Skrajna Sieczkowa Przełączka

Skrajna Sieczkowa Przełączka (ok. 2200 m, słow. "Predné Sieczkovo sedlo", niem. "Vorderer Sieczka-Sattel", węg. "Elülső-Sieczka-nyereg") – przełęcz między Pośrednim Granatem (2234 m) a Skrajnym Granatem (2225 m) w polskich Tatrach Wysokich. Jest jedną z trzech Sieczkowych Przełączek w długiej wschodniej grani Świnicy na trasie Orlej Perci. Z zachodnich zboczy przełęczy (po stronie Dolinie Czarnej Gąsienicowej) opada Żleb Drège'a, z wschodnich, do górnej części Dolinki Buczynowej szeroka płytowo-trawiasta depresja.


Pośrednia Sieczkowa Przełączka

Pośrednia Sieczkowa Przełączka (2218 m, słow. "Prostredné Sieczkovo sedlo", niem. "Mittlerer Sieczka-Sattel", węg. "Középső-Sieczka-nyereg") – szeroka przełęcz między Pośrednim Granatem (2234 m) a Zadnim Granatem (2240 m) w polskich Tatrach Wysokich. Jest jedną z trzech Sieczkowych Przełączek w długiej wschodniej grani Świnicy na trasie Orlej Perci. Z zachodnich zboczy przełęczy (po stronie Dolinie Czarnej Gąsienicowej) opada Żleb Staniszewskiego, z wschodnich, do górnej części Dolinki Buczynowej średnio stromy, trawiasty żleb z kilkoma płytowymi odcinkami.

Przez Pośrednią Sieczkową Przełączkę i sąsiednie szczyty prowadzi trasa Orlej Perci, pokonywana najczęściej w kierunku od Zawratu na Krzyżne (odcinek Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowy). Od czasów wytyczenia szlaku masyw Granatów zyskał na popularności wśród turystów. Najszybszymi dojściami na przełęcz są szlaki żółty na Skrajny Granat oraz zielony na Zadni Granat, oba pnące się wzwyż od strony Doliny Gąsienicowej.

Pierwszymi udokumentowanymi zdobywcami szczytów Granatów byli Eugeniusz Janota i Bronisław Gustawicz wraz z przewodnikiem Maciejem Sieczką. Nie byli oni jednak pierwsi na wierzchołkach, bo podczas wyprawy 19 września 1867 r. znaleźli na Skrajnym Granacie ślady wcześniejszego pobytu człowieka. Od nazwiska Macieja Sieczki pochodzą nazwy trzech Sieczkowych Przełączek.


Priemjer-Liga

Priemjer-Liga () – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Rosji, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1992 roku i zarządzana przez RPL, a wcześniej przez Rosyjski Związek Piłki Nożnej (RFS). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 16 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Rosji, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Pierwszej dywizji (II ligi rosyjskiej).


Bułgarystyka

Bułgarystyka – dział slawistyki zajmujący się badaniem literatury, języka i kultury bułgarskiej. Z uwagi na bliskie pokrewieństwo obu języków badacze bułgarskiego zajmują się najczęściej również macedońskim.

Bułgarystyką w Polsce zajmowali się bądź zajmują się nadal między innymi Jerzy Rusek, Teresa Dąbek-Wirgowa, Aleksander Naumow, Wanda Stępniak-Minczewa, Elżbieta Solak, Celina Juda, Wojciech Gałązka, Marcin Rzepka, Jan Stradomski, Grażyna Szwat-Gyłybowa, Magdalena Pytlak, Ilija Paczew, Ivan Petrov i Robert Sendek.


Opowieść wigilijna

Opowieść wigilijna (tyt. oryg. "A Christmas Carol") – opowiadanie Charlesa Dickensa nawiązujące do Wigilii Bożego Narodzenia. Książka ukazała się po raz pierwszy 19 grudnia 1843 roku z ilustracjami Johna Leecha. Tłumaczona wielokrotnie i wydawana jako (częściej) lub zgodnie z oryginalnym tytułem jako "Kolęda prozą".

Opowiadanie Charlesa Dickensa jest napisane w stylu wiktoriańskim. Pokazuje głębokie doświadczenie i przemianę skąpca Ebenezera Scrooge’a, zachodzącą w czasie nocy wigilijnej. Jest on samotnikiem, nielubiącym ludzi, a dbającym jedynie o pomnażanie swojego majątku. W noc wigilijną ukazuje mu się duch Jakuba Marleya – jego zmarłego partnera w interesach, cierpiącego pod ciężarem łańcucha win, który wykuł sobie za życia. Ta wizyta ma uchronić Scrooge’a przed podobnym losem. Początkowo nieufny, Ebenezer zmienia zdanie pod wpływem wizyt kolejnych duchów: Ducha Dawnych Świąt Bożego Narodzenia, Ducha Obecnych Świąt i Ducha Świąt przyszłych. Pokazują one bohaterowi sceny z jego życia przeszłego, teraźniejszego i przyszłego. Przerażony wizją samotnej śmierci, Scrooge pojmuje beznadziejność takiego trybu życia i nastawienia do innych ludzi, staje się z powrotem szczodrym, serdecznym człowiekiem, jakim był za młodu, przed śmiercią siostry, jedynej jak się zdawało osoby, która kiedykolwiek troszczyła się o niego.

"Opowieść wigilijna" była niespodziewanym sukcesem Charlesa Dickensa. Pierwszy nakład wyniósł 6 tysięcy egzemplarzy i został wyprzedany w ciągu zaledwie trzech dni. Dickens napisał książkę przede wszystkim z zamiarem spłacenia swoich długów karcianych.


Władysław Smrokowski

Władysław Smrokowski (ur. 25 października 1909 w Krakowie, zm. 2 stycznia 1965 w Chicago) – major piechoty Wojska Polskiego, pośmiertnie awansowany na podpułkownika, podczas II wojny światowej dowódca 1 samodzielnej kompanii komandosów i 2 batalionu komandosów zmotoryzowanych.


Adelajda Biała Knegini

Adelajda Biała Knegini – rzekoma siostra lub córka Mieszka I, żona węgierskiego księcia Gejzy. Po raz pierwszy wspomina o niej "Kronika polsko-węgierska" z XIII wieku. Postać obecna w dawniejszej historiografii oraz po dziś dzień w literaturze popularnonaukowej. Badania przeprowadzone pod koniec XIX wieku wykazały, że Adelajda Biała Knegini to postać fikcyjna, a jedyną żoną Gejzy była Sarolta, nosząca przydomek Beleknegini.


Rozmowa w „Katedrze”

Rozmowa w „Katedrze” ("Conversación en La Catedral") – powieść peruwiańskiego pisarza Maria Vargasa Llosy z 1969 roku. Uważana za najważniejsze dzieło w dorobku Llosy i jedną z najlepszych powieści XX w.

"Rozmowa w „Katedrze”" jest udaną próbą stworzenia powieści totalnej. Llosa wykorzystuje eksperymenty formalne Joyce’a czy Faulknera – czasem je pogłębiając, osadza je jednak w latynoskich realiach, demaskując pokolonialny system społeczny nadal obowiązujący w jego ojczyźnie.

Pierwowzorem literackiej „Katedry” była knajpa o takiej samej nazwie, znajdująca się w pobliżu Plaza de la Union w Limie. Obecnie jest tam parking.


Władysław Owoc

Władysław Owoc, ps. „Fructus”, „Paweł”, „Gaweł”, „Wujek”, „Wysociński”, „Schmidt”, „Majewski”, „Karol Gola”, „Stary”, „Jeszcze” (ur. 30 marca 1887 w Brzozowie, zm. 8 kwietnia 1980 w Paryżu) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego i Armii Krajowej, działacz narodowy i niepodległościowy, członek Obozu Wielkiej Polski i Stronnictwa Narodowego, Narodowej Organizacji Wojskowej, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.


Florian Seer

Florian Seer (ur. 12 grudnia 1976 w Salzburgu) – austriacki narciarz alpejski, złoty medalista mistrzostw świata juniorów.


Dom własny Adolfa Radinga

Dom własny Adolfa Radinga – modernistyczny jednorodzinny dom mieszkalny przy ul. Sochaczewskiej 4 we Wrocławiu wybudowany dla Adolfa Radinga według jego własnego projektu.

znajduje się w jednostce administracyjnej


D.B. Weiss

D.B. Weiss, właśc. Daniel Brett Weiss (ur. 23 kwietnia 1971 w Chicago) – amerykański pisarz, scenarzysta i producent telewizyjny. Wraz z Davidem Benioffem jest twórcą popularnego serialu HBO "Gra o tron".


To Potami

Rzeka (gr. Το Ποτάμι, "To Potami") – grecka partia polityczna o centrowym i proeuropejskim charakterze.

Ugrupowanie zostało utworzone 11 marca 2014 przez prezentera telewizyjnego Stawrosa Teodorakisa. Partia nie określiła jednoznacznie swojego profilu, oparła się na popularności swojego założyciela. W wyborach europejskich z 25 maja 2014 Rzeka uzyskała około 6,6% głosów, co przełożyło się na 2 mandaty w Europarlamencie VIII kadencji, które uzyskali Jorgos Gramatikakis i Miltiadis Kirkos. W PE partia dołączyła do Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów.

W przedterminowych wyborach parlamentarnych w styczniu 2015 To Potami poparło niespełna 6,1% głosujących, co przełożyło się na 17 miejsc w Parlamencie Hellenów. W kolejnych wyborach parlamentarnych zorganizowanych we wrześniu tego samego roku, partia uzyskała 4,1% głosów, zdobywając 11 mandatów.

Partia współtworzyła zawiązane w 2017 federacyjne ugrupowanie KINAL, jednak opuściła je w 2018. W maju 2019, po nieprzekroczeniu progu wyborczego w wyborach europejskich, ugrupowanie zapowiedziało rezygnację ze startu w wyborach krajowych. W listopadzie tegoż roku zakończyło swoją działalność.


Michaił Czupiłko

Michaił Czupiłko (ur. 15 sierpnia 1913 w Horobijewce, zm. 24 lipca 1944 w okolicach Kuzawy) – radziecki robotnik, z pochodzenia Ukrainiec, Bohater Związku Radzieckiego.


USNS Tippecanoe (T-AO-199)

USNS Tippecanoe (T-AO-199) – amerykański okręt zaopatrzeniowy typu "Henry J. Kaiser". Piąty okręt US Navy noszący tę nazwę (nazwa upamiętnia miejsce bitwy z Indianami).

Zbudowany w stoczni Avondale (położenie stępki 19 listopada 1990, wodowanie 16 maja 1992, przekazanie Marynarce 8 lutego 1993).

Okręt może zabrać 18 tysięcy baryłek (2860 m³) paliwa (w tym paliwo lotnicze). Na ładunki suche przeznaczono powierzchnię 690 m², w tym 8 chłodzonych kontenerów 20-stopowych. Pięć stacji do transferu paliwa pozwala na jednoczesne zaopatrywanie dwóch okrętów (po jednym na każdej burcie). Ładunki suche mogą być transportowane po linach łączących okręty lub za pomocą helikopterów.


Marie Laurent

Marie Laurent (ur. 1944, zm. 2015) – francuska zawodniczka startująca w wyścigach samochodowych. Zwyciężczyni w klasie S 2.0 24-godzinnego wyścigu Le Mans w 1974 roku.


Gare de Ranguin

Gare de Ranguin – przystanek kolejowy w Le Cannet, w departamencie Alpy Nadmorskie, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, we Francji.

Linia została otwarta w 1871 przez Compagnie des Chemins de fer de Paris à Lyon et à la Méditerranée (PLM), zamknięta w 1938 roku i ponownie otwarta w 2005. Jest przystankiem należącym do Société nationale des chemins de fer français (SNCF) obsługiwanym przez pociągi TER Provence-Alpes-Côte d'Azur kursujące między Grasse do Ventimiglia, poprzez Cannes i Niceę.


Portret ułomnego mężczyzny

Portret ułomnego mężczyzny to obraz olejny z XVI wieku z gabinetu osobliwości na zamku Ambras w Innsbrucku, zamiejscowej placówce Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu.


Étienne Aubert

Étienne Aubert (zm. 29 września 1369) – francuski kardynał.

Pochodził z diecezji Limoges. Był prabratankiem papieża Innocentego VI i bratankiem kardynała Andouin Auberta. 10 marca 1361 jego prastryj papież mianował go biskupem Carcassonne, jednak nigdy nie przyjął sakry biskupiej i nie objął diecezji w posiadanie, gdyż już 17 września 1361 został promowany do rangi kardynała diakona Santa Maria in Aquiro. Był odtąd znany jako "kardynał z Carcassonne". Uczestniczył w konklawe 1362. 22 września 1368 przyjął święcenia kapłańskie i został kardynałem prezbiterem San Lorenzo in Lucina. Zmarł rok później w Viterbo.


Bartolomeo Sanvito

Bartolomeo Sanvito (ur. 1435 w Padwie, zm. ok. 1518) – włoski pisarz i iluminator. Jeden z najznamienitszych skrybów w Padwie, którego kaligrafia wpłynęła na styl pisma w Rzymie i Neapolu. Pierwsza udokumentowana wzmianka o skrybie pojawia się pod koniec 1450 r. w Padwie, gdzie związany ze środowiskami akademickimi przepisywał m.in. dla Bernardo Bembo (1433–1519), weneckiego patrycjusza, który w tamtych latach studiował w Padwie i dla którego wykonywał wspaniałe rękopisy (np. "Oratio gratulatoria", Londyn, BL, Add. MS. 14787).

Od 1469 do 1501 Sanvito przebywa w Rzymie na dworze papieskim, wykonując manuskrypty dla takich znamienitych patrycjuszy i humanistów jak Bartolomeo Sacchi vel. Platina (1421–1481), kardynałów Francesco Gonzaga (1444–1483) i Giovanniego d'Aragona (1456–1485). Niektóre z manuskryptów podpisuje inicjałami „b.s.”

Wzór jego charakteru pisma posłużył Aldusowi Manucjuszowi i jego rytownikowi stempli Francesco Griffo jako wzorzec do wykonania czcionek pierwszej kursywy pisma antykwowego (tzw. italiki).


Zamek Valtice

Zamek Valtice () – zamek położony w morawskim mieście Valtice, w powiecie Brzecław, w Czechach.


Shadowmaker

Shadowmaker – ósmy album studyjny fińskiego zespołu muzycznego Apocalyptica. Wydawnictwo ukazało się 17 kwietnia 2015 roku nakładem wytwórni muzycznej Better Noise Records, pododdziału Eleven Seven Music. W przeciwieństwie do poprzednich albumów, grupa zrezygnowała z udziału licznych wokalistów na rzecz byłego członka formacji Scars on Broadway – Franky'ego Pereza, który był jednym wokalistą na tejże płycie.

