Wyspy Japońskie i Kurylskie ponad 6 tys. lat temu. Byli ludem łowiecko-zbierackim. Obecnie zamieszkują głównie Hokkaido. W historycznych tekstach japońskich Ajnowie nazywani byli: Ezo (wym. Yezo), Emishi, Aino.

Obecnie Ajnowie stanowią mniejszość etniczną w Japonii. Dane szacunkowe dotyczące liczebności Ajnów są bardzo rozbieżne: od 24 tys. do ponad 100 tysięcy osób. Według badania przeprowadzonego przez samorząd Hokkaido w 1993 roku, populacja Ajnów na Hokkaido wynosiła 28 830 osób. Niektórzy posługują się jeszcze językiem ajnuskim, który obecnie jest zagrożony wymarciem. Niewielka populacja Ajnów żyje również na Sachalinie na terytorium Rosji.

W dniu 6 czerwca 2008 japońskie Zgromadzenie Narodowe uchwaliło rezolucję wzywającą rząd do uznania Ajnów za lud tubylczy i położenia kresu dyskryminacji tej grupy. „Rząd uznaje, że Ainu to rdzenni mieszkańcy, którzy mają swój język, religię i kulturę”.


Achajowie

Achajowie (stgr. "Achaioí") – ogólne określenie Greków walczących pod Troją używane przez Homera (rzadziej stosowane: Argiwi/Argiwowie i Danajowie) w jego eposach "Iliada" i "Odyseja".

Według tradycyjnych poglądów historyków było to plemię greckie, które jako pierwsze przybyło na obszary kontynentalnej Grecji około 2000 lat p.n.e., podbijając Tesalię i miejscowych Pelazgów, jednak teza ta została odrzucona wraz z teorią o trzech inwazjach ludów greckich (achajskiej, jońskiej, doryckiej). Obecnie uważa się, że do formowania się "Greków", ich kultury, religii, języka doszło już na obszarze Grecji, gdzie pod koniec III tysiąclecia p.n.e. lub w ciągu II tysiąclecia p.n.e. stopniowo, w następstwie wielu migracji przybywały ludy mówiące językami indoeuropejskimi i mieszały się z miejscową ludnością. Achajowie utożsamiani są z przedstawicielami cywilizacji mykeńskiej, której najważniejszym ośrodkiem były Mykeny, położone w Argolidzie na Peloponezie. Ok. 1450 r. p.n.e. Achajowie podbili Kretę, którą niepodzielnie władali z pałacu w Knossos.

Władca państwa achajskiego (mykeńskiego) nosił miano "anaks"/"wanaks" (w piśmie linearnym B – wa-na-ka). Pomagał mu w rządzeniu "lawagetas" (ra-wa-qe-ta) – prawdopodobnie dowódca wojskowy. Achajowie podejmowali dalekie wyprawy wojenne, z których największa, skierowana przeciwko Troi, doczekała się epickiego opisu w postaci "Iliady" Homera. Zakładali też kolonie na Cyprze, w Pamfilii i Rodos. Najprawdopodobniej o nich wspominają hetyckie tabliczki odnalezione w Bogazköy, które opisują silne królestwo "Akhkhijawa" utrzymujące stosunki z władcami Hetytów – Mursilisem II i Tudhaliją IV. W XI wieku p.n.e. cywilizacja mykeńska upadła, a na Peloponezie pojawiły się ludy mówiące doryckim dialektem języka greckiego. Dialekt achajski zachował się jedynie w północnej części Peloponezu, zwanej Achają.

Za eponimicznego ojca plemion achajskich uważano mitycznego Achajosa, syna Zeusa i Pytii, w innej wersji – syna królewny ateńskiej Kreuzy i Ksutosa. Od innych plemion greckich Achajowie odróżniali się noszeniem brody oraz strojem złożonym z przepaski i chitonu z krótkimi rękawami. Mieszkali w prostokątnych domach zawierających wspólne pomieszczenie z paleniskiem pośrodku, tzw. megaron.

Według Homera największymi księstwami achajskimi były Mykeny, w których władali Pelopidzi, oraz Argos, Tiryns, Pylos, Lacedemon (Sparta), Kreta i Arkadia. W "Iliadzie" te niewielkie państwa wystawiły w wyprawie na Troję od 60 do 100 okrętów.

W czasach późniejszych (od okresu archaicznego) Achajami nazywano mieszkańców krainy Achaja, położonej na północy Peloponezu. W III wieku p.n.e. powstało państwo związkowe o nazwie Związek Achajski, skupiające część poleis z Peloponezu, które w 146 r. p.n.e. zostało pokonane przez Rzymian.


Buddyzm

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. "Buddha Dharma"; pāli. "Buddha Dhamma" lub "Buddha Sasana" – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. "Siddhattha Gotama"), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Słowo „buddyzm” zostało stworzone przez zachodnich uczonych stosunkowo niedawno. Wcześniej na Wschodzie używane były nazwy "dharma", "sasana" lub "buddhasasana".

Buddyzm opiera się na Czterech Szlachetnych Prawdach głoszonych przez Siddharthę Gautamę, oraz na przedstawionej przez niego Ośmiorakiej Ścieżce, która prowadzić ma do ustania cierpienia.

Słowo „"buddha"”, używane obecnie w odniesieniu do Siddhārthy Gautamy, w sanskrycie i pāli oznacza dosłownie „przebudzony”. Takie imię obrał Siddhārtha Gautama, kiedy zaczął głosić swoje nauki.

Po śmierci Buddy, w ciągu pięciu wieków, nauki te rozprzestrzeniły się z subkontynentu indyjskiego na centralną, południowo-wschodnią i wschodnią Azję, aby współcześnie dotrzeć również na Zachód. Buddyzm od początku swojego istnienia był systemem o bardzo luźnej strukturze, zarówno od strony organizacyjnej, jak i doktrynalnej. W trakcie rozwoju historycznego powstały liczne jego odmiany i szkoły, które zazwyczaj (choć nie zawsze) nawzajem się tolerowały, a nawet wspierały. Współcześnie buddyzm dzieli się na trzy tradycje: Theravāda (sanskr. "Sthaviravāda"), Mahāyāna i Wadżrajana, przy czym ta ostatnia jest częścią mahajany. Dane na temat liczebności buddystów na świecie są mocno rozbieżne – w zależności od źródeł podawane są liczby od 230 do 500 milionów (dane o buddystach Polsce, są dostępne w GUS). W 2008 roku na świecie było 380 mln buddystów, co daje buddyzmowi piąte miejsce wśród najliczebniejszych religii świata po chrześcijaństwie, islamie, hinduizmie i tradycyjnej, ludowej religii chińskiej (taoizm, konfucjanizm).


Bolesław Bierut

Bolesław Bierut (ur. 18 kwietnia 1892 w Rurach Brygidkowskich, zm. 12 marca 1956 w Moskwie) – polski polityk, działacz komunistyczny, agent NKWD, Przewodniczący Krajowej Rady Narodowej (1944), prezydent KRN i zastępujący Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (1944–47), prezydent RP w latach 1947–1952 (wybrany przez Sejm RP po sfałszowanych wyborach parlamentarnych 1947), przywódca PZPR (od 1948 jako sekretarz generalny, a od 17 marca 1954 I sekretarz KC), prezes Rady Ministrów w latach 1952–1954, poseł do KRN, na Sejm Ustawodawczy i na Sejm PRL I kadencji, członek Komisji Wojskowej Biura Politycznego KC PZPR nadzorującej Ludowe Wojsko Polskie od maja 1949. Budowniczy Polski Ludowej. Zbrodniarz komunistyczny.


Leporello

Leporello, format leporello, harmonijka, parawanik
# Rodzaj publikacji poligraficznej bezoprawowej, w postaci arkusza (lub wstęgi) grubego papieru lub kartonu, kilkakrotnie, równolegle, naprzemiennie złamywanego do postaci harmonijki. Format leporello jest stosowany w ulotkach, folderach, programach, prospektach itp.
# Publikacja oprawowa, klejona w postaci kart tekturowych łączonych paskami wyrobu włókienniczego. Karty kartonowe są tutaj oklejane cienkim papierem, najczęściej wcześniej zadrukowanym. Kolejne grzbiety są klejone po naprzeciwległych stronach druku. Ten rodzaj publikacji w formacie leporello zaliczamy do książek. Obecnie najczęściej są to książki dla dzieci, niegdyś wydawano tak nuty, modlitewniki i atlasy.

Nazwa wywodzi się od imienia postaci z opery Mozarta – "Don Giovanni". Leporello był lokajem i powiernikiem Don Juana, kolekcjonował wizerunki jego kochanek.


Advanced Linux Sound Architecture

Advanced Linux Sound Architecture (ALSA) – system obsługi dźwięku dla Linuksa wprowadzony w jądrze z serii 2.5 i mający zastąpić starszy Open Sound System.
Dostarcza moduły jądra ze sterownikami kart dźwiękowych oraz bibliotekę "alsa-lib".

