Play the Game

Play the Game – ballada rockowa brytyjskiej grupy Queen, którą napisał wokalista formacji – Freddie Mercury. Jest to utwór otwierający ich album "The Game" (1980). Użyto w nim syntezatora Oberheim, czego wcześniej grupa unikała. Utwór był grany na koncertach w latach 1980-1982. Piosenka wydana została na singlu, a jego okładka jest pierwszą, na której Freddie Mercury ma wąsy.

Teledysk jest jednym z nielicznych, w którym gitarzysta zespołu Brian May nie używa Red Special, tylko taniej kopii gitary Fender Stratocaster, w obawie przed uszkodzeniem własnego instrumentu (w pewnym momencie Mercury wyrywa z rąk Maya gitarę i „odrzuca” ją po chwili z powrotem).

Na stronie B singla umieszczono utwór „A Human Body”.


Just a Lil Bit

Just a Lil Bit - trzeci singiel z albumu 50 Centa zatytułowanego The Massacre. Singel został wydany w 2005 roku zdobywając 3. miejsce w USA.

Akcja teledysku dzieje się na wyspie karaibskiej, gdzie 50 Cent z trzema dziewczynami dokonuje oszustwa.


Blue Hills

Blue Hills – miejscowość w Turks i Caicos; na wyspie Providenciales; 1 600 mieszkańców (2006). Przemysł spożywczy, ośrodek turystyczny. Miejscowość jest również najwyższym punktem wyspy (49 m n.p.m.).

znajduje się w jednostce administracyjnej


(16689) Vistula

(16689) Vistula – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 223 dni w średniej odległości 3,16 au. Została odkryta 12 sierpnia 1994 roku w Europejskim Obserwatorium Południowym przez Erica Elsta. Nazwa planetoidy pochodzi od łacińskiej nazwy polskiej rzeki Wisły.


Uniwersytet Cypryjski

Uniwersytet Cypryjski (ang. University of Cyprus, gr. Πανεπιστήμιο Κύπρου, tur. Kibris Universitesi) – państwowa szkoła wyższa założona w 1989 w stolicy Cypru, Nikozji. W 1992 przyjął pierwszych studentów, w roku akademickim 2004/2005 miał ich 3500 (najwięcej do tamtego czasu).

Wykłady w większości prowadzone są po grecku. Co prawda drugim językiem wykładowym jest turecki, jednak zarejestrowanych jest jedynie kilku posługujących się nim studentów. Począwszy od września 2005, uniwersytet stosuje system punktów ECTS. Turcy cypryjscy, którzy ukończyli sześcioletnią szkołę średnią, mogą ubiegać się o przyjęcie na studia po zdaniu egzaminów wstępnych.

Od 2008 w radzie uniwersytetu zasiada Kyriakos Charalambides, grecki poeta cypryjskiego pochodzenia.


Billie Jean

Billie Jean – singel Michaela Jacksona z 1983 z jego albumu "Thriller". Oprócz zajęcia pierwszego miejsca na liście "Billboardu", utwór był także numerem jeden na liście singli R&B przez dziewięć tygodni w Stanach Zjednoczonych i jest znany jako jedna z najlepiej przyjętych przez krytyków kompozycja Michaela Jacksona. Została uznana za najlepszy singel roku przez krytyków "The Village Voice" i otrzymała dwie nagrody Grammy w 1984, w kategoriach: "Best Male R&B Vocal Performance" oraz "Best New Rhythm & Blues Song". Została nominowana do Grammy w kategorii "Record of the Year" i "Song of the Year", razem z „Beat It” w 1984. W 2005, magazyn "Blender" uznał „Billie Jean” za najlepszy utwór od 1980.

W 2004 utwór tytułowy został sklasyfikowany na 58. miejscu listy 500 utworów wszech czasów magazynu Rolling Stone.

6 marca 2006, „Billie Jean” została wydana ponownie w postaci singla w Wielkiej Brytanii jako część "Visionary: The Video Singles". Singel dotarł do 11 miejsca na UK Top 40.

Głównie poprzez wpływ, jaki wywarł na przemysł muzyczny teledysk, a także wykonanie piosenki na żywo, podczas którego Jackson przywdziewał czarny kapelusz z pofałdowanym wierzchem, czarną, lśniącą marynarkę i pojedynczą cekinową rękawicę oraz wykonuje swój najsłynniejszy ruch taneczny, tzw. "moonwalk", „Billie Jean” jest uznawana za jego znak rozpoznawczy.


Apple TV

Apple TV – odtwarzacz multimedialny wyprodukowany przez Apple. Jest to sieciowy odbiornik tzn. dekoder umożliwiający odtwarzanie mediów za pomocą kabla HDMI i odtwarzanie na telewizorze treści cyfrowych w jakości 4K HDR (dzisiejsza norma w telewizorach) pobieranych z OS X lub Windows z zainstalowaną aplikacją iTunes.


A Profesionałna futbołna grupa (2007/2008) była 84. edycją najwyższej piłkarskiej klasy rozgrywkowej w Bułgarii. W rozgrywkach brało udział 16 zespołów. Sezon rozpoczął się 11 sierpnia 2007, a zakończył 10 maja 2008. Tytułu nie obroniła drużyna Lewski Sofia. Nowym mistrzem Bułgarii został zespół CSKA Sofia.


Blok Nasza Ukraina

Blok Nasza Ukraina (ukr. "Блок «Наша Україна»", NU) – koalicja ukraińskich partii politycznych, powołana w 2001 przez Wiktora Juszczenkę, biorąca udział w wyborach parlamentarnych w 2002 i w 2006, główna siła pomarańczowej rewolucji.


Leonid Mandelstam

Leonid Mandelstam, Леонид Исаакович Мандельштам (ur. w Mohylewie, zm. 27 listopada 1944 w Moskwie) – radziecki fizyk żydowskiego pochodzenia.

Był twórcą jednej z dwóch największych szkół myśli w fizyce radzieckiej (druga z nich została stworzona przez Lwa Landau), zajmował się głównie szeroko pojętą teorią drgań i oscylacji, która obejmowała między innymi optykę i fizykę kwantową.

Pracując wspólnie z Grigorijem Landsbergiem był współodkrywcą efektu niesprężystego rozpraszania światła, który jest używany praktycznie w spektroskopii ramanowskiej, dokonał tego odkrycia przed Ramanem.

Był mentorem Igora Tamma, zdobywcy Nobla w dziedzinie fizyki w 1958.


Ambrose Burnside

Ambrose Everett Burnside (ur. 23 maja 1824, zm. 13 września 1881) – amerykański wojskowy i polityk, członek Partii Republikańskiej.

Ambrose Burnside urodził się w Liberty w stanie Indiana. W 1847 roku ukończył Akademię Wojskową Stanów Zjednoczonych w West Point. Walczył w wojnie amerykańsko-meksykańskiej, a później również w walkach z Indianami. Z armii wystąpił w 1852 roku, aby zająć się działalnością gospodarczą. Produkował między innymi karabiny własnej konstrukcji, a później przeprowadził się do Illinois, gdzie od 1858 roku służył jako skarbnik Illinois Central Railroad.

Po wybuchu wojny secesyjnej w 1861 roku powtórnie wstąpił do armii, po stronie Unii, początkowo w stopniu pułkownika. Dowodził brygadą w I bitwie nad Bull Run. Awansował do rangi generała majora. Walczył między innymi w bitwie nad Antietam. W latach 1862-1863, po zakończonej niepowodzeniem kampanii półwyspowej gen. McClellana, był krótko dowódcą Armii Potomaku.

Po wojnie przeszedł do cywila i zajął się karierą polityczną. W latach 1866-1868 piastował stanowisko gubernatora stanu Rhode Island. W 1870 roku, podczas pobytu w Europie, był mediatorem pomiędzy Francją a Niemcami. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych, w 1874 roku został wybrany w stanie Rhode Island z ramienia Partii Republikańskiej do Senatu Stanów Zjednoczonych. W 1881 roku był przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych Senatu. Stanowisko senatora piastował od 4 marca 1875 roku do śmierci, wygrywając reelekcję w 1880 roku. Pochowany jest w Providence (Rhode Island).