Premierę płyty poprzedził singel do utworu tytułowego, który ukazał się 13 grudnia 2014 roku w formie digital download. 27 lutego 2015 roku odbyła się premiera pierwszego teledysku promującego wydawnictwo, zrealizowanego do utworu „Cold Blood”, który wyreżyserowała Lisa Mann. Płyta "Shadowmaker" została zarejestrowana we współpracy z laureatem nagrody Grammy – producentem muzycznym Nickiem Raskulineczem, znanym ze współpracy z takimi grupami jak Deftones, Mastodon oraz Foo Fighters.


Ajmaki Mongolii

Ajmaki Mongolii – jednostki administracyjne Mongolii.

Mongolia jest podzielona na 21 ajmaków (odpowiedniki województw) i 1 miasto wydzielone Ułan Bator (stolica kraju).

Ajmaki dzielą się na somony (odpowiedniki powiatów).


Apenin Umbryjsko-Marchijski

Apenin Umbryjsko-Marchijski (wł. "Appennino umbro-marchigiano") − część Apeninów Środkowych we Włoszech, rozciąga się między doliną Tronto na południu a doliną Metauro na północy.

Najwyższym szczytem łańcucha jest Monte Vettore sięgające 2476 m n.p.m.. Apenin Umbryjsko-Marchijski stanowi grupa równoległych łańcuchów: zachodni, centralny, wschodni, elipsoida Cingoli oraz Monte Conero.


Pomnik Andrew Jacksona w Waszyngtonie

Pomnik Andrew Jacksona w Waszyngtonie – brązowy pomnik konny na cokole otoczony czterema armatami, znajdujący się na placu Lafayette'a w Waszyngtonie. Autorem pomnika jest amerykański rzeźbiarz Clark Mills.

Przedstawia generała (późniejszego prezydenta) Andrew Jacksona z szablą u lewego boku i bikornem w prawej dłoni, siedzącego na koniu w pozycji lewada. Monument nawiązuje do zwycięskiej dla Amerykanów (dzięki znakomitemu dowodzeniu przez Jacksona) bitwy pod Nowym Orleanem w 1815 podczas wojny brytyjsko–amerykańskiej.

Uroczystego odsłonięcia pomnika 8 stycznia 1853 (w 38 rocznicę bitwy) dokonał amerykański senator Stephen A. Douglas.


Pistolet Staw

Pistolet Staw, częściej nazywany po prostu „Pistolet”, w nomenklaturze urzędowej „Staw Piekarnicza” – zbiornik wodny na terenie miasta Gdańska, zaznaczany na mapach od początku XX w., obecnie w granicach dzielnicy Piecki-Migowo na wysokości ok. 55 m n.p.m. Powierzchnia wynosi ok. 0,5 ha.

Początkowo „staw”, w związku z nieregularnym kształtem zbliżonym do pistoletu (rękojeść w kierunku północnym, tzw. „lufa” w kierunku zachodnim), został wśród mieszkańców powstających w pobliżu osiedli nazwany po prostu „Pistolet”. Później w trakcie poprowadzenia pobliskiej ulicy i nadaniu jej nazwy Piekarnicza wprowadzona została przez miasto nazwa „Staw Piekarnicza” (informacja według tablicy przy stawie).

Obecnie staw ulega silnemu procesowi zarastania i zanikowi. Pistolet użytkowany jest obecnie głównie przez lokalnych amatorów wędkowania. Przy samym stawie, przy jego południowo-wschodnim brzegu znajduje się nieduży plac rekreacyjny, zaś dalej w odległości ok. 100 m. położone są budynki sądu i estakada ulicy Franciszka Rakoczego.


William Joseph Rainbow

William Joseph Rainbow (ur. 1856, zm. 21 listopada 1919) – australijski arachnolog i entomolog angielskiego pochodzenia.

William urodził się w 1856 w angielskim Yorkshire. W 1873 przeprowadził się z rodzicami na Nową Zelandię, gdzie pracował w redakcji "Wanganui Herald". W 1883 zamieszkał w Sydney, gdzie pracował w redakcjach takich czasopism jak "Daily Telegraph", "Sydney Morning Herald" i "Evening News", a następnie w Government Printing Office. Pracę tę porzucił w 1895 na rzecz posady entomologa w Australian Museum.

W ramach prac badawczych Rainbow zajmował się głównie pająkami Australii i Oceanii, ale obejmowały one także liczne rzędy owadów, jak pluskwiaki, chrząszcze, motyle, straszyki czy pchły oraz wije. Opisał około 200 nowych gatunków pająków. Jest twórcą pierwszego katalogu australijskich pająków "A Census of Australian Araneidae".

Rainbow był członkiem Entomological Society of London, Linnean Society of London, Société Entomologique de France i Linnean Society of New South Wales oraz zasiadał w radzie Royal Zoological Society of New South Wales. Był założycielem i prezydentem Naturalist Society of New South Wales, w którego radzie zasiadał do śmierci.


Ultrabithorax

Ultrabithorax, Ubx – gen występujący u owadów, należący do rodziny genów homeotycznych. Jak wiele genów homeotycznych, działa jako czynnik transkrypcyjny. U "Drosophila melanogaster" ulega ekspresji w trzecim segmencie tułowia (T3) i pierwszym odwłokowym (A1). Nie dopuszcza do tworzenia się skrzydeł. Gen Ubx odpowiada więc za ilość tworzących się skrzydeł i odnóży, które posiada dorosła muchówka. Ulega aktywacji w sytuacji niedoboru białek Hunchback (hb). Większe stężenia białek Hunchback występują jedynie w przednim i tylnym obszarze zarodka, wobec czego Ubx podlega ekspresji jedynie w środkowym obszarze embrionu. Tak więc gen hb może odgrywać istotną rolę w wytworzeniu się granic ekspresji Ubx.

Rola, jaką Ubx odgrywa w ontogenezie, determinowana jest w procesie splicingu podczas rozwoju. Pewne czynniki splicingowe w konkretnych komórkach pozwalają tym komórkom na regulację swej roli w rozwoju osobnika. Odbywa się to poprzez tworzenie odmiennych wariantów splicingowych czynników transkrypcyjnych. U "Drosophila melanogaster" istnieje przynajmniej 6 różnych izoform białka Ubx.


Humboldt Fog

Humboldt Fog – ser wytwarzany z pasteryzowanego mleka koziego przez firmę "Cypress Grove Chevre" w Arcata w hrabstwie Humboldt w stanie Kalifornia w USA. Jego nazwa pochodzi od lokalnej mgły unoszącej się nad Zatoką Humboldta.

Jest to twardy ser dojrzewający, posiada w środkowej części przekroju ciemny pas. Podobnie jak w przypadku sera Morbier dawniej powstawał z sadzy, którą zabezpieczano dojrzewającą bryłę przed owadami. Dziś jest ona wynikiem użycia komponentu pochodzenia roślinnego i służy jedynie dekoracji. Ser dojrzewa ok. 60 dni począwszy od zewnętrznej warstwy, w wyniku tego rdzeń serca jest powoli otaczany przez warstwę dojrzewającą. Środkowa część jest krucha, a otaczające ją warstwy posiadają kremową konsystencję. Cała bryła sera jest jadalna, ale zarówno powłoka jak i pas udający sadzę nie są uznawane za smaczne. Smak wnętrza jest kremowy i lekko kwaśny, ma lekki posmak cytryny, im bliżej powłoki tym kwaśniejszy.

Ser Humboldt Fog dotychczas trzy razy zdobywał pierwszą nagrodę Amerykańskiego Stowarzyszenia Serów, miało to miejsce w 1998, 2002 i 2005.


Władysław Plaskura

Władysław Plaskura (ur. 10 maja 1905 w Łazy, Czechy, zm. 22 kwietnia 1987 w Gliwicach) – polski inżynier mechanik, specjalista w dziedzinie aparatury chemicznej.

Studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, naukę ukończył w 1928. Następnie podjął pracę w Zarządzie Miasta Lwowa, należał również do Towarzystwa Politechnicznego. W drugiej połowie lat 30. przeniósł się do Mościc, gdzie pracował w nowo powstałych zakładach azotowych. Aresztowany w 1940 został uwięziony w obozie koncentracyjnym Auschwitz, gdzie przebywał do wyzwolenia w 1945. Po zakończeniu działań wojennych zamieszkał w Gliwicach, gdzie początkowo pracował w biurze projektowym. Od 1952 był związany z Instytutem Inżynierii i Aparatury Chemicznej Politechniki Śląskiej, równolegle od 1953 pełnił funkcję kierowniczą w Centralnym Zarządzie Chemicznym, który w późniejszym czasie zmieniono na Zjednoczenie Syntezy Chemicznej. W 1963 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, trzy lata później zrezygnował z pracy w Zjednoczeniu i całkowicie poświęcił się pracy naukowej i dydaktycznej. W 1975 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego, rok później przeszedł w stan spoczynku. W 1959 roku został odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej, zaś w 1984 Medalem im. prof. Wojciecha Świętosławskiego.
Od lat 30. XX wieku był członkiem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego, w 1966 został członkiem honorowym tego towarzystwa. Ponadto należał do członków Naczelnej Organizacji Technicznej, gdzie zasiadał przez wiele lat w organach zarządczych. Opracowania naukowe prof. Władysława Plaskury ukazywały się na łamach CHEMIK", „Inżynieria i Aparatura Chemiczna" i „Ochrona przed Korozją", przewodniczył kolegium redakcyjnym i radom programowym tych czasopism.


Nigdy nie rozmawiaj z nieznajomym

Nigdy nie rozmawiaj z nieznajomym (ang. "Never Talk to Strangers") – amerykańsko-kanadyjsko-niemiecki thriller z 1995 roku w reżyserii Petera Halla. Wyprodukowany przez wytwórnię TriStar Pictures.

Premiera filmu miała miejsce 20 października 1995 roku w Stanach Zjednoczonych. W Polsce premiera filmu odbyła się 8 listopada 1996 roku.


Obraz Matki Boskiej z Koźla

Obraz Matki Boskiej z Koźla (również "Obraz Matki Bożej z Koźla" lub "Obraz Madonny kozielskiej") – wizerunek przedstawiający Maryję z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii, znajdujący się w parafialnym kościele św. Zygmunta i św. Jadwigi Śląskiej w Kędzierzynie-Koźlu, będący najstarszym obrazem maryjnym w diecezji opolskiej. Obraz otoczony jest lokalnym kultem religijnym i uważany za cudowny.


Mladá Boleslav město

Mladá Boleslav město (czeski: "Železniční stanice Mladá Boleslav město") – stacja kolejowa w miejscowości Mladá Boleslav, w kraju środkowoczeskim, w Czechach. Znajduje się na wysokości 215 m n.p.m.

Jest obsługiwana i zarządzana przez České dráhy. Na stacji znajdują się kasy biletowe, na których istnieje możliwość zakupu biletów na wszystkie pociągi w tym międzynarodowe oraz rezerwacji miejsc.


Pod skórą

Pod skórą (ang. "Under the Skin") − brytyjsko-amerykańsko-szwajcarski film fabularny z 2013 roku, napisany i wyreżyserowany przez Jonathana Glazera, oparty na kanwie powieści Michela Fabera o tym samym tytule. W filmie w pierwszoplanowej roli bezimiennej kosmitki, zwodzącej ziemskich mężczyzn, wystąpiła Scarlett Johansson.

Światowa premiera projektu odbyła się 29 sierpnia 2013 podczas Telluride Film Festival w Kolorado. Na początku września tego roku film zaprezentowano widzom międzynarodowych festiwali filmowych w Wenecji oraz Toronto. Obraz został korzystnie oceniony przez krytyków, zbierając pozytywne recenzje. Wyróżniono go także nominacją do statuetki Złotego Lwa oraz innymi uhonorowaniami w dziedzinie nagród filmowych.


Portret pośmiertny Józefa Simmlera

Portret pośmiertny Józefa Simmlera – obraz olejny (portret) namalowany przez polskiego malarza Franciszka Mielnickiego w 1871 roku.

Obraz przedstawia nieżyjącego już wówczas polskiego malarza Józefa Simmlera w pozycji stojącej, z paletą i pędzlami w lewej dłoni. Artysta opiera się łokciem o cokół rzeźby; po prawej sztaluga z dopiero co "napoczętym" obrazem "Śmierć Barbary Radziwiłłówny".

Obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.


Freitag rzeźbiący popiersie Heweliusza

Freitag rzeźbiący popiersie Heweliusza – obraz olejny namalowany przez Wilhelma Augusta Stryowskiego w 1870 roku.

Obraz przedstawia Rudolfa Freitaga rzeźbiącego popiersie Jana Heweliusza w swojej gdańskiej pracowni.

Obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku.


Plateja

Plateja albo Plataja, również Platea – nimfa, córka Asoposa. Eponimka miasta Plateje.

Plateja jest uznawana za córkę Asoposa, boga rzeki Asopos i prawdopodobnie jego żony Metope. Plateja jest eponimką miasta Plateje, które od jej imienia miało wziąć swą nazwę.

Według podania przekazanego przez Pauzaniasza, w czasie gdy królem Platejów był Kitajron, doszło do nieporozumienia między Zeusem a Herą. Hera postanowiła nie dzielić dalej łoża ze swym małżonkiem i uciekła na Eubeę. Zgnębiony Zeus udał się do Platejów na dwór Kitajrona, który podpowiedział mu jak wybrnąć z trudnej sytuacji. Doradził mianowicie Zeusowi, by sporządził posąg kobiety, okrył go płaszczem i razem z nim kazał się wozić po Platejach wozem zaprzężonym w woły. Kiedy Hera dostrzegła małżonka i zaintrygowana zaczęła się dopytywać, odpowiedziano jej zgodnie z szerzoną przez Kitajrona opowieścią, że Zeus porwał Plateję, córkę Asoposa i zamierza ją pojąć za żonę. Oburzona Hera udała się natychmiast do Platejów, zdarła zasłonę z towarzyszki Zeusa, a ujrzawszy wyciosaną z drewna figurę wybuchnęła śmiechem. Odtąd mieszkańcy Platejów obchodzą co roku święto zaślubin Zeusa i Hery. Motyw ten stał się tematem baletu Jacques'a Autrou "Platée ou Junon jalouse" oraz arcydzieła Jeana-Philippe'a Rameau "Platée".


Praha-Modřany

Praha-Modřany (czeski: "Železniční stanice Praha-Modřany") – stacja kolejowa w Pradze, w dzielnicy Modřany, w Czechach przy ulicy K Modřanskému nádraží 222/2. Znajduje się na linii kolejowej Praga – Vrané nad Vltavou. Znajduje się na wysokości 200 m n.p.m.