Projekt został rozpoczęty w 1998 jako samodzielny sterownik dla karty Gravis Ultrasound, dopiero później stał się częścią jądra Linux. Od linii 2.6 domyślny sterownik. Pracę nad ALSĄ nadzoruje twórca projektu, Jaroslav Kysela.

Wersja 1.0.22 została dołączona do jądra w wersji 2.6.33.


Zapomniane Krainy

Zapomniane Krainy () – świat fantasy stworzony na potrzeby gry fabularnej "Dungeons & Dragons" przez Eda Greenwooda.

Zapomniane Krainy są jak na razie największym i najpopularniejszym światem (settingiem) w tej grze. Powstały cztery edycje tego świata. Pierwsza edycja powstała jeszcze za czasów pierwszej edycji AD&D (1986). Druga i trzecia (1991/1994) powstała podczas reedycji AD&D i jak do tej pory jest chyba najbardziej rozbudowanym pod względem detali (i zarazem ilości dodatków) światem fantasy dostępnym dla graczy (A)D&D. Aktualna (czwarta) edycja powstała na potrzeby trzeciej edycji D&D.

Świat Forgotten Realms kojarzony jest głównie z jego centralnym i najdokładniej opisanym kontynentem Faerûn, położonym na planecie Abeir-Toril, zwanej niekiedy Torilem. W drugiej edycji poświęcono także sporo miejsca na omówienie innych kontynentów globu. Na zachód od Faerûnu znajduje się kontynent zwany Maztica. Na kontynencie tym żyją plemiona o kulturze i rozwoju cywilizacyjnym podobnym do naszych ziemskich Indian Ameryki Południowej i Środkowej sprzed czasów odkrycia Ameryki. Na południe, za bezkresnymi oceanami, leży Zakhara (znana z innego settingu do D&D – Al-Quadim). Na wschodzie zaś są Bezkresne Pustkowia, na których żyją koczownicze ludy o kulturze podobnej do Mongołów Czyngis-chana, a dalej jeszcze znajdują się krainy przypominające daleki wschód w realiach feudalnej Japonii i Chin. W trzeciej edycji pominięto te dodatkowe krainy i kultury skupiając się na Faerûnie.


Język rusiński

Język rusiński (zwany również łemkowsko-rusińskim, rusińsko-łemkowskim, karpatorusińskim, baczwańsko-rusnackim) – język słowiański używany przez Rusinów (nazywających siebie Rusnakami). Posiada kilka odmian (dialektów). Posługują się nim Rusini mieszkający na Zakarpaciu (Ukraina), we wschodniej Słowacji, w Polsce (Łemkowie i Bojkowie), Rumunii i na Węgrzech oraz Rusnacy (Rusini Panońscy) w Wojwodinie (Serbia) i Chorwacji. Dobrze skodyfikowany jest tylko w byłej Jugosławii. Wschodniosłowiański etnolekt Łemków, klasyfikowany jako wariant języka rusińskiego, nosi w Polsce nazwę urzędową „język łemkowski”.

Klasyfikacja języka rusińskiego jest w bardzo silnym stopniu uwikłana w problematykę polityczną. Sami użytkownicy są podzieleni w kwestii tożsamości etnicznej – niektórzy uważają się za Ukraińców, a swoją mowę postrzegają jako dialekt języka ukraińskiego, inni natomiast podkreślają własną odrębność.

W serbskiej Wojwodinie język rusiński ma status języka urzędowego, natomiast w Polsce і na Słowacji jest objęty statusem języka mniejszościowego. Do jego zapisu służy cyrylica.

W gwarach rusińskich funkcjonuje wiele słów pochodzenia wołoskiego, które do dziś istnieją w języku rumuńskim, ale zauważalne są również silne wpływy polskie, słowackie, a także węgierskie.

Dialekty rusińskie zalicza się do grupy języków wschodniosłowiańskich. Te używane w Polsce, na Słowacji i w Wojwodinie wykazują jednak pewne cechy języków zachodniosłowiańskich, a dokładniej cechy wspólne z językiem polskim, wschodnimi gwarami języka słowackiego i językiem serbsko-chorwackim, np. stały akcent wyrazowy na przedostatniej sylabie oraz formy czasu przeszłego, złożone z imiesłowu zakończonego na "-l" i krótkiej formy czasownika "być":


Eclipse

Eclipse – platforma (framework) napisana w 2004 roku w Javie do tworzenia aplikacji typu "rich client". Na bazie Eclipse powstało zintegrowane środowisko programistyczne do tworzenia programów w Javie, które jest razem z tą platformą rozpowszechniane.

Projekt został stworzony przez firmę IBM, a następnie udostępniony na zasadach otwartego oprogramowania. W chwili obecnej jest on rozwijany przez Fundację Eclipse.


Hvannadalshnúkur

Hvannadalshnúkur, wym. – szczyt górski pochodzenia wulkanicznego położony w południowo-wschodniej Islandii, najwyższy szczyt kraju – według pomiarów z sierpnia 2005 roku wznosi się na 2109,6 m n.p.m.

Pierwszy raz zdobyty przez Norwega, Hansa Frisaka w 1813 r. Drugim zdobywcą szczytu był Anglik Fr. W. Howell w 1891 r.

Pod względem budowy geologicznej jest to typowy nek ryolitowy, pozostałość silnie zerodowanego wulkanu Öræfajökull. Wraz z sąsiednimi szczytami wznosi się jako nunatak nad powierzchnię lodowca Vatnajökull. Góra leży w rejonie Parku Narodowego Skaftafell.


Ian Murdock

Ian Murdock (ur. 28 kwietnia 1973 w Konstancji, zm. 28 grudnia 2015 w San Francisco) – amerykański informatyk, założyciel projektu Debian oraz komercyjnej firmy i komercyjnej dystrybucji Progeny Linux Systems.

W roku 1993, podczas studiów na Uniwersytecie Purdue, gdzie zdobył licencjat w informatyce, opublikował Manifest Debiana. Nazwa Debian powstała z połączenia imion jego byłej żony (wtedy dziewczyny) Debry i jego własnego.

Po dołączeniu do firmy Sun Microsystems został liderem projektu OpenSolaris, mającego na celu stworzenie otwartej wersji systemu Solaris.

Zmarł 28 grudnia 2015 roku w San Francisco. Po przeprowadzeniu sekcji zwłok ustalono, że przyczyną śmierci było samobójstwo przez powieszenie.


Busz po polsku

Busz po polsku – zbiór reportaży Ryszarda Kapuścińskiego, które ukazywały się na łamach tygodnika "Polityka" w latach 1958-1961. Pierwsze wydanie (7000 egzemplarzy) ukazało się w roku 1962 nakładem wydawnictwa "Czytelnik".


Obi-Wan Kenobi

Obi-Wan Kenobi (znany też później jako Ben Kenobi) – postać fikcyjna, jeden z głównych bohaterów "Gwiezdnych wojen". Rycerz, a następnie mistrz Jedi, z reguły posługiwał się niebieskim mieczem świetlnym. W częściach IV–VI filmu w rolę Obi-Wana wcielił się Alec Guinness, zaś w częściach I–III – Ewan McGregor.


Pierścień Kerry

Pierścień Kerry (ang. "Ring of Kerry", "Kerry Ring"; irl. "Mórchuaird Chiarraí") – szlak turystyczny w hrabstwie Kerry w południowo-zachodniej Irlandii biegnący dookoła półwyspu Iveragh na zachodnim brzegu Irlandii, długość ok. 180 km.

Bardzo malownicza trasa biegnie przez wioski rybackie, niewielkie góry, wybrzeże Oceanu Atlantyckiego. Zwykle turyści zaczynają podróż w Killarney. Dalej przez Killorglin, Cahersiveen, Waterville, Sneem i Kenmare. Po drodze można zwiedzać: Muckross House (w pobliżu Killarney), Staigue Fort, Derrynane House, dom Daniela O'Connella, grodzisko Staigue Fort, przełęcz Moll, wodospad Torc, wszystkie zlokalizowane w Parku Narodowym Killarney.


BASIC

BASIC ("Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code") – język programowania wysokiego poziomu, opracowany w 1964 przez Johna George'a Kemeny'ego i Thomasa E. Kurtza w Dartmouth College w oparciu o Fortran i Algol-60. Jego pierwsza wersja znana była później pod nazwą Dartmouth BASIC, pierwszy program w BASIC-u został uruchomiony 1 maja 1964 na komputerze General Electric GE-225 typu mainframe.


Hiszpańska wojna domowa

Hiszpańska wojna domowa () – wojna domowa pomiędzy rządem Republiki Hiszpańskiej, wyłonionym przez koalicję Frontu Ludowego i wspierającymi go siłami (liberałami, republikanami, socjalistami, Baskami, Katalończykami, komunistami i anarchistami) a prawicową opozycją (nacjonalistami, faszystami, monarchistami i konserwatystami), która toczyła się w Hiszpanii w latach 1936–1939. Traktowana przez mocarstwa europejskie jak poligon do testowania nowych rodzajów broni w warunkach bojowych.

