Szansa na sukces

Szansa na sukces – polski program telewizyjny typu talent show prowadzony przez Wojciecha Manna (1993–2012), następnie przez Artura Orzecha (2019–2021), a potem przez Marka Sierockiego (od 2021) i emitowany na antenie TVP2 od 14 listopada 1993 do 29 kwietnia 2012 oraz ponownie od 7 kwietnia 2019. Głównym pomysłodawcą programu jest Elżbieta Skrętkowska.


Język griko

Język griko – język ojczysty Greków zamieszkujących Kalabrię i Apulię we Włoszech (Italogreków). Jest uważany niekiedy za dialekt języka nowogreckiego, wywodzi się jednak bezpośrednio z dialektu doryckiego greki klasycznej. Przez wieki pozostawał pod silnym wpływem łaciny, a później języka włoskiego, wciąż jest jednak w dużym stopniu zrozumiały dla użytkowników współczesnej greki.

Na używaną przez Italogreków odmianę greki zwaną "grico" ("griko") składają się dwa dialekty, "griko-bovese" ("griko-calabro") i "griko salentino", używane w obu enklawach. Jest ona zapisywana alfabetem łacińskim. Lokalne władze nie czynią przeszkód w oficjalnym użyciu tego języka. Pod koniec XX wieku środowiska akademickie południowych Włoch usiłowały ożywić kulturę italogrecką poprzez naukę "grico" w szkołach i na kursach, wydawanie czasopism i kontakty z Grecją, jednak wśród młodego pokolenia asymilacja wydaje się całkowita.

Z rodzin mówiących w "griko" pochodzili biskup Barlaam z Kalabrii i przyjaciel Petrarki Leontius Pilatus.


Iptables

iptables – program sterujący filtrem pakietów (głównie używanym jako zapora sieciowa bądź NAT) opracowany dla systemu operacyjnego Linux. Autor Rusty Russell napisał pierwszą wersję w 1998 roku w języku C. Program może być używany jako filtr pakietów, bądź tzw. stanowa zapora dla systemów Linux z jądrem począwszy od serii 2.4.x, kontrolujący połączenia wchodzące i wychodzące do sieci komputerowej lub stacji roboczej. Wymaga jądra skompilowanego z modułem ip_tables.

Iptables wymaga uprawnień roota do uruchomienia. W większości dystrybucji linuksowych iptables jest instalowane w katalogu /usr/sbin/iptables, jednakże w niektórych z nich można go znaleźć w /sbin/iptables.


Czerwoniec

Czerwoniec (ros. "червонец") – nazwa kategorii monet w Rosji i ZSRR, wywodząca się od polskiego czerwonego złotego.

Do XVIII wieku nazywano tak w Rosji wszystkie zagraniczne złote monety. Czerwońcami powszechnie nazywano bite od 1712 do 1797 monety złote o wadze zbliżonej do dukata. W 1923 wybito okolicznościowe monety złote o wadze 8,6 g na awersie których pojawiło się słowo "czerwoniec". Była także kolejna emisja takich monet w 1924 roku (z datą "1925"), jednak nie wiadomo, czy znalazły się one w obiegu. Emisję tych monet jako kolekcjonerskich kontynuowano w latach 1975-1982.

Czerwoniec to także nazwa wyższych nominałów waluty będącej w latach 1922–1937 w obiegu w ZSRR.

znajduje się we współczesnej jednostce administracyjnej


Diabetologia

Diabetologia – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem cukrzycy i jej powikłań, a także innych schorzeń związanych z zaburzeniami homeostazy glikemii. W Polsce specjalizacja z diabetologii jest możliwa do uzyskania po wcześniejszym uzyskaniu specjalizacji z zakresu chorób wewnętrznych lub pediatrii. Specjalizacja trwa 2 lata. Konsultantem krajowym diabetologii od 27 czerwca 2019 jest prof. dr hab. Krzysztof Strojek. Diagnostyką i leczeniem cukrzycy u dzieci zajmuje się specjalizacja endokrynologia i diabetologia dziecięca, której konsultantem krajowym od 21 czerwca 2018 jest prof. dr hab. Mieczysław Walczak.


Donatello

Donatello, właściwie "Donato di Niccolò di Betto Bardi" (ur. ok. 1386 we Florencji, zm. 13 grudnia 1466 tamże) – rzeźbiarz włoskiego renesansu.

Działał we Florencji, Padwie i Sienie. Kształcił się i początkowo pracował u Lorenzo Ghibertiego, obok którego jest twórcą renesansowego stylu w rzeźbie. W okresie 1404-1407 pracował w warsztacie Ghibertiego we Florencji. W latach 1430-1433 w Rzymie studiował rzeźbę antyczną, 1443-1453 w Padwie. Wykonał rzeźby dla katedry florenckiej: posągi Dawida (1408/1409) i św. Jana Ewangelisty (1408-15), figury na fasadę kościoła Orsanmichele (słynny "św. Jerzy", ok. 1416). W Padwie stworzył pomnik kondotiera weneckiego, Erasmo da Narni, zw. Gattamelata (1447) – pierwszy pomnik konny od czasów antyku.

Donatello miał przełomowe znaczenie dla rozwoju rzeźby renesansowej i uwolnienia się jej od wpływów gotyku. Jako pierwszy nawiązał do antyku, stworzył typ renesansowego nagrobka, jako pierwszy wskrzesił akt (Dawid).

Jego dojrzałe prace cechuje swobodny układ postaci, portretowe traktowanie głów, opanowanie perspektywy, wyczucie ruchu i umiejętna kompozycja. Późne prace Donatella cechuje dynamizm, wnikliwość w oddaniu psychiki i naturalizm w przedstawianiu ekspresji. Wychodzi od detalu po ogólne opracowanie.

Był nauczycielem florenckiego malarza i rzeźbiarza Andrei del Verrocchio.


Diecezja

Diecezja (pot. biskupstwo) – jednostka administracyjna w kościołach chrześcijańskich podległa biskupowi.

W prawie Kościoła rzymskokatolickiego jest określana jako podstawowa forma kościoła partykularnego, w których istnieje i z których składa się jeden Kościół katolicki. Jest zarządzana przez biskupa diecezjalnego, którego w zarządzaniu wspierają: kuria, synod, kapituła katedralna, konsultorzy, rada kapłańska i rada duszpasterska.

W Kościołach wschodnich odpowiednikiem diecezji jest eparchia.


Schizofrenia paranoidalna

Schizofrenia paranoidalna – typ schizofrenii, w przebiegu której dominującymi objawami choroby są objawy pozytywne (urojenia oraz halucynacje); objawy negatywne, katatoniczne oraz zaburzenia myślenia nie są zbyt wyraźne lub w ogóle nie występują.

Urojenia w tym typie schizofrenii często mają charakter paranoidalny; halucynacjami, które w szczególności pojawiają się w obrazie klinicznym, są omamy słuchowe; nie występują zaburzenia afektu, woli i mowy lub pozostają one niezbyt widoczne.

Urojeniami, jakie mogą pojawić się w tym typie schizofrenii, są urojenia wielkościowe, jednak częściej występują prześladowcze, odnoszące, odsłonięcia, nasyłania i wykradania myśli.

Rokowanie jest przeważnie lepsze niż w przypadku innych typów schizofrenii, a zachorowanie pojawia się z reguły w wieku późniejszym.


DOS

DOS (od ) – pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny w mikrokomputerach lat osiemdziesiątych, zawierający między innymi rozszerzenia programowe procedur sprzętowych BIOS-u oraz interpreter poleceń. Dla DOS zapożyczono i rozwinięto niektóre elementy z systemów klasy CP/M.

W komputerach osobistych DOS nie ma wbudowanych mechanizmów ochrony pamięci (nie istnieją mechanizmy ochrony pamięci w trybie rzeczywistym procesora x86, w którym pracuje DOS) – z tego względu nie jest systemem bezpiecznym dla danych i procesów wymuszanych sztucznie wielopotokowo lub sieciowo. W zamyśle był to jednowątkowy system operacyjny i nie przewidywano w nim uruchamiania więcej niż jednego procesu (programu) jednocześnie. Była jednak możliwość uruchamiana programów w tle, np. do obsługi urządzeń.

Programy DOSowe mogą być uruchamiane w systemie Windows, OS/2, Linux (poprzez program DOSBox lub DOSemu). Istnieją obecnie darmowe implementacje tego systemu, na przykład FreeDOS. Ponieważ od systemu Windows XP programy DOS-owe są uruchamiane na tak zwanej wirtualnej maszynie DOS-owej (VDM), która nie pozwala na bezpośredni dostęp programu do sprzętu i posiada jeszcze inne ograniczenia, to działają wyłącznie te, które takich odwołań nie wykonują i nie ingerują zbytnio w system. Do nich należą głównie programy użytkowe, przykładowo edytory tekstu, i bazy danych.

Ważniejsze systemy tej klasy:
* dla komputerów Commodore 64
* dla ośmiobitowych komputerów Atari – Atari DOS, SuperDOS, SpartaDOS, MyDOS i inne
* dla komputerów Amiga – AmigaDOS
* dla komputerów Robotron – UDOS
* dla komputerów klasy IBM-PC
** QDOS, 86-DOS – pierwowzór systemu MS-DOS
** PC-DOS firmy IBM
** MS-DOS firmy Microsoft
** DR-DOS firmy Digital Research
** FreeDOS – wolne oprogramowanie do bezpłatnego pobrania
** PTS-DOS rosyjskiej firmy PhysTechSoft
** ROM-DOS – zaprojektowany do używania w systemach wbudowanych
** OpenDOS – darmowy do zastosowań niekomercyjnych

Nazwę DOS nosiły też od lat sześćdziesiątych systemy niezwiązane technicznie z późniejszym DOS-em dla komputerów x86, na przykład:
* DOS/360 – dla komputerów IBM Systemu 360
* DOS/VSE – dla komputerów IBM Systemu 370 i 390.


Kolumna Zygmunta III Wazy

Kolumna Zygmunta III Wazy – pomnik króla Zygmunta III Wazy znajdujący się na placu Zamkowym w Warszawie. Monument został wzniesiony w latach 1643–1644 z fundacji Władysława IV Wazy według projektu Augustyna Locciego i Constantino Tencalli.

Pomnik był restaurowany w latach 1885–1887 i 1929–1931. Został zniszczony przez Niemców we wrześniu 1944 i zrekonstruowany w latach 1948–1949.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Stonehenge

Stonehenge – jedna z najsłynniejszych europejskich budowli megalitycznych, pochodząca z epok neolitu i brązu. Kromlech ten położony jest w odległości 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii. Najprawdopodobniej związany był z kultem Księżyca i Słońca. Księżyc mógł symbolizować tutaj kobietę (biorąc pod uwagę jej menstruację), Słońce – mężczyznę. Składa się z wałów ziemnych otaczających duży zespół stojących kamieni. Obiekt od 1986 roku jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO wraz z Avebury oraz innymi okolicznymi stanowiskami neolitycznymi. Stonehenge ma status Scheduled Ancient Monument od 1882 roku, kiedy wprowadzono pierwszą legislację w celu ochrony historycznych zabytków w Wielkiej Brytanii. Właścicielem Stonehenge jest Korona Brytyjska, a zarządza nim organizacja English Heritage.

Obecny wygląd zabytku jest wynikiem prac renowacyjnych i rekonstrukcyjnych wykonanych w XX wieku.


Oliver Mowat

Oliver Mowat (ur. 22 lipca 1820, zm. 19 kwietnia 1903 w Toronto) – kanadyjski polityk II poł. XIX w., premier prowincji Ontario, uczestnik konferencji w Québecu. Zaliczany jest do grona Ojców Konfederacji.

Choć Mowat był z przekonań konserwatystą, nieufność wobec Johna Macdonalda, a w szczególności George'a-Étienne Cartiera, skierowała go w stronę reformistów. W latach 1858-1864 był deputowanym do parlamentu i członkiem gabinetu Browna-Doriona, oraz ministrem poczty w gabinecie Macdonalda-Doriona. W 1864 był współautorem raportu Browna, proponującego zmiany konstytucyjne w prowincji, który stał się podstawą dyskusji na temat konfederacji. W 1872 został premierem prowincji Ontario. W 1896 został senatorem, a 1897 gubernatorem porucznikiem Ontario.


Orogeneza hercyńska

Orogeneza hercyńska (orogeneza waryscyjska) – okres intensywnych ruchów górotwórczych zachodzących w paleozoiku, pomiędzy późnym sylurem a końcem permu. W ich wyniku powstały góry określane mianem hercynidów (waryscydów).

W orogenezie hercyńskiej wydziela się poszczególne fazy górotwórcze. Są to:
* faza palatynacka – perm/trias
* faza saalska – perm
* faza asturyjska – karbon górny
* faza kruszcogórska – karbon górny
* faza sudecka – karbon górny
* faza bretońska – karbon dolny
* faza liguryjska – dewon dolny
* faza eryjska – dewon dolny
* faza ardeńska – dewon dolny
* faza krakowska – sylur.

W Europie objęta nimi została głównie część środkowa: (Irlandia, Walia, Ardeny, środkowe Niemcy, Masyw Czeski), a główna faza miała miejsce na przełomie karbonu wczesnego i późnego (z wyjątkiem Uralu).

W Polsce w orogenezie hercyńskiej zostały ukształtowane Sudety i Góry Świętokrzyskie oraz głębokie podłoże Niżu Polskiego – monokliny przedsudeckiej i monokliny śląsko-krakowskiej.

Błędne jest określanie współczesnych pasm górskich jako powstałych w orogenezie waryscyjskiej (czy kaledońskiej), ponieważ wszystkie obecne góry powstały (zostały wypiętrzone, tworząc morfologiczne wyniesienie) w orogenezie alpejskiej. W czasie orogenezy hercyńskiej doszło do powstania gór, jednak po permie uległy one całkowitej erozji i zrównaniu. W czasie orogenezy alpejskiej, utwory sfałdowane i ewentualnie zmetamorfizowane wcześniej, zostały po raz drugi wydźwignięte jako góry zrębowe. Do tak ukształtowanych gór, sfałdowanych w orogenezie hercyńskiej, a wyniesionych powtórnie w orogenezie alpejskiej należą:
* Europa:
** Wogezy
** Rudawy
** Schwarzwald
** Harz
** Sudety
** Masyw Centralny
** Góry Kantabryjskie
** Góry Iberyjskie
** Rodopy
** Ural
* Azja:
**Tienszan
**Góry Czerskiego
* Ameryka Północna:
** Appalachy
* Afryka:
** Góry Smocze
** Góry Przylądkowe
* Australia:
** Wielkie Góry Wododziałowe
** Góry Macdonnella.