Jest obsługiwany i zarządzany przez České dráhy. Obecnie jest wyłączona z użytku, a obsługuje pociągi towarowe.


Divje jezero

Divje jezero – niewielkie jezioro, położone w gminie Idrija w masywie Trnovskiego Gozdu (Góry Dynarskie) w Słowenii, zasilane przez podziemne krasowe źródło. Wypływa z niego najkrótsza rzeka Słowenii – Jezernica.

Jezioro leży ok. 2 km na południe od miasta Idrija, na wysokości 340 m n.p.m. W 1967 roku zostało objęte ochroną jako pomnik przyrody (słoweń.: "narodny spomenik"); powierzchnia obszaru chronionego wynosi 4,44 ha.

Jezioro jest ogromnym wywierzyskiem, źródłem typu wokluzyjskiego, zasilanym z podziemnego syfonu (jaskini). Wydajność źródła waha się w zależności od ilości opadów – w najsuchszych porach roku może „zamrzeć” i jezioro nie oddaje wody. W czasie intensywnych opadów, wydajność może sięgnąć kilkadziesiąt m³/s. Strumień wypływający z jaskini jest wówczas na tyle silny, by powodować gwałtowne burzenie się wody – stąd nazwa: „dzikie jezioro”. Wody zasilające wywierzysko pochodzą z mającej ok. 125 km² zlewni, obejmującej m.in. obszar krasowego Płaskowyżu Črnovrškiego (słoweń.: "Črnovrška planota"), na skraju którego jezioro się znajduje. Temperatura wody waha się od 7° do 10°, jedynie w okresach nieaktywności źródła warstwa powierzchniowa może nagrzać się do 20°.

Jaskinia była badana przez nurków-speleologów (pierwsze nurkowania w 1957), którzy od tego czasu zbadali 426 m korytarzy, osiągając maksymalną głębokość 160 m w lecie 2001 roku.

W jaskini występują liczne gatunki zwierząt jaskiniowych, wśród nich odmieniec jaskiniowy ("Proteus anguinus"). Okolice jeziora charakteryzują się bardzo bogatą florą (ponad 150 gatunków roślin nasiennych i paprotników). Jednym z nich jest słoweński endemit, pierwiosnka "Primula carniolica", opisana przez pracującego w Idriji Giovanniego Antonia Scopoliego w jego dziele "Flora Carniolica". Innymi interesującymi roślinami, w których nazwach uwiecznione są nazwiska badaczy lokalnej flory, Scopoliego i Baltazara Hacqueta, są lulecznica kraińska ("Scopolia carniolica") i cieszynianka wiosenna ("Hacquetia epipactis").

Z jeziora wypływa najkrótsza rzeka Słowenii – Jezernica, kończąca swój bieg w potoku Idrijca, 55 m od źródła.


Fuck for Forest (film)

Fuck for Forest (film) – film dokumentalny w reżyserii Michała Marczaka z 2012 roku.

Przez Polski Instytut Sztuki Filmowej, film został uznany za najczęściej wyświetlany polski dokument za granicą w 2013 roku. Brytyjski magazyn Dazed & Confused wyróżnił "Fuck for Forest" miejscem na liście 10 najbardziej innowacyjnych i rozwijających gatunek dokumentu film ostatnich lat.

"Fuck For Forest" Michała Marczaka zdobył główną nagrodę w konkursie filmów dokumentalnych na Warszawskim Festiwalu Filmowym. Europejska premiera filmu odbyła się na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rotterdamie (IFFR), a światowa premiera nastąpiła w 2013 roku podczas "South by Southwest Film Festival".
"Fuck For Forest" wszedł na ekrany kin w Niemczech, Norwegii i Wielkiej Brytanii. Autorem ścieżki dźwiękowej jest Marcin Masecki.


Temná

Temná (historyczna nazwa ) – szczyt (góra) o wysokości 1264 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1263 m n.p.m. lub 1263,2 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Malá Morávka, oddalony o około 3,75 km na południowy wschód od szczytu góry Pradziad (). Rozległość góry (powierzchnia stoków) szacowana jest na około 6,6 km², a średnie nachylenie wszystkich stoków wynosi około 10°.


Kelmerzy warmińscy

Kelmerzy warmińscy – określenie stanu w społeczności dawnej Warmii, wolni, którym ziemię nadano na podstawie prawa chełmińskiego ("ius Culmense").

Społeczeństwo dawnej Warmii dzieliło się na stany. Biskup Ignacy Krasicki w sprawozdaniu „ad limina Apostolorum” przesłanym do Rzymu w roku 1771 pisał, iż „w obu domenach biskupiej i kapitulnej są cztery stany: szlachta, mieszczanie, wolni i wieśniacy ... wolni to ci, którzy od biskupa lub kapituły tytułem lenna otrzymali parę łanów pod tym warunkiem, aby wyposażeni w lżejszą broń walczyli w obronie Kościoła ...”.

W księstwie warmińskim szlachta nie odgrywała tak ważnej roli jak w Rzeczypospolitej. Stan szlachecki na Warmii ukształtował się dopiero w połowie XV w. Szlachta warmińska była całkowicie zależna od panów zwierzchnich, biskupa bądź kapituły, szlachcic warmiński zobowiązany był do składania biskupowi przysięgi posłuszeństwa. Na Warmii mieszkało tylko ok. 90 rodów szlacheckich, tzn. zaledwie 0,6% ogółu mieszkańców (w spisie w 1772 r. naliczono na Warmii ogółem 96547 osób). Bardziej znanymi rodami szlacheckimi w II poł. XVII w. byli: Guldensternowie, Hattyńscy, Stanisławscy, Gąsiorowscy, Bartschowie, Marquartowie, Demuthowie, Łączyńscy, Nyczowie, Oelsonowie, Nenchenowie, Troschkowie i inni.
W komornictwie olsztyńskim w XVII w. mieszkało zaledwie kilkanaście rodzin szlacheckich. Najzamożniejsi byli Grzymałowie, do których należał Track, a wieku XVIII także Nikielkowo. Rodziny szlacheckie były na ogół powiązane ze sobą przez małżeństwa. Dóbr szlacheckich w krajobrazie warmińskim było niewiele, stąd też mało zachowało się szlacheckich dworków i pałaców.

Znacznie liczniejszą grupę stanowili wolni, zaliczeni przez biskupa Ignacego Krasickiego, po szlachcie i mieszczaństwie do stanu trzeciego. Wolni była to ta część ludności, która oparła się przypisaniu do ziemi i zachowała wolność osobistą. Wolni nie mieli tak dużych gospodarstw jak szlachta; jednakże gospodarstw tych (zwanych „bona libertinalia”) było znacznie więcej niż szlacheckich. Każdy wolny miał przywilej nadany przez pana zwierzchniego na posiadaną ziemię. W zależności od prawa, na podstawie którego nadano im ziemię, wyróżniano:
* wolnych chełmińskich czyli kelmerów (łac. Culm – Chełmno),
* wolnych magdeburskich,
* wolnych pruskich.

Wolni chełmińscy i magdeburscy posiadali stosunkowo duże gospodarstwa, liczące nawet 16 łanów (włók). Jeden łan chełmiński równał się 30 morgom (17,995 ha). Jedna morga liczyła 30 prętów kwadratowych = 0,599 ha.
Wolni pruscy posiadali mniejsze gospodarstwa, o pow. ok. 4 łanów.

Na wolnych ciążył obowiązek służby wojskowej, czynsz i pewne świadczenia szarwarkowe (roboty służebne). Przy sprzedaży ziemi wolni płacili podatek zwany laudemią (szlachta była zwolniona z tego podatku). Podlegali też innemu sądownictwu niż szlachta.

Wolni, tak jak inne stany, zasiadali w sejmiku warmińskim. Miejscem obrad sejmiku był na ogół Lidzbark Warmiński. Sejmik zwoływał biskup warmiński w porozumieniu z kapitułą, zazwyczaj po sejmiku Prus Królewskich, mniej więcej dwa razy w ciągu roku. Obrady sejmiku odbywały się na zamku lidzbarskim, w sali stanów warmińskich.

Kelmerzy byli to wolni, którym ziemię nadano na podstawie prawa chełmińskiego (ius Culmense). Określenie prawo chełmińskie wywodzi się od nazwy miasta Chełmna, lokowanego przez Krzyżaków w 1233 r. Dokument lokacyjny Chełmna wystawiono jednocześnie dla dwóch miast: Chełmna i Torunia. Przywilej chełmiński wydany przez Krzyżaków w roku 1233 spłonał około roku 1244. Wówczas Zakon wydał nowy dokument w dniu 1 października 1251 r., tzw. odnowiony przywilej chełmiński. Tym razam sprządzono dwa dokumenty, dla Chełmna i Torunia. Odnowiony przywilej chełmiński przechowywany jest po dziś dzień w Geheimes Staatsarchiv Berlin-Dahlem. Przywilej toruński również się zachował i przechowywany jest w Archiwum Państwowym w Toruniu.
Krzyżacy tworząc słynne prawo chełmińskie wykorzystali elementy prawa magdeburskiego (łac. ius municipale magdeburgense), węgierskiego i flamandzkiego. Mocą przywileju chełmińskiego lokowano w średniowieczu i w epoce nowożytnej
225 miast i 1364 wsie i wszelkiego rodzaju osady. W roku 1476 król Kazimierz IV Jagiellończyk ustanowił prawo chełmińskie obowiązującym prawem dla Prus Królewskich. Prawo to w Prusach obowiązywało aż do rozbiorów.

W roku 1772 kelmerzy stanowili 5% ogółu ludności Warmii, w ich rękach znajdowało się 16,7% areału gruntów na Warmii. Przeciętne gospodarstwo kelmerskie liczyło 3 włóki (ok. 54 ha). Kelmerzy zazwyczaj korzystali z pracy zagrodników, użyczając im kilku morgów pod uprawę. Jednakże zagrodnicy ci nie byli poddanymi kelmerów. Przywilej posiadania poddanych posiadała jedynie szlachta. Kelmerzy ponosili ciężary związane z wojną: budowa umocnień, służba wojskowa, furaż koni. O ich uprzywilejowanej pozycji świadczą ustawy krajowe zezwalające kelmerom używanie stroju bogatszego, wykwintniejszego od chłopskiego. W kościele zajmowali pierwsze ławki, dopiero za nimi siadali chłopi, zagrodnicy, chałupnicy i parobcy.
Kelmerzy podobnie jak cała ludność Warmii byli głęboko religijni. W ich rodzinach czytano żywoty świętych oraz książki o treści religijnej. Stawiali przy swoich domach kapliczki zaś przy drogach krzyże. Wraz z innymi pielgrzymowali w łosierach do miejscowości Głotowo i na odpust św. Rocha do Tłokowa. Czcili Opatrzność Bożą w Bartągu. Szczególną cześć oddawali Matce Bożej w sanktuariach takich jak: Święta Lipka, Stoczek Klasztorny, Krosno, Gietrzwałd. Popularnym imieniem nadawanym chłopcom w rodzinach kelmerskich było imię Jakub. Bardzo uroczyście obchodzono święto 25 lipca, tzn. dzień św. Jakuba, który był patronem żniw. Od tego czy będą udane żniwa zależała przecież egzystencja całej ludności. Żniwowano kosami i sierpami i miano za złe tym nielicznym, którzy zaczęli używać kosiarek, co oceniano jako brak poszanowania dla tradycji. Kośbę rozpoczynano ze słowami “No to w imię Boże”, za kosiarzem szła “ziązjarka” i wiązała snopy. Na koniec żniw z najpiękniejszych kłosów przyozdobionych polnymi kwiatami wiązano ostatni snop zwany “plonem” i pozostawiano go na polu.

Niżej od kelmerów w hierarchii społecznej byli sołtysi, których zaliczano już do stanu czwartego. Liczba sołtysów na Warmii sięgała ok. tysiąca osób, a zatem była to grupa znacząca. Niekiedy sołtysami zostawali kelmerzy.

Po roku 1772, tzn. po pierwszym rozbiorze Polski, pozycja społeczna kelmerów została uszanowana. Rząd pruski nie zdegradował ich do zwykłych chłopów. Profesor Ulrich Fox w swej książce o parafii w Barczewku, obejmującej lata 1325 – 1985, wymienia nazwiska wszystkich kelmerów, którzy mieszkali w Barczewku, Gadach i Tuławkach.

Poza kelmerami wolnością cieszyli się też młynarze i karczmarze. Na początku XVIII w. na Warmii było 66 młynów. Młynarz oprócz młyna posiadał też działkę ziemi, którą uprawiał. Jeszcze lepiej niż młynarzom wiodło się karczmarzom. Na początku XVIII w. odnotowano na Warmii 174 karczmy. Do uprzywilejowanej ludności wiejskiej należeli też bartnicy i pracownicy leśni.

Najliczniejszą grupę ludności wiejskiej stanowili chłopi przypisani do ziemi, nie posiadający żadnych praw. Najbogatsi chłopi zwani byli gburami. Ich gospodarstwa miały zazwyczaj dwa łany ziemi. Chłopi płacili czynsze, składali daniny w naturze, proboszczowi płacili dziesięcinę, odrabiali szarwark i pańszczyznę. Gorzej niż gburom wiodło się zagrodnikom, chałupnikom, parobkom i robotnikom dniówkowym. Tym ostatnim wiodło się najgorzej, nie mieli żadnej własności ani żadnych praw. Byli przypisani do ziemi. Należy jednak zaznaczyć, że położenie chłopów na Warmii było lepsze niż w sąsiednich Prusach Książęcych czy Królewskich.


Shenzhou 4

Shenzhou 4 – czwarty lot kosmiczny statku typu Shenzhou.

Lot rozpoczął się 29 grudnia 2002 o godz. 16.40 UTC. Lądowanie nastąpiło 5 stycznia 2003. Na pokładzie znalazło się wszystko, czego potrzebowaliby kosmonauci, z żywnością włącznie. W kabinie pojazdu znajdował się manekin ubrany w skafander kosmiczny i testowane były systemy podtrzymywania życia. Sukces tego lotu dał zielone światło dla długo wyczekiwanego pierwszego lotu załogowego.


OS/390

OS/390 – system operacyjny firmy IBM dla komputerów typu mainframe tej firmy. System ten był kontynuacją systemu MVS i został zaprezentowany w 1995 roku. W 2001 roku IBM przeniósł OS/390 na platformę 64-bitową (z/Architecture) wraz z tym zmieniając nazwę na z/OS.


Elrond

Elrond (sin. gwiazda-kopuła) – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Był panem Rivendell, potomkiem władców żyjących w Pierwszej Erze, który pozostał w Śródziemiu do końca Trzeciej Ery.