Ambrose Burnside był znany ze swojego obfitego, nietypowego zarostu. Od jego nazwiska pochodzi angielskie słowo "sideburns" – bokobrody.


Atak w tokijskim metrze

Atak w tokijskim metrze – zamach terrorystyczny, który miał miejsce 20 marca 1995 roku, dokonany przez japońską sektę religijną Aum Shinrikyō, założoną przez Shōkō Asaharę.


Lass Fürstin, lass noch einen Strahl

Lass Fürstin, lass noch einen Strahl, "Trauer-Ode" (BWV 198) – kantata sakralna Johanna Sebastiana Bacha do tekstu Johanna Christopha Gottscheda, skomponowana jako „muzyka żałobna, którą przy pochwalnej i żałobnej mowie ku czci zmarłej Jej Królewskiej i Elektorskiej Mości Saksonii, Chrystiany Eberhardyny, królowej Polski ... wykonał Joh. Seb. Bach...” (cyt. z tytułu partytury Bacha).

5 września 1727 roku zmarła tytularna królowa Polski, elektorowa Saksonii Krystyna Eberhardyna, żona Augusta II Mocnego. Cała Saksonia pogrążyła się w żałobie. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 17 października w kościele Paulinów w Lipsku. Omyłkowo zamówiono muzykę u Johanna Sebastiana Bacha, ponieważ organizator powinien był ją zamówić u Görnera, który zajmował stanowisko kierownika nabożeństw uniwersyteckich. Senat dowiadując się o tym fakcie, dążył do cofnięcia zamówienia. W wyniku pertraktacji Bach uzyskał zezwolenie na wykonanie kompozycji. Zaznaczono jednak, iż jest to jednorazowy przywilej, który nie daje mu prawa do kolejnych zamówień na uroczystości akademickie.

„Oda żałobna” należy do najwspanialszych kantat Bacha. Rysuje się w niej obraz zadumy i powagi, muzyka przepełniona jest bólem i cierpieniem (aria "Verstummt, verstummt, ihr holden Saiten!"). Nie brak tu także motywów symbolicznych, np. rozbrzmiewania dzwonów w recytatywie altowym "Der Glocken bebendes Getön".


Kotewka

Kotewka ("Trapa" L.) – rodzaj roślin wodnych z rzędu mirtowców z rodziny krwawnicowatych ("Lythraceae"), który z powodu odrębności morfologicznej był dawniej zwykle wyodrębniany do osobnej rodziny kotewkowatych ("Trapaceae"). W obrębie rodzaju opisywano bardzo wiele gatunków, odmian i form różniących się budową owocu. W bardziej współczesnych publikacjach wyróżnia się jednak zazwyczaj już tylko 2 lub 3 gatunki. Zasięg tych roślin obejmuje obszary subtropikalne i umiarkowane w Afryce, Azji i Europie, jako gatunki introdukowane występują także w Ameryce Północnej i Australii. W Polsce występuje tylko jeden gatunek – kotewka orzech wodny "T. natans".


Robert Shelton

Robert Shelton, właściwie Robert Shapiro (ur. 28 czerwca 1926 r. w Chicago, zm. 1 grudnia 1995 w Brighton), krytyk muzyczny i filmowy.

Największym osiągnięciem Sheltona był niewątpliwie współudział w wypromowaniu nieznanego dwudziestoletniego piosenkarza folkowego, Boba Dylana. Dylan, który występował w jednym z lepszych lokali w Greenwich Village, Gerdes Folk City przed występem bluegrassowego zespołu The Greenbriar Boys. Pozytywna recenzja Sheltona otworzyła Dylanowi drogę do podpisania profesjonalnego kontraktu z wytwórnią Columbia i nagrania utworu "Blowin' in the Wind" przez zespół Peter, Paul and Mary.

Shelton urodził się i wychował w Chicago w stanie Illinois. W latach 1944-45 służył w armii amerykańskiej, a następnie wstąpił do szkoły dziennikarstwa na Northwestern University. W 50. przeprowadził się do Nowego Jorku, niebawem dołączając do redakcji New York Times. Przez dziesięć lat (1958-68 był recenzentem, specjalizującym się głównie w muzyce folk, ale także pop i country, dzięki czemu zaprzyjaźnił się z wieloma artystami, rozszerzając swoje wpływy poza szpalty "Timesa"'. Poza tym tworzył programy na Newport Folk Festival i, jako Stacey Williams, pisywał notki do albumów wielu wykonawców, w tym Dylana. Na początku lat 60. współtworzył magazyn "Hootenanny".

Shelton spędził lata na tworzeniu biografii Dylana, zatytułowanej "No Direction Home", opublikowanej ostatecznie w 1986 r. Jej tytuł, który pochodzi ze słów piosenki "Like a Rolling Stone" z albumu "Highway 61 Revisited" został następnie wykorzystany przez Martina Scorsesego w filmie dokumentalnym opowiadającym o wczesnej karierze Dylana. Z innych prac Sheltona można wymienić "Electric Muse: The Story of Folk Into Rock" czy "The Face of Folk Music".

W 1982 r. Shelton przeprowadził się do Brighton w Anglii, gdzie pisał głównie o filmach aż do swojej śmierci. Wiele spośród jego prac zostało przekazanych Liverpool University.


Zbiornik Kijowski

Zbiornik Kijowski (ukr. Київське водосховище, "Kyjiwśke wodoschowyszcze") – sztuczny zbiornik wodny na Dnieprze, na terenie obwodu kijowskiego i czernihowskiego Ukrainy.

Zbiornik został utworzony przez zbudowanie Kijowskiej Elektrowni Wodnej, został napełniony w latach 1964-1966. Powierzchnia zalewu wynosi 922 km², a objętość zgromadzonej wody – 3,73 km³. Długość zbiornika to 110 km, średnia szerokość – 12 km.

Wpływają do niego rzeki: Teterew i Irpień (prawe dopływy).


Dzika banda

Dzika banda – antywestern z 1969 w reżyserii Sama Peckinpaha, z Williamem Holdenem i Ernestem Borgnine w rolach głównych, jeden z najważniejszych filmów w poetyce przemocy w historii kina.

Druga dekada XX wieku. Banda Pike'a Bishopa (Holden) napada na biuro kolejowe w teksańskim miasteczku San Rafael, wpada jednak w pułapkę nieporadnie przygotowaną przez łowców nagród. Ocaleli podczas brawurowej ucieczki przestępcy uciekają do Meksyku. Ich śladem rusza oddział pod dowództwem Deke'a Thorntona (Ryan), niegdyś przyjaciela Bishopa.

W Meksyku, targanym rewolucją, Bishop dogaduje się z generałem wojsk rządowych Mapache (Emilio Fernández) i zobowiązuje do kradzieży transportu broni dla amerykańskiej armii. Napad się udaje, banda umyka przed pościgiem i myli ślady na wypalonych słońcem pustkowiach. W trakcie finalizowania transakcji Amerykanów pojawiają się jednak wątpliwości – czy nie powinni stanąć po stronie Pancho Villi?


Odwrotna dystrybuanta

Odwrotna dystrybuanta – uogólniona funkcja odwrotna do dystrybuanty danego rozkładu prawdopodobieństwa. Zwykle oznaczana formula_1

Jeżeli dystrybuanta formula_2 jest funkcją ściśle rosnącą, wówczas funkcję odwrotną można zdefiniować jako
:: formula_3

gdzie formula_4

W przypadku, gdy dystrybuanta nie jest ściśle rosnąca, powyższa definicja nie jest jednoznaczna. Problemu tego unika się, definiując dystrybuantę odwrotną jako:
:: formula_5

gdzie formula_4

Tak zdefiniowana dystrybuanta odwrotna ma następujące własności:
:: formula_7 jest rosnąca dla formula_8
:: formula_7 jest lewostronnie ciągła dla formula_8
:: formula_11 dla formula_12 takiego, że formula_13
:: formula_14 dla formula_4


Józef Koczwara

Józef Koczwara, ps. „Zbigniew” (ur. 16 marca 1889 w Mokrzyskach, zm. 6 maja 1978 w Tarnowie) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.