Era materii

Era materii – pojęcie stosowane w kosmologii dla określenie fazy rozwoju Wszechświata. Na podstawie kosmologicznego modelu rozszerzającego się Wszechświata przyjmuje się, że era materii rozpoczęła się około 100 000 lat po Wielkim Wybuchu po tym, jak pod koniec ery promieniowania materia stała się przezroczysta dla promieniowania (powstało reliktowe promieniowanie tła) oraz nastąpiła rekombinacja, czyli wychwyt elektronów przez protony i jądra lekkich pierwiastków, przede wszystkim helu. Głównymi składnikami materii stały się atomy wodoru i helu, stanowiące około 35% pierwotnej materii. Materia rozłożyła się mniej więcej równomiernie. Jednak przypadkowe fluktuacje gęstości stały się źródłami silniejszego przyciągania grawitacyjnego (mechanizm grawitacyjnej niestabilności), co zapoczątkowało proces powstawania galaktyk i gromad galaktyk. Pierwsza część tego etapu określana jest często mianem wieków ciemnych. Później, gdy główną formą występowania materii stają się galaktyki, mówi się o rozpoczęciu ery galaktycznej, w niektórych źródłach nazywanej także erą ciemnej energii lub erą gwiazdową.


Gubernia

Gubernia (ros. "губерния") – jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Imperium Rosyjskim w tym i w krajach będących w jej składzie m.in.: w Wielkim Księstwie Finlandii i Królestwie Polskim.

Jednostka administracyjna została wprowadzona przez cara Piotra I. Na gubernie podzielone były również ziemie zabrane - terytoria Rzeczypospolitej wcielone do Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów Polski (1772-1795). Po klęsce powstania listopadowego w Królestwie Polskim w ramach rusyfikacji ustroju dotychczasowych osiem województw zostało w 1837 zastąpionych przez gubernie. Gubernie zniesione zostały po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918. Na terytorium RFSRR i ZSRR istniały do 1929, gdy zostały zastąpione przez obwody.

Gubernią zarządzał gubernator mianowany przez cara. Gubernie były niekiedy zgrupowane generał-gubernatorstwa (Królestwo Polskie np. tworzyło jako całość generał-gubernatorstwo warszawskie złożone z 10 guberni). Na ziemiach zabranych funkcjonowały; generał-gubernatorstwo kijowskie i generał-gubernatorstwo wileńskie. Niższymi jednostkami podziału administracyjnego były: gmina, powiat i obwód (zniesiony w wyniku kolejnych reform administracyjnych).

Podział Królestwa Polskiego (Kraju Nadwiślańskiego) na gubernie z 1914 roku:

# warszawska
# płocka
# kielecka
# radomska
# piotrkowska
# kaliska
# suwalska
# łomżyńska
# lubelska
# chełmska (utworzona w 1912 roku ze wschodniej części guberni siedleckiej i lubelskiej, następnie wcielona do generał-gubernatorstwa kijowskiego)

Gubernie na terenach Rzeczypospolitej wcielonych przez Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów 1772-1795 (Ziemie zabrane) (stan na 1914):

; Generał-gubernatorstwo wileńskie

* wileńska
* kowieńska
* grodzieńska (wraz z tzw. obwodem białostockim)
* kurlandzka
* mińska
* mohylewska
* witebska

; Generał-gubernatorstwo kijowskie

* kijowska
* wołyńska
* podolska


Dywizjon

Dywizjon (dawniej – nazwa skrócona dyon) – pododdział wojska, w artylerii, kawalerii, taborach – równorzędna batalionowi innych rodzajów wojsk.
# W wojskach rakietowych i artylerii wojsk lądowych – zasadniczy pododdział ogniowy i taktyczny (np. dywizjon artylerii, składający się z dowództwa, kilku baterii dział jednego lub różnych kalibrów); dywizjony mogą być samodzielne lub wchodzić w skład oddziałów, a podczas działań – w skład grup artylerii.
# W wojskach obrony przeciwlotniczej sił powietrznych – zasadniczy pododdział ogniowy (np. dywizjon rakietowy obrony powietrznej składa się z dowództwa, baterii radiotechnicznej, startowej, technicznej i pododdziałów zabezpieczenia); wchodzi w skład związków taktycznych.
# W kawalerii – oddział składający się z kilku szwadronów, odpowiednik batalionu w piechocie, zazwyczaj wchodził w skład pułku kawalerii. W niektórych krajach szczebel dywizjonu został zlikwidowany i szwadrony tam podporządkowano bezpośrednio pułkom. Nazwę dywizjon stosowano też dla oddziałów pancernych czerpiących z tradycji kawaleryjskiej (np. polskie dywizjony rozpoznawcze z kampanii wrześniowej lub niemieckie dywizjony ("Abteilung") czołgów ciężkich, odpowiadające batalionom).
# W lotnictwie – pododdział taktyczny (np. dywizjon myśliwski, bombowy), składający się zwykle z dwóch lub więcej eskadr. Szczebel dywizjonów wyróżniany jest nie we wszystkich państwach. Anglojęzyczny termin "squadron" jest w literaturze polskiej tłumaczony zwyczajowo właśnie jako dywizjon, w rzeczywistości jednak "squadron" to odpowiednik eskadry.
#* w lotnictwie państw Brytyjskiej Wspólnoty Narodów (RAF i inne) kilka dywizjonów tworzyło skrzydło (ang. "wing");
#* w lotnictwie USA (USAAF i USAF) kilka dywizjonów tworzyło grupę (ang. "group").
# W marynarce wojennej – dywizjon okrętów, podstawowy zespół (oddział) taktyczny okrętów jednej klasy, składający się z 2–3 grup (pododdziałów), czyli 4–12 okrętów (w zależności od ich klasy).
# Wprowadzona w XVIII w. jednostka taktyczna pruskiej piechoty, w skład której wchodziło kilka plutonów.


Kręgosłup

Kręgosłup (łac. "Columna vertebralis") – element szkieletu osiowego kręgowców (poza kręgoustymi). Składa się z kręgów.

Kręgosłup można sobie wyobrazić jako wieloelementową tuleję chroniącą rdzeń kręgowy. Podstawowe elementy składające się na kręgosłup nazywamy kręgami; każdy z nich jest osobną kością. Jeśli wyobrazimy sobie kręgosłup jako rurę, to kręgi możemy sobie wyobrazić jako nałożone jeden na drugi pierścienie. W centrum każdego kręgu znajduje się otwór, przez który przebiega nieprzerwany rdzeń. Liczba kręgów jest różna w zależności od przynależności systematycznej kręgowca. Kręgosłup człowieka składa się z 7 kręgów szyjnych (C), 12 kręgów piersiowych (Th), 5 kręgów lędźwiowych (L) (24 kręgi w ścisłym znaczeniu), 5 kręgów krzyżowych (S) (które w fazie rozwoju płodowego łączą się w jedną kość krzyżową) i 4 do 5 kręgów guzicznych (Co), a więc od 33 do 34 kręgów.


Jerzy Liban

Jerzy Liban (ur. 1464 w Legnicy, zm. po 1546 w Krakowie) – renesansowy humanista, kompozytor, teoretyk muzyki, pedagog i filolog. Posługiwał się łaciną, greką i hebrajskim. Wykładał w Akademii Krakowskiej (dziś Uniwersytet Jagielloński) oraz uczył w szkole parafialnej przy Kościele Mariackim w Krakowie.


Długość Plancka

Długość Plancka – jednostka długości w naturalnym systemie jednostek, oznaczana jako formula_1
:: formula_2 metra,

gdzie:
: formula_3 – prędkość światła w próżni,
: formula_4 – czas Plancka,
: formula_5 – zredukowana stała Plancka,
: formula_6 – stała grawitacji.

Jest to jedyna jednostka długości, jaką można zdefiniować jako kombinację trzech fundamentalnych stałych fizycznych: zredukowanej stałej Plancka formula_7 prędkości światła w próżni formula_3 oraz stałej grawitacji formula_6.

Długość Plancka jest 1020 razy mniejsza niż rozmiar protonu, którego rząd wielkości wynosi 10−15 m. Promień elektronu został oszacowany na mniejszy niż 10−20 m.


Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896

Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896, oficjalnie znane jako Igrzyska I Olimpiady – wielosportowe zawody, które miały miejsce w Atenach od 6 do 15 kwietnia 1896 roku. Oficjalnego otwarcia dokonał król Grecji Jerzy. Były to pierwsze igrzyska olimpijskie od czasów starożytnych (cesarz Teodozjusz I Wielki w 393 roku wydał zakaz organizowania igrzysk, m.in. przez szerzące się wówczas pogaństwo). Ateny wybrano na gospodarza igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas.

Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895) czy niedostatecznego rozpropagowania imprezy (niemal 70% uczestników to Grecy), igrzyska te uznano za bardzo udane. Podczas ceremonii otwarcia igrzysk na stadionie Panathinaiko zebrało się około 80 tysięcy ludzi. W igrzyskach uczestniczyło 245 zawodników z 14 reprezentacji (zarówno liczba uczestników jak i liczba krajów jest sporna).

Najwięcej medali zdobył Hermann Weingärtner (sześć), zaś najwięcej złotych uzyskał Carl Schuhmann (cztery). Pierwszym finałem igrzysk był trójskok mężczyzn, w którym najlepszy okazał się Amerykanin James Connolly, który wyprzedził Francuza Alexandre’a Tuffèri i Greka Joanisa Persakisa. W igrzyskach mogli startować niemal wyłącznie amatorzy. Jedyną konkurencją przeznaczoną dla zawodowców był floret (szermierka). Wystąpiło tylko dwóch zawodników, a wygrał Grek Leonidas Pirgos, który został pierwszym od czasów starożytnych greckim mistrzem olimpijskim. W klasyfikacji drużynowej zwyciężyli Amerykanie, którzy zdobyli 11 złotych, 7 srebrnych i dwa brązowe medale. Gospodarze zajęli drugie miejsce, zdobywając 10 złotych, 17 srebrnych i 19 brązowych medali.

Rywalizowano w dziewięciu dyscyplinach: gimnastyce, kolarstwie, lekkoatletyce, pływaniu, podnoszeniu ciężarów, strzelectwie, szermierce, tenisie i zapasach.

Po zakończeniu igrzysk niektórzy sportowcy byli za tym, aby igrzyska olimpijskie rozgrywać wyłącznie w Grecji. Coubertin jednak był temu przeciwny stwierdzając, że nowożytna olimpiada powinna odbywać się cyklicznie w różnych miejscach. Zgodnie z jego życzeniem drugie igrzyska miały miejsce w Paryżu, choć nie były one tak udane jak te w Atenach.


Funkcje cyklometryczne

Funkcje cyklometryczne (funkcje kołowe) – funkcje odwrotne do funkcji trygonometrycznych ograniczonych do pewnych przedziałów.

Funkcje trygonometryczne rozpatrywane na tych przedziałach są różnowartościowe i mają funkcje odwrotne. Tak więc:
* arcus sinus (arcsin) jest funkcją odwrotną do funkcji sinus rozpatrywanej na przedziale formula_1 W przedziale tym sinus jest funkcją rosnącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale formula_2 (czyli obrazie przedziału formula_3 przez funkcję formula_4).
* arcus cosinus (arccos) jest funkcją odwrotną do funkcji cosinus rozpatrywanej na przedziale formula_5 W przedziale tym cosinus jest funkcją malejącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale formula_2 (czyli obrazie przedziału formula_7 przez funkcję formula_8).
* arcus tangens (arctg) jest funkcją odwrotną do funkcji tangens rozpatrywanej na przedziale formula_9 W przedziale tym tangens jest funkcją rosnącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona w zbiorze formula_10 (czyli obrazie przedziału formula_11 przez funkcję formula_12).
* arcus cotangens (arcctg) jest funkcją odwrotną do funkcji cotangens rozpatrywanej na przedziale formula_13 W przedziale tym cotangens jest funkcją malejącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona w zbiorze formula_10 (czyli obrazie przedziału formula_15 przez funkcję formula_16).
* arcus secans (arcsec) jest funkcją odwrotną do funkcji secans rozpatrywanej na przedziale formula_17 W przedziale tym secans jest funkcją rosnącą w każdym z przedziałów (zatem różnowartościową): formula_18 formula_19 wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale formula_20 (czyli obrazie przedziału formula_21 przez funkcję formula_22).
* arcus cosecans (arccsc) jest funkcją odwrotną do funkcji cosecans rozpatrywanej na przedziale formula_1 W przedziale tym cosecans jest funkcją malejącą w każdym z przedziałów (zatem różnowartościową): formula_24 formula_25 wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale formula_20 (czyli obrazie przedziału formula_3 przez funkcję formula_28).

Zgodnie z określeniem funkcji odwrotnej:
* formula_29 gdy formula_30
* formula_31 gdy formula_32
* formula_33 gdy formula_34
* formula_35 gdy formula_36
* formula_37 gdy formula_38
* formula_39 gdy formula_40

Jak w przypadku funkcji trygonometrycznych nawiasów wokół argumentów możemy nie stawiać, chyba że prowadziłoby to do niejednoznaczności.

Własności funkcji wynikają natychmiast z twierdzeń o funkcjach odwrotnych. Wszystkie z nich są ciągłe i różniczkowalne.
* arcus sinus jest funkcją rosnącą. Jej dziedziną jest formula_41 a przeciwdziedziną formula_42
* arcus cosinus jest funkcją malejącą. Jej dziedziną jest formula_41 a przeciwdziedziną formula_17
* arcus tangens jest funkcją rosnącą. Jej dziedziną jest formula_45 a przeciwdziedziną formula_46
* arcus cotangens jest funkcją malejącą. Jej dziedziną jest formula_45 a przeciwdziedziną formula_13
* arcus secans jest funkcją rosnącą w każdym z przedziałów: formula_49 formula_50 Jej dziedziną jest formula_51 a przeciwdziedziną formula_52
* arcus cosecans jest funkcją malejącą w każdym z przedziałów: formula_49 formula_50 Jej dziedziną jest formula_51 a przeciwdziedziną formula_56


DuPont

E. I. du Pont de Nemours and Company, szerzej znany jako DuPont – jeden z największych koncernów chemicznych na świecie. Spółka publiczna notowana na New York Stock Exchange. Firma została założona w czerwcu 1802 roku i zajmowała się produkcją czarnego prochu.