Elrond był synem Eärendila (Ñoldora, prawnuka Fingolfina) i Elwingi (prawnuczki Thingola), urodzonym w Beleriandzie w Pierwszej Erze, co oznacza, że podczas wydarzeń opisanych we "Władcy Pierścieni" miał ponad 6000 lat. Bratem Elronda był Elros, pierwszy król Númenoru panujący pod imieniem Tar-Minyatur. Obaj bracia mogli wybrać swój dalszy los i życie, ponieważ byli półelfami. Elrond wybrał los elfa, natomiast Elros – człowieka.

Elrond brał udział w ostatnim przymierzu elfów i ludzi, kiedy to potęga Saurona została złamana przez Isildura za pomocą miecza jego ojca, Elendila. Pojął za żonę córkę Galadrieli, Celebríanę. Miał z nią dwóch synów, Elladana i Elrohira, urodzonych w roku 130 Trzeciej Ery oraz córkę, Arwenę, urodzoną w roku 241 Trzeciej Ery. W roku 2509 Celebríanę, jadącą Przełęczą Caradhrasu, schwytali orkowie. Elladan i Elrohir odbili matkę z rąk orków, jednak została ona ugodzona zatrutą strzałą i w następnym roku odpłynęła do Amanu.

Brał udział w obradach Białej Rady, był również przewodniczącym Narady, w której zadecydowano o losie Pierścienia.

Elrond był powiernikiem Vilyi, jednego z Pierścieni elfów, otrzymał go od Gil-galada. Odpłynął razem z Vilyą do Amanu 29 września 3021 roku Trzeciej Ery.


Karol. Człowiek, który został papieżem

Karol. Człowiek, który został papieżem – film fabularny w reżyserii Giacoma Battiata z 2005 roku produkcji polsko-włosko-francusko-niemiecko-kanadyjskiej. Opowiada historię Karola Wojtyły od czasów młodości do momentu wybrania go na papieża. Scenariusz na podstawie książki "Historia Karola" autorstwa Gian Franca Svidercoschiego napisał Giacomo Battiato.

Polska premiera filmu odbyła się 17 czerwca 2005 w Multikinie w Krakowie. Specjalne reportaże z premiery nadały stacje TVN i TVN24. Patronat nad filmem objęli m.in. kardynał Franciszek Macharski, portal Onet.pl i telewizja TVN. Polska jest jedynym krajem, w którym film trafił na ekrany kin – powstał jako film telewizyjny i jako taki był nadawany w innych krajach.

Powstała również druga część filmu, zatytułowana "Karol. Papież, który pozostał człowiekiem".


Anhelli

Anhelli – poemat Juliusza Słowackiego będący pesymistyczną prognozą przyszłości polskiej emigracji i jej walki o niepodległość Polski. Utwór uznaje się za poetycką replikę na "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego" Adama Mickiewicza, do których nawiązuje stylizacją na prozę biblijną.

Poemat został napisany wiosną 1837 r. w ormiańskim klasztorze zwanym „Betcheszban” (tzn. „spoczynek umarłych”) w górach Libanu. Poeta pisał go „(...) "pełen tych uczuć i myśli, jakie wzbudziła w nim świeżo Ziemia Święta i noc przy Chrystusowym grobie" (...)”.

Utwór został ostatecznie zredagowany we Florencji, a wydany w 1838 w Paryżu, w Księgarni i Drukarni Polskiej przy ul. Marais Saint-Germain nr 17 bis. Druk na 108 stronach formatu 8° wykonała drukarnia Bourgogne et Martinet. Słowacki zadedykował swe dzieło Stefanowi Hołyńskiemu (w oryginale: „"Stefanowi H. na pamiątkę spotkania się w Ziemi Świętej i pod górami Libanu"”)


Sylwia Nowak-Trębacka

Sylwia Nowak-Trębacka (ur. 28 kwietnia 1976 w Łodzi) – polska łyżwiarka figurowa startująca w parach tanecznych z Sebastianem Kolasińskim. Uczestniczka igrzysk olimpijskich (1998, 2002), mistrzyni świata juniorów (1994), medalistka zawodów Grand Prix i dziewięciokrotna mistrzyni Polski. Po zakończeniu kariery amatorskiej w 2003 r. została trenerką par tanecznych w klubie łyżwiarskim MKS Axel Toruń.


Heinz Reinefarth

Heinrich Friedrich Reinefarth, znany jako Heinz Reinefarth (ur. 26 grudnia 1903 w Gnieźnie, zm. 7 maja 1979 w Westerland) – niemiecki wojskowy, od 1932 członek NSDAP, SS-Gruppenführer i Generalleutnant der Waffen-SS. Zbrodniarz hitlerowski, odpowiedzialny za liczne zbrodnie wojenne, popełnione przez wojska niemieckie podczas tłumienia powstania warszawskiego.

Po wojnie zachodnioniemiecki polityk. W latach 1951–1967 burmistrz miasta Westerland, w okresie 1958–1967 poseł do Landtagu Szlezwika-Holsztynu.

Nigdy nie poniósł odpowiedzialności za popełnione zbrodnie.


Pistolet maszynowy Sterling

Pistolet maszynowy Sterling – brytyjski pistolet maszynowy zasilany nabojem 9 × 19 mm Parabellum.


Africa Proconsularis

Afryka Prokonsularna (Africa Proconsularis, Proconsularis, Africa) – jedna z prowincji imperium rzymskiego. Terytorialnie odpowiada mniej więcej obecnej Tunezji i części wybrzeża Libii. Nazwę, którą wywodzono od Afra – herosa będącego synem Heraklesa, nadali prowincji Rzymianie.

W okresie cesarstwa była prowincją senacką, tzn. władzę zwierzchnią sprawował nad nią senat, a nie cesarz. Afryka Prokonsularna stanowiła "spichlerz Rzymu", będąc obok cesarskiego (zarządzanego przez prefekta) Egiptu głównym obszarem zaopatrzenia w zboże. Piecza nad nią zapewniała senatowi pewną autonomię wobec cesarza, gdyż w przypadku konfliktu pomiędzy nim a władcą, istniała możliwość zablokowania tego źródła aprowizacji.


Oskoł

Oskoł ( "Oskoł", "Oskił"), rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca o długości 472 km i powierzchni dorzecza 14 800 km².

Rzeka wypływa ze źródeł na Wyżynie Środkoworosyjskiej, na południowy wschód od Kurska, a do Dońca uchodzi na południowy wschód od miasta Izjum.

W dolnym biegu rzeki znajduje się Zbiornik Oskolski i hydroelektrownia.

Ważniejsze miejscowości nad Oskołem: Jastriebowka, Stary Oskoł, Czernianka, Nowy Oskoł, Wołokonowka, Piatnickoje, Dwułucznoje, Dwuriecznaja, Kupiańsk, Kupiansk-Uzłowoj.


Hari Seldon

Hari Seldon – główny bohater powieści "Preludium Fundacji" oraz "Narodziny Fundacji", pierwszych dwóch tomów cyklu "Fundacja" autorstwa Isaaca Asimova. Jest matematykiem, chcącym uchronić ludzkość przed przewidywanym długotrwałym chaosem. Stworzył nową dyscyplinę naukową zwaną "psychohistorią", która umożliwiła dokładne przewidywanie rozwoju cywilizacji.

Mimo iż Seldon występuje jako główny bohater tylko w początkowych tomach cyklu, odwołanie do niego jako twórcy psychohistorii jest częste także w innych tomach, które opisują stopniowy rozwój Fundacji zgodnie z jego teorią. Wszelkie problemy, przed jakimi staje Fundacja (reprezentowana przez bieżących bohaterów), są "ściśle przewidziane" przez psychohistorię, a określane na cześć wynalazcy jako "kryzys Seldona". Kryzys ten jest rozwiązywany z określonym prawdopodobieństwem i stanowi swoiste "być albo nie być" rozwijającej się Fundacji.


Bitwa o Endor

Bitwa o Endor – jedna z potyczek zbrojnych w fikcyjnym świecie "Gwiezdnych wojen". Ten stoczony w 4 r. ABY bój między siłami Sojuszu Rebeliantów i Imperium Galaktycznego stanowi ważną część fabuły i punkt kulminacyjny filmu "Gwiezdne wojny: część VI – Powrót Jedi".


Berlińska Plejada

Berlińska Plejada (oryginalna niemiecka nazwa: "Berliner Siebengestirn") – grupa pionierów szachów niemieckich, w której skład wchodzili: Ludwig Bledow (1795-1846), Karl Schorn (1803-1850), Bernhard Horwitz (1808-1885), Carl Mayet (1810-1868), Wilhelm Hanstein (1811-1850), Paul Rudolph von Bilguer (1815-1840) i Tassilo von der Lasa (1817-1899).

Zetknęli się ze sobą w Berlińskim Towarzystwie Szachowym. Z inicjatywy Bledowa założyli czasopismo szachowe "Deutsche Schachzeitung", którego pierwszy numer ukazał się w lipcu 1846 r. Z inicjatywy Bilguera i przy pomocy pozostałej szóstki wydany został w 1843 r. w podręcznik teorii debiutów "Handbuch des Schachspiels". Cała siódemka odegrała bardzo ważną rolę w popularyzacji szachów w Niemczech. W latach 30. XX wieku z inicjatywy Bledowa wprowadzony został nowy przepis, głoszący, iż dotknięcie bierki zmusza gracza do wykonania nią posunięcia. Do tamtej pory dotknięcie bierki nie oznaczało obowiązku wykonania nią posunięcia. Z kolei z inicjatywy Schorna wprowadzono wcześniej istniejący już we Francji przepis, mówiący, iż bierka dochodząca do ostatniej linii szachownicy nie musi być promowana w hetmana, co wcześniej obowiązywało. Od tej pory przepis ten był stosowany na terenie całych Niemiec.


Święta Anna

Święta Anna, Anna sprawiedliwa (cs. "Prawiednaja Anna", hebr. "hannah": „łaska”, „wdzięk”) – matka Marii z Nazaretu i babka Jezusa Chrystusa, żona świętego Joachima, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.


Półkanton

Półkanton – dziś już nieoficjalne, ale stosowane określenie sześciu szwajcarskich kantonów, które mają tylko po jednym przedstawicielu w małej izbie parlamentu federalnego ("Ständerat"), podczas gdy inne kantony mają po dwóch, w dodatku przy podliczaniu głosów kantonów ("Ständemehr") ich głos liczy się jak głos połowy „zwykłego” kantonu. W języku prawniczym określa się je jako "kantony z połową siły głosu".

Te sześć kantonów to:
* Obwalden (OW) i Nidwalden (NW), osobno co najmniej od 1350 r., tworzące wspólnie Unterwalden;
* Bazylea-Miasto (BS) i Bazylea-Okręg (BL), osobno od 1833 r., wcześniej tworzące kanton Bazylea;
* Appenzell Ausserrhoden (AR) i Appenzell Innerrhoden (AI), osobno od 1597 r., wcześniej tworzące kanton Appenzell.

W nowej konstytucji Szwajcarii z 1999 r. pojęcie to jest już nieużywane. W art. 142 ust. 4 wymienia się te kantony i zaznacza, że mają one „po pół siły głosu”. Nowy sposób przeliczania głosów, także wynikający z art. 1 konstytucji, traktuje te kantony jako pełne, wobec czego Szwajcaria składa się teraz z 26 kantonów (a nie, jak poprzednio, 23).

Oprócz tych zmian, praktycznie nic nie zmieniło się w statusie tych kantonów. Pominąwszy mniejsze przedstawicielstwo w małej izbie parlamentu i połowę siły głosu, każdy półkanton posiada taką samą autonomię jak „pełny kanton”.

Przyczyny tego podziału są historyczne. Po konflikcie religijnym w 1597 r. kanton Appenzell podzielił się na katolicką część Innerrhoden i protestancką część Ausserrhoden. W kantonie Bazylea do podziału doprowadził konflikt między politycznie dominującym miastem a dyskryminowanymi gminami wiejskimi. Unterwalden dla odmiany był zawsze podzielony na Obwalden i Nidwalden. W latach 30. XIX w. również kanton Schwyz był tymczasowo podzielony na Innerschwyz i Ausserschwyz.


Freescale Semiconductor

Freescale Semiconductor – przedsiębiorstwo z brańzy półprzewodnikowej, które powstało poprzez wydzielenie w 2004 r. działu półprzewodników z firmy Motorola. "Freescale" skupia się na rynku produktów związanych z telekomunikacją i systemami wbudowanymi.

Motorola ogłosiła wydzielenie "Freescale Semiconductor" 6 grudnia 2003 roku. Firma ta była dostawcą procesorów PowerPC dla Apple do czasu jego przejścia na procesory firmy Intel w 2006 roku.

W 2015 roku firma została kupiona przez NXP Semiconductors.


Język jämtlandzki

Język jamski, jämtlandzki (, lub ) – mowa północnogermańska używana przez około 50 tys. osób w szwedzkiej krainie Jämtland oraz w innych miejscach zamieszkanych przez pochodzących stamtąd ludzi. Wyróżnia się trzy dialekty: Centraljamska, Offerdalsmål i Bergsmål. Język jämtlandzki wykazuje duże podobieństwo z jednej strony z norweskim dialektem trønderskim, a z drugiej – ze szwedzkim dialektem norrlandzkim.

Status jämtlandzkiego jako języka jest dyskusyjny. Nie jest on oficjalnie uznawany w Szwecji, ale jako język klasyfikuje go SIL International.

Słownictwo języka jämtlandzkiego w ogólności najbliższe jest językowi staronordyjskiemu oraz dialektom norweskiego. Jednak w języku tym występują również różne właściwe tylko temu językowi słowa, które nie występują ani w szwedzkich, ani w norweskich dialektach, takie jak "stårsa" (dziewczyna), "gly" (ciepławy) czy "fjårdd" lub "fjärdd" (śpieszący się). Jedynie w islandzkim znajduje się słowo, które może odpowiadać "stårsa", mianowicie "stulka". Odpowiednik "gly" można znaleźć w niemieckim "glüh-", angielskim "glow", czy szwedzkim "glöd", zaś słowa "fjårdd", które nie ma odpowiednika ani w norweskim, ani w islandzkim, można doszukać się w starym języku norn, jaki był kiedyś używany na zamieszkanej przez wikingów atlantyckich wyspach Szetlandach.


Eduardo Paolozzi

Eduardo Paolozzi (ur. 7 marca 1924 w Leith koło Edynburga, zm. 22 kwietnia 2005 w Londynie) - szkocki artysta wizualny, znany głównie ze swoich rzeźb.