Gaszerbrum

Gaszerbrum – masyw górski w Karakorum na granicy Chin i Pakistanu. Leży na wschód od lodowca Baltoro.W skład grupy wchodzi siedem głównych szczytów (w tym 3 ośmiotysięczniki):
* Gaszerbrum I – 8080 m n.p.m.;
* Broad Peak – 8047 m n.p.m.;
* Gaszerbrum II – 8035 m n.p.m.;
* Gaszerbrum III – 7952 m n.p.m.;
* Gaszerbrum IV – 7925 m n.p.m.;
* Gaszerbrum V – 7147 m n.p.m.;
* Gaszerbrum VI – 6979 m n.p.m., niezdobyty.

Broad Peak jest bardzo rozłożysty, ma kilka wierzchołków i z tego względu bywa traktowany jako masyw oddzielny od Gaszerbrum.

Poza szczytami głównymi masyw Gaszerbrum ma kilka wierzchołków bocznych:
* Gaszerbrum 0 – 7109 m n.p.m., Gaszerbrum I Południowy;
* Gaszerbrum VII – 6955 m n.p.m., Gaszerbrum V Pn-Zach, zdobyty w 2019 przez Calę Cimentiego;
* Gaszerbrum Twins – 6912 i 6877 m n.p.m., boczne wierzchołki Gaszerbrum VII, niezdobyte.

Według oznaczeń Thomasa Montgomeriego Broad Peak to K3, Gaszerbrum II to K4 a Gaszerbrum I to K5.


Most staromiejski Zgorzelec-Görlitz

Most staromiejski Zgorzelec-Görlitz – most belkowy o konstrukcji stalowej przez Nysę Łużycką łączący polski Zgorzelec z niemieckim Görlitz. Otwarcie mostu nastąpiło 20 października 2004.


Nepenthes aristolochioides

Nepenthes aristolochioides – gatunek rośliny z rodziny dzbanecznikowatych, jedna z roślin owadożernych. Dzbanecznik z grupy górskich, objęty ochroną, tak jak inne rośliny owadożerne. Występuje tylko w środkowej Sumatrze na wysokości od 2000 do 2500 m n.p.m. w górach Tujuh w pobliżu góry Kerinci czyli najwyższego szczytu na Sumatrze.


SpellForce

SpellForce: Zakon Świtu – gra komputerowa będąca połączeniem gry RPG i gry strategicznej. Gra została stworzona przez niemiecką firmę Phenomic, a wydana w 2003 r. pod pełną nazwą "SpellForce: The Order of Dawn" przez JoWooD Productions.

Do gry zostały wydane dwa rozszerzenia: "SpellForce: Oddech Zimy" (2004) i "SpellForce: Cień Feniksa" (2005).

Powstał także sequel gry – "SpellForce 2: Czas Mrocznych Wojen" (2006), uzupełniony później trzema dodatkami: "SpellForce 2: Władca Smoków" (2007), "SpellForce 2: Faith in Destiny" (2012), "SpellForce 2: Demons of the Past" (2014). W 2017 powstał z kolei prequel – "SpellForce 3".


Kazimierz Seko

Kazimierz Seko (ur. 21 lutego 1917 w Hostowie koło Stanisławowa, zm. 28 czerwca 2006 w Katowicach) – polski fotografik, członek Okręgu Śląskiego ZPAF, pierwszy polski juror World Press Photo, działacz Armii Krajowej Obszaru Lwowa i Związku Harcerstwa Polskiego. W 2012 odznaczony pośmiertnie przez Instytut Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Jad Waszem medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata za uratowanie życia uciekinierowi z getta w Jaworowie – Szymonowi Haanowi.


Possibilities

Possibilities – czterdziesty piąty album amerykańskiego muzyka jazzowego, Herbie Hancocka.

Album powstał z dokonywanych w różnych studiach nagrań, w których uczestniczył Herbie Hancock i zaproszeni do współpracy wokaliści, reprezentujący różne gatunki muzyczne. Na płycie śpiewają: John Mayer, Angélique Kidjo, Christina Aguilera, Sting, Annie Lennox, Paul Simon, Jonny Lang, Joss Stone i in. Jako muzycy sesyjni udział biorą m.in.: Carlos Santana, Stevie Wonder, Gina Gershon, John Patitucci czy Greg Phillinganes. Płyta została wydana w kwietniu 2005 przez wytwórnię Vector/Hear Music.

Album przyniósł Hancockowi dwie nominacje do nagrody Grammy w 2006 roku.


Outshined

Outshined – singel amerykańskiego zespołu Soundgarden, wydany w 1991 r., jako drugi singel (po "Rusty Cage") promujący album "Badmotorfinger". Autorem tekstu jest wokalista zespołu, Chris Cornell, zaś muzyki Cornell i gitarzysta Kim Thayil. "Outshined" stał się jednym z największych hitów Soundgarden, znalazł się w 1997 roku na składance singli nazwanej "A-Sides", oraz na retrospektywnym box-secie "Telephantasm" w 2010 roku.


Enver Bukić

Enver Bukić (ur. 2 grudnia 1937 w Banja Luce, zm. w lutym 2017) – słoweński szachista, arcymistrz od 1976 roku.


Gieorgij Agzamow

Gieorgij Agzamow, ros. Георгий Таджиевич Агзамов, uzb. "Georgiy Agzamov" (ur. 6 września 1954 w Olmaliqu, zm. 27 sierpnia 1986 w Sewastopolu) – uzbecki szachista, arcymistrz.


Oftalmozaur

Oftalmozaur ("Ophthalmosaurus") – ichtiozaur z rodziny Ophthalmosauridae

Żył w okresie późnej jury (ok. 165-150 mln lat temu) w okolicach obecnej Europy i obu Ameryk. Długość ciała ok. 6 m (długość czaszki 1 m), masa ok. 3 t. Jego szczątki znaleziono w Europie, Kanadzie i Argentynie.

Miał dobry wzrok. Jego oczodoły miały średnicę do 12 cm. Posiadał silnie rozwinięte płetwy. Prowadził nocny tryb życia. Żywił się głównie belemnitami.

; Gatunki:
* "Ophthalmosaurus icenicus"
* "Ophthalmosaurus natans" = "Baptanodon discus"
* "Ophthalmosaurus saveljeviensis" = "Paraophthalmosaurus saveljeviensis"
* "Ophthalmosaurus yasykovi" = "Yasykovia yasykovi"
* "Ophthalmosaurus periallus" = "Mollesaurus periallus"


Wybory prezydenckie na Białorusi w 1994 roku – wybory prezydenckie na Białorusi przeprowadzone w dwóch turach 23 czerwca oraz 10 lipca 1994. Były to pierwsze i jak dotąd całkowicie wolne wybory w historii tego kraju. W pierwszej turze uczestniczyło 6 kandydatów: Alaksandr Łukaszenka, Wiaczasłau Kiebicz, Zianon Pazniak, Stanisłau Szuszkiewicz, Alaksandr Dubko i Wasil Nowikau.

Wybory zakończyły się zwycięstwem Alaksandra Łukaszenki (80,6%), który pokonał w drugiej turze Wiaczasława Kiebicza.


Alinoe

Alinoe – ósmy tom serii komiksowej "Thorgal". Jego autorami są Jean Van Hamme (scenariusz) i Grzegorz Rosiński (rysunki). Komiks ukazał się w oryginale francuskim w lutym 1985 roku nakładem wydawnictwa Le Lombard. Po polsku wydała go po raz pierwszy oficyna wydawnicza Orbita w 1989 roku; album wznowił w 2002 roku Egmont Polska.


Kościół św. Józefa w Katowicach

Kościół św. Józefa w Katowicach-Załężu – rzymskokatolicki kościół parafialny parafii św. Józefa, mieszczący się przy ulicy Gliwickiej 76 w Katowicach, w jednostce pomocniczej Załęże. Powstał on w latach 1898–1900 jako kościół wotywny po katastrofie górniczej w kopalni "Cleophas" (obecnie "Kleofas") z 4 marca 1896 roku. Kościół został poświęcony 8 listopada 1900 roku, a konsekrowany 29 kwietnia 1902 roku. Autorem powstałego w stylu neogotyckim kościoła jest Ludwig Schneider.