Mimo iż była to wojna domowa, jej kontekst jest znacznie szerszy. Konflikt ten bywa uważany za preludium II wojny światowej. Obie strony wojny miały bowiem wsparcie z zagranicy, przy czym nacjonalistów wspierały bezpośrednio oddziały wojskowe przysłane przez faszystowskie Włochy i nazistowskie Niemcy, siły rządowe mogły natomiast liczyć na zagranicznych ochotników (w tym Brygad Międzynarodowych, zorganizowanych przez Komintern) oraz Brazylii, Francji, ZSRR i Meksyku.

W marcu 1939 wojna domowa zakończyła się zwycięstwem nacjonalistów. Na miejsce Republiki nacjonaliści utworzyli autorytarne, niedemokratyczne Państwo Hiszpańskie, przez część historyków i socjologów określane jako faszystowskie lub zbliżające się do totalitaryzmu. W wyniku wojny zginęło około 500 tysięcy osób, a około 300 tysięcy osób wyemigrowało.

Po zakończeniu działań wojennych w 1939 roku w Hiszpanii działał zbrojny antyfrankistowski ruch oporu, a od 1959 roku także ETA – terrorystyczna organizacja baskijskich nacjonalistów.


Niuton

\right]</math>
 | Wielkosc = siły, ciężaru, parcia
 | WielkoscOzn = "F", "Q", "P", "N", "T"
 | SI-jedn = formula_1
 | CGS-jedn = formula_2
 | Imp-jedn = formula_3
 | Nazwisko = Isaac Newton
 | Etymologia =
 | JednPodstawowa =

Niuton – jednostka siły w układzie SI (jednostka pochodna układu SI), oznaczana N.

1 N to siła, z jaką trzeba działać na ciało o masie 1 kg, aby nadać mu przyspieszenie równe 1 m/s²

:: formula_1

Nazwa "niuton" upamiętnia angielskiego uczonego Isaaca Newtona.

wartość w podstawowej jednostce układu SI


Acquis

Acquis (fr. „dorobek”, czyt. /a’ki/, przed Traktatem z Lizbony "acquis communautaire" – „dorobek wspólnotowy”, czyt. /a’ki kɔmyno’tɛʁ/) – dorobek prawny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, obejmujący wszystkie traktaty założycielskie i akcesyjne oraz umowy międzynarodowe je zmieniające (tzw. prawo pierwotne), przepisy wydawane na ich podstawie przez organy Unii (prawo wtórne), umowy międzynarodowe zawarte przez Wspólnoty i Unię Europejską, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, a także deklaracje i rezolucje oraz zasady ogólne prawa wspólnotowego. Obowiązkiem każdego państwa wstępującego do Unii Europejskiej jest przestrzeganie "acquis".

Szerszym pojęciem jest Acquis politique.


Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi (inne wersje tytułów polskich przekładów: Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi około świata, 20 000 mil podmorskiej żeglugi) (fr. "Vingt mille lieues sous les mers", 1869-1870) – powieść przygodowa i fantastyczno-naukowa Juliusza Verne’a. Warto zwrócić uwagę, że w tytule jednostką długości jest "lieue" (liga morska) równa trzem milom morskim (5556 metrów).

Jest to druga część tak zwanej dużej trylogii Juliusza Verne’a ("Dzieci kapitana Granta", "Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi", "Tajemnicza wyspa").

Powieść (złożoną z dwóch tomów) wydał w Paryżu w swym wydawnictwie Pierre-Jules Hetzel w serii "Niezwykłe podróże".

Pierwszy polski przekład pojawił się w odcinkach i w postaci książkowej w 1870.

W powieści opisano szczegóły życia pod wodą i techniczne środki do tego służące (łódź podwodna „Nautilus”). Akcja rozgrywa się w roku 1866, a główne postacie to tajemniczy kapitan Nemo, zoolog profesor Pierre Aronnax, oraz jego służący – Conseil, harpunnik Ned Land. Według rękopisu Verne’a Nemo był Polakiem, powstańcem styczniowym zesłanym na Syberię, który po powrocie pragnął pomścić śmierć rodziny wskutek rosyjskich represji po powstaniu styczniowym, zatapiając statki rosyjskiej floty handlowej. Wydawca Pierre-Jules Hetzel ze względu na dobro stosunków francusko-rosyjskich zasugerował mu jednak zmianę – w "Tajemniczej wyspie" kapitan okazuje się być Hindusem, księciem Dakkarem. Ostatecznie autor zmienił narodowość Nemo na hinduską, rozumiejąc, że liberalny rząd brytyjski nie będzie protestował.

Akcja zaczyna się od pościgu za tajemniczym stworem zatapiającym brytyjskie okręty, uznawanym za wielkiego wieloryba. Profesor Aronnax oraz Conseil i Land biorą udział w nim na pokładzie amerykańskiej fregaty. Winowajcą zatonięć statków okazuje się być nie wieloryb, a okręt podwodny o nazwie Nautilus. Uszkadza on fregatę, a Aronnax z towarzyszami wpadają do wody i dostają się na jego pokład. Na jego pokładzie odbywają podróż zaczynającą się od wybrzeży Japonii, przez Hawaje, Cieśninę Torresa, Ocean Indyjski, aż do Morza Czerwonego. Przepływają stąd podwodnym tunelem do Morza Śródziemnego, gdzie Nemo dostarcza pieniędzy anty-osmańskim powstańcom. Następnie trasa wiedzie na Atlantyk, później na biegun południowy i z powrotem na Atlantyk. Na północnym Atlantyku Aronnax z towarzyszami uciekają z Nautilusa.

O sympatiach politycznych Verne’a świadczy fakt, iż w kajucie kapitana znajdowały się portrety takich postaci jak: George Washington, Abraham Lincoln i Tadeusz Kościuszko. Mimo że autor starał się w powieści przedstawiać technologie zgodne z ówczesnym stanem wiedzy, to niektóre z pomysłów są z nią sprzeczne.

Dokonano licznych adaptacji filmowych (fabularnych oraz animowanych) i radiowych tej powieści, z których najbardziej znana jest "20 000 mil podmorskiej żeglugi" z 1954 roku.


Kimerowie

Kimmerowie (Kimerowie, Kimmeriowie, Kimmeryjczycy) – koczowniczy lud indoeuropejski pochodzący najprawdopodobniej z terenów Krymu (stolica w Opuk) i przyległych do Krymu części dzisiejszej Ukrainy, który w drugiej połowie VIII w. p.n.e. przekroczył Kaukaz, wkraczając na Bliski Wschód.

Początkowo zagrozili państwu Urartu, najeżdżając jego tereny, co wykorzystał król asyryjski Sargon II (722-705 p.n.e.), który zdruzgotał potęgę urartyjskiego władcy Rusy I (730-713 p.n.e.). Następnie Kimmerowie podzielili się na dwa odłamy: jedna grupa ruszyła w głąb Anatolii, zagrażając Frygii, a druga na południowy wschód w kierunku Iranu, a sprzymierzywszy się z Medami stanowiła poważne zagrożenie dla Asyrii, szczególnie w latach panowania Asarhadona (681-669 p.n.e.).
Ok. r. 680 p.n.e. Kimmerowie najechali Frygię, doprowadzając ją do całkowitego upadku. Następnie w latach 657-652 p.n.e. Kimmerowie uderzyli na Lidię, którą doszczętnie złupili, zdobywając nawet jej stolicę Sardes, gdzie poległ władca Lidii – Gyges. Jednakże następca Gygesa, Ardys odparł Kimmerów i zabezpieczył kraj przed ich najazdami, chociaż wciąż stanowili oni poważne zagrożenie dla władców w Anatolii.

Kimmerowie jako pierwsi na terenie współczesnej Ukrainy zaczęli wytapiać z rudy darniowej żelazo, w X w. p.n.e. wynaleźli piece hutnicze i zaczęli produkcję stali. Byli prekursorami i mistrzami kowalstwa.


Antonio Todde

Antonio Todde (ur. 22 stycznia 1889 w Tianie na Sardynii, zm. 3 stycznia 2002 tamże) − włoski superstulatek.

Był najdłużej żyjącym mężczyzną na świecie, od śmierci Johna Paintera, 1 marca 2001 roku aż do swojej śmierci 3 stycznia 2002 roku.

Todde pochodził z biednej, pasterskiej rodziny i był trzecim z dwanaściorga rodzeństwa. Pochodził również z długowiecznej rodziny. Jego ojciec Francesco żył ponad 90 lat, jego matka Francesca żyła 98 lat, a jego siostra Maria Agostina żyła 102 lata (miała 97 lat, gdy Todde zmarł). Podczas pierwszej wojny światowej musiał opuścić rodzinną Sardynię. W walkach został ranny w ramię odłamkiem granatu.

W 1920 roku poślubił Marię Antonię, z którą miał czworo dzieci. Todde zmarł 3 stycznia 2002 roku.


Jeanine Áñez

Jeanine Áñez Chávez (ur. 13 sierpnia 1967 w Trinidad) – boliwijska polityk, w latach 2010–2019 senator, od 12 listopada 2019 do 8 listopada 2020 prezydent Boliwii.