Pochodził z rodziny emigrantów włoskich. Kształcił się w Edinburgh College of Art, później w Londynie. Był czołową postacią pop-artu w Anglii, jednym z założycieli "Independent Group" (lata 60.); początkowo działał jako malarz i projektant, potem zasłynął jako rzeźbiarz. Był twórcą m.in. rzeźb przedstawiających postaci ludzkie, łączących realizm z elementami kubizmu. Niektóre prace:
* mozaika na ścianie stacji metra londyńskiego Tottenham Court Road;
* projekt okładki płyty Paula McCartneya "Red Rose Speedway";
* pomnik Newtona przy British Library w Londynie;
* rzeźba "Rybak" przy stacji londyńskiego metra Euston Station.

Wykładał na wielu uczelniach angielskich (Royal College of Art w Londynie), amerykańskich (University of California w Berkeley) i niemieckich (Fachhochschule w Kolonii i Akademie der Bildenden Künste w Monachium). W 1968 został odznaczony komandorią Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE), w 1979 przyjęto go w poczet członków londyńskiej Royal Academy. Od 1986 do końca życia nosił honorowy tytuł Rzeźbiarza Jej Królewskiej Mości w Szkocji, w 1989 otrzymał także tytuł szlachecki "Sir". W ostatnich latach życia ciężko chorował i był zmuszony korzystać z wózka inwalidzkiego.


Maurits Cornelis Escher

Maurits Cornelis Escher (ur. 17 czerwca 1898 w Leeuwarden; zm. 27 marca 1972 w Hilversum) – holenderski malarz i grafik.

Pierwsze nauki z zakresu malarstwa pobierał w szkole średniej w Arnhem. Przeniósł się do miasta Haarlem i zaczął studiować w Szkole Architektury i Sztuk Dekoracyjnych. W 1922 roku Escher ukończył szkołę. Następnie 13 lat mieszkał we Włoszech, tam poznał żonę i urodziło mu się dwóch synów. We Włoszech powstała ponad połowa jego prac. Starał się przedstawić w swych dziełach wszystko to, co go otaczało i ocalić to od zapomnienia. Po dojściu do władzy Mussoliniego, Escher zdecydował się opuścić Włochy i w 1935 roku przeniósł się do Szwajcarii. Nie mogąc się tam zadomowić w 1937 roku przeniósł się do małego miasteczka koło Brukseli. Po raz ostatni przeprowadził się w 1941 roku do Holandii, gdzie mieszkał aż do śmierci.

Światową sławę zdobył jako autor grafik, w których – często z inspiracji matematycznych – formy przestrzenne były ukazywane w sposób sprzeczny z doświadczeniem wzrokowym.


Tele Gra

Tele Gra – program telewizyjny stanowiący połączenie standardowego teleturnieju z programem interaktywnym ("Call TV") emitowany przez TVN od 17 stycznia 2002 roku do 29 grudnia 2004. Od 1 do 29 marca 2002 roku emitowało go również TVN 7. Jego prowadzącymi byli między innymi Agnieszka Wróblewska, Ireneusz Bieleninik, Sławomir Sochacki oraz .

Audycja powstawała w oparciu o holenderski pomysł o nazwie „Puzzeltijd”. Przejęła po nim także czołówkę (dostosowano ją jednak do języka polskiego) i część oprawy graficznej oraz muzycznej.


Mistrz międzynarodowy

Mistrz międzynarodowy – tytuł nadawany dożywotnio wyróżniającym się szachistom przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE). Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu "mm" lub międzynarodowego "IM" (ang. "International Master") oraz analogicznie dla kobiet "mmk" lub "WIM".


Trave

Trave (pol. hist. "Trawna") – rzeka w Niemczech (Szlezwik-Holsztyn) o dł. 124 km.

Wypływa kilka kilometrów na północ od Ahrensbök koło Gießelrade, przepływa przez Bad Segeberg, Bad Oldesloe, Reinfeld (Holstein), Lubekę i w Travemünde uchodzi do Morza Bałtyckiego. W Lubece łączy się z kanałem Łaba-Lubeka. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 2676 km².

Odcinek rzeki między Lubeką, a morzem jest ważnym szlakiem dla statków. Z tego powodu bieg rzeki na tym odcinku korygowano w przeszłości kilka razy. Pod dnem rzeki na odcinku drogi B 75 z Lubeki do Travemünde biegnie Herrentunnel otwarty 26 sierpnia 2005 roku. Tunel długości 830 m jest drugim w Niemczech płatnym tunelem.

Wyspy na Trave: Teerhofinsel, Buchhorst.


Anchinoe

Anchinoe (gr. "Anchinóē" lub "Anchirrhóē", łac. "Anchinoë" lub "Anchirrhoë") – w mitologii greckiej matka m.in. Danaosa i Ajgyptosa w związku z Belosem, córka boga rzeki Nil (Nejlosa).


Autolykos

Autolykos, Autolikos, Autolik (gr. "Autólykos") – w mitologii greckiej syn Hermesa i Chione, mąż Amfitei i ojciec Antyklei (matki Odyseusza). Homer przypisywał mu ojcostwo Penelopy. Inne podania określają go jako syna Hermesa bądź ojca Echiona, jednego z Argonautów.

Nauczał małego Herkulesa zapasów. W czasie walki przybierał tak przerażającą minę, że nikt nie był w stanie go pokonać. Hermes dał mu moc zamieniania każdej ukradzionej sztuki bydła rogatego na nierogate, czarnego na białe i odwrotnie. Za sprawą tej umiejętności zyskał miano króla złodziei. Ukradł z Eubei klacze należące do Eurytosa i po zmianie ich wyglądu przy użyciu magii sprzedał je niczego niewiedzącemu Herkulesowi. Herkules, który się z nim przyjaźnił, sprzeciwiał się później posądzaniu Autolykosa o ten występek, przez co sam był podejrzewany o dopuszczenie się tego czynu.

Autolykos był sąsiadem Syzyfa, który trzymał dużą trzodę na Przesmyku Korynckim. Syzyfowi zaczęło ubywać bydła, ale nie był w stanie udowodnić, że dzieje się to za sprawą Autolykosa, gdyż ten zmieniał ich wygląd. Pewnego dnia wypalił każdej sztuce bydła na spodzie kopyta litery SS czy też jak podają inne źródła słowa "Ukradzione przez Autolikosa". W nocy Autolykos jak zwykle ukradł kilka sztuk bydła swego sąsiada. Następnego dnia z rana Syzyf zauważył na drodze odciśnięte ślady kopyt, co było dostatecznym dowodem, by wezwać innych sąsiadów jako świadków kradzieży. Udał się z nimi do obory Autolikosa, rozpoznał skradzione bydło i pozostawił im udowodnienie winy złoczyńcy.

Tuż po tym jak córka Autolikosa Antikleja urodziła syna Autolikos przybył do Itaki i pierwszego wieczoru po kolacji wziął wnuka na ręce. Córka zaproponował mu, by nadał imię wnukowi. Na co on odparł: "W dotychczasowym moim życiu narobiłem sobie wielu wrogów wśród książąt, dam więc temu wnukowi imię Odyseusz, czyli Gniewny, ponieważ będzie ofiarą moich nieprzyjaźni. Jeśli jednak kiedykolwiek zjawi się w Parnasie z wyrzutami, oddam mu część jego majątku i ułagodzę jego gniew" Gdy Odyseusz dorósł, przybył do dziadka. Podczas polowania z wujami dzik zranił go w udo i do końca życia pozostała mu blizna po tej ranie. Autolikos opiekował się nim troskliwie i zgodnie z obietnicą obdarował hojnie Odysa.


Aptitude

aptitude – front-end do programu APT. Wyświetla on listę pakietów i pozwala użytkownikowi wybrać pakiety do zainstalowania lub usunięcia. aptitude został stworzony dla dystrybucji Debian GNU/Linux (pakiety DEB), ale został także przystosowany do współpracy z pakietami RPM. Aptitude używa interfejsu ncurses.


Apogee Software

Apogee Software, Ltd. – producent i wydawca gier. Firma została założona w 1987 roku, a od 1994 działa jako 3D Realms. Apogee Software najbardziej znany jest ze spopularyzowania trybu wydawniczego shareware oraz jako wydawca gier "Commander Keen", "Duke Nukem" oraz "Wolfenstein 3D".


Ciało ludzkie

Ciało ludzkie – w szeroko pojętych naukach biologicznych jest synonimem organizmu ludzkiego. W antropologii filozoficznej i w wielu religiach jest ono drugim, obok duszy, elementem tworzącym człowieka jako osobę. Ciało ludzkie przed narodzinami, od 8 tygodnia ciąży do porodu, określane jest mianem płodu. Po śmierci nazywane jest zwłokami. W chrześcijaństwie, religii wyznającej zmartwychwstanie, w odniesieniu do ciał świętych, relikwiami.


Allemansrätten

Allemansrätten (szw. "prawo wszystkich ludzi") – prawo, obowiązujące w Norwegii (norw. "Allemannsretten"), Szwecji (szw. "Allemansrätten") i Finlandii (fiń. "Jokamiehenoikeus") mówiące, że każdy człowiek ma prawo do kontaktu z naturą. Wynika ono z przekonania, że człowiek jest integralną częścią przyrody, zaś cywilizacja ma z nią współistnieć, a nie rywalizować.


Franciszek Słonczyński

Franciszek Słonczyński (ur. 25 października 1891 w Berdyczowie, zm. 6 października 1985 w Sopocie) – kapitan piechoty Wojska Polskiego.


Pierre Mendès France

Pierre Mendès France (wym. []; ur. 11 stycznia 1907 w Paryżu, zm. 18 października 1982) – francuski polityk.


Kauczuk

Kauczuk – ogólna nazwa dla materiałów wykazujących zarazem elastyczne, jak i lepkie własności.

Kauczuki są w olbrzymiej większości materiałami zbudowanymi z długich, przypadkowo splątanych z sobą cząsteczek polimerów, które nie wykazują tendencji do krystalizacji. Podobnie jak w zwykłej cieczy cząsteczki te mogą się wzajemnie przemieszczać, ale ich ruch jest ograniczony wzajemnym splątaniem. Splątanie tworzy rodzaj luźnej sieci, która pod wpływem rozciągania lub ściskania może ulegać łatwemu i odwracalnemu odkształceniu, ale w przypadku działania odpowiednio dużych sił ścinających materiał zaczyna płynąć w efekcie zrywania (rozplątywania) się węzłów luźnej sieci. W efekcie kauczuki charakteryzują się własnościami elastycznymi, przy zachowaniu ograniczonej zdolności do płynięcia.

Stanowią one półprodukt do otrzymywania gumy w wyniku wulkanizacji, czyli trwałego chemicznego sieciowania cząsteczek tworzących kauczuk.

Kauczuki dzieli się na naturalne i syntetyczne.

* Kauczuk naturalny – substancja otrzymywana z soku mlecznego (lateksu) roślin kauczukodajnych – drzew, krzewów lub roślin zielnych.
* Kauczuk syntetyczny – ogólna nazwa wszystkich kauczuków otrzymywanych na drodze syntezy chemicznej.


Tynwald

Tynwald (Thingvöller, manx "Tinvaal") – dwuizbowy parlament wyspy Man, działający nieprzerwanie od 979 roku, a zatem starszy niż parlament westminsterski.

Nazwa "Thingvöller" jest pochodzenia nordyckiego (por. Þingvellir) i oznacza „pole parlamentarne”. Raz w roku, 5 lipca, obchodzone jest święto Tynwaldu, w czasie którego ogłaszane są (w dwóch językach: angielskim i manx) ustawy przyjęte w minionym roku przez parlament i zatwierdzone przez królową brytyjską.


Gregory Peck

Gregory Peck (wym. [], właśc. Eldred Gregory Peck; ur. 5 kwietnia 1916 w San Diego, zm. 12 czerwca 2003 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i teatralny, działacz społeczny oraz humanitarysta. Jedna z największych legend w historii amerykańskiego kina. Gwiazda i ikona okresu „Złotej Ery Hollywood”. W 1999 American Film Institute sklasyfikował jego nazwisko na 12. miejscu w rankingu „największych aktorów wszech czasów” ("The 50 Greatest American Screen Legends").

Peck rozpoczął karierę sceniczną występując między innymi na Broadwayu na początku lat 40. XX wieku. W 1944 zadebiutował na dużym ekranie pierwszoplanową rolą w dramacie wojennym "Dni chwały". We wczesnych latach stworzył charakterystyczny dla siebie typ poważnego bohatera przywiązanego do wartości moralnych, odznaczającego się wytrwałością i inteligencją – "Klucze królestwa" (1944), "Dżentelmeńska umowa" (1947) – portretując go najczęściej w trakcie trwania kariery. Przekrój jego dorobku stanowiły także kreacje postaci o bardziej skomplikowanej osobowości, nastawionej na większy dramatyzm i warstwę psychologiczną ("Urzeczona"; 1945), cechujących się bezwzględnością oraz żądzą zemsty ("Pojedynek w słońcu"; 1946, "Moby Dick"; 1956), czy też lżejsze role w odmiennych gatunkowo filmach ("Rzymskie wakacje"; 1953, "Żona modna"; 1957). Dzięki współpracy z Henrym Kingiem i Williamem Wylerem Peck stworzył pamiętne kreacje w westernach "Jim Ringo" (1950) oraz "Biały Kanion" (1958). Za rolę prawnika Atticusa Fincha w dramacie obyczajowym "Zabić drozda" (1962) został uhonorowany nagrodą Akademii Filmowej w kategorii dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, do której w trakcie kariery łącznie nominowany był pięciokrotnie. Poza aktorstwem Peck działał w organizacjach filmowych; w latach 1967–1970 pełnił funkcję przewodniczącego Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Był także jednym ze współzałożycieli American Film Institute. W 1969 został odznaczony przez prezydenta Lyndona B. Johnsona Medalem Wolności. W 1998 uhonorowany z rąk prezydenta Billa Clintona Narodowym Medalem Sztuki.

Do innych znanych filmów w dorobku Pecka należą: "Roczniak" (1946), "Akt oskarżenia" (1947), "Z jasnego nieba" (1949), "Działa Navarony" (1961), "Przylądek strachu" (1962), "Jak zdobywano Dziki Zachód" (1962), "Omen" (1976) i "Chłopcy z Brazylii" (1978). Wystąpił w 55 filmach fabularnych.


Saab Automobile

Saab Automobile AB ("Svenska Automobile Aktie Bolaget"; zapis stylizowany: SAAB) – były szwedzki producent samochodów osobowych, powstały w 1947 roku jako spółka przedsiębiorstwa lotniczego SAAB.


Jezioro Stężyckie

Jezioro Stężyckie (kaszb. "Stãżecczé Jezoro") – jezioro rynnowe położone na Pojezierzu Kaszubskim (powiat kartuski, województwo pomorskie) na wysokości 163 m n.p.m., o powierzchni 62 ha, długości 2 km, szerokości do 500 m oraz głębokości maksymalnej 12 m.