Wiesław Antoni Lasocki

Wiesław Antoni Lasocki (ur. 17 listopada 1913 w Ciechanowie, zm. 17 września 1996 w Londynie) – porucznik kawalerii Wojska Polskiego, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939 r. i bitwy o Monte Cassino, publicysta i prozaik, od 1946 roku mieszkający na stałe na emigracji w Wielkiej Brytanii, autor wielu książek i artykułów w językach polskim i angielskim na tematy przyrodnicze, podróżnicze i wojskowe. Awansowany po 1947 przez władze emigracyjne na stopień majora.


Michael Gravgaard

Michael Gravgaard (ur. 3 kwietnia 1978 w Randers) – duński piłkarz, grający w barwach francuskiej drużyny FC Nantes. Filar defensywy drużyny z Nantes. Nosi numer 29 na koszulce. Będąc graczem FC København nazywany był przez kibiców "Copenhagen Air Force".

Urodził się w miasteczku Randers, w środkowej części Danii, gdzie w roku 1996 rozpoczynał karierę piłkarską w lokalnym klubie Randers Freja. W roku 1999 awansował ze swoją drużyną do pierwszej ligi. W lecie 2002 przeniósł się do drużyny Viborg FF. W trzech sezonach z drużyną Viborg FF wystąpił w 94 meczach, strzelając w nich 18 bramek. W czasie letniego okienka transferowego, w roku 2005 przeniósł się do najlepszego wtedy zespołu całej duńskiej SuperLigi – FC København. Grał tam przez trzy sezony, aż do czasu, kiedy 6 lipca 2008 odszedł do FC Nantes. Po rozegraniu czternastu spotkań w Ligue 1, wypożyczono go do niemieckiego Hamburgera SV.

W sierpniu 2005 roku znalazł miejsce w drużynie narodowej Danii. Zagrał w drugiej połowie meczu z drużyną Anglii, zmieniając Pera Nielsena. W tymże meczu strzelił bramkę na 3-0. (Mecz skończył się wygraną Danii 4-1). Pierwsze całe spotkanie rozegrał 7 września 2005 roku przeciwko Gruzji. W kolejnych meczach przeciwko Grecji oraz Kazachstanowi strzelił po jednej bramce.

Zanim trafił do Kopenhagi, grał m.in. w Spentrup IF, Randers FC oraz Viborg FF.


Kop

"The Kop" – trybuna znajdująca się za jedną z bramek na stadionie Liverpool FC – Anfield.

The Kop dobudowano do głównego stadionu w roku 1906, jako nagrodę dla kibiców za zdobycie drugiego mistrzowskiego tytułu Anglii.

Początkowo nazwano ją Oakfield Road Embankment albo Walton Breck Bank. Nazwa The Kop powstała z inicjatywy gazety "Liverpool Echo", a dokładniej od Ernesta (Bee) Edwardsa, redaktora sportowego liverpoolskiego Daily Post i Echo. Nazwę zaczerpnięto od małego wzgórza w Południowej Afryce – Spion Kop, gdzie w styczniu 1900 roku podczas wojny zginęło wielu żołnierzy oddziału z Liverpoolu.

Pierwotnie trybuna była zwykłym wałem usypanym ze żwiru z drewnianymi schodami. Później mieściła już 25 tysięcy kibiców. 25 sierpnia 1928 roku, została powiększona do 27 tys. i pokryta dachem.

W kwietniu 1994 r. rozegrano ostatni mecz na Anfield przed trybuną The Kop tylko z miejscami stojącymi. Kibice Liverpoolu żegnali legendarną i symboliczną dla nich trybunę. Wszyscy przynieśli stare flagi i szaliki, powróciły stare transparenty, jeszcze z czasów wielkich występów w Europie.

Obecnie The Kop jest drugą pod względem wielkości jednokondygnacyjną trybuną w Wielkiej Brytanii, mogącą pomieścić prawie 13 000 kibiców.


Serhij Delwig

Serhij Delwig, ukr. Сергій Дельвіг (ur. 4 lipca 1866 w Moskwie – zm. 1944 w Kairze) – rosyjski, a następnie ukraiński wojskowy, generał pułkownik Armii Czynnej Ukraińskiej Republiki Ludowej, historyk wojskowości, emigrant.

Ukończył 2 korpus kadetów w Moskwie, zaś w 1884 r. michajłowską szkołę artyleryjską. Służył w plutonie konnym 2 Rezerwowej Brygady Artylerii. Następnie ukończył michajłowską akademię artyleryjską, zaś w 1891 r. oficerską szkołę artyleryjską, w której kontynuował służbę wojskową jako oficer szkoleniowy. Uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej. Od 1906 r. pełnił funkcję zastępcy komendanta oficerskiej szkoły artyleryjskiej. W 1909 r. w stopniu generała majora został dowódcą 24 Brygady Artylerii. Był autorem prac naukowych z zakresu artylerii. Od stycznia 1914 r. był inspektorem artylerii IX Korpusu Armijnego.

Brał udział I wojnie światowej jako dowódca artylerii Korpusu. W 1915 r. awansował na generała lejtnanta. Dowodził oddziałami artyleryjskimi podczas oblężenia Twierdzy Przemyśl, a po kapitulacji wojsk austro-węgierskich został na krótko rosyjskim komendantem Twierdzy. Następnie przeniesiono go pod zwierzchnictwo głównodowodzącego Frontu Południowo-Zachodniego. Jesienią 1915 r. objął dowództwo XL Korpusu Armijnego. W 1916 r. został inspektorem artylerii Frontu Południowo-Zachodniego.

W listopadzie 1917 r. wstąpił do nowo formowanych wojsk ukraińskich. Mianowano go inspektorem artylerii Frontu Południowo-Zachodniego, przemianowanego na Front Ukraiński. W grudniu tego roku objął funkcję inspektora artylerii armii ukraińskiej. Od początku 1918 r. był dowódcą artylerii Hajdamackiego Kosza Słobodzkiej Ukrainy. Od 1919 r. pełnił funkcję inspektora artylerii Armii Czynnej Ukraińskiej Republiki Ludowej.

W czerwcu tego roku przewodniczył ukraińskiej delegacji wojskowej w czasie rozmów rozejmowych z Polską podczas ofensywy czortkowskiej Ukraińskiej Armii Halickiej. Umowa o zawieszeniu broni pomiędzy UHA i armią polską ustalała linię demarkacyjną znaną pod nazwą linii Delwiga. Jednak dyktator Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej Jewhen Petruszewycz nie uznał wynegocjowanego porozumienia i ofensywy nie przerwano.

Od lipca 1919 r. S. Delwig był attaché wojskowym przy poselstwie Ukraińskiej Republiki Ludowej w Rumunii. W lutym 1921 r. wszedł w skład Wyższej Rady Wojskowej URL. W sierpniu tego roku mianowano go generałem pułkownikiem. Po 1921 r. pozostał na emigracji w Rumunii. Pracował jako inżynier w Bukareszcie i Codlea. W 1944 r. wyjechał do Egiptu, gdzie zmarł. Odznaczony Orderem Świętego Stanisława, Orderem Świętego Włodzimierza III klasy, Orderem Świętego Jerzego IV klasy, Szablą Świętego Jerzego.


Egipt

Egipt (, "Miṣr"; dialekt egipski "Máṣr", /masˤɾ/; ; , "Aígyptos"), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة, "Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja") – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Palestyną (Strefą Gazy) na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.


Ssaki

Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie „ciepłokrwistość”). Około 60% ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 34–39 °C, 40% wykazuje zróżnicowaną jej zmienność. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła. Znaczna zmienność temperatury ciała umożliwia im natomiast ograniczenie strat ciepła do otoczenia.

Ssaki zamieszkują zarówno środowiska wodne (walenie i brzegowce), jak i lądowe (większość), opanowały także przestrzeń powietrzną (nietoperze). Obecnie żyje na świecie ponad 5800 gatunków ssaków. Z wyjątkiem nielicznych jajorodnych stekowców, wszystkie współczesne ssaki są żyworodne.