Ministerstwo Klimatu

Ministerstwo Klimatu (MK) – polskie ministerstwo kierowane przez ministra właściwego do spraw energii i ochrony klimatu w latach 2019-2020.

Ministerstwo utworzono 15 listopada 2019 roku. Chociaż formalnie powstało z przekształcenia ówczesnego Ministerstwa Środowiska, w praktyce było następcą zlikwidowanego tego samego dnia Ministerstwa Energii.

6 października 2020 działy ministerstwa klimatu (energia i klimat) ponownie połączono z działem środowisko, powołując Ministerstwo Klimatu i Środowiska. 7 października 2020 z mocą obowiązującą od dnia poprzedniego weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów, które zniosło rozporządzenie w sprawie utworzenia Ministerstwa Klimatu.


4. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes odbył się w dniach 3-20 kwietnia 1951 roku.

Jury pod przewodnictwem francuskiego pisarza André Maurois przyznało nagrodę główną festiwalu, Grand Prix, ex aequo włoskiemu filmowi "Cud w Mediolanie" w reżyserii Vittoria De Siki oraz szwedzkiemu filmowi "Panna Julia" w reżyserii Alfa Sjöberga.


Hermann Kantorowicz

Hermann Kantorowicz (ur. 18 listopada 1877 w Poznaniu, zm. 12 lutego 1940 w Cambridge) – niemiecki prawnik i wykładowca uniwersytecki.

Wykładał na uniwersytetach we Fryburgu (1908–1929) i Kilonii (1929–1933). Po dojściu do władzy w Niemczech przez Adolfa Hitlera wykładał na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych, Włoszech i od 1935 w Wielkiej Brytanii. Rozwinął zasadę "wolnego prawa", według którego sędziowie mogli działać w sposób wolny i nieskrępowany wobec przepisów ustawy, niebędący związany z przepisami prawa pozytywnego.

W 1934 roku był nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla.


Roman Pufahl

Roman Pufahl (ur. 25 stycznia 1894 w Lwówku, zm. między 20 a 22 kwietnia 1940 w Katyniu) – komandor podporucznik Marynarki Wojennej, kawaler Krzyża Walecznych, ofiara zbrodni katyńskiej.


Tunde Bakare

Tunde Bakare (ur. 11 listopada 1954 w Abeokucie) – nigeryjski pastor, teleewangelista i polityk, z wykształcenia prawnik. Założyciel Kościoła zielonoświątkowego w Lagos, znanego jako Zgromadzenie Późnego Deszczu (ang. "Latter Rain Assembly").

Wychował się w rodzinie muzułmańskiej. W 1974 konwertował na chrześcijaństwo. Początkowo był pastorem "Deeper Christian Life Ministry", następnie na krótko przystąpił do Odkupionego Chrześcijańskiego Kościoła Bożego, po czym w 1989 roku założył własny Kościół.

W 2002 roku był aresztowany za krytykowanie reżimu prezydenta Olusẹgun Ọbasanjọ. W 2011 wspierał generała Muhammadu Buhariego w wyborach na prezydenta Nigerii.

Jest żonaty z Layide Bakare, z którą ma pięcioro dzieci.


Mieczysław Lutman

Mieczysław Lutman (ur. 10 sierpnia 1890 we Lwowie, zm. między 20 a 22 kwietnia 1940 w Katyniu) – doktor praw, starosta w Białej Podlaskiej, , ofiara zbrodni katyńskiej.


Antoni Łatacz

Antoni Łatacz (ur. 19 listopada 1893 w Bobrówce k. Białegostoku, zm. między 16 a 19 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan lekarz rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.


Lucy Boynton

Lucy Boynton (ur. 17 stycznia 1994 w Nowym Jorku) – brytyjska aktorka filmowa i telewizyjna. Zadebiutowała w filmie "Miss Potter", wystąpiła też m.in. w filmach: "Młodzi przebojowi" (2016), "Morderstwo w Orient Expressie" (2017) oraz w filmowej biografii rockowego zespołu Queen pt. "Bohemian Rhapsody" (2018), w roli Mary Austin, dziewczyny Freddiego Mercury'ego.


Erik ten Hag

Erik ten Hag (ur. 2 lutego 1970 w Haaksbergen) – holenderski trener i piłkarz występujący na pozycji obrońcy. Obecnie pełni funkcję trenera klubu Ajax Amsterdam.


Wieczny student 2

Wieczny student 2 (ang. "Van Wilder: The Rise of Taj") – amerykańska komedia romantyczna z 2006 roku w reżyserii Morta Nathana, wyprodukowany przez wytwórnię Metro-Goldwyn-Mayer. Kontynuacja filmu "Wieczny student" z 2002 roku. Główne role w filmie zagrali Kal Penn, Lauren Cohan i Daniel Percival.


Kai Horwitz

Kai Horwitz (ur. 9 kwietnia 1998) – chilijski narciarz alpejski, uczestnik Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2018 w Pjongczangu.


SM UC-95

SM UC-95 – niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, jedna z 25 ukończonych jednostek typu "UC III". Zwodowany 19 lutego 1918 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 16 września 1918 roku. Po podpisaniu rozejmu w Compiègne UC-95 został 22 listopada 1918 roku poddany Brytyjczykom i zezłomowany w 1922 roku.


SM UC-105

SM UC-105 – niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, jedna z 25 ukończonych jednostek typu "UC III". Zwodowany 25 maja 1918 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 28 października 1918 roku. Po podpisaniu rozejmu w Compiègne UC-105 został 22 listopada 1918 roku poddany Brytyjczykom i zezłomowany w 1922 roku.


UC-109

UC-109 – niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, jedna z 25 ukończonych jednostek typu "UC III". Zwodowany 2 czerwca 1918 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, nie został ukończony do zakończenia wojny. UC-109 został w 1919 roku przekazany Brytyjczykom w ramach reparacji wojennych i zezłomowany w 1921 roku.


Ben Shapiro

Benjamin Aaron Shapiro ([/ʃəˈpɪəroʊ/]; ur. 15 stycznia 1984) – amerykański komentator polityczny, pisarz i prawnik. Napisał siedem książek, pierwszą w 2004 roku: "Brainwashed: How Universities Indoctrinate America’s Youth", nad którą zaczął pracować w wieku 17 lat. W tym samym roku Shapiro został najmłodszym felietonistą pracującym w ramach narodowego syndykatu dziennikarskiego w USA. Shapiro pisze felietony dla syndykatu Creators Syndicate oraz „Newsweek”, jest redaktorem naczelnym oraz założycielem portalu "The Daily Wire", a także prowadzi codzienny podcast i program radiowy dotyczący polityki "The Ben Shapiro Show". W latach 2012–2016 pracował też jako redaktor serwisu Breitbart News.


Estońska Partia Wolności

Estońska Partia Wolności (est. "Eesti Vabaerakond", EVA) – estońska partia polityczna o profilu konserwatywnym, działająca w latach 2014–2020.


Susannah Mushatt Jones

Susannah Mushatt Jones (ur. 6 lipca 1899, zm. 12 maja 2016) – amerykańska superstulatka. 17 czerwca 2015 (po śmierci Jeralean Talley) w wieku 115 lat, 345 dni została najstarszym żyjącym człowiekiem na świecie.

Urodziła się 6 lipca 1899 roku jako trzecia z jedenaściorga rodzeństwa. Wychowywała się w Lowndes County, w stanie Alabama. W 1922 roku ukończyła szkołę średnią i planowała podjąć studia nauczycielskie. Została zakwalifikowana do programu kształcenia nauczycieli Tuskegee Institute's Teacher's Program, ale z powodów finansowych nie mogła podjąć studiów i w 1923 roku przeniosła się do Nowego Jorku gdzie podjęła pracę opiekunki do dzieci. Przez krótki czas była zamężna z Henrym Jonesem. Małżeństwo nie miało własnych dzieci, w związku z czym Susannah otoczyła opieką dzieci swojego rodzeństwa finansując między innymi ich kształcenie. W 1965 roku, przeszła na emeryturę i zamieszkała ze swoją siostrzenicą Lavilla Watson. W jej 113 urodziny specjalny hołd oddała jej Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych.

Susannah Mushatt Jones jest bohaterką biografii "Susannah Our Incredible 114-Year-Old Aunt" (Lavilla Mushatt Watson; The Peppertree Press: ).

Po śmierci Jeralean Talley w czerwcu 2015 roku, Mushatt Jones wraz z Włoszką Emmą Morano-Martinuzzi były ostatnimi osobami na świecie urodzonymi przed 1900 rokiem (stan na styczeń 2016).

Po jej śmierci 12 maja 2016 roku, tytuł najstarszej osoby na świecie objęła Włoszka Emma Morano-Martinuzzi - ostatnia osoba na świecie urodzona przed 1900 rokiem.

W dniu śmierci znajdowała się na 7. miejscu na najstarszą żyjącą osobę w historii, a obecnie znajduje się na 11. Do 9 marca 2018 znajdowała się na liście 10 najstarszych osób w historii. Następnego dnia jej rekord został pobity przez Japonkę Chiyo Miyako.