Jezioro od południa jest połączone rzeką Radunią z Jeziorem Raduńskim Górnym; między tymi jeziorami leży wieś Stężyca. Tu zaczyna się i kończy szlak wodny "Kółko Raduńskie".


Goo Goo Dolls

Goo Goo Dolls – amerykański alternatywny zespół rockowy założony w 1986 w Buffalo.


Pelias

Pelias w mitologii greckiej syn Posejdona i Tyro − król miasta Jolkos w Tesalii, z którego usunął przyrodniego brata Ajzona. Na krótko przed tym wypadkiem Ajzonowi urodził się syn Jazon. Pelias postanowił zamordować niemowlę, ale dawny niewolnik Ajzona dowiedział się o tym i ostrzegł matkę, która rozgłosiła, że dziecko zmarło, po czym zaniosła owiniętego w purpurę Jazona do pieczary centaura Chejrona, który wychowywał chłopca. Gdy ten osiągnął wiek męski podzękował Chejronowi za gościnę i ruszył w świat.

Tymczasem Pelias otrzymał z wyroczni w Delfach niepokojącą przestrogę: „Uważaj na człowieka, który zejdzie z gór obuty w tylko jeden sandał”. Od tej chwili król bacznie patrzył na stopy kręcących się w pobliżu mężczyzn.

Tymczasem Jazon, który szedł w stronę Jolkos, napotkał nad rzeką staruszkę, która poprosiła go o przeniesienie na drugi brzeg. Młodzieniec uczynił to bez wahania nie wiedząc, że to bogini Hera, która postanowiła wypróbować jego uczynność. Od tej pory pani Olimpu stała się jego opiekunką.

Kiedy Jazon, który podczas przechodzenia przez rzekę zgubił jeden sandał, wszedł do miasta, Pelias z miejsca zgadł z kim ma do czynienia. Wezwał więc przybysza do pałacu i zapytał co zrobiłby jako król, gdyby okazało się, że jeden z jego gości chce go zgładzić. Jazon bez zastanowienia odparł, że wysłałby tego gościa po mityczne złote runo.

Pelias zginął po powrocie Jazona z rąk własnych córek, które podstępem namówiła do tego Medea, żona Jazona.


Pieprz

Pieprz ("Piper" L.) – rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych ("Piperaceae"). Należą do niego liczne gatunki (według niektórych klasyfikacji ponad 700) występujące na obszarach o klimacie równikowym i zwrotnikowym. Są to pnącza ciepłolubne i wymagające wysokiej wilgotności powietrza, zwłaszcza formy o liściach pstrych. Największe znaczenie użytkowe ma pieprz czarny, z nasion którego wytwarzana jest popularna przyprawa. Jest on gatunkiem typowym.


Viti Levu

Viti Levu – największa wyspa Fidżi, jedna z dwóch głównych obok Vanua Levu. Zajmuje powierzchnię 10 388 km², zamieszkuje ją ok. 580 tys. osób, co stanowi 3/4 ludności kraju.

Wnętrze wyspy jest górzyste, znajduje się tu najwyższy szczyt kraju Tomanivi (dawniej Mt. Victoria) sięgający 1324 m n.p.m. Ponadto znajduje się tu wiele wygasłych wulkanów. Południowo-wschodnią część wyspy porastają wilgotne lasy równikowe, w północno-zachodniej części znaleźć można roślinność sawannową.

Na Viti Levu położona jest stolica kraju Suva. Inne ważniejsze miasta to: Ba, Lautoka, Nadi, Nausori, Rakiraki i Sigatoka.

Na wyspie uprawia się trzcinę cukrową, bananowce i bawełnę. Z bogactw naturalnych na uwagę zasługuje złoto.


Rajd Nowej Zelandii 2005

Rajd Nowej Zelandii 2005 (36. Propecia Rally New Zealand) – 36. Rajd Nowej Zelandii rozgrywany w Nowej Zelandii od 7 do 10 kwietnia 2005 roku. Była to czwarta runda Rajdowych mistrzostw świata w roku 2005. Rajd został rozegrany na nawierzchni szutrowej. Baza imprezy była zlokalizowana w miejscowości Auckland.


Alloploidy

Alloploidy, allopoliploidy – organizmy poliploidalne (poliploidy), powstałe poprzez skrzyżowanie dwóch, pochodzących od różnych gatunków, gamet rodzicielskich, w których nie doszło do podziału redukcyjnego (mejozy) lub pochodziły one od gatunków poliploidalnych o parzystej ploidii. Ich genotyp zawiera więcej niż dwa niehomologiczne, diploidalne zestawy chromosomów, pochodzące od obu gatunków rodzicielskich (n1 + n2, gdzie n1 i n2 to genomy należące do dwóch różnych gatunków). Zwykle chromosomy pochodzące od różnych gatunków rodzicielskich są dostatecznie odmienne, by w czasie mejozy łączyły się w pary te należące do jednego gatunku. W efekcie w trakcie tego procesu następuje normalna segregacja par – powstają biwalenty – koniugujące pary, a nie kwartety chromosomów. W efekcie allopoliploidy (zwłaszcza u roślin) wykazują się często normalną płodnością w odróżnieniu od autoploidów. Allopoliploidy zwierzęce są zazwyczaj niepłodne, podobnie jak poliploidy o nieparzystej ploidalności.

Alloploidy występują w przyrodzie częściej niż autoploidy. Zwłaszcza w królestwie roślin są częste i ocenia się, że w sumie ok. 50–75% ich gatunków mogło powstać w wyniku poliploidyzacji (np. różne gatunki pszenicy, ziemniak). Proces powstawania gatunków w wyniku alloploidyzacji udało się potwierdzić doświadczalnie już w 1930 (dokonał tego Arne Müntzig). Ponieważ poziewnik szorstki ("Galeopsis tetrahit") ma 2n=32 chromosomy, podejrzewano, że pochodzić może od poziewnika miękkowłosego ("G. pubescens") i poziewnika pstrego ("G. speciosa"), mających po 2n=16. W doświadczeniu udało się uzyskać wśród mieszańców tych gatunków roślinę triploidalną, która skrzyżowana wstecznie z "G. pubescens" dała płodne tetraploidalne potomstwo izolowane rozrodczo od taksonów rodzicielskich, mieszające się bez przeszkód z "G. tetrahit" i wyglądające jak "G. tetrahit". Podobnie eksperymenty pozwoliły odtworzyć pochodzenie innych gatunków alloploidalnych. Badania ich DNA wykazały także, że mogą one powstawać w różnych miejscach i czasie niezależnie, stanowiąc w efekcie przykłady specjacji równoległej.

Zwierzęcym przykładem allopoliploida jest natomiast muł – będący krzyżówką klaczy i osła.


Europejska Klasyfikacja Działalności

Europejska Klasyfikacja Działalności (EKD) – usystematyzowany zbiór rodzajów działalności społeczno-gospodarczych występujących w gospodarce narodowej, klasyfikacja działalności gospodarczej, która obowiązywała w Polsce w latach 1997–1999. Została opracowana na podstawie projektu wydawnictwa Biura Statystycznego Europejskiej Wspólnoty Eurostat: „"Nomenclatures des Activites de Communite Europeene – NACE rev. 1."”. Ma ona charakter przedmiotowy.

EKD służyła do:
* gromadzenia i prezentowania danych według rodzajów działalności gospodarczych w zakresie statystyki ludności, produkcji, zatrudnienia, płac, dochodu narodowego i innych dziedzin statystyki,
* sporządzania porównań międzynarodowych według jednolitych kategorii rodzajów działalności,
* klasyfikowania podmiotów gospodarczych – dla potrzeb rejestru jednostek gospodarki narodowej – REGON – zgodnie z rodzajem prowadzonej przez nie działalności (klasyfikowanie jednostek do określonej kategorii według przeważającego przedmiotu działalności tych jednostek).

Rodzaje działalności określane są jako: podstawowe, drugorzędne, trzeciorzędne, pomocnicze.

Układ kodów najwyższego poziomu wraz z odpowiadającymi im branżami:
* 01…02 – rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo
* 05…05 – rybactwo, rybołówstwo
* 10…14 – górnictwo
* 15…37 – przetwórstwo przemysłowe
* 40…41 – wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę
* 45…45 – budownictwo
* 50…52 – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego
* 55…55 – hotele i restauracje
* 60…64 – transport, gospodarka magazynowa i łączność
* 65…67 – pośrednictwo finansowe
* 70…74 – obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
* 75…75 – administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne
* 80…82 – edukacja
* 85…85 – ochrona zdrowia i pomoc społeczna
* 90…93 – działalność usługowa komunalna
* 95…97 – gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników
* 99…99 – organizacje i zespoły eksterytorialne

Zgodnie z nieobowiązującym już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 1999 r. Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) stosowana była równolegle z Europejską Klasyfikacją Działalności (EKD). Dnia 1 stycznia 2000 r. Europejska Klasyfikacja Działalności (EKD) została zastąpiona przez Polską Klasyfikację Działalności (PKD).
W 2004 r. PKD została zastąpiona przez PKD2004, która to 3 lata później została zastąpiona przez PKD2007.


G.Skill

G.SKILL International Enterprise Co., Ltd. () – tajwańskie przedsiębiorstwo elektroniczne, produkujące m.in. moduły pamięci operacyjnej. Portfolio G.Skill obejmuje także urządzenia peryferyjne dla graczy oraz nośniki pamięci masowej.

Przedsiębiorstwo zostało założone w 1989 roku, a jego siedziba mieści się w Tajpej.


Badula grammisticta

Badula grammisticta (Cordem.) Coode – gatunek roślin z rodziny pierwiosnkowatych ("Primulaceae"). Występuje endemicznie na Reunionie.


Bălmoșești

Bălmoșești – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Roșia Montană. W 2011 roku liczyła 44 mieszkańców.


Ignățești

Ignățești – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Roșia Montană. W 2011 roku liczyła 78 mieszkańców.


Masakra w Zug

Masakra w Zug – strzelanina, do której doszło 27 września 2001 roku w parlamencie lokalnym (odpowiednik polskiego sejmiku wojewódzkiego) kantonu Zug w mieście Zug w Szwajcarii. Sprawcą masakry był 57-letni Friedrich Leibacher, mężczyzna o skrajnie antysystemowych poglądach z zaburzeniami psychicznymi. W strzelaninie zginęło 14 lokalnych polityków, a 18 zostało rannych, sprawca natomiast popełnił samobójstwo.


Raszko Atanasow

Raszko Atanasow Atanasow (, ur. 13 sierpnia 1884 w Wielkim Tyrnowie, zm. 1 lutego 1945 w Sofii) – bułgarski wojskowy, generał major, deputowany do Zgromadzenia Narodowego 25. kadencji, w roku 1935 minister spraw wewnętrznych Carstwa Bułgarii.


Düwag L

Düwag L – typ silnikowego wagonu tramwajowego, wytwarzanego w latach 1955–1957 w zachodnioniemieckich zakładach Duewag w Düsseldorfie dla systemu tramwajowego we Frankfurcie nad Menem.


Düwag M

Düwag M – typ silnikowego wagonu tramwajowego, wytwarzanego w latach 1959–1960 w zachodnioniemieckich zakładach Duewag w Düsseldorfie dla systemu tramwajowego we Frankfurcie nad Menem. Równolegle z tramwajami silnikowymi produkowano także czteroosiowe doczepy typu m.


Berdowszczyzna

Berdowszczyzna (, "Berdauszczyna"; , "Bierdowszczina") – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie iwiejskim, w sielsowiecie Gieranony. W 2009 roku liczyła 7 mieszkańców.


Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 248 – rezolucja przyjęta jednogłośnie 24 marca 1968 roku podczas 1407 spotkania Rady Bezpieczeństwa ONZ. Rezolucję przyjęto w związku z izraelskim atakiem na Al-Karamę (Jordania), przeprowadzonym w dniu 21 marca 1968 roku podczas wojny na wyczerpanie.


7. Flotylla U-Bootów Wegener

7. Flotylla U-Bootów Wegener ("7. Unterseebootsflottille Wegener") – niemiecka jednostka wojskowa w formie organizacyjnej flotylli okrętów, będąca jedną z operacyjnych flotylli U-Bootów niemieckiej floty podwodnej w okresie poprzedzającym oraz podczas II wojny światowej. 7. Flotylla została utworzona w czerwcu 1938 roku w Kilonii pod nazwą Unterseebootsflottille „Wegener” pod dowództwem "korvettenkapitäna" Ernsta Sobe. W 1939 roku nazwa uległa zmianie na 7. Unterseebootsflottille „Wegener”. Po zdobyciu Francji i uzyskaniu możliwości korzystania z baz atlantyckich, została przeniesiona do Saint-Nazaire. Kolejnymi dowódcami tej jednostki byli Hans Rösing, Herbert Sohler oraz Adolf Piening.

W ciągu siedmiu lat isntinia jednostki, w jej skład weszło 111 okrętów podwodnych typów VIIB, VIIC oraz VIIC/41, w tym wiele najskuteczniejszych niemieckich jednostek podwodnych, jak U-47, czy U-48. Wizerunek prychającego byka, został oficjalnym emblematem flotylli, po zatopieniu U-47 Günthera Priena, gdy za emblemat flotylli przyjęto wymalowany 14 października 1939 roku w drodze powrotnej ze Scapa Flow wizerunek byka na kiosku U-47, celem upamiętnienia „byka ze Scapa Flow”. Jeszcze przed oficjalnym ogłoszeniem informacji o stracie okrętu, we flotylli wydano pisemny rozkaz, zgodnie z którym każdy okręt 7. Flotylli miał mieć umieszczony na kiosku wizerunek prychającego byka.


Język sangir

Język sangir, także: sangi, sangih, sangihé – język austronezyjski używany w prowincji Celebes Północny (Indonezja), na wyspach Sangir, których obszar rozciąga się od półwyspu Minahasa aż po południowy skrawek filipińskiej wyspy Mindanao. Należy do grupy języków filipińskich, na płaszczyźnie słownictwa wykazuje wpływy języka ternate i hiszpańskiego. Według danych "Ethnologue" posługuje się nim 255 tys. ludzi, przedstawicieli ludu Sangir (200 tys. w Indonezji, 55 tys. na Filipinach). Składa się z dziewięciu dialektów, z czego najbardziej istotny jest dialekt manganitu z wyspy , stosowany w edukacji i piśmiennictwie. Język ma swój słownik oraz opis gramatyczny. Do jego zapisu służy alfabet łaciński.


White Lines

White Lines – brytyjsko-hiszpański serial telewizyjny stworzony przez Álexa Pinę. Pierwszy sezon z 10 odcinkami został wyemitowany w serwisie Netflix 15 maja 2020.