Zdecydowanie największym rzędem co do liczby gatunków pośród ssaków są gryzonie, obejmujące ponad 2300 gatunków. Następnie nietoperze, z ok. 1300 gatunkami. Najmniejszymi liczebnie rzędami ssaków są rurkozębne oraz torbikowce mające po jednym przedstawicielu. Liczba ssaków jest stosunkowo niewielka w porównaniu z innymi zwierzętami. Największym żywym ssakiem i zarazem największym ssakiem w historii jest płetwal błękitny. Osiąga on ok. 30 m długości i 180 ton wagi. Najmniejszymi ssakami są nietoperze i ryjówki. Nietoperz ryjkonos malutki z południowo-wschodniej Azji waży zaledwie 2 g przy długości ciała ok. 3 cm. Ryjówek etruski waży 2 g, a jego długość łącznie z ogonem to zaledwie 4 cm.

Dział zoologii zajmujący się ssakami to teriologia.


Carlo Azeglio Ciampi

Carlo Azeglio Ciampi (ur. 9 grudnia 1920 w Livorno, zm. 16 września 2016 w Rzymie) – włoski bankowiec i polityk, w latach 1979–1993 prezes Banku Włoch, następnie do 1994 premier, od 1996 do 1999 minister skarbu, w latach 1999–2006 prezydent Włoch.


Imperium brytyjskie

Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. Największą powierzchnię osiągnęło po I wojnie światowej, ale wtedy największe składowe imperium, Kanada i Australia oraz kilka mniejszych, były już dominiami, czyli prawie niezależnymi państwami, jedynie uznającymi zwierzchność korony brytyjskiej. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.

W XV i XVI wieku, epoce wielkich odkryć geograficznych, Portugalia i Hiszpania przodowały w odkrywaniu nowych ziem i w rezultacie utworzyły ogromne imperia kolonialne. O ile do pierwszej połowy XVII wieku głównym przeciwnikiem Anglii na morzach i oceanach była Hiszpania, to po upadku hiszpańskiej dominacji w połowie XVII wieku, na czoło wysunęły się Holandia – największa potęga morska, która zaczęła zakładać własne kolonie i sieci handlowe w Ameryce i Azji – oraz Francja – największa potęga europejska, również rozwijająca stopniowo ekspansję kolonialną. W wyniku kolejnych wojen prowadzonych tym razem z tymi potęgami w XVII i XVIII wieku, Anglia (a następnie Wielka Brytania zawiązana w 1707 roku w wyniku unii między Anglią i Szkocją) stała się dominującą potęgą kolonialną w Ameryce Północnej i Indiach.

Uzyskanie niepodległości przez trzynaście kolonii w Ameryce Północnej w 1783 roku, w wyniku rewolucji amerykańskiej, spowodowało, że Wielka Brytania utraciła jedne ze swoich najstarszych i najludniejszych kolonii. Uwaga Brytyjczyków zwróciła się wówczas w kierunku Azji, Afryki i Pacyfiku. Po pokonaniu Francji w wojnach napoleońskich zakończonych w 1815 roku, Wielka Brytania na niemal stulecie stała się supermocarstwem i zdobywała nowe posiadłości na całym świecie. Jedyny rywal Wielkiej Brytanii – Rosja – został pokonany w wojnie krymskiej z lat 1853–1856 i rozpoczął się szczytowy okres potęgi brytyjskiej. Jednocześnie kolonie zamieszkane w większości przez białych mieszkańców uzyskały znaczny zakres autonomii, a niektóre z nich uzyskały status dominium.

Pod koniec XIX wieku Niemcy i Stany Zjednoczone zaczęły zagrażać dominacji gospodarczej Wielkiej Brytanii. Narastające współzawodnictwo polityczne i gospodarcze między Wielką Brytanią a Niemcami było jedną z głównych przyczyn wybuchu I wojny światowej, w czasie której Wielka Brytania w znacznym stopniu opierała się na zasobach swojego imperium. Wojna spowodowała ogromne straty ludnościowe oraz finansowe i chociaż wkrótce po jej zakończeniu imperium osiągnęło swój największy zasięg terytorialny, straciło pozycję dominującej potęgi gospodarczej i militarnej. Podczas II wojny światowej Japonia okupowała brytyjskie kolonie w Azji Południowo-Wschodniej. Pomimo ostatecznego zwycięstwa Wielkiej Brytanii i jej sojuszników, nadszarpnęło to jej prestiż i przyspieszyło upadek imperium. Indie Brytyjskie, najcenniejsza i najludniejsza posiadłość brytyjska, uzyskały niepodległość dwa lata po zakończeniu wojny.

Po zakończeniu II wojny światowej, w ramach procesu dekolonizacji, Wielka Brytania przyznała niepodległość większości terytoriów wchodzących w skład imperium brytyjskiego. Proces zakończył się wraz z przekazaniem Hongkongu Chinom w 1997 roku. Pozostałością po dawnym imperium są znajdujące się pod zwierzchnictwem Wielkiej Brytanii brytyjskie terytoria zamorskie. Po uzyskaniu niepodległości wiele byłych kolonii brytyjskich stało się państwami-członkami Wspólnoty Narodów. Głową państwa w 16 z nich (w tym w Wielkiej Brytanii) jest monarcha brytyjski – królowa Elżbieta II. Państwa te określane są mianem "commonwealth realms".


Kościół św. Jana w Gdańsku

Kościół św. Jana w Gdańsku – gotycki kościół, dawniej parafialny, położony w Głównym Mieście w Gdańsku, przy ul. Świętojańskiej 50.

Jeden z najcenniejszych zabytków miasta.


W pustyni i w puszczy

W pustyni i w puszczy – powieść przygodowa dla młodzieży Henryka Sienkiewicza publikowana w odcinkach w latach 1910–1911 w dzienniku „Kurier Warszawski”, wydana w 1911 w Warszawie w wydawnictwie „Gebethner i Wolff”; przełożona na 21 języków (1985), stała się międzynarodowym bestsellerem.


TASS

Rosyjska Agencja Prasowa TASS (Информационное агентство России ТАСС, "Informacyonnoje Agientstwo Rossii TASS") – centralna agencja prasowa ZSRR i Federacji Rosyjskiej.

Telegraficzna Agencja Związku Radzieckiego (Телеграфное агентство Советского Союза, "Tielegrafnoje Agientstwo Sowietskogo Sojuza", TASS) została założona 10 lipca 1925 roku jako następczyni istniejącej od 1904 roku Rosyjskiej Agencji Telegraficznej. Agencja publikowała krajowy i zagraniczny serwis informacyjny, prezentując w nim oficjalne stanowisko władz radzieckich, obowiązujące także we wszystkich krajach bloku radzieckiego. W styczniu 1992 połączono TASS i "Rossijskoje informacyonnoje agientstwo-Nowosti" (RIA-Nowosti), tworząc Informacyjną Telegraficzną Agencję Rosji-TASS ("Informacyonnoje Tielegrafnoje Agientstwo Rossii-Tielegrafnoje Agientstwo Suwieriennych Stran", ITAR-TASS). 1 października 2014 roku agencja powróciła do dawnej nazwy TASS.

znajduje się we współczesnej jednostce administracyjnej


Pune

Pune, Puna (hindi i marathi पुणे, trl. "Puṇe", trb. "Pune"; ang. "Pune"; dawniej także "Punavadi", "Poona") – jedno z największych miast zachodnich Indii i dawna stolica Imperium Marathów.


Animatrix

Animatrix – seria dziewięciu krótkometrażowych filmów animowanych stworzonych w różnych formach animacji, w tym w japońskiej technice anime, nawiązujących do fikcyjnej rzeczywistości filmu "Matrix". Światowa premiera serii odbyła się 17 kwietnia 2003, natomiast polska premiera DVD z serią 6 czerwca tego samego roku. Całość trwa 102 minuty i jest dozwolona od 15 lat.

W realizację animacji zaangażowane były siostry Wachowski – napisały scenariusz do czterech części (dwie spośród nich są uzupełnieniem "Matriksa", a dwie kolejne stanowią wprowadzenie do "Reaktywacji"). Pozostałe epizody to dzieła wybitnych japońskich reżyserów. Premiery kolejnych części odbywały się w Internecie, skąd bezpłatnie można było pobrać i obejrzeć cztery pierwsze odcinki.

Wszystkie filmy bezpośrednio łączą się z pełnometrażowymi "Matriksami" oraz grą "Enter the Matrix" i razem tworzą spójną całość.