Jej założycielem był Éleuthère Irénée du Pont de Nemours, syn Pierre’a Samuela – najpierw osobistego sekretarza króla Stanisława Poniatowskiego, a później długoletniego sekretarza Komisji Edukacji Narodowej.

Firma rozwijała się w Brandywine Creek niedaleko Wilmington w amerykańskim stanie Delaware. DuPont rozwijał się przez cały XIX wiek, inwestując w przemysł chemiczny. Złota era tego koncernu nastała w XX wieku. Jego naukowcy jako pierwsi wytworzyli takie materiały jak nylon, teflon oraz kevlar. Swój sukces może zawdzięczać komisarzowi ds. leków w USA, Harry’emu J. Anslingerowi, korzystającemu ze wsparcia magnata prasy brukowej Williama Randolpha Hearsta, który rozpętał masową histerię na temat marihuany, całkowicie delegalizując konopie – roślinę włóknistą o wszechstronnym zastosowaniu. Anslinger działał na zlecenie spółki DuPont, która widziała realne zagrożenie dla swojego rozwoju w konopiach.

DuPont był jednym z liderów rewolucji w materiałach polimerowych.


Makswel

Makswel (Mx) – jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie CGS (jednostka przejściowo legalna układu SI). Nazwa "makswel" pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka Jamesa Clerka Maxwella.


Gaz ziemny

Gaz ziemny zwany również błękitnym paliwem albo po prostu gazem – rodzaj paliwa kopalnego pochodzenia organicznego, gaz zbierający się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Pokłady gazu ziemnego występują samodzielnie lub towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego. Gaz ziemny jest nieodnawialnym źródłem energii.


Zoolog

Zoolog – naukowiec zajmujący się badaniami zwierząt, biolog specjalizujący się w badaniach zoologicznych. W potocznym rozumieniu "zoolog" to osoba interesująca się zwierzętami (hobbysta). Zoolog amator nie musi oznaczać dyletanta, oznacza jedynie, że badania zoologiczne nie stanowią źródła utrzymania, nie są zawodem.


Łabędź krzykliwy

Łabędź krzykliwy ("Cygnus cygnus") – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Palearktykę od Islandii po Kamczatkę. Zimuje w Europie oraz środkowej i wschodniej Azji. Przeloty w marcu – maju i wrześniu – listopadzie. W Polsce pierwsze gniazdowanie stwierdzono w 1973, obecnie gniazduje w ilości 120–200 par, szczególnie liczny jest na wybrzeżu Bałtyku zimą i podczas przelotów.


Mikrojądro

Mikrojądro (ang. "microkernel") – rodzaj jądra systemu operacyjnego, które zawiera tylko najbardziej niezbędne elementy, takie jak funkcje zarządzania wątkami, komunikacją międzyprocesową oraz obsługą przerwań i wyjątków.

Wszelkie inne zadania, takie jak np. obsługa systemów plików, sieci, sprzętu realizowane są w przestrzeni użytkownika przez osobne serwery.

Mniejszymi wersjami mikrojądra są nanojądro ("nanokernel") i pikojądro ("picokernel").


NTFS

NTFS () – standardowy system plików systemu Windows NT i jego następców (Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003, Windows Vista, Windows Server 2008, Windows 7, Windows 8, Windows Server 2012, Windows 10, Windows Server 2016). Wspierany jest także w systemach Linux i Berkeley Software Distribution za pomocą sterownika NTFS-3G, a także w systemie MacOS w trybie tylko do odczytu (z możliwością zapisu przy użyciu dodatkowego oprogramowania).

NTFS wywodzi się od systemu plików HPFS, opracowanego przez Microsoft i IBM dla systemu OS/2. Został wprowadzony w celu zastąpienia starszego FAT-u, używanego w MS-DOS. Zaczerpnięte z HPFS ulepszenia w stosunku do FAT-u obejmują obsługę metadanych oraz dodanie struktur poprawiających szybkość pracy z dużą liczbą plików oraz dyskami o dużej pojemności. Dalsze ulepszenia (w stosunku do HPFS) polegają na wprowadzeniu listy kontroli dostępu (ACL) i dziennika operacji dyskowych (ang. "journal"). Ponadto NTFS nie ma tak ostrego ograniczenia dotyczącego maksymalnego rozmiaru pliku (do 4GB w FAT32), co umożliwia na przykład przechowanie obrazu płyty DVD na dysku twardym, bez dzielenia go na mniejsze pliki.


Ołeksandr Bielawski

Ołeksandr Bielawski, ukr. Олександр Бєлявський (ur. 17 grudnia 1953 we Lwowie) – ukraiński szachista i trener szachowy ("FIDE Senior Trainer" od 2004), reprezentant Słowenii od 1996, arcymistrz od 1975 roku.


Weselin Topałow

Weselin Topałow, bułg. Веселин Топалов (ur. 15 marca 1975 w Ruse) – bułgarski arcymistrz, mistrz świata w szachach w latach 2005–2006, arcymistrz od 1992 roku. W listopadzie 2017 roku przestał reprezentować Bułgarię, przechodząc pod auspicje FIDE.


Rick Wakeman

Richard "Rick" Christopher Wakeman (ur. 18 maja 1949 w Perivale, Middlesex, Wielka Brytania) – brytyjski muzyk i kompozytor, znany z występów z progresywnymi grupami The Strawbs i Yes oraz wieloletniej kariery solowej. Rick Wakeman gra na całej gamie instrumentów klawiszowych – od akustycznych (fortepian, klawesyn i klawikord), przez instrumenty elektromechaniczne, do elektronicznych. Długa kariera Ricka Wakemana obejmuje m.in. takie style i gatunki jak rock progresywny, muzyka filmowa i art rock.

Wakeman ma sześcioro dzieci w tym dwóch synów: Adama i Olivera, którzy również są muzykami.


Sylfida

Sylfida "(La Sylphide)" – romantyczny balet-pantomima w dwóch aktach.
* Libretto: Adolphe Nourrit według opowiadania Charlesa Nodiera "Trilby ou le Lutin d'Argail" (Chochlik z Argyll)
* Muzyka: Jean Schneitzhöffer
*Choreografia: Filippo Taglioni
*Scenografia: Pierre-Luc-Charles Cicéri (dekoracja) i Eugène Louis Lami (kostiumy)

Prapremiera: 12 marca 1832, Académie Royale de Musique, Paryż. W rolach głównych: Maria Taglioni (Sylfida), Joseph Mazilier (James), Lise Noblet (Effie).Premiera polska: 17 lutego 1839, Teatr Wielki, Warszawa. W rolach głównych: Karolina Wendt (Sylfida), Maurice Pion (James), Teodora Gwozdecka (Effie).

Osoby:
* Sylfida – nieziemska zjawa
* James – młody wieśniak szkocki
* Effie – narzeczona Jamesa
* Gurn – wieśniak szkocki, zakochany w Effie
* Madge – czarownica
* Matka Jamesa, przyjaciółki effie, czarownice, sylfidy, wieśniacy i wieśniaczki.

Pierwszą odtwórczynią roli głównej była Maria Taglioni. Sukces tego spektaklu dał początek nowej erze w historii baletu, otwierając okres "romantyczny" i całkowicie zmieniając kierunek, w jakim do tej pory balet podążał. Nagle wszystkie wątki mitologiczne, dotąd tak modne, wydały się przestarzałe. Po obejrzeniu przedstawienia Gautier napisał: ... Po "Sylfidzie" nie jest już możliwe wystawiać "La Filets de Vulcan" czy "Flora et Zéphyre"... Od tego momentu scena zaroiła się od gnomów, elfów, sylfid, willi i najad.


Bazylika Grobu Świętego

Bazylika Grobu Świętego (hebr. כנסיית הקבר, "Kenesijat ha-Kewer"; łac. "Sanctum Sepulchrum"; w wielu językach zwana „kościołem Zmartwychwstania Pańskiego”: , "Naos tes Anastaseos", , "Kanisat al-Kijama", lub „Święte Zmartwychwstanie”: , "Surp Harutiun") – najważniejsza świątynia chrześcijańska położona w Dzielnicy Chrześcijańskiej na Starym Mieście Jerozolimy, w domniemanym miejscu męki, ukrzyżowania, złożenia do grobu i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

Pierwsza bazylika w tym miejscu została wybudowana w IV wieku z polecenia cesarza Konstantyna. Była ona trzykrotnie większa od współczesnej budowli – rozciągała się od obecnej rotundy ("Anastasis"), w której mieści się edykuła Grobu, aż do ówczesnej głównej ulicy miasta – Cardo Maximus, gdzie dzisiaj znajduje się cerkiew św. Aleksandra Newskiego. Budowla konstantyńska została zniszczona przez Persów pod wodzą Chosrowa II Parwiza, który w 614 zdobył Jerozolimę. Za panowania cesarza Herakliusza sanktuarium – w mniejszych rozmiarach – odbudował patriarcha Modest. Bazylika została jednak doszczętnie zniszczona w 1009 na polecenie kalifa Al-Hakima. W 1099 roku krzyżowcy zdobyli Jerozolimę i na miejscu ruin wznieśli nową świątynię. Na przestrzeni wieków sanktuarium było wielokrotnie przebudowywane oraz nękane przez pożary, trzęsienia ziemi i grabieże. W efekcie pod względem architektonicznym kształt świątyni jest rezultatem różnej jakości przebudów i remontów. Mimo że zewnętrzny wygląd Grobu został znacznie odmieniony, a skała Golgoty w dużym stopniu zniszczona, nadal należą one do najcenniejszych relikwii chrześcijańskich, a sanktuarium przyciąga ogromne liczby pielgrzymów z całego świata.

Bazylika nie jest wyłączną własnością żadnego Kościoła chrześcijańskiego, ale pozostaje we współposiadaniu przedstawicieli kilku wyznań. W bazylice swoje siedziby mają przedstawiciele trzech kościołów: greckiego Prawosławnego Patriarchatu Jerozolimy, Kościoła łacińskiego reprezentowanego przez Zakon Braci Mniejszych (franciszkanie) oraz Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego; mogą oni pełnić na zmiany funkcje liturgiczne w sanktuarium. W największe święta przestrzeń bazyliki jest udostępniana dla liturgii Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego i Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Z kolei Koptyjski Kościół Ortodoksyjny ma prawa tylko do kilku pomieszczeń, a w wybrane dni jego wspólnota może sprawować liturgię we własnej kaplicy znajdującej się na tyłach kaplicy Grobu. Relacje między wspólnotami reguluje wywodząca się z czasów Imperium Osmańskiego zasada "Statu Quo".

Od 1980 bazylika wraz z całym Starym Miastem Jerozolimy figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.


Galia Zaalpejska

Galia Zaalpejska (łac. "Gallia Transalpina") – kraina historyczna zamieszkana przez plemiona celtyckie i obejmująca obszar pomiędzy Alpami, Pirenejami i Renem. Galia Zaalpejska była częścią większej krainy – Galii. Południowo-wschodnia część Galii Zaalpejskiej stała się prowincją rzymską w II wieku p.n.e., a resztę podbił Juliusz Cezar w latach 58-51 p.n.e., co opisał w "De Bello Gallico".

Galia Zaalpejska została podzielona przez Augusta na następujące prowincje:
* Gallia Belgica, z której po klęsce w Lesie Teutoburskim wydzielono przylegające do właściwej Germanii – leżącej za Renem – osobne prowincje Germania Inferior i Germania Superior
* Gallia Lugdunensis
* Gallia Aquitania
* Gallia Narbonensis

Centrum administracyjnym Galii było Lugdunum (obecnie Lyon), południowa część najwcześniej podbita i zromanizowana rządzona była z Narbo (Narbonne).


Rajder

Rajder – określenie okrętów używanych w trakcie wojny jako korsarskie, do zwalczania i dezorganizowania żeglugi nieprzyjaciela na jego liniach komunikacyjnych (działania rajderskie lub krążownicze). Nie można w tym wypadku mówić o jakiejś klasie okrętów. Słowo „rajder” określa przeznaczenie okrętu w danej chwili i nie determinuje żadnego z parametrów bojowych okrętu.

Rajdery znane były od dawnych czasów, lecz nazwa ta zaczęła być używana w okresie I wojny światowej, gdy cesarska flota niemiecka (Kaiserliche Marine) wystawiła do służby okręty nawodne mające za zadanie zwalczanie brytyjskiej żeglugi (z niem. "Raider").

Koncepcja wojny rajderskiej została opracowana pod koniec XIX wieku przez francuską „młodą szkołę”, jako środek do wyrównania przewagi floty brytyjskiej w ewentualnej wojnie. Zamiast stawiać czoła silnej flocie brytyjskiej w walnej bitwie, koncepcja ta zakładała odcięcie Imperium Brytyjskiego od zaopatrzenia w surowce oraz przecięcie jego szlaków komunikacyjnych z koloniami przez okręty – rajdery. W tym celu też opracowano koncepcję krążownika pancernego, jako szybkiego okrętu o dużym zasięgu, służącego do takich działań.

Intensywnie rajdery zaczęły być używane podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904, w czasie której władywostocki zespół krążowników prowadził działania przeciw żegludze japońskiej na Morzu Japońskim (bitwa pod Ulsan).

W okresie I wojny światowej działania rajderskie prowadzili Niemcy. Do zwalczania żeglugi używali okrętów klasycznych oraz krążowników pomocniczych, czyli kilkunastu odpowiednio przebudowanych statków pasażerskich lub statków handlowych, które uzbrojono i dano im odpowiednie maskowanie. Miały za zadanie uzupełniać U-booty w ich działaniach, nie odniosły jednak wielkich sukcesów. Nietypowym, lecz skutecznym rajderem był żaglowiec SMS Seeadler, który w czasie jedynego rejsu zatopił 14 statków.

Najbardziej znane rajdery I wojny spośród okrętów wojennych to krążowniki lekkie: , który w ciągu swojej niedługiej kariery na Oceanie Indyjskim zatopił lub zdobył 23 statki, a zatopiony został 9 listopada 1914 przez krążownik HMAS Sydney, oraz krążownik SMS „Dresden”.