Trująca

Trująca (Złoty Potok) – potok w województwie dolnośląskim, prawy dopływ Nysy Kłodzkiej mający ujście w Zalewie Paczkowskim.

W systemie gospodarki wodnej stanowi jednolitą część wód powierzchniowych Trująca o krajowym kodzie RW60004123529 i typie 4 (potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni). Na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski ma identyfikator 12352.


Biasieda

Biasieda (; , "Biesieda") – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Berezyna. W 2009 roku liczyła 12 mieszkańców.


Kadłubiszcza

Kadłubiszcza (; , "Kadłubiszcze") – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Berezyna. W 2009 roku liczyła 13 mieszkańców.


Język kensiu

Język kensiu, także: kenseu, kensieu, kensiw, mendi, monik, moniq, ngok pa, orang bukit, orang liar – język austroazjatycki używany w Malezji i Tajlandii, na terenie przygranicznym. Należy do grupy języków aslijskich. Według danych z 2015 r. posługuje się nim 250 osób. Dzieli się na szereg dialektów: ijoh (ijok), jarum, jeher (sakai tanjong of temongoh), kedah (quedah), plus, ulu selama, kensiu batu (batuq), kensiu siong (siong), kentaq nakil (nakil), maniq, bong. Jego użytkownicy władają także językiem malajskim. Dawniej do zapisu języka było stosowane pismo łacińskie bądź pismo tajskie, nie wykształcił on jednak powszechnego piśmiennictwa.


Halina Weinstein

Halina Weinstein (ur. 4 stycznia 1902 w Warszawie, zm. 1942 tamże) – polska esperantystka, poetka, pisarka i tłumaczka.


Język kamang

Język kamang, także: woisika, waisika, kamana-kamang – język transnowogwinejski z grupy alor-pantar, używany w indonezyjskiej prowincji Małe Wyspy Sundajskie Wschodnie, w centralnej części wyspy Alor. Według danych z 2011 r. posługuje się nim 6 tys. osób. Składa się z szeregu dialektów: manetaa, suboo, takailubui, tiee, moo, kamang; przypuszczalnie stanowi więcej niż jeden język. Nie wykształcił własnej tradycji piśmieniczej, istnieją jednak zbiory tekstów w tym języku. Został także sporządzony jego słownik.


Maładziejewa

Maładziejewa (; , "Mołodiejewo") – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Biarozki. W 2009 roku liczyła 13 mieszkańców.


Szklancy

Szklancy (; ) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Biarozki. W 2009 roku liczyła 30 mieszkańców.


Szylency

Szylency (; ) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Biarozki. W 2009 roku liczyła 11 mieszkańców.


Public Broadcasting Services

Public Broadcasting Services Ltd. (PBS) – maltański publiczny nadawca radiowo-telewizyjny z siedzibą w Piecie, niedaleko Valetty. PBS jest finansowany z dotacji rządowych i sprzedaży komercyjnego czasu antenowego. Czołowy kanał PBS, TVM, jest najczęściej oglądanym kanałem telewizyjnym na Malcie, a stacja radiowa Magic Malta cieszy się ogromną popularnością wśród słuchaczy lokalnych i turystów.

PBS jest członkiem Europejskiej Unii Nadawców, dwukrotnie zorganizował Konkursu Piosenki Eurowizji dla Dzieci: w 2014 i 2016.


Amparo Poch y Gascón

Amparo Poch y Gascón (ur. 15 października 1902 w Saragossie, zm. 15 kwietnia 1968 w Tuluzie) – hiszpańska lekarka, pisarka, poetka oraz aktywistka anarchistyczna i pacyfistyczna. Działała w czasie hiszpańskiej wojny domowej, a także w latach poprzedzających ją.

Współzałożycielka – razem z Lucíą Sánchez Saornil oraz Mercedes Comaposadą – Wolnych Kobiet i dyrektorka pomocy społecznej w Ministerstwie Zdrowia i Pomocy Społecznej mianowana przez Federica Montseny.

Obracała się także w kręgach pacyfistycznych. Poch y Gascón była współliderką, wraz ze swoim kolegą José Brocca, Liga Española de Refractarios a la Guerra. W czasie hiszpańskiej wojny domowej działała w Orden del Olivo (Zakon Gałązki Oliwnej), hiszpańskim ramieniu Międzynarodówki Oporu Wojennego, który pomagał ofiarom wojny.


Mercedes Comaposada

Mercedes Comaposada Guillén, również jako Mercedes Guillén (ur. 14 sierpnia 1901 w Barcelonie, zm. 11 lutego 1994 w Paryżu) – hiszpańska pedagożka, prawniczka, dziennikarka i anarchofeministka. Wraz z Lucíą Sánchez Saornil i Amparo Poch y Gascón była współzałożycielką wolnościowej organizacji kobiecej Wolne Kobiety. Brała udział w hiszpańskiej wojnie domowej w 1936.


Piotr Jasiński

Piotr Jasiński (ur. 1968) – profesor Politechniki Gdańskiej na Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki (ETI) w Katedrze Inżynierii Biomedycznej. Kierownik Laboratorium Materiałów Funkcjonalnych ETI.


Băzăvani

Băzăvani – wieś w Rumunii, w okręgu Gorj, w gminie Samarinești. W 2011 roku liczyła 98 mieszkańców.


Dwars door het Hageland 2021

Dwars door het Hageland 2021 – 17. edycja wyścigu kolarskiego Dwars door het Hageland, która odbyła się 5 czerwca 2021 na trasie o długości ponad 177 kilometrów pomiędzy miejscowościami Aarschot i Diest. Impreza kategorii 1.Pro była częścią UCI ProSeries 2021.


Ang Probinsyano

Ang Probinsyano – filipiński serial telewizyjny emitowany od 28 września 2015 przez stację ABS-CBN.


SM UC-53

SM UC-53 – niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, jedna z 64 zbudowanych jednostek typu "UC II". Zwodowany 27 lutego 1917 roku w stoczni Germaniawerft w Kilonii, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 5 kwietnia 1917 roku. Przebazowany na Morze Śródziemne został nominalnie wcielony w skład Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine pod nazwą U-95, pływając w składzie Flotylli Pola (a później II Flotylli Morza Śródziemnego). W czasie służby operacyjnej okręt odbył osiem patroli bojowych, w wyniku których zatonęło 48 statków o łącznej pojemności  BRT, zaś 12 statków o łącznej pojemności  BRT zostało uszkodzonych. SM UC-53 został samozatopiony 28 października 1918 roku nieopodal Poli.


Members Only

Members Only – amerykański kolektyw hip hopowy założony w Broward County na Florydzie w 2014 roku. Jest blisko związany z Very Rare, a członkowie obu kolektywów nazywają siebie VR All-Stars. Members Only był pierwotnie duetem pomiędzy XXXTentacion i Ski Mask the Slump God po spotkaniu i nawiązaniu znajomości w ośrodku dla nieletnich.


Women Hellas Verona

Women Hellas Verona (wł. Women Hellas Verona Società Sportiva Dilettantistica) – włoski klub piłki nożnej kobiet, mający siedzibę w mieście Werona, na północy kraju, grający od sezonu 2018/19 w rozgrywkach Serie A. Jest sekcją piłki nożnej kobiet w klubie Hellas Werona.


Fișici

Fișici – wieś w Rumunii, w okręgu Buzău, w gminie Bozioru. W 2011 roku liczyła 94 mieszkańców.


Dariusz Bogdał

Dariusz Bogdał (ur. 1961 we Wrocławiu) – polski chemik, profesor nauk chemicznych, profesor Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki i jej prorektor w kadencjach 2008–2012, 2012–2016 i 2020–2024.


Świstek pięciopalcy

Świstek pięciopalcy ("Leptodactylus pentadactylus") – gatunek płaza bezogonowego z rodziny Leptodactylidae dorastający do 18,5 cm. długości. Cechuje się zaokrąglonym pyskiem, a także dużymi oczami i dużą błoną bębenkową. Występuje w krajach Amazonii, gdzie zasiedla tereny znajdujące się w pobliżu bagien oraz wolno płynących strumieni. Osobniki dorosłe aktywne nocą, a młode za dnia. Świstek pięciopalcy cechuje się dobrą orientacją w terenie. Odżywia się głównie małymi kręgowcami. Do rozrodu dochodzi od maja do listopada, a samica składa ok. 1000 jaj w pienistym gnieździe stworzonym przez samca. Gatunek najmniejszej troski (LC) w związku z m.in. szerokim zasięgiem występowania oraz dużymi rozmiarami populacji.


Prosiak cętkowany

Prosiak cętkowany ("Hemisus guttatus") – gatunek płaza bezogonowego z rodziny Hemisotidae dorastający do 8,0 cm długości. Cechuje się małą spiczastą głową, a także spłaszczonym, utwardzonym pyskiem, którego używa do zagrzebywania się metodą „głowa najpierw”. Występuje endemicznie w Republice Południowej Afryki, gdzie zasiedla sawanny i użytki zielone. W skład jego diety wchodzą termity oraz dżdżownice. Rozmnaża się podczas opadów deszczu, a około 200 jaj składanych jest przez samicę w norze, w której następnie samica pozostaje do wyklucia kijanek. Gatunek bliski zagrożenia (NT) w związku z m.in. degradacją środowiska naturalnego oraz zmniejszaniem się zasięgu występowania.


Kuurne-Bruksela-Kuurne 2020

Kuurne-Bruksela-Kuurne 2020 – 72. edycja wyścigu kolarskiego Kuurne-Bruksela-Kuurne, która odbyła się 1 marca 2020 na trasie o długości 201 km pomiędzy miastem Kuurne i Brukselą. Wyścig był częścią UCI ProSeries 2020.


Serious Sam 4

Serious Sam 4 – strzelanka pierwszoosobowa wyprodukowana przez studio Croteam i wydana przez Devolver Digital. Jest częścią serii gier "Serious Sam" oraz prequelem do Serious Sam 3: BFE. Gra została zapowiedziana w kwietniu 2018 roku jako Serious Sam 4: Planet Badass i ma się ukazać 24 września 2020 roku na platformy Microsoft Windows oraz Google Stadia, a docelowo rok później również na PlayStation 4 oraz Xbox One.


70. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie odbył się w dniach 20 lutego-1 marca 2020 roku. Imprezę otworzył pokaz kanadyjskiego filmu "Mój rok z Salingerem" w reżyserii Philippe'a Falardeau. W konkursie głównym zaprezentowanych zostało 18 filmów pochodzących z 13 różnych krajów.

Jury pod przewodnictwem brytyjskiego aktora Jeremy'ego Ironsa przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotego Niedźwiedzia, irańskiemu filmowi "Zło nie istnieje" w reżyserii Mohammada Rasoulofa. Drugą nagrodę w konkursie głównym, Srebrnego Niedźwiedzia − Grand Prix Jury, przyznano amerykańskiemu obrazowi "Nigdy, rzadko, czasami, zawsze" w reżyserii Elizy Hittman.

Honorowego Złotego Niedźwiedzia za całokształt twórczości odebrała brytyjska aktorka Helen Mirren.


Vyšné Šiprúnske sedlo

Vyšné Šiprúnske sedlo (ok. 1360 m) – przełęcz między dwoma wierzchołkami Šiprúnia (1461 m) w Wielkiej Fatrze na Słowacji. Taką nazwę nosi też skrzyżowanie szlaków turystycznych znajdujące się nieco poniżej, na północnych stokach przełęczy.

Przełęcz znajduje się na wysokości około 1360 m i jej rejon jest trawiasty. Jest to pasterska hala Maďarovo ciągnąca się aż po południowy szczyt Šiprúnia. Pokrywa cała północne stoki przełęczy opadające do Čutkovskiej doliny. Stoki południowe są trawiaste tylko w górnej części, niżej porośnięte lasem. Spływa z nich źródłowy ciek Matejkovskiego potoku.


Pažeimenė

Pažeimenė − wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Podbrodzie. W 2011 roku liczyła 14 mieszkańców.

znajduje się w jednostce administracyjnej


10 Najbardziej Poszukiwanych Przestępców – program publiczny Federalnego Biura Śledczego Stanów Zjednoczonych (FBI) prowadzony przy współpracy z mediami od 14 marca 1950. Polega on na informowaniu społeczeństwa o szczególnie niebezpiecznych przestępcach, którzy przebywają na wolności, w celu ostrzeżenia ludności cywilnej przed niebezpieczeństwem i zachęcenia do przekazywania FBI informacji, które mogą pomóc w poszukiwanych. Za udzielanie informacji przewidywane są nagrody pieniężne minimum 100 000 dolarów amerykańskich. W ramach programu publikowana jest lista dziesięciu przestępców oficjalnie uważanych przez FBI za najbardziej niebezpiecznych.


G20 Schools

G20 Schools – nieformalne międzynarodowe stowarzyszenie innowacyjnych średnich szkół społecznych (ang. "independent secondary schools"), znane jako "G20 Schools" lub "G30 Schools", założone w 2006 roku przez Anthony Seldona, dyrektora "Wellington College" (Crowthorne, Berkshire, UK) i Davida Wylde’a z "St. Andrew’s College" (Grahamstown, RPA). O przyjęciu do grupy decyduje reputacja szkoły i jej lidera.