Waza wojowników

Waza wojowników – starożytny mykeński krater, znajdujący się obecnie w zbiorach Narodowego Muzeum Archeologicznego w Atenach.

Krater datowany jest na ok. 1200–1180 p.n.e. Został odkryty podczas prac archeologicznych w Mykenach w październiku 1876 roku, prowadzonych przez Heinricha Schliemanna. Przypuszczalnie był to dar pogrzebowy, bowiem tzw. Dom Wazy Wojowników, w ruinach którego go odnaleziono, stanowił prawdopodobnie część okręgu grobowego.

Swoją nazwę naczynie zawdzięcza zdobiącemu jego zewnętrzną powierzchnię malowidłu, przedstawiającemu rząd kroczących wojowników. Na stronie A, obok uchwytu, przedstawiona jest postać kobiety w długiej szacie, unoszącej rękę przypuszczalnie w żałobnym geście. Przed nią kroczy w szeregu sześciu brodatych wojowników, odzianych w szaty z długimi rękawami i krótkie spódniczki. Każdy z nich ma na nogach nagolenniki, na głowie hełm z rogami i pióropuszem, a ze sobą niesie okrągłą tarczę oraz włócznię z zawieszoną torbą. Na stronie B ukazano podobnie odzianych pięciu wojowników, mających jednak na głowach inne hełmy, a w rękach trzymających włócznie gotowe do rzutu. Przedstawiona scena ukazuje albo mężczyzn idących na polowanie, albo igrzyska ku czci zmarłego.

Waza wojowników jest przykładem późnego etapu rozwoju ceramiki mykeńskiej i wprowadzania do zdobiących ją malowideł nowych motywów w postaci przedstawień ludzkich. Postaci wojowników narysowane są schematycznie, wedle jednego wzorca, co odróżnia je od zindywidualizowanych przedstawień charakteryzujących wcześniejszą sztukę minojską.


Zamach w Garissa University College w Kenii – akt terrorystyczny, który miał miejsce 2 kwietnia 2015 w Garissa University College w Garissie na wschodzie Kenii. W wyniku ataku zginęły 152 osoby (głównie studenci) a 79 zostało rannych.


Miasteczko Wayward Pines

Miasteczko Wayward Pines (ang. "Wayward Pines", 2015) – dramatyczny serial telewizyjny produkcji amerykańskiej stworzony przez Chada Hodge’a i M. Nighta Shyamalana oraz zrealizowany przez FX Productions. Fabułę serialu oparto na trylogii "Wayward Pines" autorstwa Blake’a Croucha.

Premiera serialu odbyła się w Stanach Zjednoczonych 14 maja 2015 na amerykańskiej stacji FOX. W Polsce serial zadebiutował tego samego dnia na polskim kanale FOX i był emitowany w tym samym czasie co w USA.

Emisja serialu miała zakończyć się po pierwszym sezonie, jednak 10 grudnia 2015 nieoczekiwanie stacja FOX zamówiła 2 sezon, którego premiera odbyła się 25 maja 2016.

3 listopada 2017 roku, stacja FOX ogłosiła zakończenie produkcji serialu po dwóch sezonach.


Sejytżan Połymbetow

Sejytżan Połymbetow (ros. Сейтжан Полимбетов, ur. 25 maja 1913 w obwodzie syrdaryjskim, zm. 22 stycznia 1982) - radziecki i kazachski polityk, minister przemysłu lokalnego i paliwowego Kazachskiej SRR (1957).

Od 1931 sekretarz rejonowego związku kołchozów w Kazachskiej ASRR, potem kierownik wydziału rejonowego związku kołchozów i zastępca szefa rejonowego oddziału rolnego, 1939 ukończył Kazachski Instytut Górniczo-Metalurgiczny, na którym później był pracownikiem naukowym. Od 1939 w WKP(b), sekretarz Biura Komunistycznej Partii (bolszewików) Kazachstanu Kazachskiego Instytutu Górniczo-Metalurgicznego, 1941-1942 instruktor KC KP(b)K, 1942-1943 kierownik wydziału Komitetu Obwodowego KP(b)K w Karagandzie, 1943-1947 I sekretarz rejonowego komitetu KP(b)K w obwodzie karagandzkim, 1947-1948 zastępca sekretarza KC KP(b)K, 1948-1950 kierownik Wydziału Przemysłu Ciężkiego KC KP(b)K. Od 1 czerwca 1950 do lutego 1957 I sekretarz Komitetu Obwodowego KPK w Gurjewie (obecnie Atyrau), od lutego do czerwca 1957 minister przemysłu lokalnego i paliwowego Kazachskiej SRR, od 4 czerwca 1957 do 1959 przewodniczący Sownarchozu Ałma-Ackiego Ekonomicznego Rejonu Administracyjnego, 1959-1961 przewodniczący Państwowego Komitetu Rady Ministrów Kazachskiej SRR ds. Nadzoru nad Bezpiecznym Prowadzeniem Prac w Przemyśle i Nadzoru Górniczego, 1961-1968 przewodniczący Kazachskiej Republikańskiej Rady Związków Zawodowych, 1968-1975 kierownik Wydziału Przemysłu Ciężkiego Zarządzania Sprawami Rady Ministrów Kazachskiej SRR, następnie na emeryturze. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 6 kadencji. Odznaczony dwoma Orderami Czerwonego Sztandaru Pracy.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Z Nation

Z Nation – amerykański serial telewizyjny z gatunku horroru, wyprodukowany przez The Asylum. Pomysłodawcą serialu jest Karl Schaefer.
22 grudnia 2018 roku, stacja SyFy ogłosiła zakończenie produkcji serialu po pięciu sezonach.


Elica Jankowa

Elica Jankowa (ur. 18 września 1994) – bułgarska zapaśniczka walcząca w stylu wolnym. Brązowa medalistka olimpijska z Rio de Janeiro 2016 w kategorii 48 kg.

Zajęła piętnaste miejsce na mistrzostwach świata w 2015. Trzecia na mistrzostwach Europy w 2016. Srebrna medalistka igrzysk europejskich w 2015. Mistrzyni świata juniorów w 2013, wicemistrzyni Europy z 2013 i trzecia w 2014 roku.


Reprezentacja Filipin w rugby 7 kobiet

Reprezentacja Filipin w rugby 7 kobiet – zespół rugby 7, biorący udział w imieniu Filipin w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo tego kraju, mieszkający w nim, bądź kwalifikujący się ze względu na pochodzenie rodziców lub dziadków. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Philippine Rugby Football Union, członek Asia Rugby i World Rugby.

Po raz pierwszy została powołana w roku 2010.


Gergovie

Gergovie – wieś we Francji, w departamencie Puy-de-Dôme, w gminie La Roche-Blanche, na południe od Clermont-Ferrand, u podnóża płaskowyżu Gergovie.

Oficjalne, lecz dyskusyjne, miejsce bitwy pod Gergowią, gdzie w 52 roku p.n.e. wojska Arwernów oraz innych plemion galijskich, dowodzone przez Wercyngetoryksa, stanęły do walki z rzymskimi legionami Juliusza Cezara.

Wieś znana była jako "Merdogne" aż do 1865 roku, kiedy to cesarz Napoleon III zaakceptował petycję, aby zmienić nazwę na "Gergovie". Przyczyną petycji, jak i zmiany, były skojarzenia nazwy „merdogne” z popularnym wulgaryzmem.


Guariento di Arpo

Guariento di Arpo (ur. 1310, zm. 1370) – włoski malarz tworzący głównie w Padwie, Wenecji i Bolzano w okresie archaicznego odrodzenia (Trecento). Stosunkowo słabo znany ze swego życia i działalności artystycznej.


Medeli

Medeli (łac. "Medelitanus") – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie rzymskim w prowincji Afryka Prokonsularna, sufragania metropolii Kartagina. Współcześnie w Tunezji. Obecnie katolickie biskupstwo tytularne. Od 2015 stolicę tę obejmuje Zbigniew Zieliński, biskup pomocniczy gdański.


Lotar II z Arles

Lotar II z Arles (ur. między 926 a 928; zm. 22 listopada 950 r. w Turynie) – król Włoch z dynastii Bosonidów w latach 947–950, koregent od 931.

Lotar był synem Hugona z Arles oraz Aldy Starszej. Otrzymał imię po pradziadku, królu frankijskim, Lotarze II (w związku z tym uważał się za przedstawiciela Karolingów). Jego ojciec od 905 był regentem Dolnej Burgundii, a w 928 został jej królem. Następnie walczył z Rudolfem II z Górnej Burgundii o władzę nad całą Burgundią i Włochami. Ostatecznie rzeczywistą władzę nad Burgundią uzyskał Rudolf, a Hugo został królem Włoch. Po śmierci Rudolfa w 937 wzrosło znaczenie Hugona, który chciał zmusić Bertę Szwabską (wdowę po Rudolfie) do małżeństwa ze sobą, a jego córkę Adelajdę do małżeństwa ze swym synem, Lotarem. Sprzyjały temu małoletniość następcy Rudolfa, Konrada i pokój zawarty przez obydwu władców w 933. Ostatecznie tylko małżeństwo Lotara po dziesięcioletnim narzeczeństwie doszło do skutku (ok. 946) ze względu na interwencję cesarza Ottona I.