Największy rozmach w działaniach rajderów przypada na okres II wojny światowej. Kriegsmarine, za pomysłem wielkiego admirała Ericha Raedera, wystawiła do działań korsarskich nie tylko kilkanaście krążowników pomocniczych, ale i klasyczne duże okręty. Jako rajdery Niemcy wykorzystali pancerniki kieszonkowe – przykładem jest rajd „Admirala Grafa Spee” na Oceanie Atlantyckim, zakończony jego samozatopieniem po bitwie u ujścia La Platy z angielskimi krążownikami. Były też rajdy bardziej udane, jak rajd pancernika kieszonkowego „Admiral Scheer”, czy zespołu pancerników „Scharnhorst” i „Gneisenau”.

Najbardziej znanym jest jednak nieudany wypad niemieckiego pancernika „Bismarck”, zakończony jego zatopieniem przez ścigające go okręty brytyjskie.


Klasyfikacja medalowa Letnich Igrzysk Olimpijskich 1896 – zestawienie państw według liczby zdobytych medali podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 1896, znanych także jako I Letnie Igrzyska Olimpijskie. To międzynarodowe wydarzenie sportowe odbywało się od 6 do 15 kwietnia 1896 w Atenach.

Zawody te rozegrano na wzór starożytnych igrzysk greckich organizowanych w Olimpii do roku 393 n.e., kiedy to zostały zniesione przez ostatniego cesarza rzymskiego Teodozjusza I ze względu na przejaw kultu bogów pogańskich. Pierwszymi zawodami na wzór igrzysk greckich był festiwal „L'Olympiade de la République” mający miejsce podczas rewolucji francuskiej, odbywający się w Paryżu w latach 1796–1798. Przez następne lata organizowano imprezy sportowe na wzór igrzysk m.in. w Grecji, gdzie rozgrywano zawody od 1859 do 1889 pod patronatem biznesmena Ewangelosa Zapasa i jego kuzyna Konstandinosa Zapasa. Pomiędzy 16 a 24 czerwca 1894 podczas kongresu powołanego przez Pierre’a de Coubertina na paryskiej Sorbonie, którego celem było utworzenie ruchu olimpijskiego, powołano do życia Międzynarodowy Komitet Olimpijski oraz wybrano Ateny na gospodarza pierwszych igrzysk nowożytnych.

W wyniku późno wysyłanych zaproszeń (w grudniu 1895) pozostawiono mało czasu na przygotowania reprezentacji poszczególnym krajom. W igrzyskach w sumie wzięło udział 241 zawodników z 14 reprezentacji uczestniczących w 9 dyscyplinach sportowych. Uczestnikami w pierwszych nowożytnych igrzyskach były: Australia, Austria, Bułgaria, Chile, Dania, Francja, Grecja, Cesarstwo Niemieckie, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy i drużyna mieszana.

Pierwszym finałem rozgrywanym w dniu otwarcia igrzysk był trójskok. Wygrał go Amerykanin James Connolly, który tym samym został pierwszym mistrzem igrzysk nowożytnych.

Najwięcej medali osiągnął Niemiec Hermann Weingärtner, zdobywając sześć medali w gimnastyce: trzy złote, dwa srebrne i jeden brązowy. Najwięcej złotych medali wywalczył Niemiec Carl Schuhmann, zostając czterokrotnym mistrzem olimpijskim, wygrywając z drużyną ćwiczenia na drążku i na poręczy, zaś indywidualnie w skoku przez konia oraz w zapasach w stylu klasycznym.

Najwięcej medali wywalczyli reprezentanci gospodarzy igrzysk, zdobywając 10 złotych, 17 srebrnych i 10 brązowych medali. Najwięcej złotych medali (11) zdobyli reprezentanci Stanów Zjednoczonych.

Medale olimpijskie zostały zaprojektowane przez Jules'a Chaplaina i Nikiforosa Litrasa, a dyplom zaprojektował grecki malarz Nikolaos Jizis


Mi-2

Mi-2 (ros. Ми-2, oznaczenie NATO "Hoplite") – średni śmigłowiec wielozadaniowy zaprojektowany przez radzieckie biuro konstrukcyjne Michaiła Mila, produkowany seryjnie jedynie przez zakłady WSK Świdnik. Mi-2 był jedynym śmigłowcem konstrukcji radzieckiej nigdy nie produkowanym seryjnie w ZSRR.

Mi-2 powstał w ZSRR jako następca Mi-1. W wyniku rozmów pomiędzy Polską a ZSRR w roku 1965 rozpoczęto produkcję śmigłowców w WSK Świdnik. Przez 20 lat wyprodukowano blisko 5500 maszyn, w wielu wersjach specjalistycznych opracowanych w Świdniku. Pomimo że pierwotnie śmigłowiec został zaprojektowany przede wszystkim do zastosowań cywilnych, w WSK Świdnik powstały także jego warianty wojskowe. Trafiły one głównie do ludowego Wojska Polskiego. Mimo przestarzałej konstrukcji, śmigłowce Mi-2 wykorzystywane są w wielu państwach do dnia dzisiejszego (2020). Powstało także wiele modernizacji (m.in. Mi-2 plus i Mi-2A), większość opiera się na wymianie silnika na nowszy.


Kolor magii

Kolor magii (ang. "The Colour of Magic") – humorystyczna powieść fantasy Terry'ego Pratchetta, wydana w 1983 r. W Polsce książka ukazała się po raz pierwszy w 1994 r. nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka. Jest to pierwsza część długiego cyklu "Świat Dysku", zaliczana do podcyklu o przygodach Rincewinda.


Wojna amerykańsko-hiszpańska

Wojna amerykańsko-hiszpańska – konflikt zbrojny pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Królestwem Hiszpanii trwający od 25 kwietnia do 12 sierpnia 1898, w wyniku którego Hiszpania utraciła większość swych posiadłości na Karaibach i na obszarze Pacyfiku, a Stany Zjednoczone porzuciły dotychczasową politykę izolacjonizmu.


Palomides

Palomides – w legendach arturiańskich rycerz saraceński na dworze króla Artura. Jeden z najwybitniejszych rycerzy Okrągłego Stołu.

Jego ojcem był Esklabor, król Babilonu, który w Rzymie uratował życie cesarza, a następnie w Anglii zaprzyjaźnił się z królem Pellinore'em. Braćmi Palomidesa byli Sir Safir i Sir Segwarides. Palomides poświęcił się głównie zaciekłej rywalizacji o rękę księżniczki Izoldy z Irlandii, przez co stał się wrogiem Tristana. Po śmierci Pellinore'a brał udział w poszukiwaniu Ujadającej Bestii, którą w końcu zabił dzięki pomocy Lancelota i Galahada.

Jego postać wymyślił Thomas Malory do "Le Morte d'Arthur". Po wykryciu romansu Lancelota i Ginewry, Palomides i Safir towarzyszą Lancelotowi w podróży do Francji. Tam Lancelot uczynił Palomidesa księciem Prowansji. Palomides zostaje zabity przez Gawaina podczas wyprawy w poszukiwaniu Graala.

Postać sir Palomidesa jest świadectwem tego, że kształt legend arturiańskich jest wynikiem nakładania się tradycji z różnych okresów historycznych (w tym przypadku kontaktów chrześcijaństwa z islamem).


Le Corbusier

Le Corbusier, właściwie Charles-Édouard Jeanneret-Gris (ur. 6 października 1887 w La Chaux-de-Fonds, zm. 27 sierpnia 1965 w Roquebrune-Cap-Martin) – francuski architekt szwajcarskiego pochodzenia, urbanista, malarz i rzeźbiarz, czołowy przedstawiciel modernistycznego stylu międzynarodowego. Jego wszechstronna działalność wpłynęła nie tylko na architekturę, ale także na sztuki plastyczne i urbanistykę.


PCI Express

PCI Express (ang. "Peripheral Component Interconnect Express", oficjalny skrót PCIe) – połączenie "Point-to-Point "(podobnie jak HyperTransport) pozwalające na przesyłanie danych z dużą prędkością, instalację kart rozszerzeń na płycie głównej. Zastąpiło ono magistrale PCI oraz AGP. Istnieje możliwość wyprowadzenia interfejsu PCIe na zewnątrz, co zostało zastosowane m.in. w komputerach IBM 2827 EC12.

Standard został opracowany przez firmy Compaq, Dell, Hewlett-Packard, IBM, Intel i Microsoft.


Język starosaksoński

Język starosaksoński, język starosaski – język, którym posługiwali się Sasi i Anglowie we wczesnym średniowieczu. Bardzo wcześnie rozpadł się na dwie formy, które rozwinęły się w Anglii w język staroangielski, a w północnych Niemczech w język dolnoniemiecki.

Był bardzo blisko spokrewniony z językiem staroniderlandzkim, część językoznawców uważa nawet iż mógł być to jeden i ten sam język. Do dziś ich współczesne formy wykazują między sobą największą liczbę podobieństw wśród języków zachodniogermańskich.

Najstarsza poświadczona forma dolnoniemieckiego. Pierwszy raz poświadczony z IX wieku, przeszedł w język średnio-dolno-niemiecki po XII wieku.


Gender

Gender (, czyt. "dżender"; płeć kulturowa, płeć społeczna, płeć kulturowo-społeczna, płeć/rodzaj, czasami także jako płeć psychologiczna lub psychiczna) – zespół zachowań, norm i wartości przypisanych przez kulturę do każdej z płci. Jest to suma cech osobowości, stereotypów i ról płciowych, rozumianych w danym społeczeństwie jako kobiece lub męskie, przyjmowanych przez kobiety i mężczyzn w zakresie danej kultury w drodze socjalizacji, niewynikających bezpośrednio z biologicznych różnic w budowie ciała między płciami, czyli dymorfizmu płciowego.

Gender, czyli kulturowy składnik tożsamości płciowej, przekazywany jest poszczególnym jednostkom w sposób performatywny, czyli poprzez uczenie się, odgrywanie i powtarzanie zachowań innych osób tej samej płci. Na płeć społeczną składać się może np. sposób ubierania się, sposób zachowania, oczekiwane funkcje w ramach społeczeństwa, sprawowana władza itp. Gender odróżnia się tym od płci biologicznej (ang. "sex"), czyli sumy cech fizycznych i zachowań seksualnych wynikających z odmiennych funkcji i ról obu płci w procesie rozmnażania płciowego.

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO): „"gender" odnosi się do społecznie skonstruowanych cech kobiet i mężczyzn – takich jak normy, role i relacje między grupami kobiet i mężczyzn oraz między nimi. Różni się ona w zależności od społeczeństwa i może podlegać zmianom. Chociaż większość ludzi rodzi się albo jako mężczyźni, albo jako kobiety, uczy się ich odpowiednich norm i zachowań – w tym sposobu, w jaki powinni współdziałać z innymi osobami tej samej lub przeciwnej płci w gospodarstwach domowych, społecznościach i miejscach pracy. Kiedy jednostki lub grupy nie pasują do ustalonych norm płci, często spotykają się z napiętnowaniem, praktykami dyskryminacyjnymi lub wykluczeniem społecznym”.

Stosowanie słowa „gender” do określenia kulturowo nabytych różnic między kobietami i mężczyznami zapoczątkował John Money, który w roku 1955 w swojej publikacji użył sformułowania "gender role". W kolejnych latach pojęcie było coraz częściej stosowane w literaturze z zakresu nauk społecznych, sztuki i nauk humanistycznych. Obserwuje się też tendencję do poszerzania znaczenia słowa gender o biologiczne kryteria płci.

Studia wyższe i badania naukowe nad społeczno-kulturową tożsamością płciową prowadzi się w ramach nauk społecznych, w szczególności także w dyscyplinie gender studies, która nie jest jednak w Polsce formalnie rozpoznaną dyscypliną naukową. Kierunek ten powstał w Stanach Zjednoczonych w latach 80. XX wieku. Obecnie można go odnaleźć również na uczelniach w Polsce.


Transmeta

Transmeta Corporation – byłe amerykańskie przedsiębiorstwo funkcjonujące w latach w 1995-2009 i produkujące mikroprocesory. Siedziba przedsiębiorstwa znajdowała się w Krzemowej Dolinie w Santa Clara, Kalifornia.

Spółka publiczna notowana od 2000 roku na amerykańskiej giełdzie z symbolem TMTA. Od momentu debiutu jej akcje straciły większą część swojej wartości.

Głównym przedsięwzięciem Transmeta było stworzenie procesora o małym poborze mocy z rodziny x86 o nazwie Crusoe. Jednym z głównych zastosowań miały być notebooki i przenośne urządzenia internetowe zwane web padami oraz PDA. Inny typ procesora opracowany przez Transmeta Corp. to Efficeon.

Od początku polityka marketingowa przedsiębiorstwa polegała na prawie całkowitej tajemnicy. Do wiadomości publicznej były przekazywane tylko szczątkowe i zawoalowane informacje. To samo podejście zastosowano do strony internetowej Transmety. Nie było tam nic poza logo i stwierdzeniem, że firma nie ma na razie nic do powiedzenia.

Nazwiska ludzi, którzy byli wymieniani jako pracownicy lub założyciele były bardzo znaczące, co zwiększało szanse powodzenia i zarazem rozbudzało wyobraźnię. Finansowanie utworzonej spółki zapewniali: George Soros – amerykański multimilioner węgierskiego pochodzenia i Paul Allen – współzałożyciel i współtwórca Microsoftu. Zatrudnieni byli też: David Ditzel, wcześniejszy pracownik Sun Microsystems, gdzie był głównym inżynierem w laboratoriach SPARC, Dave Taylor, znany m.in. jako twórca gier z id Software, twórca jądra systemu operacyjnego Linux – Linus Torvalds.

Zarząd i Rada Nadzorcza Transmeta Corporation:
* David R. Ditzel, Chief Executive Officer
* Mark K. Allen, President and Chief Operating Officer
* James N. Chapman, Vice President of Sales and Marketing
* Douglas A. Laird, Vice President of Product Development
* Dan E. Steimle, Chief Financial Officer

Rada Nadzorcza:
* Murray Goldman, Chairman of the Board of
* David R. Ditzel, Chief Executive Officer
* Mark K. Allen, President and Chief Operating Officer
* Hugh Barnes, Director
* Paul McNulty, Director
* William P. Tai, Director
* T. Peter Thomas, Director

Transmeta zajmowała się nie tylko hardwarem, w zasadzie to firma opracowująca rozwiązania, natomiast produkcja jest zlecana innym podwykonawcom. W tym wypadku podwykonawcą był koncern IBM. Oprócz tego najistotniejszą cechą nowego typu procesorów był software Code Morphing oraz Mobile Linux. Mobile Linux to specjalnie przystosowany system operacyjny Linux, który mieści się w pamięci Flash i ma obsługiwać palmtopy i webpady, wyposażone w procesory TM3120. Mobile Linux będzie wydany w oparciu o "open source", ale nie będzie jeszcze jedną dystrybucją Linuksa, jest to po prostu natywny system operacyjny dostarczany firmom wykorzystującym procesor TM3120.