Modafinil

Modafinil – organiczny związek chemiczny, lek o działaniu stymulującym, używany w leczeniu narkolepsji, zmniejszenia senności wywołanej pracą zmianową lub bezdechem sennym oraz jako środek pobudzający. Lek ten nie ma działania narkotycznego, w przeciwieństwie np. do metylofenidatu.

Czas półtrwania leku w organizmie wynosi około 15 godzin. Zażywany jest zwykle zaraz po obudzeniu. Średnia dawka to 100–200 miligramów. Modafinil może powodować ból głowy. Nie jest do końca znany mechanizm działania leku, ale wiadomo, że nie działa euforyzująco. Modafinil jest inhibitorem zwrotnego wychwytu dopaminy i noradrenaliny, co oznacza, iż zwiększa stężenie tych neuroprzekaźników w przestrzeni synaptycznej. Strukturalnie modafinil nie jest podobny do żadnego z narkotycznych stymulantów jak amfetamina, metylofenidat czy kokaina, jednak wstępne badania pokazujące jego działanie na układ dopaminowy sugerują, że może mieć potencjał uzależniający.

Prowadzone były badania nad przydatnością modafinilu w leczeniu szeregu zaburzeń, w tym zaburzeń funkcji poznawczych, depresji i ADHD. Mimo skuteczności, nie został zarejestrowany jako lek na ADHD z powodu przypadków ciężkiej toksyczności dermatologicznej. Do powszechnych działań niepożądanych należą bezsenność, ból głowy, nudności, nerwowość i nadciśnienie tętnicze.


Ludwik Janczyszyn

Ludwik Janczyszyn (ur. 11 maja 1923 w Krasnem, zm. 27 lipca 1994 w Gdyni) – polski admirał, oficer piechoty i morski oficer pokładowy. Dowódca Marynarki Wojennej, w latach 1969–1986. Poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji, członek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, ambasador w Syrii i Jordanii.


Arno Babadżanian

Arno Babadżanian (, ; ur. 22 stycznia 1921 w Erywaniu, zm. 11 listopada 1983 w Moskwie) – radziecki kompozytor i pianista ormiańskiego pochodzenia.

Komponował kantaty i pieśni oraz utwory instrumentalne. Łączył nowoczesne trendy muzyczne z tradycyjną muzyką ormiańską.

W Polsce znana jest jego piosenka "Serce na śniegu" w wykonaniu Muslima Magomajewa, a z polskimi słowami Zbigniewa Staweckiego będąca w repertuarze m.in. Reny Rolskiej i Marii Warzyńskiej, oraz piosenka "Zwodzony most", z polskimi słowami Andrzeja Bianusza, z repertuaru Ireny Santor. Laureat Nagrody Stalinowskiej, Ludowy Artysta ZSRR, odznaczony m.in. Orderem Lenina.


Wielka msza h-moll

Wielka msza h-moll BWV 232 uważana jest przez krytyków za najdoskonalsze dzieło muzyki religijnej Johanna Sebastiana Bacha.

Msza h-moll w historii literatury muzycznej jest utworem nietypowym, powstała bowiem ponad podziałami między Kościołem katolickim i protestanckim w dwuwyznaniowych Niemczech.

Katolicka msza napisana przez protestanckiego kantora była zjawiskiem wyjątkowym. Jej historia powstania wiąże się ze staraniami Bacha o posadę nadwornego kompozytora na katolickim dworze elektora Saksonii i króla Polski Augusta III w Dreźnie, któremu przesłał dwie pierwsze części mszy: "Kyrie" i "Gloria" w 1733 roku. W opinii muzykologów dzieło to nie jest do końca jednoznaczne – jest w swoim klimacie zarówno katolickie jak i protestanckie, gdyż z tych dwóch tradycji czerpał kompozytor. Z tego też powodu, nie mając praktycznego zastosowania, msza h-moll nie była wykonana nigdy za życia Bacha. Monumentalna, wykraczająca poza ramy kompozycji obrzędowej, jest uważana za przejaw tego, co w człowieku odwołuje się wprost do Stwórcy, do religijności, nie analizującej przynależności do Kościoła jako wspólnoty.

W 1945 roku rękopis partytury, wraz ze zbiorami Pruskiej Biblioteki Państwowej (tzw. „Berlinki”), trafił do Biblioteki Jagiellońskiej, gdzie znajdował się aż do roku 1977, kiedy to I sekretarz KC PZPR Edward Gierek wręczył go wraz z manuskryptami partytur m.in. „Czarodziejskiego fletu” Mozarta i IX symfonii Beethovena przewodniczącemu Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec Erichowi Honeckerowi. W roku 2015 rękopis mszy został wpisany na listę UNESCO "Pamięć Świata".


Timothy Hunt

Tim Hunt (ur. 19 lutego 1943 w Neston, Cheshire jako Richard Timothy Hunt) – biochemik angielski, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny 2001.

W latach 1961-63 studiował w Clare College na Uniwersytecie Cambridge. W roku 1968 obronił na tymże uniwersytecie doktorat. Pracuje w Fundacji Imperium Brytyjskiego Badań nad Rakiem.

W 2001 został laureatem Nagrody Nobla za odkrycia dotyczące kontroli cyklu komórkowego. Badania Hunta – oraz wyróżnionych razem z nim Lelanda Hartwella i Paula Nurse'a – otworzyły drogę do opracowania nowych terapii w walce z rakiem. Hunt odkrył cykliny – białka regulujące działanie enzymu odpowiedzialnego za cykl komórkowy i zaobserwował, że są one niszczone zaraz po wykorzystaniu w tym cyklu, co stanowi dodatkowy mechanizm kontrolujący.


Imi Lichtenfeld

Imi Lichtenfeld (właśc. Imrich Lichtenfeld), hebr. Imi Sde-Or (ur. 26 maja 1910 w Budapeszcie, zm. 9 stycznia 1998), twórca izraelskiego systemu walki Krav maga.

Dzieciństwo i młodość spędził w Bratysławie, gdzie jego ojciec Emanuel był czołowym detektywem czechosłowackiej policji, a także instruktorem samoobrony. W założonym przez ojca klubie „Herkules” uprawiał zapasy, boks oraz sztuki samoobrony. W 1928 zdobył mistrzostwo Słowacji w zapasach, rok później także w boksie i gimnastyce; uchodził za czołowego zapaśnika na świecie.

W latach 30. w obliczu terroru faszystowskiego zorganizował grupę samoobrony dla ochrony dzielnicy żydowskiej. Zauważył niską skuteczność walk – wielokrotnie Żydzi mieli za przeciwników grupy liczniejsze, stosujące noże, pałki, kastety, łańcuchy. Wnioski Lichtenfelda z tego okresu stanowiły podstawę systemu Krav Maga – także dla potrzeb swojej grupy samoobrony dołączył umiejętność walki kijem i nożem oraz innymi podręcznymi przedmiotami.

W 1940 w obawie przed aresztowaniem opuścił Europę na statku rzecznym „Penczo”, docierając po wielu przejściach (m.in. zatopienie łodzi) do Palestyny. Został szefem wyszkolenia organizacji samoobrony żydowskiej Hagana, szkolił uczestników, a także sam brał udział w akcjach grup specjalnych Palmach. Po utworzeniu państwa Izrael (1948) Lichtenfeld został szefem wyszkolenia fizycznego i walki wręcz Izraelskich Sił Obrony (powstałych z przekształcenia Hagany) i pracował nad udoskonalaniem systemu walki krav maga. W 1968 przeszedł w stan spoczynku.


Yoper

Yoper () – popularna w 2004 roku dystrybucja Linuksa oparta na KDE, stworzona z myślą o architekturze i686. Zgodnie z założeniami twórców, Yoper jest bardzo szybkim Linuksem (wyprzedza go jedynie Gentoo), przyjaznym i łatwym w obsłudze. Domyślnie korzysta z plików binarnych TGZ, jednak oprócz tego obsługuje takie pakiety jak RPM i deb. Głównym problemem Yopera jest za mała liczba programistów, mimo to deweloperzy z Nowej Zelandii kontynuują prace nad swoim dziełem.