Hugo w 931 uczynił ze swego syna koregenta. Jego rządy nie cieszyły się poparciem wśród poddanych. W 945 Berengar z Ivrei wzniecił powstanie przeciw dynastii Bosonidów z Arles i Hugo, za cenę oddania rzeczywistej władzy Berengarowi i wygnania do rodzinnej Prowansji, zachował formalny tytuł króla. Dwa lata później Hugo zmarł, a władzę formalnie objął Lotar, praktycznie całkowicie zależny od Berengara. Lotar zmarł 22 listopada 950 roku, mając dwadzieścia kilka lat, najpewniej otruty na rozkaz Berengara, który zmusił do małżeństwa z Adalbertem, swym synem, Adelajdę, wdowę po poprzedniku.


Wysokotemperaturowy reaktor chłodzony gazem (używany jest skrótowiec HTGR od angielskiego terminu "high-temperature gas-cooled reactor" oraz HTR od "high-temperature reactor") – koncepcja chłodzonego gazem reaktora jądrowego IV generacji z moderatorem grafitowym i chłodziwem gazowym, którym jest hel. Należy do reaktorów wysokotemperaturowych, w których temperatura na wyjściu z reaktora sięga 1000 °C. Ciepło o wysokiej temperaturze znajduje zastosowanie w różnych procesach technologicznych (produkcja wodoru, wytop żelaza); jest to przyszłościowy kierunek wykorzystania takich reaktorów. Obecnie, styczeń 2020 r., nie istnieje projekt reaktora HTRG mogący być wykorzystany w skali przemysłowej a zatem nie jest także prowadzony długotrwały proces jego certyfikacji, jako reaktora nowego typu.


MLB All-Star Game 2000

MLB All-Star Game 2000 – 71. Mecz Gwiazd ligi MLB, który odbył się 11 lipca 2000 roku na stadionie Turner Field w Atlancie. Mecz zakończył się zwycięstwem American League All-Stars 6–3. Spotkanie obejrzało 51 323 widzów.

Najbardziej wartościowym zawodnikiem został wybrany Derek Jeter z New York Yankees, który zaliczył 3 uderzenia, w tym double'a i two-run single w pierwszej połowie czwartej zmiany.


Edward Manville

Sir Edward Manville (ur. 27 września 1862 w Paddington, zm. 17 marca 1933 w Londynie) – angielski konsultant do spraw inżynierii elektrycznej, biznesu i przemysłu.

Po udanej karierze konsultanta inżynierii elektrycznej dla lokalnych i zagranicznych projektów Manville został prezesem Daimler Motor Company (następnie Daimler Company) w latach 1905–1933, był także przewodniczącym kilku innych firm, w tym Baird Television Development Company w latach 1927–1928. W latach 1918–1923 pełnił funkcję posła do Izby Gmin z okręgu Coventry.


Windows 10 Mobile

Windows 10 Mobile – system operacyjny dla urządzeń mobilnych będący następcą Windows Phone opracowany przez firmę Microsoft. System został oficjalnie zaprezentowany 21 stycznia 2015 roku w Redmond na konferencji pt. "Windows 10: The Next Chapter".

Jest oferowany dla smartfonów oraz tabletów z ekranem poniżej ośmiu cali. Producent ogłosił, że większość smartfonów Lumia z systemem Windows Phone 8.1 otrzyma darmową aktualizację do Windows 10 Mobile i tak też się stało.

Windows 10 Mobile jest systemem już nierozwijanym


Elefanta

Elefanta (hindi "Gharapuri") – wyspa na Morzu Arabskim w pobliżu Bombaju (Maharasztra) w Indiach. Nazwa pochodzi od znajdującej się tam niegdyś rzeźby słonia.

Znajduje się na niej zespół siedmiu wykutych w skale świątyń poświęconych bogu Śiwie z bardzo bogatą dekoracją rzeźbiarską i płaskorzeźbiarską, wykonaną w tzw. stylu poguptyjskim. Pochodzą one z VIII–IX w., kiedy nad tym obszarem władała dynastia Silhara.

Zespół grot z Elefanty od 1987 znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.


Lee Hsien Loong

Lee Hsien Loong () (ur. 10 lutego 1952 w Singapurze) − singapurski polityk. Wicepremier od 28 listopada 1990 do 12 sierpnia 2004, minister finansów od 10 listopada 2001 do 1 grudnia 2007, premier Singapuru od 12 sierpnia 2004. Sekretarz generalny Partii Akcji Ludowej od 3 grudnia 2004.

Lee Hsien Loong jest najstarszym synem pierwszego premiera Singapuru, Lee Kuan Yewa (1923–2015). Studiował matematykę i informatykę w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge.

12 sierpnia 2004 został trzecim premierem Singapuru zastępując na stanowisku Goh Chok Tonga.


Medal Hamminga

Medal Hamminga – doroczna nagroda przyznawana przez IEEE za wyjątkowy wkład w dziedzinie informatyki.

Medal nosi imię wybitnego amerykańskiego matematyka i specjalisty nauk komputerowych Richarda Hamminga.


Język pikardyjski

Język pikardyjski ("picard", "ch'ti") – etnolekt romański z grupy "langues d’oïl", posługują się nim mieszkańcy Pikardii – w północnej części Francji oraz w belgijskim Hainaut.

Najczęściej uznawany za dialekt języka francuskiego. SIL International oraz Europejskie Biuro Języków Mniej Używanych uznaje pikardyjski za odrębny język, jest on również oficjalnie uznany za język regionalny w Belgii, także władze francuskie uważają pikardyjski za język odrębny od francuskiego.

Język obecnie zanikający.


Gęstość Plancka

Gęstość Plancka to jednostka gęstości w naturalnym systemie jednostek oznaczana jako "ρ"P. Jest ilorazem masy Plancka przez sześcian długości Plancka:
:: formula_1

gdzie: formula_2 – masa Plancka, formula_3 – długość Plancka, "c" – prędkość światła w próżni, formula_4 – zredukowana stała Plancka, "G" – stała grawitacji.

Gęstość Plancka odpowiada gęstości 1023 mas Słońca ściśniętych do objętości jądra atomowego. Ekstrapolując wstecz historię Wszechświata można stwierdzić, że taką gęstość musiał mieć on po czasie Plancka od momentu Wielkiego Wybuchu. Obecnie gęstość taką może osiągać materia w czarnych dziurach. Przy gęstości Plancka właściwości materii nie opisuje żadna z uznanych i potwierdzonych teorii fizycznych – zawodzi tu zarówno ogólna teoria względności jak i mechanika kwantowa. Fizycy przypuszczają, że przy tej gęstości wszystkie oddziaływania ulegają unifikacji w jedną podstawową siłę, która kształtuje podstawowe własności naszego Wszechświata. Do tej pory nie powstała jednak teoria opisująca te zjawiska, którą można by zweryfikować doświadczalnie.


System parlamentarno-komitetowy

System parlamentarno-komitetowy (komitetowo-wiecowy; rządów zgromadzenia; konwentu) – system rządów występujący w konstytucji jakobińskiej z 1793, Komunie Paryskiej, oficjalnie w ustroju niektórych państw Bloku Wschodniego oraz we współczesnej Szwajcarii i San Marino.
Najważniejszą zasadą jest zasada jedności władzy, co oznacza, że nie występuje jej trójpodział. Całość władzy należy do parlamentu. Parlament powołuje pozostałe organy, określa również ich zadania i sprawuje nad nimi kontrolę. Rząd jako komitet wykonawczy parlamentu jest bezpośrednio wybierany przez parlament, przed którym jest odpowiedzialny. Głowa państwa nie może rozwiązać parlamentu przed końcem kadencji.


Michel Rocard

Michel Rocard (ur. 23 sierpnia 1930 w Courbevoie, zm. 2 lipca 2016 w Paryżu) – francuski polityk, wieloletni parlamentarzysta krajowy, minister, w latach 1988–1991 premier Francji, działacz i lider Partii Socjalistycznej, eurodeputowany.


Stała struktury subtelnej

Stała struktury subtelnej (zwana też stałą Sommerfelda) (oznaczenie: formula_1) – podstawowa stała fizyczna charakteryzująca siłę oddziaływań elektromagnetycznych. Została formalnie wprowadzona przez Arnolda Sommerfelda w 1916 roku. Jest wielkością bezwymiarową, więc jej wartość nie zależy od przyjętego systemu jednostek. Stała struktury subtelnej to kombinacja trzech fundamentalnych stałych przyrody: stałej Plancka (h), prędkości światła (c) i ładunku elektronu (e). Stała formula_1 określa relatywistyczne (c) i kwantowe (h) własności oddziaływań cząstek naładowanych elektrycznie (e) w próżni (formula_3).

Definicja stałej struktury subtelnej opublikowana przez Komitet Danych dla Nauki i Techniki (CODATA) w 2018 roku wynosi:
:: formula_4

gdzie:
: formula_5 – ładunek elektryczny elementarny,
: formula_6 gdzie formula_7 – stała Plancka,
: formula_8 – prędkość światła w próżni,
: formula_3 – przenikalność elektryczna próżni.