W sierpniu 2003 roku firma Transmeta wprowadziła na rynek komputerowy swój procesor drugiej generacji – Efficeon.

Linus Torvalds opuścił firmę Transmeta i zajął się dalszymi pracami nad jądrem Linux pod szyldem OSDL.

W styczniu 2005 roku firma ogłosiła plany restrukturyzacji z producenta procesorów w firmę opracowującą rozwiązania techniczne i sprzedającą je innym producentom.


Góra Kościuszki

Góra Kościuszki (ang. Mount Kosciuszko []) – najwyższy szczyt lądowej części Australii (2228 m n.p.m.), niekiedy podawany jako najwyższy szczyt Australii i Oceanii, choć w klasyfikacji tej części świata jest poza pierwszą dziesiątką. Jest położona w Nowej Południowej Walii, w Parku Narodowym Kościuszki, w Górach Śnieżnych w paśmie Alp Australijskich.

Góra została odkryta, zdobyta i nazwana przez Pawła Edmunda Strzeleckiego w czasie jego historycznej wyprawy z Jamesem Macarthurem z Sydney do Melbourne. Ich trasa, nieprzebyta wcześniej przez Europejczyków, prowadziła poprzez Alpy Australijskie oraz żyzną krainę, nazwaną przez Strzeleckiego Gippsland, na cześć ówczesnego gubernatora Nowej Południowej Walii, sir George’a Gippsa. W wyprawie brał ponadto udział James Riley oraz aborygeńscy przewodnicy Charlie Tarra i Jackey. Celem Strzeleckiego były badania naukowe m.in. geologiczne, oraz zdobycie i nazwanie najwyższego szczytu Australii. Natomiast Macarthur był głównie zainteresowany odkrywaniem nowych pastwisk i terenów nadających się do zagospodarowania przez osadników. Ich trasa na Górę prowadziła z Geehi zboczem dziś nazywanym Hannel’s Spur. 12 marca 1840 r. Strzelecki i Macarthur stanęli na najwyższym szczycie pasma górskiego widocznym od strony Geehi, obecnie noszącym nazwę Mt Townsend. Tu Strzelecki dokonał pomiarów geodezyjnych i stwierdził, że sąsiednia góra jest trochę wyższa. W obecności Macarthura, zdejmując kapelusz z głowy, uroczyście nazwał tę najwyższą górę Mt Kosciusko, by uczcić pamięć gen. Tadeusza Kościuszki, bohatera walk w Ameryce i w Polsce o wolność, niepodległość i równość. Z Mount Townsend Strzelecki powędrował samotnie, by zdobyć ten najwyższy szczyt. Tymczasem Macarthur powrócił do obozowiska, które na zboczu poniżej mieli przygotować Charlie Tarra i Jackey.

W oparciu o raporty Strzeleckiego nazwa Mt Kosciusko została w 1851 r. naniesiona przez Stanowego Geodetę Thomasa Townsenda na mapy hrabstwa Selwyn, a od 1860 r. znalazła się na mapach większej prowincji Wallace, a następnie Nowej Południowej Walii. Geodeta Townsend w latach 1846-7 przeszedł szczytowym pasmem Gór Śnieżnych i po Strzeleckim był drugą osobą, która stanęła na Mt Kosciusko. Przypomnieć należy, że obaj autorzy informacji, zarówno E.J. Halliday w 1892 r. jak i B.T. Dowd w 1940 r., reprezentowali Land Office of New South Wales, urząd stanu Nowa Południowa Walia (NPW) m.in. rejestrujący oficjalne nazewnictwo NPW.

W 1870 r. geodeci Stanu Wiktoria dokonali własnych pomiarów i błędnie przypisali nazwę Mt Kosciusko innej górze - sąsiedniemu szczytowi, który obecnie nazywa się Mt Townsend. Ten błąd stał się przyczyną zamieszania, którego konsekwencje są odczuwalne nawet współcześnie. W roku 1885 austriacki podróżnik i badacz dr R. von Lendenfeld, prowadzony przez lokalnego osadnika i hodowcę owiec J.M. Spencera powtórzył trasę Strzeleckiego sprzed 45 lat. Posługiwał się jednak błędną mapą wiktoriańską. Podobnie jak Strzelecki wszedł na górę, błędnie oznaczoną na wiktoriańskiej mapie jako Mt Kosciusko. Po dokonaniu pomiarów Lendenfeld stwierdził iż sąsiedni szczyt jest wyższy, więc nazwał go Mt Townsend. Nadał też nazwy okolicznym szczytom i strumieniom. Swój raport przesłał do władz Nowej Południowej Walii. Nie czekając na jego zatwierdzenie, opublikował w wielu gazetach komunikat, że odkrył i nazwał najwyższy szczyt Australii imieniem Mt Townsend. Jego zdaniem Mt Kosciusko był drugim w kolejności najwyższym szczytem Australii.

Władze Nowej Południowej Walii zaakceptowały wiele nazw proponowanych przez Lendenfelda, z wyjątkiem nazwy najwyższej góry, która już miała oficjalną nazwę Mt Kosciusko. Proponowaną przez Lendenfelda nazwę Mt Townsend nadano natomiast drugiej co do wysokości górze; to nazewnictwo obowiązuje do chwili obecnej.

W 1892 r. postawiono na najwyższej górze punkt triangulacyjny.

W roku 1997 w wyniku kampanii prasowej i dyplomatycznej dodano do nazwy najwyższej góry literkę Z i od tej pory nazywa się ona oficjalnie Mt Kosciuszko. Australijska wymowa nazwy odbiega znacznie od jej wymowy w języku polskim – w przybliżeniu brzmi "kozyjosko".

Spotykane często w popularnych publikacjach i w internecie historie o zamianie nazw gór nie znajdują potwierdzenia ani w faktach ani w  oficjalnych dokumentach. Do zamieszania przyczynia się również słynny obraz Eugene von Guerarda z 1863 r. ‘widok z góry Kościuszki’ przedstawiający de facto widok z Mt Townsend, a nie z Góry Kościuszki.

Wiele zamętu wprowadza też sprawa przypisywania Górze Kościuszki nazwy aborygeńskiej – Targangil. Ta nazwa pojawiła się po raz pierwszy w liście J.M. Spencera, przewodnika Lendenfelda. Spencer odnosił tę nazwę do góry dziś nazywanej Mt Townsend, która na błędnej mapie wiktoriańskiej zaznaczona była jako Mt Kosciusko. A więc Targangil to Mt Townsend. Góra Kościuszki nie miała nazwy aborygeńskiej – co potwierdza A.E.J. Andrews, ekspert od historii Gór Śnieżnych i autor monografii „Kosciusko, The Mount in History”.

Trasy turystyczne na Górę Kościuszki

Oficjalne szacunki mówią, że szczyt odwiedza ponad 30,000 turystów rocznie.

Najpopularniejszą i najłatwiejszą trasą na najwyższy szczyt lądowej Australii jest trasa z Thredbo. Ma ok. 6,5 km a zaczyna się wjazdem wyciągiem krzesełkowym oszczędzającym wędrówki 560m pod górę. Szlak prowadzi w kierunku płn.-zach. na przełęcz Rawson Pass wygodną trasą po stalowej kracie chroniącej środowisko. Na przełęczy znajdują się słynne  ekologiczne toalety zbudowane w 2007. Z przełęczy na szczyt Góry droga wiedzie serpentyną długości ok. 1,4 km.

Drugą popularną trasą jest szlak z Charlotte Pass, dokąd można dojechać samochodem. Szlak prowadzi ok. 9,5 km górską drogą w kierunku południowo-zachodnim, przecinając Snowy River oraz przechodząc koło Seaman’s Hut, malowniczej chatki służącej za schronienie dla turystów. Obie trasy spotykają się. Trasa z Charlotte Pass łączy się na przełęczy Rawson ze szlakiem z Thredbo. Dłuższym i trudniejszym ale bardziej malowniczym wariantem tej trasy jest odgałęzienie północne na Blue Lake (Niebieskie Jezioro).

Strzelecki wchodził na Górę inną trasą, najtrudniejszą, zboczem Hannel’s Spur, od północno-zachodniej strony Góry. Szlak zaczyna się od Geehi Campground i prowadzi przez Moira Flat oraz Byatts Camp, z odgałęzieniem na Mt Townsend. Jest to najbardziej stroma trasa w Australii o różnicy poziomów 1800 m. Niegdyś pędzono przez Hannel’s Spur owce na wypas, obecnie już zabroniony ze względu na ochronę środowiska. Szlak jest zarośnięty i kiepsko oznakowany, wymaga przeprawy przez rzekę i podąża nim nie więcej niż kilku wytrawnych turystów rocznie.

W 1983 r. pokonał tę trasę dr Janusz Rygielski prawdopodobnie jako drugi Polak po Strzeleckim. W lutym 2009 Oskar Kantor z Mariuszem Krzyżelewskim oraz z amerykańskimi wspinaczami Martinem Douthitt oraz Dale Torokiem przeszli tę samą trasę; była to prawdopodobnie pierwsza w historii filmowana wyprawa z Geehi na Górę Kosciuszki. Zimą, w sierpniu 2009 r. Oskar Kantor z inna ekipą (z Mariuszem Szłapakiem i Stefanem Lewandowskim) powtórzył trasę, dokonując prawdopodobnie pierwszego zimowego wejścia na Mt Kosciuszko, co też zostało sfilmowane.

Najwyższe szczyty Australii i kontynentu

Najwyższe szczyty Australii znajdują się poza lądową częścią Australii. Są to:

* Dome Argus (4 030 m czyli 13 220 ft),
* Mount McClintock (3 490 m czyli 11 450 ft),
* Mount Menzies (3 355 m czyli 11 007 ft) w Australian Antarctic Territory,
* Mawson Peak (2 745 m czyli 9 006 ft) na Heard Island.

Najwyższe szczyty kontynentu australijskiego, obejmującego cały szelf na którym leży Australia, są na wyspie Nowa Gwinea (odsyłamy do szczegółowej listy najwyższych szczytów Nowej Gwinei). Do najwyższych szczytów kontynentu należą:

* Puncak Jaya (4 884 m czyli 16 024ft) na Nowej Gwinei. Jest to najwyższa w świecie góra położona na wyspie, najwyższa góra w Indonezji oraz najwyższa góra na Australijskim kontynencie i w Oceanii;
* Puncak Mandala (4 760 m czyli 15 620 ft) w indonezyjskiej prowincji Papua. Jest to druga z kolei najwyższa góra kontynentu australijskiego, Oceanii, Australazji, Nowej Gwinei oraz Indonezji;
* Puncak Trikora (4 750 m czyli 15 580 ft) w indonezyjskiej prowincji Papua;
* Mount Wilhelm (4 509 m czyli 14 793 ft) w Papui Nowej Gwinei. Jest to najwyższa góra tego kraju;
* Mount Victoria (4 072 m czyli 13 360 ft) w Centralnej Prowincji w Papua Nowej Gwinei;
* Mount Giluwe (4 368 m czyli 14 331 ft) - wulkaniczna góra w Papua Nowej Gwinei. Jest to najwyższy szczyt wulkaniczny kontynentu australijskiego.


Role Model

Role Model – singel amerykańskiego rapera Eminema, którego premiera odbyła się 26 maja 1999 roku. Utwór promował drugi solowy album rapera pt. "The Slim Shady LP". W 2005 r. singel znalazł się na edycji specjalnej kompilacji zatytułowanej "Curtain Call: The Hits".


Proszę słonia

Proszę słonia – powieść dla dzieci autorstwa Ludwika Jerzego Kerna, wydana po raz pierwszy w 1964 roku przez Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia” z ilustracjami Zbigniewa Rychlickiego.

Książka opowiada o przyjaźni kilkuletniego chłopca imieniem Pinio i porcelanowego słonia Dominika. Rodzice Pinia martwią się, że nie rośnie on tak szybko jak jego rówieśnicy i podają mu pigułki witaminowe mające wspomagać wzrost. Chłopiec jednak, zamiast zażywać pigułki, regularnie chowa je w trąbie stojącego na półce słonia, który skutkiem tego zaczyna coraz bardziej rosnąć, a potem uczy się mówić oraz chodzić i staje się najlepszym przyjacielem Pinia. Jednak rozmiary słonia Dominika i zyskana przez niego sława przysparzają niekiedy poważnych problemów.

Na podstawie powieści powstał w 1968 r. siedmioodcinkowy serial animowany w reżyserii Witolda Giersza, a w 1978 r. (premiera w 1979 r.) – animowany film pełnometrażowy tego samego reżysera.


Colorado Caribous

Colorado Caribous – nieistniejący już amerykański klub piłkarski z Denver, w stanie Kolorado. Drużyna występowała w lidze NASL, a jego domowym obiektem był Mile High Stadium. Zespół istniał w roku 1978.


Kagraner Platz

Kagraner Platz – jedna ze stacji metra w Wiedniu na linii U1. Została otwarta 2 września 2006.

Znajduje się w 22. dzielnicy Donaustadt, w części Kagran. Znajduje się bezpośrednio pod Wagramer Straße i rozciąga się pomiędzy Donaufelderstraße i Doningasse. Tytułowy "Kagraner Platz" został nazwany w 1909 roku na cześć dawnej wsi, obecnie znajdującej się w granicach Wiednia.


Zwyczajny film

Zwyczajny film (org. "Regular Show: The Movie") – amerykański film animowany z 2015 roku w reżyserii J.G. Quintela. Wyprodukowany przez Cartoon Network Studios. Film został stworzony na podstawie serialu "Zwyczajny serial".

Premiera filmu w Stanach Zjednoczonych odbyła się 25 listopada 2015 roku na kanale Cartoon Network, zaś w Polsce 17 stycznia 2016 na antenie Cartoon Network.


Bajka o złotym koguciku

Bajka o złotym koguciku / Złoty kogut (ros. Сказка о золотом петушке, "Skazka o zołotom pietuszkie") – radziecki film animowany z 1967 roku w reżyserii Aleksandry Snieżko-Błockiej. Adaptacja bajki Aleksandra Puszkina.

Film "Złoty kogut" wchodzi w skład serii płyt DVD "Michaił Barysznikow - bajki z mojego dzieciństwa".