Italogrecy

Italogrecy – grupa rdzennej ludności greckiej zamieszkała w Kalabrii i Apulii w południowych Włoszech, odrębna kulturowo i językowo od Greków z Grecji.

Osadnictwo greckie we Włoszech datuje się jeszcze z czasów starożytnych (kolonie greckie – zob. Wielka Grecja) i wieków średnich (panowanie bizantyńskie nad południową Italią – do 1071 r.). Grupę tę zasilały liczebnie kolejne fale Greków uciekających z Bałkanów i z Azji Mniejszej przed najazdami słowiańskimi, bułgarskimi, arabskimi, tureckimi. Ostatnia fala ucieknierów ze Wschodu nadciągnęła w drugiej połowie XV wieku, po upadku Konstantynopola, tworząc kilkutysięczne skupisko w Wenecji (osobna dzielnica) i znaczącą kolonię w Rzymie.

W południowych Włoszech dialekty włoskie uzyskały przewagę nad greką dopiero w XIII-XV wieku, w miarę upadku wpływów politycznych i kulturowych Cesarstwa Bizantyńskiego w Kalabrii. W południowej Italii nastąpił wtedy trwający do XVII wieku okres dwujęzyczności. Greka jako język potoczny przetrwała na terenach izolowanych (góry), raczej opóźnionych cywilizacyjnie, wśród górskich pasterzy i rolników. Na początku XIX wieku zidentyfikowano 12 gmin, w których używano powszechnie na co dzień języka greckiego, pod koniec tego wieku – już tylko 7 (około 8 tysięcy mówiących). Do dziś przetrwały dwa niewielkie obszary, w których przeważa kultura italogrecka: "Bovesia" (w Kalabrii koło Reggio di Calabria) i "Grecia Salentina" (w Apulii koło Lecce). Każdy z nich liczy po kilka wsi. Pod koniec lat 70. XX wieku liczba mówiących po grecku w Bovesii wynosiła około 3,9 tys. osób. Na tak znaczny spadek liczby Italogreków w ciągu XIX i XX wieku, poza asymilacją, wpłynęła głównie masowa emigracja z południowych Włoch.

W 1999 roku włoskie ministerstwo spraw wewnętrznych szacowało liczebność italogreckiej mniejszości etnicznej na 20 tys. osób.

Własnym językiem Italogreków jest język griko.

Wśród ludności italogreckiej dominował katolicyzm obrządku bizantyńskiego, z łaciną jako językiem liturgicznym.


Język indonezyjski

Język indonezyjski ( ) – język z rodziny austronezyjskiej, od 1949 roku objęty statusem języka urzędowego w Indonezji. W Indonezji posługuje się nim 197,7 mln osób, z czego dla 42,8 mln jest to język ojczysty. Większość mieszkańców Indonezji, władających językiem indonezyjskim, operuje również jednym z siedmiuset języków lokalnych, takich jak: jawajski, sundajski i balijski. W Indonezji język indonezyjski spełnia wszelkie funkcje języka państwowego – jest językiem komunikacji urzędowej, powstaje w nim literatura oraz większość tekstów oficjalnych. Jest używany jako lingua franca wśród różnych grup etnolingwistycznych.

Literacki język indonezyjski jest zbliżony do form języka malajskiego funkcjonujących w Malezji, Singapurze i Brunei, odróżnia się zaś szerszym zakresem wpływów o podłożu niderlandzkim i jawajskim. Różnice między indonezyjskim a pobliskimi wariantami języka malajskiego są widoczne na płaszczyźnie słownictwa, wymowy i cech łączliwości morfologicznej. Użytkownicy języka indonezyjskiego cechują się własną tożsamością narodową, która każe oddzielać ten język od malajskiego spotykanego w sąsiednich krajach, a jego leksyka została poddana znacznym wpływom lokalnych języków etnicznych. Sytuacja lingwistyczna komplikuje się w przypadku form potocznych i regionalnych, bardziej zróżnicowanych wewnętrznie niż standardy o zasięgu ogólnonarodowym.

Z punktu widzenia typologii język indonezyjski wykazuje charakter aglutynacyjny, przy czym w odmianach potocznych pojawiają się cechy izolujące. Akcent pada zwykle na drugą sylabę od końca, a w zdaniu panuje szyk SVO (podmiot orzeczenie dopełnienie). Do jego zapisu służy podstawowy alfabet łaciński, składający się z 26 liter.


Witalij Jurczenko

Witalij Jurczenko (ur. 1936), pułkownik KGB, oficer wywiadu radzieckiego, płk Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego Związku Radzieckiego (KGB ZSRR), który w 1985 roku zbiegł na Zachód, a następnie dobrowolnie powrócił do Związku Radzieckiego.


Ładownik

Ładownik – metalowy zasobnik zawierający kilka naboi, stanowiący wkład magazynka broni palnej przyśpieszający i ułatwiający jego ładowanie. Ładownik ma najczęściej formę blaszanej ramki (spinającej kilka sztuk naboi), która umieszczana jest wewnątrz stałego zintegrowanego z bronią magazynka.

W odróżnieniu od podobnego systemu (opartego na łódkach nabojowych), ładownik pozostaje w magazynku, aż do jego opróżnienia, natomiast łódki odrzucane są od razu po załadowaniu broni.

Obsługa karabinu przy pomocy ładowników, odbywa się poprzez:
1) Odryglowanie zamka.
2) Wpięcie ładownika z nabojami do wnętrza magazynka.
3) Zaryglowanie zamka.
4) Samoczynne wyrzucenie pustego ładownika po opróżnieniu magazynka.

Za wynalazcę ładownika uznaje się austro-węgierskiego konstruktora Ferdinanda Mannlichera, którego wynalazek, zastosowany pierwszy raz w jego prototypowym karabinie M1885 zrewolucjonizował system ładowania broni palnej. Dotychczas stosowane magazynki rurowe, umożliwiały ładowanie wyłącznie pojedynczymi nabojami, co było czynnością czasochłonną. Ładownik wraz z magazynkiem pudełkowym, umożliwiał natomiast szybkie załadowanie broni jednym pakietem amunicji spiętej w kilka sztuk. System ładowników został następnie z powodzeniem zastosowany w serii karabinów Mannlichera przeznaczonych dla armii austro-węgierskiej: M1886, M1888, M1890, M1895. A także w karabinach innych konstruktorów jak np. w niemieckim Gewehr 88, francuskim Berthier Mle 1890, włoskim Carcano Mod. 91, oraz późniejszych: węgierskim FÉG 35M i amerykańskim M1 Garand (będącym podstawowym karabinem armii USA, w czasie II wojny światowej, oraz wojny koreańskiej).

Ładowniki były jednak obciążone pewnymi mankamentami. Zasilane nimi magazynki nie posiadały opcji doładowania ich pojedynczymi nabojami. Do ich utrzymania w magazynku konieczny był ładownik, a w przypadku jego braku, karabin stawał się bronią jednostrzałową. Problem ten został wyeliminowany w podobnym, ale powstałym nieco później systemie zasilania z łódek nabojowych (odrzucanych po załadowaniu broni), ponieważ rolę ładownika przejmowały szczęki magazynka, samodzielnie utrzymując naboje. System ten będący rozwinięciem pierwotnej koncepcji ładowników, najpierw zmarginalizował a następnie wyparł je z uzbrojenia.

Ładowniki znalazły również zastosowanie w rewolwerach, gdzie pełnią tą samą funkcję i umieszczane są w bębnie rewolwerowym. Mają one jednak odmienną formę ze względu na budowę broni, tworząc kolistą wiązkę naboi, która usuwana jest z bębna ręcznie razem z łuskami. Ładownik rewolwerowy ma budowę zbliżoną do szybkoładowacza.


Rapsodia

Rapsodia – forma muzyczna.
#rodzaj pieśni wywodzący się z tradycji antycznej Grecji. Pochodzi od słów "rapto" i "ode" i może być przetłumaczone jako "tkana muzyka". Greccy śpiewacy prezentowali te pieśni na publicznych zgromadzeniach.
#miniatura na instrument solowy lub orkiestrowa, tworzona od końca XVIII wieku. Posiada swobodną, improwizowaną formę opartą na motywach muzyki ludowej. Forma jej jest swobodniejsza niż w wariacjach.
#nazwa rapsodia pochodzi od starożytnych greckich recytatorów, zwanych rapsodami. Jest to utwór instrumentalny o rozmaitej budowie. Składa się zwykle z kilku segmentów z kontrastującymi ze sobą tematami. W niektórych rapsodiach wykorzystane zostały tematy ludowe.