W systemie CGS, w którym przenikalność elektryczna próżni jest bezwymiarową stałą, definicja przyjmuje postać:
: formula_10

a w układzie jednostek naturalnych:
: formula_11

Często spotykane jest przybliżenie formula_12

Dotychczas nie powstała żadna powszechnie zaakceptowana teoria, wyjaśniająca dlaczego stała struktury ma taką wartość.

Zachodzi także bardzo dokładny zwiazek wyrażający niezwyklą słabość oddziaływań grawitacyjnych względem elektromagnetycznych:

formula_13

gdzie formula_14 to stała grawitacji a formula_15 jest masą elektronu.

Mimo jej fundamentalnego charakteru niektórzy teoretycy sugerują, że nieznacznie zmienia się ona w miarę ewolucji Wszechświata.
Przeprowadzone w ciągu kilku ostatnich lat przez grupę australijskich astronomów obserwacje odległych obiektów wskazywały, że stała struktury subtelnej zmieniła swoją wartość o około jedną stutysięczną od początku istnienia Wszechświata, co wywołało dyskusje na temat niezmienności stałych fizycznych. Najnowsze obserwacje wykazały, że mogła ona się zmienić nie więcej niż o jedną trzydziestotysięczną.

Badania prowadzone w akceleratorze LEP wskazują, że przy wysokich energiach efektywna stała struktury subtelnej zwiększa się z ok. 1/137 w dużej odległości do ok. 1/128 w odległości odpowiadającej energii równej masie cząstki Z; mówi się wtedy o biegnącej stałej sprzężenia (wartość „biegnie” wraz z energią). Efekt ten wywołany jest przez ekranowanie ładunku przez próżnię.


Adam Didur

Adam Didur (ur. 24 grudnia 1874 w Woli Sękowej, zm. 7 stycznia 1946 w Katowicach) – polski śpiewak; jeden z najznakomitszych basów przełomu XIX i XX wieku.


Rockstar North

Rockstar North (dawniej DMA Design) – producent gier komputerowych. Rockstar North wyprodukował część gier z serii "Grand Theft Auto" i serię gier "Lemmings".


Bogda Shan

Bogda Shan (; mong. "Bogd uul") – pasmo górskie we wschodnim Tienszanie, w regionie autonomicznym Sinciang, w zachodnich Chinach. Rozciąga się na długości ok. 300 km i ogranicza od północy Kotlinę Turfańską. Najwyższym szczytem jest Bogda Feng, który wznosi się na wysokość 5445 m n.p.m. Pasmo zbudowane jest głównie ze skał prekambryjskich i paleozoicznych. Dominuje alpejska rzeźba terenu. U podnóży przeważa krajobraz pustynno-stepowy. Na wysokości 1700–2900 m n.p.m. zbocza pokryte są łąkami i lasami iglastymi, wyżej – wysokogórskimi krzewami i łąkami alpejskimi. W najwyższych partiach występują wieczne śniegi i lodowce górskie.


Drugi rząd José Sócratesa

Drugi rząd José Sócratesa (port. "XVIII Governo Constitucional de Portugal" – "XVIII rząd konstytucyjny Portugalii") – rząd Portugalii funkcjonujący od 26 października 2009 do 21 czerwca 2011.

Był to jednopartyjny rząd utworzony po wyborach parlamentarnych w 2009, ponownie wygranych przez Partię Socjalistyczną. Pozwoliło to José Sócratesowi na sformowanie swojego drugiego gabinetu. 23 marca 2011 rząd podał się do dymisji po odrzuceniu rządowego programu oszczędnościowego. Po przedterminowych wyborach utworzony został centroprawicowy gabinet Pedra Passosa Coelho.


Świat na krawędzi

Świat na krawędzi. Ze Stanisławem Lemem rozmawia Tomasz Fiałkowski – obszerny wywiad ze Stanisławem Lemem, który przeprowadził krytyk i publicysta Tomasz Fiałkowski, wydany po raz pierwszy przez Wydawnictwo Literackie w 2000 roku.

Tematyką poruszaną w rozmowach są m. in. wspomnienia biograficzne, początki twórczości literackiej, rozważania o kondycji kultury współczesnej, rozwój biotechnologii, problemy Polski i Polaków oraz przyszłość ludzkości na progu XXI wieku.


Arduino

Arduino – platforma programistyczna dla systemów wbudowanych oparta na prostym projekcie Open Hardware przeznaczonym dla mikrokontrolerów montowanych w pojedynczym obwodzie drukowanym, z wbudowaną obsługą układów wejścia/wyjścia oraz standaryzowanym językiem programowania.
Język programowania Arduino jest oparty na środowisku Wiring i zasadniczo na języku C/C++ (kilka prostych przekształceń kodu wykonywane przed przejściem do avr-gcc).
Celem projektu Arduino jest przygotowanie narzędzi – ogólnodostępnych, tanich, niewymagających dużych nakładów finansowych, elastycznych i łatwych w użyciu przez hobbystów. Częściowo Arduino stanowi również alternatywę dla osób, które nie mają dostępu do bardziej zaawansowanych kontrolerów, wymagających bardziej skomplikowanych narzędzi.

Arduino może być wykorzystany do tworzenia samodzielnych interaktywnych obiektów lub może być podłączony do komputera-hosta. Typowa płyta Arduino zawiera kontroler, cyfrowe i analogowe linie wejścia/wyjścia oraz interfejs UART lub USB dla połączeń z komputerem-hostem. Komputer jest wykorzystywany do programowania kontrolera oraz do interakcji w czasie działania z Arduino. Pomimo tego że płyty Arduino generalnie nie współpracują z siecią, częstym rozwiązaniem jest łączenie jednego lub kilku Arduino z hostem sieciowym, gdzie Arduino używa się w roli sprzętowych kontrolerów, a host przyjmuje rolę sieci lub interfejsu użytkownika. Budowanie interfejsu hosta jest proste, ponieważ oprogramowanie hosta może być pisane w różnych językach. Możliwe jest programowanie interfejsu w kilkunastu językach programowania, m.in. w Javie, ActionScript, C/C++, C#, Perl, VBScript.

Programowanie odbywa się najczęściej za pośrednictwem Arduino IDE bazującym na projekcie Processing. Sam język programowania Arduino bazuje na Wiring i przypomina język C. Wewnątrz Arduino IDE kod programu jest pośrednio kompilowany przez avr-gcc, a następnie wgrywany do podłączonej płyty Arduino. IDE działa wtedy jako emulator terminala szeregowego, pozwalając na interakcję z pracującym Arduino.

Obecnie układy Arduino bazują na mikrokontrolerach Atmel AVR. Nie jest to formalnym wymogiem i może być rozszerzony, o ile sprzęt i narzędzia będą wspierały język Arduino i zostaną zaakceptowane przez Projekt Arduino. Na rynku istnieje wiele klonów inspirowanych oryginalnym Arduino, bądź kompatybilne z jego rozszerzeniami, takimi jak karty rozszerzeń, jednak rozprowadzanych pod innymi nazwami.

Obecnie sprzedawane są wstępnie zmontowane układy Arduino, jednak cały czas jest dostępny schemat sprzętowy dla tych, którzy chcą zbudować Arduino samodzielnie.

W 2008 roku projekt Arduino otrzymał wyróżnienie w kategorii Digital Communities na Prix Ars Electronica .

Projekt zapoczątkowany został w 2005 roku we Włoszech w celu zbudowania urządzenia kontrolującego studenckie projekty interakcyjne jako tańsza alternatywa dla innych dostępnych wtedy systemów prototypowania. Do października 2008 roku zostało sprzedanych ponad 50 000 sztuk Arduino.


Lorenz von Stein

Lorenz von Stein (ur. 18 listopada 1815 w Eckernförde, zm. 23 września 1890 w Wiedniu) – niemiecki ekonomista, socjolog i naukowiec, zajmujący się zagadnieniami administracji publicznej.

Połączył charakterystykę rzeczywistej administracji z polityką i ekonomią państwa. Doszedł on do wniosku, iż administracja zajmuje znaczną część działalności państwa z wyjątkiem działalności ustawodawczej. Prezentuje on cechy które łączą wszystkie podmioty administracji a także opisuje konkretne jej podmioty.


Gert Fröbe

Gert Fröbe; "właściwie Karl Gerhart Fröber" (ur. 25 lutego 1913 w Oberplanitz, zm. 5 września 1988 w Monachium) – niemiecki aktor filmowy i teatralny. Najbardziej znany jako Auric Goldfinger, przeciwnik Jamesa Bonda w filmie "Goldfinger" (1964; reż. Guy Hamilton).

W ciągu swej trwającej 40 lat kariery pojawił się w blisko 100 filmach; w produkcjach europejskich jak i amerykańskich.
Zmarł na zawał serca.