Porozumienie nuklearne z Iranem

Porozumienie nuklearne z Iranem – międzynarodowe porozumienie dotyczące kontroli irańskiego programu rozwoju broni jądrowej, zawarte 14 lipca 2015 w Wiedniu pomiędzy Iranem, a sześcioma mocarstwami – w tym pięcioma nuklearnymi i równocześnie stałymi członkami Rady Bezpieczeństwa ONZ: USA, Rosją, Wielką Brytanią, Francją i Chinami oraz Niemcami. Dodatkową stroną porozumienia jest Unia Europejska.

Niniejsza umowa jest wynikiem wstępnego porozumienia podpisanego 2 kwietnia 2015.

Porozumienie daje inspektorom ONZ dostęp do irańskich instalacji wojskowych. Inspekcje wymagać będą każdorazowej akceptacji rządu w Teheranie; w przypadku nieuzasadnionego uniemożliwienia inspekcji po próbach ustalenia terminu inspekcji, sankcje zostają automatycznie nałożone ponownie.

Bezpośrednim wynikiem podpisania porozumienia był znaczący spadek cen ropy naftowej. Iran jest posiadaczem czwartych co do wielkości złóż ropy naftowej oraz jednym z największych producentów ropy na świecie.

Porozumienie zostało zawarte mimo wyraźnego sprzeciwu Izraela, obawiającego się irańskiego programu nuklearnego. Na wiadomość o zawarciu porozumienia izraelski premier Binjamin Netanjahu ocenił, że społeczność międzynarodowa popełniła „historyczny błąd”, układając się z władzami w Teheranie i zapowiedział podjęcie działań zmierzających do tego, by nie dopuścić do ratyfikowania porozumienia.

8 maja 2018 roku Donald Trump ogłosił wycofanie się Stanów Zjednoczonych z porozumienia nuklearnego.


Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gąbinie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu gąbińskiego diecezji płockiej.

Obecna żelbetowa świątynia została wzniesiona w latach 1957—1966 dzięki staraniom księdza Stefana Budczyńskiego według projektu architekta Stanisława Marzyńskiego na starych fundamentach neogotyckiego kościoła wzniesionego w latach 1913-1934 według projektu architekta Józefa Piusa Dziekońskiego i rozebranego przez hitlerowców w 1942 roku. Świątynia razem z przylegającymi do niego salami katechetycznymi została bardzo solidnie wybudowana, pieczołowicie został dopracowany każdy element. Budowla została konsekrowana w dniu 16 października 1966 roku przez biskupa płockiego Bogdana Mariana Sikorskiego jako pomnik Sacrum Millennium w diecezji płockiej.

Wieża kościoła jest 40 metrów wysokości.


Kościół Świętej Trójcy w Białobrzegach

Kościół Świętej Trójcy w Białobrzegach – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu jedlińskiego diecezji radomskiej.

Świątynia została zbudowana w dwóch etapach. Zaprojektował ją warszawski architekt Stefan Szyller. Pierwszy etap budowy przypadł na lata 1932-1939, był to czas urzędowania księdza proboszcza Stanisława Jakóbowskiego. Kamień węgielny został poświęcony w dniu 7 kwietnia 1935 roku przez biskupa Pawła Kubickiego. Pierwsza msza święta została odprawiona w budowanym kościele w dniu 16 sierpnia 1936 roku przez proboszcza parafii Wyśmierzyce, księdza Jana Kwarcińskiego. Wybuch II wojny światowej przekreślił plany ukończenia świątyni. Drugi etap budowy świątyni przypadł na lata 1953-1958, tym razem budował ją proboszcz Józef Dziadowicz. Ostatecznie budowla została konsekrowana w dniu 17 sierpnia 1958 roku przez biskupa Piotra Gołębiowskiego.

Budowla posiada trzy nawy i trzy przęsła. Nawy boczne są nieznacznie obniżone w stosunku do nawy głównej, oddzielone są od niej dwiema kolumnami podpierającymi dachy. Świątynia została wzniesiona z granitu, cegły i żelazobetonu, jest częściowo otynkowana, wymalowana na zewnątrz i wewnątrz.

Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z połowy XX wieku. Z dawnego dotrwały do dnia dzisiejszego: obraz Matki Bożej "Łaskawej", namalowany olejem na płótnie, poświęcony w Warszawie przez warszawskiego biskupa pomocniczego Jana Dekerta, podarowany przez hrabinę Józefę z Tyszkiewiczów Wodzyńską, przeniesiony podczas uroczystej procesji z Suchej do świątyni w Białobrzegach w niedzielę 28 maja 1860 roku, obraz tytularny kościoła Św. Trójcy, odnowiony w 2004 roku, dzięki staraniom parafian i obraz Świętych Apostołów Piotra i Pawła, pochodzący z XVIII stulecia, odnowiony w 2005 roku dzięki staraniom państwa Sadowskich.


Kręgosłup człowieka

Kręgosłup człowieka – element szkieletu człowieka rozumnego ("Homo sapiens") pełniący rolę narządu podporowego, narządu ruchu i osłony rdzenia kręgowego. Zbudowany jest z 26 kości, w tym 24 oddzielne kręgi oraz dwie kości powstałe ze zrośnięcia kręgów: kość krzyżowa i kość guziczna.
Kręgosłup człowieka dzieli się na 5 odcinków:
* szyjny (7 kręgów szyjnych, C1–C7, kolor brązowy na rysunku)
* piersiowy (12 kręgów piersiowych, Th1–Th12, kolor niebieski na rysunku])
* lędźwiowy (5 kręgów lędźwiowych, L1–L5, kolor żółty na rysunku)
* krzyżowy (5 zrośniętych kręgów krzyżowych, "Os sacrum", kolor zielony na rysunku)
* guziczny (4–5 zrośniętych kręgów guzicznych, "Coccyx", kolor fioletowy na rysunku)

U innych kręgowców, także u ssaków, liczba kręgów w kręgosłupie może być inna.


Zbór kalwiński w Łapczynej Woli

Zbór kalwiński w Łapczynej Woli – ruiny zboru kalwińskiego, znajdujące się w Łapczynej Woli, w gminie Kluczewsko, w powiecie włoszczowskim. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego.

Zbór ufundowany prawdopodobnie na początku XVII wieku, a na pewno przed 1629, przez rodzinę Bobrownickich herbu Doliwa. Na początku XVIII wieku pełnił przy nim obowiązki duchowne Jan Petroselin. Jeszcze w 1730 odprawiano w zborze nabożeństwa; ministrem przy nim był wówczas Szkot, Samuel Aram. W 1754 zbór w Łapczynej Woli był już zamknięty. Nieużytkowany, zapewne wkrótce popadł w ruinę.

Sądząc z ocalałych do dnia dzisiejszego ruin, była to budowla prostokątna, z wieżą od frontu i szczupłym prezbiterium. Wieża miała sześć małych okienek, nawa cztery podłużne okna, a prezbiterium trzy. Prawie metrowej grubości mury wzniesiono z kamienia wapiennego; wnętrze posiadało sklepienie.

W niedostępnych dziś podziemiach świątyni spoczywają zwłoki fundatorów i dobrodziejów zboru; w XX wieku ich trumny zostały ograbione a ciała sprofanowane.


Rubber Bullets

Rubber Bullets – piosenka brytyjskiego zespołu 10cc, wydana w 1973 roku na singlu oraz na debiutanckim albumie, "10cc". Utwór napisali Kevin Godley, Lol Creme i Graham Gouldman. Piosenka zajęła 1. miejsce na listach przebojów w Wielkiej Brytanii i Irlandii.


Nemzeti Sport

Nemzeti Sport – węgierski dziennik sportowy z siedzibą w Budapeszcie. Został założony w 1903 roku. Jego nakład wynosi 22 482 egzemplarze (stan na grudzień 2020).


Język malajski Kupangu

Język malajski Kupangu () – język używany w mieście Kupang w Indonezji, stanowiący pochodną języka malajskiego. Jest klasyfikowany jako język kreolski oparty na malajskim bądź jako kontaktowy dialekt języka malajskiego. Według danych serwisu "Ethnologue" posługuje się nim 350 tys. osób, mieszkańców prowincji Małe Wyspy Sundajskie Wschodnie.

Wykazuje wpływy języków europejskich, niderlandzkiego i portugalskiego. Jego użytkownicy władają także językiem indonezyjskim.


Stadion Afgańskiej Federacji Piłkarskiej – stadion piłkarski w Kabulu, stolicy Afganistanu. Został otwarty w 2012 roku. Obiekt powstał niedaleko największego stadionu w mieście, stadionu Ghazi i może pomieścić 5000 widzów. Stadion należy do Afgańskiej Federacji Piłkarskiej, wykorzystywany jest do rozgrywania spotkań ligi afgańskiej.

20 sierpnia 2013 roku swój pierwszy mecz na nowym stadionie rozegrała piłkarska reprezentacja Afganistanu, pokonując Pakistan 3:0. Był to pierwszy od 10 lat mecz reprezentacji narodowych rozegrany na terytorium Afganistanu.


Język kisar

Język kisar, także meher ("Bahasa Meher") – język austronezyjski używany w prowincji Moluki na wschodzie Indonezji, na wyspach Kisar, Roma i Wetar. Według danych z 1995 r. posługuje się nim 20 tys. osób. Nie jest spokrewniony z pobliskim językiem oirata. Jego użytkownicy władają także językiem indonezyjskim. Do zapisu języka stosuje się alfabet łaciński.


Język taliabu

Język taliabu – język austronezyjski używany w prowincji Moluki Północne na wschodzie Indonezji, na wyspach Taliabu i Mangole w grupie wysp Sula. Według danych z 2000 r. posługuje się nim ponad 4 tys. osób. Dzieli się na szereg dialektów: padang (samada), mananga, mangei (mang, mange, mange’e, sobojo, soboyo). Wyróżnia się także dialekt kadai, klasyfikowany również jako odrębny język. Serwis "Ethnologue" grupuje taliabu i kadai jako dwa języki w obrębie języków taliabo.


Język ma’ya

Język ma’ya, także: sailolof, salawati, samate – język austronezyjski używany w prowincji Papua Zachodnia na wschodzie Indonezji, na wyspach Batanta, Salawati i Waigeo w archipelagu Raja Ampat. Według danych z 2001 r. posługuje się nim 4 tys. osób. Dzieli się na dialekty: ma’ya właściwy, banlol, dialekt wyspy Batanta, wyróżnia się także warianty laganyan (legenyem), wauyai i kawe, klasyfikowane również jako odrębne języki.


Korona Kocich Gór 2019

Korona Kocich Gór 2019 – 7. edycja wyścigu kolarskiego Korona Kocich Gór, która odbyła się 23 czerwcaa 2019 na liczącej ponad 148 kilometrów trasie z Wielkiej Lipy do Skotnik. Impreza kategorii 1.2 była częścią UCI Europe Tour 2019.


The Province

The Province – kanadyjski dziennik. Należy do gazet typu tabloid. Jego pierwszy numer ukazał się w 1898 roku.

Wydawcą czasopisma jest Pacific Newspaper Group (dywizja firmy Postmedia Network).


Toronto Sun

Toronto Sun – kanadyjski dziennik. Należy do gazet typu tabloid. Jego pierwszy numer ukazał się w 1971 roku.

Właścicielem czasopisma jest Postmedia Network.


Co w duszy gra

Co w duszy gra (tytuł oryg. ) – amerykański film animowany komputerowo studia Pixar w reżyserii Pete’a Doctera. Scenariusz do filmu napisali Pete Docter, Mike Jones oraz Kemp Powers. .

W głównych rolach, w oryginalnej wersji językowej, głosów użyczyli: Jamie Foxx, Tina Fey, Graham Norton, Rachel House, Richard Ayoade, Phylicia Rashad, Donnell Rawlings, Questlove i Angela Bassett.

Premiera filmu odbyła się 11 października 2020 roku podczas London Film Festival. Film jest dostępny w serwisie Disney+ od 25 grudnia. W kinach w Polsce pojawił się 5 marca 2021.


Grand Prix Emilii-Romanii 2020

Grand Prix Emilii-Romanii 2020, oficjalnie Formula 1 Emirates Gran Premio dell'Emilia Romagna 2020 – trzynasta runda Mistrzostw Świata Formuły 1 w sezonie 2020. Grand Prix odbyło się w dniach 30 października–1 listopada 2020 na torze Autodromo Enzo e Dino Ferrari w Imolii. Wyścig wygrał Lewis Hamilton (Mercedes), a na podium stanęli kolejno po starcie z pole position Valtteri Bottas (Mercedes) i Daniel Ricciardo (Renault).


Leonpolis

Leonpolis (hist., pol. Lenpol) – wieś na Litwie położona w rejonie wiłkomierskim okręgu wileńskiego, 5 km na południowy zachód od Wiłkomierza, nad rzeką Świętą.


Pietricica

Pietricica – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Lapoș. W 2011 roku liczyła 26 mieszkańców.


Zmeuret

Zmeuret – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Starchiojd. W 2011 roku liczyła 57 mieszkańców.


Coceana

Coceana – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Șirna. W 2011 roku liczyła 12 mieszkańców.


Podu Ursului

Podu Ursului – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Vărbilău. W 2011 roku liczyła 31 mieszkańców.


Doseni

Doseni – wieś w Rumunii, w okręgu Gorj, w gminie Albeni. W 2011 roku liczyła 18 mieszkańców.


Vâlceaua

Vâlceaua – wieś w Rumunii, w okręgu Gorj, w gminie Câlnic. W 2011 roku liczyła 47 mieszkańców.


Bojinu

Bojinu – wieś w Rumunii, w okręgu Gorj, w gminie Crușeț. W 2011 roku liczyła 97 mieszkańców.


Arșeni

Arșeni – wieś w Rumunii, w okręgu Gorj, w gminie Mușetești. W 2011 roku liczyła 35 mieszkańców.


Biała zaraza

Biała zaraza () – czechosłowacki czarno-biały fantastycznonaukowy film dramatyczny z 1937 w reżyserii i według scenariusza Hugo Haasa. Adaptacja sztuki scenicznej Karela Čapka pod tym samym tytułem.


Orlen Wyścig Narodów 2019

Orlen Wyścig Narodów 2019, znany również jako Orlen Nations Grand Prix 2019 – 1. edycja wyścigu kolarskiego Orlen Wyścig Narodów, która odbyła się w dniach od 1 do 2 czerwca 2019 na liczącej blisko 140 kilometrów trasie z Jurgowa do Bukowiny Tatrzańskiej, składającej się z dwóch etapów. Wyścig był częścią UCI Europe Tour 2019 oraz UCI Pucharu Narodów U23 2019.