Pierwsze spotkanie odbyło się w marcu 2006 roku, gdy liczba członków przekroczyła 20. Do stowarzyszenia należy ok. 50 szkół z ok. 20 krajów, w tym 6 z Australii, po 5 z Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, 4 z Południowej Afryki, 3 z Indii. Nowi członkowie mogą wstąpić do grupy wyłącznie na zaproszenie, po głosowaniu aktualnych członków. Celem stowarzyszenia jest wymiana doświadczeń i nawiązywanie kontaktów. Realizacji tych celów sprzyja organizacja corocznych kilkudniowych konferencji z udziałem dyrektorów, które odbywają się w różnych szkołach należących do grupy. Były to w latach 2006–2016:

* 2006 – "Wellington College", Berkshire, Wielka Brytania
* 2007 – "St. Andrew’s College" i "Diocesan College", Kapsztad, Południowa Afryka
* 2008 – "King’s Academy", Madaba, Jordania
* 2009 – "Harvard-Westlake School", Los Angeles County, Kalifornia, Stany Zjednoczone
* 2010 – "The King’s School, Parramatta", Sydney, Australia
* 2011 – "International School of Geneva", Genewa, Szwajcaria
* 2012 – "Phillips Exeter Academy" (PEA, „Exeter”),Exeter (New Hampshire) i "Buckingham Browne & Nichols School" (BB&N), Cambridge (Massachusetts), USA
* 2013 – "Daly College", Indore, Indie
* 2014 – "Markham College", Lima, Peru
* 2015 – "Wellington College" (Berkshire), "Marlborough College" (Marlborough, Wiltshire) i "Stowe School" Stowe (Buckinghamshire), Wielka Brytania
* 2016 – "High School Affiliated to Renmin University of China" (Pekin) i "Chinese International School" (Hongkong), Chiny
Uczestnicy pięciodniowej konferencji, zorganizowanej w Hongkongu i Pekinie (2016), wysłuchali m.in. wystąpienia wiceministra edukacji (Hao Ping), dotyczącego realizacji dwunastego pięcioletniego planu, skoncentrowanego na problemach równości płci w szkołach i na podnoszeniu jakości nauczania, zwłaszcza edukacji 22 milionów dzieci na obszarach wiejskich, które są pozostawiane przez rodziców emigrujących do miast w poszukiwaniu pracy. Wiceprzewodniczący Pekińskiej Miejskiej Komisji ds. Edukacji omówił zakres starań o modernizację szkół, które obejmują promowanie internacjonalizmu, interaktywną pedagogikę ukierunkowaną na uczniów (nauczyciele „bardziej przypominający trenerów niż sędziów”) – stopniowe zastępowanie systemu konfucjańskiego przez metody uczenia, które pozwalają ujawnić potencjał każdego ucznia. Jack Ma, założyciel Alibaba Group, a wcześniej nauczyciel z Hangzhou, opowiedział się za odrzuceniem egzaminacyjnego systemu ocen osiągnięć uczniów i KPI dla szkół. Zasugerował, że w czasie ocen uczniów i szkół powinny być brane pod uwagę przede wszystkim: praca zespołowa, filantropia, kultura i sport. Delegaci na konferencję G20 School entuzjastycznie przyjęli jego plany, dotyczące szkoleń dyrektorów szkół wiejskich w Chinach (kształcą ok. 40 mln dzieci).

W czasie konferencji przypominano, że według chińskiej mitologii istnieją trzy kluczowe etapy ewolucji, zmierzającej do świata pełnego słońca: I – ludzie zostają odkryci i uwolnieni od nadzoru Bogów; II – kobiety zostają odkryte i uwolnione od męskiej dominacji; III – dzieci zostają odkryte i uwolnione od uzależnienia od dorosłych. Wyrażano nadzieję, że rozpoczęła się trzecia faza tej ewolucji.

W latach 2017–2019 konferencje były nadal organizowane i jest planowana kontynuacja działalności z użyciem nazwy G30:
* 2017 – Brookhouse School, Lang’ata, Kenia
* 2018 – Carey Baptist Grammar School, Melbourne, Australia
* 2019 – Appleby College, Oakville, Ontario, Kanada
* 2020 – Schule Schloss Salem, Salem (Badenia-Wirtembergia), Niemcy


(Là) où je pars

(Là) où je pars – debiutancki album studyjny Emmanuela Moire, wydany 13 listopada 2006 przez wytwórnię płytową Warner Music France.

Wersja podstawowa albumu zawiera 11 utworów, a także utwory „Le sourire” oraz „Si c’était ca la vie” nagrane w wersjach akustycznych.

Producentem wykonawczym albumu był Jef Cahours de Virgile. Za mastering albumu odpowiedzialny był Raphaël Jonin, a za miksowanie Pete Schwier oraz Charles Mendiant. Reżyserem albumu był Pierre Jaconelli. Okładkę graficzną oraz fotografie wykonywał Greg Soussan.

Wydawnictwo notowane było na 34. miejscu walońskiego zestawienia sprzedaży Ultratop 50 Albums w Belgii, 8. pozycji na tworzonej przez Syndicat national de l’édition phonographique liście albumów we Francji, a także 94. pozycji w zestawieniu Alben Top 100 w Szwajcarii. Album uzyskał status złotej płyty we Francji.


Brandon Clarke

__BEZSPISU__

Brandon Clarke (ur. 19 września 1996 w Vancouver) – kanadyjski koszykarz, występujący na pozycji silnego skrzydłowego, aktualnie zawodnik Memphis Grizzlies.


Pałac prezydencki w Duszanbe

Pałac prezydencki w Duszanbe (tadż. Қасри Миллат, również pod nazwą Pałac Narodów) – neoklasycystyczny czterokondygnacyjny budynek w centrum Duszanbe, stolicy Tadżykistanu, zaprojektowany i wybudowany przez firmę Codest International.

Jest oficjalną siedzibą administracji rządowej oraz rezydencją prezydenta Tadżykistanu, w której przyjmuje on szefów rządów oraz głowy państw przebywających w kraju podczas oficjalnych wizyt. Pałac jest częścią kompleksu, który obejmuje Plac Flag, Park Rudaki, Muzeum Narodowe i kilka innych budynków. Naprzeciwko gmachu parlamentu znajduje się natomiast Biblioteka Narodowa Tadżykistanu. Cały kompleks zajmuje powierzchnię ponad 9 ha, a jego budowa trwała kilka lat. Koszty jego budowy wycenia się na około 300 milionów dolarów. By pałac mógł powstać, wyburzono część XIX-wiecznej synagogi oraz wysiedlono kilkaset rodzin. Budowla przykryta jest złotą kopułą, ozdobiona przyciemnianymi oknami i 64 doryckimi kolumnami.

Pałac przedstawiono graficznie na rewersie banknotu o nominale 500 somoni. Zbudowano go na cześć Ismaila I Samanidy, tadżyckiego władcy z dynastii Samanidów.


Okja

Okja (hangul: 옥자, MOCT: "Ok-ja") – południowokoreańsko-amerykański film przygodowy z 2017 roku w reżyserii Bonga Joon-ho o dziewczynie hodującej zmodyfikowaną superświnię, film platformy Netflix.

Film miał swoją premierę 19 maja 2017 w konkursie głównym na 70. MFF w Cannes. Obraz otrzymał Nagrodę Koreańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych w 2017 roku.


Włoska Federacja Anarchistyczna

Włoska Federacja Anarchistyczna, wł. "Federazione Anarchica Italiana, FAI" – działająca na terenie Włoch federacja autonomicznych grup anarchistycznych, istniejąca od 1945. Należy do Międzynarodówki Federacji Anarchistycznych.


Stadion Širůch

Stadion Širůch – stadion piłkarski w Starém Městě, w Czechach. Został otwarty w 1931 roku. Może pomieścić 4700 widzów.

Stadion został otwarty w 1931 roku. Obiekt wybudowały wspólnymi siłami kluby SK Staré Město oraz Rudá hvězda Staré Město. W 1999 roku stadion był jedną z aren Mistrzostw Europy U-16. Rozegrano na nim dwa spotkania fazy grupowej turnieju. W 2000 roku klub piłkarski ze Starégo Města wywalczył historyczny awans do I ligi, po czym połączył się z zespołem Slovácká Slavia z sąsiedniego Uherskégo Hradišta, tworząc 1. FC Synot (od 2004 roku jako 1. FC Slovácko). Początkowo nowy klub rozgrywał swoje spotkania na stadionie Širůch (odbywały się na nim zarówno spotkania 1. FC Synot w I lidze czeskiej, jak i w Pucharze Intertoto), jednak po otwarciu w październiku 2003 roku nowego stadionu w Uherskim Hradišciu zespół przeniósł się na nowy obiekt w sąsiednim mieście.


Socket sTRX4

Socket sTRX4 – gniazdo procesorów typu LGA firmy АМD, następca Socketu TR4. Zostało zaprojektowane dla 3. generacji procesorów Ryzen Threadripper.

Posiada 4094 piny, tak jak jego poprzednik – gniazdo TR4, ale nie jest z nim kompatybilne.


Marcin Drąg

Marcin Drąg (ur. 30 lipca 1975 w Świdnicy) – polski chemik, profesor nauk chemicznych, nauczyciel akademicki Politechniki Wrocławskiej, laureat nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.


Jeżyk, niedźwiadek i gwiazdy

Jeżyk, niedźwiadek i gwiazdy (ros. Если падают звёзды…) – radziecki krótkometrażowy film animowany z 1978 roku w reżyserii Ałły Graczowej powstały na podstawie bajki Siergieja Kozłowa.


Zamach na Martina Luthera Kinga

Zamach na Martina Luthera Kinga – wydarzenie w historii Stanów Zjednoczonych, mające miejsce 4 kwietnia 1968 roku w Memphis, w wyniku którego zginął laureat Pokojowej Nagrody Nobla, pastor Martin Luther King. Sprawcą zamachu był James Earl Ray.


Jadwiga Apostoł

Jadwiga Apostoł-Staniszewska (ur. 22 grudnia 1913 w Nowym Targu, zm. 2 lutego 1990 tamże) – polska nauczycielka, działaczka podziemia niepodległościowego podczas II wojny światowej, więźniarka niemieckich obozów koncentracyjnych w Auschwitz, Malchow i Lipsku. W okresie powojennym pisarka.


Lech Borowiec

Lech Borowiec (ur. 24 listopada 1952) – polski zoolog, dr hab., profesor zwyczajny Instytutu Zoologicznego, oraz Katedry Bioróżnorodności i Taksonomii Ewolucyjnej Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego.


Wu Assassins

Wu Assassins – amerykański internetowy serial (dramat fantastyczny, sztuki walki), którego twórcami są John Wirth i Tony Krantz. Wszystkie 10 odcinków pierwszej serii zostało udostępnionych 8 sierpnia 2019 roku na platformie Netflix.

Serial opowiada o Kaiu Jinie, szefie kuchni, który jest ostatni z klanu triady i ma chronić tajemniczych mocy.


Gubernator Nowego Jorku

Gubernator Nowego Jorku – szef rządu, sprawujący najwyższą władzę wykonawczą w stanie Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych na mocy konstytucji Nowego Jorku, i zwierzchnik stanowych sił zbrojnych. Jest wybierany w wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję.


Peter Lindbergh

Peter Lindbergh (ur. 23 listopada 1944 w Lesznie, zm. 3 września 2019 w Paryżu) – niemiecki fotograf i reżyser filmów dokumentalnych. Na początku lat 90. pracował jako fotograf mody dla magazynu „Vogue”, fotografując takie supermodelki jak Linda Evangelista, Naomi Campbell, Tatjana Patitz, Cindy Crawford i Christy Turlington. Był twórcą trzech kalendarzy Pirelli – w 1996, 2002 i 2017.

Lindbergh (prawdziwe nazwisko: Brodbeck) urodził się w okupowanym przez nazistów Lesznie w rodzinie niemieckiej. Dzieciństwo spędził w Duisburgu, a po maturze zdał na Uniwersytet Sztuk Pięknych w Berlinie. Podczas studiów podróżował po świecie – od francuskiej Prowansji po Maroko. Naukę ukończył w Krefeld.

W latach 70. mieszkał w Düsseldorfie, kiedy dołączył do zespołu fotografów, związanego z magazynem „Stern” – Helmuta Newtona, Hansa Feurera i Guya Bordina.

Współpracował z takimi czasopismami jak: „Vogue”, „Vanity Fair”, „Harper’s Bazaar” i „The New Yorker”.

Sfotografował aktywistki, w tym Jane Fondę, Yarę Shahidi, Gretę Thunberg i Adwoę Aboah do wydania „Forces for Change” redagowanego przez księżną Sussexu.

Zrealizował sesje zdjęciowe z takimi aktorkami jak Cate Blanchett, Helen Mirren czy Kate Winslet, a także z polskim aktorem, Tomaszem Kotem. Ostatnie fotografie wykonał dla brytyjskiej edycji „Vogue’a”. Wykonał zdjęcia promujące albumy muzyczne, m.in. "Foreign Affair" Tiny Turner (1989), "The Globe Sessions" Sheryl Crow (1998) oraz "I Am... Sasha Fierce" Beyoncé Knowles (2008).


Michalina Frenkiel-Niwińska

Michalina Frenkiel-Niwińska (ur. 29 września 1868 w Przepiórowie, zm. 10 marca 1927 w Warszawie) – polska śpiewaczka operowa, mezzosopran.

Córka Aleksandra i Marii z Niwińskich, siostra Mieczysława.

Uczyła się śpiewu w szkole prowadzonej przez Adelinę Paschalis-Souvestre w Dreźnie. Debiutowała we Lwowie w 1887. Po występie 15 grudnia 1888 w partii Azuceny w Trubadurze została zaangażowana do zespołu opery lwowskiej.

W 1892 przez sześć miesięcy śpiewała w Kijowie, a następnie w 1894 w Petersburgu, w 1895 w Warszawie, Moskwie i Dreźnie. Od 22 stycznia 1898 należała do zespołu opery Warszawskich Teatrów Rządowych śpiewając w Teatrze Wielkim aż do emerytury w 1923.


69. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie odbył się w dniach 7-17 lutego 2019 roku. Imprezę otworzył pokaz duńskiego filmu "Uprzejmość nieznajomych" w reżyserii Lone Scherfig. W konkursie głównym zaprezentowanych zostało 16 filmów pochodzących z 14 różnych krajów.

Jury pod przewodnictwem francuskiej aktorki Juliette Binoche przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotego Niedźwiedzia, izraelskiemu filmowi "Synonimy" w reżyserii Nadava Lapida. Drugą nagrodę w konkursie głównym, Srebrnego Niedźwiedzia − Grand Prix Jury, przyznano francuskiemu obrazowi "Dzięki Bogu" w reżyserii François Ozona.

Honorowego Złotego Niedźwiedzia za całokształt twórczości odebrała brytyjska aktorka Charlotte Rampling.


Control Machete

Control Machete – meksykańska grupa hip-hopowa, założona w Monterrey w 1996 roku. Grupę tworzą DJ Toy, Fermin IV i Pato Machete.


Ciąg dalszy Kłamcy

Ciąg dalszy Kłamcy (fr. "La Suite du Menteur") – komedia Pierre’a Corneille’a wystawiona w sezonie 1643/1644, stanowiąca kontynuację "Kłamcy", oparta na komedii Lopego de Vegi.


31. ceremonia wręczenia Europejskich Nagród Filmowych odbyła się 15 grudnia 2018 roku w Sewilli. Nominacje do nagród zostały ogłoszone 11 listopada 2018.


BAP Tiburón

BAP Tiburón – peruwiański okręt podwodny z okresu zimnej wojny, jedna z czterech jednostek typu "Lobo". Zwodowany 27 października 1953 roku w amerykańskiej stoczni Electric Boat w Groton, został przyjęty do służby w Marina de Guerra del Perú 20 lutego 1954 roku. Okręt otrzymał numer taktyczny S-42. W 1960 roku nazwę jednostki zmieniono na „Abtao”. Wielokrotnie modernizowany okręt został skreślony z listy floty w maju 1999 roku, a od 2000 roku pełni funkcję muzeum.