Hermann Oberth

Hermann Oberth (ur. 25 czerwca 1894 w Sybinie w Siedmiogrodzie, obecnie na terenie Rumunii, zm. 28 grudnia 1989 w Norymberdze) – austriacko-niemiecki fizyk i wynalazca, pionier techniki rakietowej i wizjoner eksploracji kosmosu. Pochodził z rodziny Sasów siedmiogrodzkich. Większą część dzieciństwa spędził w Sighişoarze, gdzie dzięki lekturze dzieł Juliusza Verne’a zafascynował się kosmonautyką.
Studiował w Monachium i Getyndze. Zagadnieniom budowy i wykorzystywania rakiet poświęcił pracę doktorską z 1922, która została jednak odrzucona jako „zbyt fantastyczna”. W 1923 r. opublikował rozprawę "Die Rakete zu den Planetenräumen" (Rakietą w przestrzeń międzyplanetarną), a w 1929 r. książkę "Die Wege zur Raumschiffahrt" (Podróż w przestrzeń kosmiczną).

W 1931 otrzymał patent na rakietę napędzaną paliwem ciekłym w Rumuńskim Biurze Patentowym. Pierwsza rakieta została wystrzelona 7 maja 1931 w pobliżu Berlina.

W latach 30. XX w. jego asystentem został Wernher von Braun, z którym współpracował później przez pewien czas przy konstrukcji niemieckiej rakiety balistycznej A4 (V2), a po wojnie przez pewien czas także w USA w Huntsville w Alabamie. Był później doradcą firmy Convair w San Diego w Kalifornii.

W 1954 opublikował książkę "Menschen im Weltraum" (Ludzie w kosmosie), w której nakreślił cele eksploracji kosmosu: „Uczynić dostępnymi dla życia wszelkie miejsca, gdzie to jest możliwe, zaludnić wszystkie światy jeszcze nie zaludnione i dać cel wszelkiemu życiu”. Opublikował także szereg książek na temat filozofii człowieka i jego przyszłości.

Imię Obertha nosi krater (60 km średnicy) na odwrotnej stronie Księżyca.


Beverley Park

Beverley Park – geograficzna nazwa dzielnicy (przedmieścia), położona na terenie samorządu lokalnego Kogarah, wchodzącego w skład aglomeracji Sydney , w stanie Nowa Południowa Walia, w Australii.


Miss World 1982

Miss World 1982 – był to 32. edycja konkursu Miss World, odbyła się ona 18 listopada 1982 r. w Royal Albert Hall w Londynie. Zwyciężyła Mariasela Alvarez Lebron reprezentująca Dominikanę, pokonała ona 67 pozostałych uczestniczek z całego świata.


Beth Phoenix

Beth Phoenix, właśc. Elizabeth Kociański (ur. 24 listopada 1980) – amerykańska zapaśniczka oraz profesjonalna wrestlerka polskiego pochodzenia, występująca w World Wrestling Entertainment, w brandzie WWE Raw. 3-krotna posiadaczka pasa WWE Women’s Championship. 2 października 2011 roku na gali Hell in a cell zdobyła pas WWE Divas Championship. Tworzy tag team z Natalyą o nazwie Divas of Doom (Sisters of Destruction). Obroniła pas trzy razy z Eve, trzy z Kelly Kelly na gali WWE TLC oraz jeden z Taminą Snuką na gali WWE Elimination Chamber. Straciła pas na rzecz Nikki Bella.

Na No Mercy 2007 zdobyła po raz pierwszy pas Women’s Championship i straciła go po 6 miesiącach. W 2008 r. tworzyła tag team z Santino Marellą o nazwie Glamarella. Do ich teamu dołączyła później również Rosa Mendez, jako fanka nr 1 Glamazonki. Po raz drugi zdobyła pas Women’s Championship wraz z Santino Marellą (który zdobył pas Interkontynentalny) na SummerSlam 2008 walcząc przeciwko Mickie James i Kofi Kingstonowi. Straciła pas na Royal Rumble 2009 na rzecz Meliny. Beth brała udział w Diva's Battle royal na Wrestlemanii XXV, by wyłonić pierwszą Miss Wrestlemanię, ale zwyciężczynią została Santina Marella. Wzięła udział w Royal Rumble Matchu 2010 jako druga kobieta w historii. Wyeliminowała The Great Khali'ego, a sama została wyrzucona z ringu przez Cm Punka. Po raz trzeci pas Women’s Championship zdobyła w kwietniu 2010 r. i straciła po miesiącu. Przyczyniła się do rozpadu teamu Natalya'i i AJ & Kaitlyn. Od 2011 r. tworzyła tag team z Natalyą o nazwie Divas of Doom (Sisters of Destruction). Na Hell in a Cell 2011 Beth na zdobyła pas Divas pokonując Kelly Kelly. Na Wrestlemanii XXVIII była w teamie z Eve, ale przegrały z teamem Kelly Kelly. Pas obroniła trzy razy z Eve Torres, trzy z Kelly Kelly, w tym na gali WWE TLC oraz jeden z Taminą Snuką na gali WWE Elimination Chamber. Straciła pas na rzecz Nikki Bella na Raw 24.04.2012 r. w Lumberjack Matchu. Doznała wtedy kontuzji. Pas posiadała 204 dni. Na Extreme Rules 2012 miało odbyć się starcie rewanżowe, ale Eve uznała, że Beth nie jest zdolna do walki i zastąpiła ją powracająca Layla. Na No way Out 2012 Beth przegrała z Laylą walkę o pas. 29 października 2012 r pożegnała się z WWE wygrywając przedtem swoją ostatnią walkę z AJ Lee


Traktat w Brétigny

Traktat w Brétigny - traktat podpisany w 1360 między Anglią i Francją, w czasie wojny stuletniej. Jego celem było ustalenie warunków uwolnienia króla francuskiego Jana Dobrego, który dostał się do niewoli w bitwie pod Poitiers, oraz prawne usankcjonowanie ziemskich nabytków angielskich zdobytych w czasie dotychczasowych działań wojennych.

Po dostaniu się do niewoli angielskiej Jan II nie ustawał w staraniach na rzecz ustalenia warunków swojego uwolnienia. Pierwsza wersja traktatu, który miał regulować tę kwestię, powstała w marcu 1359 w Londynie (traktat w Londynie). Jego warunki odrzuciły jednak francuskie Stany Generalne zwołane w maju 1359, wbrew woli uwięzionego króla, który dokument podpisał. Ponieważ wojska angielskie zaczęły ponosić klęski w walkach z wojskami sprawującego we Francji rządy regencyjne delfina Karola, król angielski Edward III był zmuszony złagodzić stawiane przez siebie warunki.

W maju 1360 w Brétigny ustalona została nowa treść traktatu, która została przyjęta przez obie strony. Francja miała zapłacić 3 mln w złocie za uwolnienie Jana II, potwierdzić zajęcie przez Anglików Calais i Gujenny, uzupełnionych o Gaskonię, Périgord, Poitou, Limousin i Rouergue (tzw. obszar wielkiej Akwitanii). Edward III rezygnował z pretensji do tronu francuskiego, natomiast królowie Francji zrzekali się zwierzchności lennej nad władcami Anglii w odniesieniu do wymienionych terytoriów.

Podpisanie traktatu nie oznaczało opuszczenia terytorium Francji przez najemników angielskich, którzy nadal pustoszyli kraj; ponadto ludność obszarów wymienionych w traktacie protestowała przeciwko planowanej zmianie granic państwowych. Do wzrostu niezadowolenia przyczyniło się również podniesienie podatków, które miały pokryć okup za króla. Gwarantem wykonania postanowień pokoju był jego syn Ludwik, również jeniec angielski. W 1364 uciekł on jednak z niewoli, co skłoniło króla Francji do dobrowolnego powrotu do Anglii, co uważał za wymóg rycerskiego honoru.


Dzień Darwina

Dzień Darwina, – święto obchodzone w wielu krajach mające na celu popularyzację teorii ewolucji na drodze doboru naturalnego, stworzonej przez Charlesa Darwina. Obchodzone jest w rocznicę urodzin Darwina, 12 lutego.

Organizatorzy dni Darwina starają się popularyzować nauki ścisłe i przyrodnicze w powiązaniu z naukami humanistycznymi i sztuką, promując podejście interdyscyplinarne. Celem obchodów jest ukazanie znaczenia nauk przyrodniczych dla różnych dziedzin życia codziennego, dla zrozumienia procesów, w których wszyscy uczestniczymy. Przedstawienie informacji o życiu i dokonaniach Charlesa Darwina jest często okazją do dyskusji na temat miejsca i roli naukowca w społeczeństwie.

W Polsce obchody Dnia Darwina odbywają się na Uniwersytecie Śląskim
i w Trójmieście, gdzie Urodziny Darwina organizuje Polskie Towarzystwo Genetyczne wraz z Sopockim Towarzystwem Naukowym. W propagowanie idei Dnia Darwina zaangażowane jest też Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów.


Steve Barton

Steve Barton (ur. 26 czerwca 1954 w Hot Springs, zm. 21 lipca 2001 w Bremie) – aktor, śpiewak (baryton), tancerz, choreograf, nauczyciel.