Tor wyścigów konnych w Pardubicach

Tor wyścigów konnych w Pardubicach – tor wyścigów konnych w Pardubicach, w Czechach. Obiekt istnieje od 1856 roku. Jest on miejscem rozgrywania corocznego wyścigu Wielka Pardubicka. Długość toru biegnącego po obwodzie areny wynosi 2200 m, jednak trasa Wielkiej Pardubickiej wytyczona wewnątrz hipodromu ma długość 6900 m.


Puchar Ministra Obrony Narodowej 2019

Puchar Ministra Obrony Narodowej 2019 – 57. edycja wyścigu kolarskiego o Puchar Ministra Obrony Narodowej, który odbył się 15 sierpnia 2019 na liczącej 174,5 kilometrów trasie ze wsi Gołasze-Puszcza do miasta Wysokie Mazowieckie; wyścig był częścią UCI Europe Tour 2019.


Pierwszy wyścig

Pierwszy wyścig () – czechosłowacki czarno-biały film komediowy z 1957 w reżyserii Alfréda Radoka, filmowa adaptacja książki Adolfa Branalda „Dědeček automobil”.


Mogoș

Mogoș – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Mogoș. W 2011 roku liczyła 90 mieszkańców.


Bârzogani

Bârzogani – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Mogoș. W 2011 roku liczyła 22 mieszkańców.


Cojocani

Cojocani – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Mogoș. W 2011 roku liczyła 27 mieszkańców.


Valea Giogești

Valea Giogești – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Mogoș. W 2011 roku liczyła 30 mieszkańców.


Valea Ciuciului

Valea Ciuciului – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Noșlac. W 2011 roku liczyła 10 mieszkańców.


Morcănești

Morcănești – wieś w Rumunii, w okręgu Alba, w gminie Poiana Vadului. W 2011 roku liczyła 34 mieszkańców.


Sarkofag Heleny

Sarkofag Heleny – pochodzący z pierwszej połowy IV wieku rzymski sarkofag, wykonany dla św. Heleny, matki cesarza Konstantyna Wielkiego. Obecnie znajduje się w Muzeach Watykańskich ("Museo Pio-Clementino").

Sarkofag wykonany został z czerwonego porfiru. Ma 242 cm wysokości, 268 cm długości i szerokość 184 cm. Pierwotnie znajdował się w mauzoleum na Tor Pignattara na przedmieściach Rzymu, między Via Praenestina a Via Labicana. W średniowieczu szczątki świętej zostały wyjęte i przeniesione do Bazyliki Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego. Sarkofag natomiast przeniesiono do Bazyliki św. Jana na Lateranie i użyto ponownie do pochowania szczątków papieża Anastazego IV. Na początku XIV wieku zabytek poważnie ucierpiał w pożarze. W 1777 roku sarkofag trafił do Muzeów Watykańskich, gdzie Gaspare Sibilla i Giovanni Pierantoni przeprowadzili jego renowację.

Sarkofag umieszczony jest na czterech nóżkach w kształcie lwów, które zaprojektował Francesco Antonio Franzon (1734-1818). Jego ściany ozdobione są scenami batalistycznymi, przedstawiającymi rzymską jazdę tratującą barbarzyńskich wojowników. Ponad nimi umieszczono kupidynów rozsnuwających girlandy, pokrywę zdobią zaś dwa lwy. Militarystyczna tematyka dekoracji świadczy o tym, iż sarkofag pierwotnie wykonany był prawdopodobnie dla męskiego członka rodziny cesarskiej.


Močerady

Močerady – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Domažlice, w kraju pilzneńskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2014 liczyła 62 mieszkańców.


Jan Kolasa

Jan Kolasa (ur. 3 grudnia 1926 w Kobylanach, zm. 13 sierpnia 2016 w Obornikach Śląskich) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, specjalizujący się w prawie międzynarodowym publicznym.


Jak Iwanuszka szukał cudu

Jak Iwanuszka szukał cudu / Jak Iwanuszka-Rozrabiaka szukał cudu (ros. Как Иванушка-дурачок за чудом ходил, "Kak Iwanuszka-duraczok za czudom chodił") – radziecka baśń filmowa z 1976 roku w reżyserii Nadieżdy Koszewierowej. Film powstał na podstawie scenariusza Michaiła Wolpina. Historia ubogiego chłopaka, który wyrusza do krainy cudów, by uzdrowić ciężko chorą dziewczynę.


Alexander Clay

Alexander Clay (ur. 27 września 1863 w Kelso, zm. 9 listopada 1950 w Edynburgu) – szkocki rugbysta, reprezentant kraju.

W latach 1886–1888 rozegrał w Home Nations Championship siedem spotkań dla szkockiej reprezentacji zdobywając jedno przyłożenie, które nie miało jednak wówczas wartości punktowej.


Religia w Zimbabwe

Religia w Zimbabwe – według danych z 2010 roku zdominowana jest przez chrześcijaństwo (77,99%) i tworzona głównie przez różne niezależne kościoły (41,12%, w znacznej mierze wyznania synkretyczne), denominacje protestanckie (20,79%) i katolicyzm (8,88%). Do największych wyznań protestanckich w Zimbabwe należą: zielonoświątkowcy (22,7%), adwentyści dnia siódmego, anglikanie, metodyści, baptyści, luteranie, kalwini i Armia Zbawienia.

Z biegiem lat wyłoniło się wiele miejscowych kościołów i grup łączących chrześcijaństwo z tradycyjnymi religiami plemiennymi. Do największych takich kościołów należą Afrykański Kościół Apostolski (7,5%) i kościoły syjonistyczne (12,2%). Chociaż kraj jest w przeważającej mierze chrześcijański, duża część społeczeństwa (19,2%) nadal praktykuje rdzenne religie.

Ewangeliczne wyznania charyzmatyczne, zielonoświątkowe i apostolskie, były najszybciej rozwijającymi się grupami religijnymi w latach 2000–2009.

Istnieje również niewielka liczba wyznawców islamu, świadków Jehowy, bahaizmu, mormonów, hinduizmu, judaizmu i buddyzmu. Pozostałe 1,4% społeczeństwa nie wyznaje żadnej religii.


Badfinger

Badfinger – walijski zespół rockowy.

W pierwotnym składzie występowali: Pete Ham, Mike Gibbins, Tom Evans i Ron Griffiths. Zespół powstał na bazie The Iveys, które zostało utworzone w 1961 roku przez Hama, Ron Griffiths i Davida „Dai” Jenkinsa w Swansea, w Walii. Grupa podpisała kontrakt z prowadzoną przez Beatlesów firmą płytową Apple w 1968 roku. W 1969 roku, Griffiths opuścił grupę i został zastąpiony przez Joey Mollanda, a zespół zmienił nazwę na Badfinger. W 1970 roku, zespół przejął amerykański biznesmen Stan Polley jako manager. W ciągu najbliższych pięciu lat zespół nagrał kilka albumów dla Apple i intensywnie koncertował, wpadł w tarapaty w wyniku bankructwa Apple Records.

Badfinger wylansował cztery światowe przeboje w latach 1970-72: "Come and Get It" (napisany i wyprodukowany przez Paula McCartneya), "No Matter What", "Day After Day" (wyprodukowany przez George’a Harrisona) i "Baby Blue". W roku 2013, "Baby Blue" powrócił na "Hot Rock Songs" Billboard 100 na miejscu 14, po umieszczeniu na ścieżce dźwiękowej serialu telewizyjnego "Breaking Bad". Inny utwór grupy, "Without You", wykonywali również Harry Nilsson i Mariah Carey.

Zespół podpisał kontrakt z Warner Bros., ale przez machinacje finansowe Polleya wytwórnia wycofała z rynku album "Wish You Were Here" (siedem tygodni po premierze). Trzy dni przed dwudziestymi ósmymi urodzinami, w dniu 24 kwietnia 1975 rok Ham popełnił samobójstwo, wieszając się.

Przez kolejne trzy lata pozostali członkowie starali się z trudem odbudować swoje życie osobiste i zawodowe w trakcie procesów sądowych. Albumy "Airwaves" (1979) i "Say No More" (1981) poniosły klęskę. W dniu 19 listopada 1983 roku Evans popełnił samobójstwo przez powieszenie.


Ziemia Peary’ego

Ziemia Peary’ego () – najdalej na północ wysunięty półwysep Grenlandii. Na południe od niej znajduje się Ziemia Myliusa Erichsena, na południowy wschód Ziemia Księcia Chrystiana, a na południowy zachód Ziemia Knuda Rasmussena.

Na Ziemi Peary’ego znajduje się przylądek Morris Jesup, jeden z najdalej na północ wysuniętych punktów lądu na Ziemi; u wybrzeży Ziemi Peary’ego, nieco dalej na północ znajduje się wyspa Kaffeklubben i mniejsze żwirowe wysepki, jak Oodaaq. Półwysep ten ograniczają duże fiordy: od wschodu Independence Fjord, a od zachodu Victoria Fjord. W całości obejmuje go Park Narodowy Grenlandii. Od wschodu oblewa go Morze Wandela, od zachodu Morze Lincolna.

Ziemia ta została nazwana na cześć odkrywcy Roberta Peary’ego, pierwszego europejskiego badacza tego obszaru. Obecnie jest bezludna, pozostawała także niezasiedlona w czasach pierwszych, europejskich eksploratorów. W czasach prehistorycznych jednak zamieszkiwali ją paleo-eskimosi reprezentujący kulturę Independence I i II, a około roku 1300 dotarły tu ludy kultury Thule. Pozostały po nich liczne stanowiska archeologiczne, w tym ruiny kamiennych konstrukcji.


Węzeł autostradowy Gliwice-Sośnica

Węzeł autostradowy Gliwice-Sośnica – węzeł drogowy w Gliwicach, w dzielnicy Ligota Zabrska (łącznice typu trąbka leżą poza Gliwicami, w gminie Gierałtowice) w województwie śląskim. Łączy autostrady:A1 i A4 (E40), drogi krajowe: 44 i 88 i Drogową Trasę Średnicową. Przez zamawiającą GDDKiA został uznany za największy węzeł drogowy w Europie.


Erno Erb

Erno Erb (ur. 1878 we Lwowie; zm. 1943 tamże) – polski malarz żydowskiego pochodzenia, tworzący w okresie modernizmu i dwudziestolecia międzywojennego.

Urodził się w 1878 r. w zasymilowanej rodzinie lwowskich Żydów. Niektóre źródła podają jako datę urodzenia rok 1890. Niemal całe życie spędził we Lwowie i w Truskawcu. Malował motywy miejskie, sceny rodzajowe, targowiska, charakterystyczne typy ukraińskich chłopów i Żydów, pejzaże i martwe natury. Najczęściej posługiwał się farbami olejnymi, choć tworzył również akwarele i pastele. Jego olejne obrazy, odznaczające się bogatą fakturą grubo kładzionej farby, są porównywane z pracami niemieckiego malarza Maxa Liebermanna. Erb wielokrotnie wystawiał w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie i Krakowie oraz w warszawskiej Zachęcie. W 1929 brał udział w Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu, a w 1932 w Wystawie Sztuki Polskiej w Buffalo. Zginął prawdopodobnie w trakcie likwidacji lwowskiego getta.
Jego prace znajdują się w Muzeum Narodowym w Krakowie, zbiorach Żydowskiego Instytutu w Warszawie, w Muzeum Historycznym w Krakowie, Muzeum Sztuki Ukraińskiej we Lwowie i Lwowskiej Galerii Obrazów.


Mózg

Mózg ("cerebrum") – organ, który służy jako centrum układu nerwowego u wszystkich kręgowców i większości bezkręgowców, tj. u większości zwierząt dwubocznie symetrycznych; znajduje się zwykle w pobliżu narządów zmysłów, takich jak wzrok.

Jest to najbardziej złożony organ w ciele kręgowca. Wraz z rdzeniem kręgowym tworzy ośrodkowy układ nerwowy. Na przykład, u człowieka kora mózgowa zawiera około 14-16 miliardów
neuronów (także imponująca jest szacunkowa liczba neuronów w móżdżku - wynosi 55-70 miliardów), a każdy neuron jest połączony synapsami z kilkoma tysiącami innych neuronów. Neurony te zazwyczaj komunikują się ze sobą za pomocą długich włókien zwanych aksonami, które przenoszą ciągi impulsów sygnałowych zwanych potencjałami czynnościowymi do odległych części mózgu lub ciała, kierując je do określonych komórek odbiorczych.

Fizjologicznie, mózgi wywierają scentralizowaną kontrolę nad innymi organami ciała. Oddziałują one na resztę ciała zarówno poprzez generowanie wzorców aktywności mięśni, jak i poprzez pobudzanie wydzielania substancji chemicznych zwanych hormonami. Ta scentralizowana kontrola pozwala na szybkie i skoordynowane reakcje na zmiany w środowisku. Niektóre podstawowe rodzaje reakcji, takie jak odruchy, mogą być pośredniczone przez rdzeń kręgowy lub zwoje obwodowe, ale kontrola zachowania oparta na wielu danych sensorycznych wymaga integracji informacji poprzez organ centralny, czyli mózg. Działanie pojedynczych komórek mózgowych jest obecnie rozumiane w sposób bardzo szczegółowy, ale sposób, w jaki współpracują one w zespołach tak ogromnych, jak np. w mózgu człowieka, nie został jeszcze rozwiązany.

Najnowsze modele we współczesnej neuronauce traktują mózg jako biologiczny komputer, różniący się mechanizmem od komputera elektronicznego, ale podobny w tym sensie, że pozyskuje on informacje z otaczającego świata, przechowuje je i przetwarza na różne sposoby.

Niniejszy artykuł porównuje właściwości mózgów wśród różnych grup zwierząt. Omawia też mózg ludzki, ale w takim zakresie, w jakim podziela on właściwości innych mózgów. Natomiast wyjątkowość mózgu człowieka na tle innych mózgów omówiono w artykule mózgowie człowieka. Zaś choroby mózgu człowieka i skutki jego uszkodzenia omówiono w artykule choroby neurologiczne.


Oszczerstwo według Apellesa

Oszczerstwo według Apellesa – obraz Sandro Botticellego namalowany około 1494 roku, znajdujący się w zbiorach Galerii Uffizi we Florencji.

Obraz powstał na zamówienie Antonia Segniego. Część badaczy twierdzi, że obraz został namalowany z pobudek osobistych, jako rodzaj autokomentarza do elementu biografii Botticellego, mogąc mieć związek z oskarżeniem go o homoseksualizm. Być może jest to także aluzja do wydarzeń związanych z procesem Savonaroli. Tematem alegorycznego malowidła jest przekazana przez Lukiana w "Dialogach" anegdota o intrydze przeciwko żyjącemu w IV wieku p.n.e. malarzowi Apellesowi. Oskarżony przez swojego rywala Antyfilosa o udział w spisku przeciwko królowi Ptolemeuszowi artysta zdołał udowodnić swoją niewinność, a na pamiątkę namalował alegoryczny obraz przedstawiający całe wydarzenie.

Botticelli niemal dokładnie odtworzył obraz Apellesa z opisu pozostawionego przez Lukiana, który mógł znać zarówno z oryginału, jak i z parafrazy Albertiego. Malowidło przedstawia grupę postaci o charakterze alegorycznym. Po prawej stronie widać siedzącego na tronie króla Midasa z oślimi uszami (symbol głupoty), którego otaczają Podejrzliwość i Ignorancja. Władca wyciąga rękę w stronę mężczyzny w kapturze, symbolizującego Zawiść. Ten trzyma za rękę Oszczerstwo ukazane pod postacią pięknej młodej dziewczyny, ciągnącej za włosy obnażonego mężczyznę będącego symbolem Niewinności. Obok nich znajdują się dwie postaci będące personifikacjami Podstępu i Zdrady. Z lewej strony obrazu odziana w czerń kobieta, symbolizująca Pokutę, spogląda na wskazującą ręką w niebo nagą kobietę personifikującą Prawdę. Cała scena została umieszczona w pałacowym wnętrzu ozdobionym płaskorzeźbami i posągami. Część z nich przedstawia motywy zaczerpnięte z wcześniejszych prac Botticellego, takich jak "Powracająca Judyta".


Składnik żywności

Składnik żywności – każda z substancji, jakie występują w środowisku spożywczym, a także inne składniki, celowo dodawane w procesie produkcyjnym (zgodne z dobrą praktyką produkcji żywności), obecne w końcowym produkcie nawet w postaci zmienionej.


Ljubljana Zalog

Ljubljana Zalog (słoweń: "Železniška postaja Ljubljana Zalog") – stacja kolejowa w Lublanie, w dzielnicy Zalog, w Słowenii.

Przystanek jest zarządzany i obsługiwany przez Slovenske železnice. Oprócz stacji pasażerskiej, jest to również ważna stacja towarowa.


Mennica Legacy Tower

Mennica Legacy Tower – kompleks dwóch budynków biurowych klasy A+ zrealizowanych wspólnie przez Golub GetHouse i Mennica Polska w obrębie ulic: Prostej, Żelaznej, Grzybowskiej oraz Waliców na warszawskiej Woli.

W skład kompleksu wchodzą dwa budynki: 130-metrowy wieżowiec i sąsiadujący z nim drugi budynek o wysokości 36 metrów. Budynek powstał w miejscu dawnej siedziby Mennicy Polskiej, wyburzonej w 2016 roku.

Do dyspozycji najemców jest łącznie 63 800 mkw. powierzchni najmu. Powierzchnia najmu 32-piętrowego wieżowca wynosi 49 600 mkw., podczas gdy drugi, 9-piętrowy, budynek zapewnia kolejne 14 200 mkw. W obu budynkach znajduje się łącznie 4500 mkw. powierzchni handlowo-usługowej, mieszczącej m.in. centrum fitness oraz centrum konferencyjne, a także restaurację, kawiarnię oraz lokale usługowe na parterach.


Kronika wszytkiego świata

Kronika wszytkiego świata – kronika Marcina Bielskiego wydana w 1551 w Krakowie.

Pełny tytuł pierwszego wydania brzmiał: "Kronika wszytkiego świata na sześć wieków, monarchie czterzy rozdzielona, z kosmografią i z rozmaitemi królestwy, tak pogańskiemi, żydowskiemi, jako i krześcijańskiemi, z Sybillami i proroctwy ich, po polsku pisana, z figurami, w której też żywoty cesarskie, papieskie i tych królów z ich królestwy, asyryjskich, egipskich, żydowskich, greckich, perskich, tureckich, węgierskich, czeskich i inych królów, książąt, jako inych przełożonych, od początku świata aż do tego roku, który się pisze 1551, są wypisane, między któremi też nasza Polska na ostatku z osobna jest wypisana". Za życia autora kronika była wznawiana dwukrotnie: w 1554 i 1564 (od tego wydania zmieniony tytuł rozpoczynał się od "Kronika, to jest Historia świata..."). W 1597 syn Marcina, Joachim, wydał "Kronikę polską" – przeredagowaną i uzupełnioną przez siebie do 1586 wersję kroniki Marcina Bielskiego.

Kronika rozpoczyna się od historii "Starego Testamentu". Uzupełniona jest historią starożytnego Rzymu i starożytnej Grecji. Następnie ukazuje wydarzenia "Nowego Testamentu". Później przechodzi do średniowiecza (papiestwo, cesarze rzymscy narodu niemieckiego, niektórzy książęta niemieccy i królowie Francji, wyprawy krzyżowe), doprowadzając historię do czasów papieża Juliusza III (1551).

Dzieło Bielskiego nawiązywało do tradycji kronikarstwa średniowiecznego. Ambicją kroniki było przedstawienie całych dziejów ludzkości jako ciągu zdarzeń od powstania świata aż do czasów współczesnych. Powstał utwór niejednorodny stylistycznie. Łączył tendencje do wiernego przedstawiania zdarzeń historycznych i do ich beletryzacji Obok ważnych faktów historycznych umieszczone były szczegółowe informacje, np. o rozmiarze ogromnej ryby wyrzuconej na brzeg w Holandii. W ramach kroniki znalazły się fragmenty noszące cechy różnych gatunków, np. dłuższa narracja o Skanderbegu, bohaterze narodowym Albanii, historie święte, apokryficzne i mitologiczne, legendy, przypowieści, bajki ezopowe, anegdoty, facecje, biografie. W kronice ujawniły się też osobiste poglądy Bielskiego: sympatia do reformacji i niechęć do kościoła rzymskiego (przytacza m.in. legendę o papieżycy Joannie).


Kamień runiczny z Sønder Vissing

Kamień runiczny z Sønder Vissing ("DR 55") – kamień runiczny znajdujący się w niewielkiej duńskiej miejscowości Sønder Vissing, położonej na zachód od Skanderborg. Stanowi świadectwo wczesnośredniowiecznych związków duńsko-obodryckich, w wyrytej na nim inskrypcji poświadczone jest małżeństwo Tofy, córki księcia Mściwoja, z królem Haraldem Sinozębym.

Granitowy kamień ma 245 cm wysokości i 108 cm szerokości. Pochodzi z II połowy X wieku. Odkryty został w 1836 roku, stanowił wówczas część bramy cmentarza w Sønder Vissing. Wydobyty dwa lata później, został ustawiony przed wejściem do miejscowego kościoła. W 1897 roku przeniesiono go do wnętrza świątyni i ustawiono pod organami, gdzie znajduje się do dziś.

Treść inskrypcji głosi:
: tufa ' lRt ' kaurua ' kubl mistiuis ' tutiR ' uft ' muþur sina ' kuna harats ' hins ' kuþa ' kurms sunaR
co znaczy dosłownie:
: "Tofa kazała postawić ten kamień, córka Mściwoja, dla matki swej, żona Haralda Dobrego, syna Gorma"


Międzynarodowa interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu – autoryzowana 7 sierpnia 2014 przez prezydenta USA Baracka Obamę operacja lotnicza, sił powietrznych tego państwa i zbrojnej koalicji międzynarodowej, w skład której weszły państwa zachodnie i niektóre kraje arabskie, wymierzona w terrorystów ISIS, dopuszczających się masakr na ludności cywilnej, podczas prowadzenia działań militarnych na terytorium Iraku i Syrii.

Równocześnie z operacją lotniczą prowadzona była przez szereg państw zachodnich i arabskich operacja humanitarna polegająca na pomocy uchodźcom, w szczególności jazydom. Ponadto wiele krajów zadeklarowało gotowość wsparcia militarnego w postaci zbrojenia kurdyjskich sił zbrojnych "Peszmerga", walczących z Państwem Islamskim.

Operacja lotnicza Stanów Zjednoczonych na terytorium Iraku rozpoczęła się 8 sierpnia 2014. 10 września 2014, prezydent Stanów Zjednoczonych, Barack Obama ogłosił strategię walki przeciwko Państwu Islamskiemu, która przewidywała rozszerzenie nalotów na Syrię. Stało się to 23 września 2014. Do bombardowań celów na terytorium Syrii do Stanów Zjednoczonych przyłączyły się kraje arabskie. Wobec ekspansji Państwa Islamskiego na Libię i Nigerię, regionalne siły międzynarodowe dokonały ataków na pozycje Państwa Islamskiego w tychże krajach.

Międzynarodowa interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu doprowadziła do znacznego zniszczenia potencjału bojowego Państwa Islamskiego na Bliskim Wschodzie, zahamowała ekspansję terytorialną samozwańczego kalifatu na terytorium Syrii i Iraku oraz wspomagała lokalne siły w postaci syryjskiej opozycji zbrojnej, kurdyjskich ugrupowań militarnych i irackich sił bezpieczeństwa w prowadzeniu działań wojennych przeciwko Państwu Islamskiemu.

uznawana za organizację terrorystyczną przez


Efklidis Tsakalotos

Efklidis Tsakalotos, gr. Ευκλείδης Τσακαλώτος (ur. 1960 w Rotterdamie) − grecki ekonomista, wykładowca akademicki i polityk, parlamentarzysta, minister finansów od lipca do sierpnia 2015 oraz od września 2015 do lipca 2019.


Historyja o papieżu Janie VIII

Historyja o papieżu Janie VIII ("Historyja o papieżu Janie tego imienia VIII, który był Gilberta białogłowa z Anglijej") – polski anonimowy utwór wydany w 1560 prawdopodobnie w Brześciu Litewskim, opisujący historię rzekomej papieżycy Joanny.

Według średniowiecznej legendy w IX wieku kobieta o imieniu Joanna, podając się za mężczyznę, została papieżem, przybierając imię Jan VIII (nie chodziło jednak o faktycznego papieża Jana VIII). Legenda ta była wykorzystywana w czasach reformacji przez protestantów jako dowód na skandale w Kurii Rzymskiej oraz przerwanie w sukcesji apostolskiej w Kościele katolickim. Miało to osłabiać zarzut stawiany protestantom, że ich Kościoły nie posiadają duchowieństwa legitymującego się ciągłością święceń zapoczątkowaną przez apostołów.


Kościół Santo Estêvão

Kościół Santo Estêvão (port: "Igreja de Santo Estêvão") – kościół rzymskokatolicki w Lizbonie, w Portugalii. Znajduje się w parafii Santa Maria Maior.

Pierwotna świątynia pochodzi z XII wieku i została całkowicie przebudowana w 1733 w stylu barokowym oraz w orientacji północ-południe. W 1755 kościół ucierpiał w trzęsieniu ziemi, ponownie otwarto go dla wiernych w 1773 roku. W latach 30. XIX wieku przeprowadzono nowe prace konserwatorskie.

Został sklasyfikowany jako Pomnik Narodowy dekretem 5046 z 11 grudnia 1918.


Charles Wade

Charles Wade (ur. 26 stycznia 1863 w Singleton, zm. 26 września 1922 w Potts Point) – australijski polityk i prawnik, w latach 1907–1910 premier Nowej Południowej Walii, w młodości rugbysta, reprezentant Anglii.

Był najstarszym z sześciu synów Williama Burtona Wade'a, inżyniera ze Shropshire, i Anne McBean, "née" Duguid. Uczęszczał do "All Saints College" w Bathurst oraz "The King’s School" w Parramatta, po czym w 1880 roku otrzymał stypendium do Merton College na Uniwersytecie Oksfordzkim. Uprawiający wówczas wioślarstwo, lecz mający doświadczenie z rugby, Wade został zaproszony do gry dla uniwersyteckiego zespołu, której kapitanem był wówczas Harry Vassall. Po występach w Varsity Match przeciwko drużynie z Cambridge otrzymał powołanie do angielskiej reprezentacji, dla której w latach 1882–1886 rozegrał w Home Nations Championship osiem spotkań. Zdobył w nich siedem przyłożeń, które – mimo że nie miały wówczas wartości punktowej – uczyniły go rekordzistą pod tym względem w XIX wieku. Uważany był w tym okresie za jednego z najlepszych na świecie zawodników formacji ataku.

Studia ukończył w roku 1884, a dwa lata później został przyjęty do palestry. Powrócił następnie do Sydney, gdzie rozpoczął karierę prawniczą, przez kilka lat grał jeszcze dla stanowej reprezentacji Nowej Południowej Walii. W latach 1891–1902 był prokuratorem, po czym zajął się polityką. W 1903 roku został wybrany do Zgromadzenia Ustawodawczego Nowej Południowej Walii, gdzie zasiadał do roku 1917, początkowo z okręgu Willoughby, a następnie z nowo utworzonego Gordon. W 1904 roku został prokuratorem generalnym i ministrem sprawiedliwości w rządzie Josepha Carruthersa, a we październiku 1907 roku także jego następcą na stanowisku premiera stanu nie rezygnując z poprzednio sprawowanych funkcji. Stanowiska te opuścił po przegranych wyborach w październiku 1910 roku, a liderem opozycji był przez kolejne sześć lat.

W 1917 roku objął urząd tzw. agenta generalnego ("quasi"-ambasadora) Nowej Południowej Walii w Londynie, a rok później został uhonorowany rycerstwem. W 1920 roku otrzymał Order św. Michała i św. Jerzego oraz podjął obowiązki sędziego Sądu Najwyższego Nowej Południowej Walii, które pełnił aż do śmierci we wrześniu 1922 roku.

W kwietniu 1890 roku ożenił się z Ellą Louise Bell, z którą miał dwóch synów i dwie córki.


Language Days at the UN

Language Days at the UN – święto poświęcone sześciu oficjalnym językom Organizacji Narodów Zjednoczonych, obchodzone w różnych terminach:

# 20 marca – język francuski ()
# 20 kwietnia – język chiński ()
# 23 kwietnia – język angielski ()
# 6 czerwca – język rosyjski ()
# 12 października – język hiszpański ()
# 18 grudnia – język arabski ()