Znane rapsodie:
* Siergiej Rachmaninow – Rapsodia na temat Paganiniego na fortepian i orkiestrę
* Johannes Brahms – Rapsodia na alt, chór męski i orkiestrę op.53 (1869)
* Claude Debussy – Rapsodia na saksofon altowy i orkiestrę (1911)
* Leoš Janáček – "Taras Bulba" (1915-1918)
* George Gershwin – "Błękitna rapsodia" (1924)
* Rick Wakeman – album "Rhapsodies" (1979)
* Ferenc Liszt – 19 Rapsodii Węgierskich
* George Enescu – Rapsodia rumuńska
* Mieczysław Karłowicz – Rapsodia litewska (poemat symfoniczny)


Partia Baas

Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli "Odrodzenie" (skrót od "Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki" – "Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego") – narodowo-lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego. Jej oficjalną ideologię, opartą na hasłach jedności arabskiej, wolności i specyficznie rozumianego socjalizmu, określa się mianem baasizmu.


Misteria eleuzyjskie

Misteria eleuzyjskie, Eleuzynie – misteria odprawiane w starożytnej Grecji, w Eleusis, nieopodal Aten, związane z kultem Demeter, jej córki Persefony oraz Dionizosa. Zgodnie z tradycją miał je zapoczątkować Eumolpos.

Misteria odprawiane były przez 2 tysiące lat, od około XV w. p.n.e. do 391 n.e. oficjalnie (zakazane zostały przez cesarza Teodozjusza), później potajemnie. Należały one do najważniejszych i najświętszych kultów religijnych świata greckiego. Aby uczestniczyć w obrzędach, wystarczyło mówić po grecku i być w stanie czystości rytualnej. Wtajemniczenia mógł dostąpić każdy: bez względu na status społeczny (wolni i niewolnicy), płeć czy pochodzenie. Możliwość uzyskania wtajemniczenia wiązała się z tzw. czystością serca. Dokładnej tajemnicy misteriów podobno nikt z wtajemniczonych nie wyjawił.

Jedynym zachowanym do dziś świadectwem związanym z misteriami eleuzyjskimi jest tzw. tabliczka Ninnion, obecnie (2019) w zbiorach Narodowego Muzeum Archeologicznego w Atenach.


Niemcy

Niemcy; Republika Federalna Niemiec, RFN (niem. "Deutschland"; "Bundesrepublik Deutschland", "BRD", , ) – państwo federacyjne położone w zachodniej i środkowej Europie. Składa się z 16 krajów związkowych (landów), a jego stolicą i największym miastem jest Berlin. Państwo ma powierzchnię 357 578 km² i panuje w nim klimat umiarkowany. Z około 83 milionami mieszkańców jest najludniejszym państwem Unii Europejskiej. Stanowi czołowe pod względem gospodarczym i politycznym państwo Europy. Stanowi część strefy Schengen i strefy euro, jest członkiem ONZ, OECD, G7, G20. Po Stanach Zjednoczonych Niemcy są drugim krajem docelowym migracji na świecie.

W starożytności tereny obecnych Niemiec zamieszkiwały plemiona Celtów. Germanie (w obecnym rozumieniu tej nazwy) zamieszkiwali południowo-zachodnią Skandynawię i Jutlandię. Zanim zostali po raz pierwszy wzmiankowani w źródle historycznym, zaczęli migrować wzdłuż wybrzeży Bałtyku i na południe. Na terenie współczesnych Niemiec skolonizowali oni przede wszystkim ziemie nad Łabą i na wschód od niej. W starożytności, w V wieku p.n.e. Herodot wymienia w swojej Historiae plemienia Neurów, Budynów czy Scytów oraczy, które to były plemionami prasłowiańskimi. Była to pierwsza wzmianka o Słowianach w literaturze antycznej. We wczesnym średniowieczu słowiańskie osadnictwo miało też miejsce na terenie dzisiejszej Bawarii (Bavaria Slavica). W późniejszych wiekach Słowianie ulegli germanizacji. W X wieku terytoria niemieckie były centralną częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W XVI wieku północne, wschodnie i centralne Niemcy stały się centrum reformacji protestanckiej, podczas gdy części południowe i zachodnie pozostały katolickie. Różnice religijne doprowadziły do licznych konfliktów, na przykład do wojny trzydziestoletniej. Okupacja kraju w okresie wojen napoleońskich doprowadziła do rozwoju pangermanizmu i, w rezultacie, do zjednoczenia Niemiec w 1871 roku. Nowe niemieckie cesarstwo zostało zdominowane przez Prusy. W wyniku I wojny światowej i rewolucji w latach 1918–1919 Niemcy stały się Republiką Weimarską, a część ich dawnych ziem została podzielona przez traktat wersalski. W 1933 roku wielki kryzys doprowadził do powstania III Rzeszy. Następne lata zostały zdominowane przez narodowy socjalizm i działania zbrojne podczas II wojny światowej. Po 1945 roku Niemcy zostały podzielone przez zwycięskich w wojnie aliantów, w wyniku czego powstały dwa państwa: Niemiecka Republika Demokratyczna i Republika Federalna Niemiec. Ich zjednoczenie nastąpiło w 1990 roku.

W roku 1957 Niemcy Zachodnie były jednym z członków założycieli wspólnot europejskich, przekształconych później w Unię Europejską. Niemiecka gospodarka stanowi jedną z największych na świecie. Niemcy mają także bogatą historię i dziedzictwo kulturowe.


Czarne Indie

Czarne Indie (fr. "Les Indes noires", 1877) – jednotomowa powieść Juliusza Verne’a z cyklu "Niezwykłe podróże" złożona z 22 rozdziałów.

Pierwszy polski skrócony przekład pojawił się w odcinkach w 1877, a w postaci książkowej w 1895.
Tekst kompletny wydało Polskie Towarzystwo Juliusza Verne’a w marcu 2012.


Światowa Rada Kościołów

Światowa Rada Kościołów () – ekumeniczna organizacja chrześcijańska, założona w 1948 w Amsterdamie. Siedzibą organizacji jest Genewa. Warunkiem przystąpienia Kościołów do rady jest podzielanie wiary w dogmat chrystologiczny oraz trynitarny: Ojca, Syna i Ducha Świętego.


Państwo wyznaniowe

Państwo wyznaniowe – państwo, w którym zasady religii przekłada się na struktury państwowe. Dochodzi wówczas do fuzji struktur państwa ze strukturami danego wyznania. Pojęcie państwa wyznaniowego jest pojęciem potocznym. Przeciwieństwem państwa wyznaniowego jest państwo świeckie.

O państwach wyznaniowych mówi się zwykle w kontekście krajów muzułmańskich bądź luterańskiej Skandynawii, gdzie istnieją wyznania państwowe. W Szwecji do roku 2000 każdy obywatel był automatycznie rejestrowany jako wyznawca religii państwowej w chwili urodzin, a potem ewentualnie mógł się jej wyrzec.

Elementy państwa wyznaniowego często występują w wielu spośród krajów, w których dominująca jest jedna religia. Jednak z braku zapisu konstytucyjnego nie są to państwa wyznaniowe de nomine, a jedynie de facto.


AVG Technologies

AVG Technologies (dawniej Grisoft, s.r.o.) – byłe czeskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Brnie zajmujące się systemami ochrony antywirusowej założone przez Jana Gritzbacha i Tomáša Hofera w roku 1991.

Jego najbardziej znanym produktem był AVG. Na początku 2008 roku przedsiębiorstwo zmieniło nazwę z Grisoft na AVG Technologies.

Spółka była notowana na NYSE.

Została przejęta przez Avast Software w 2016 r.


K-141 Kursk

K-141 Kursk – rosyjski okręt podwodny z napędem jądrowym trzeciej generacji, projektu 949A (seria: "Antiej", kod NATO "Oscar II") przeznaczony do zwalczania dużych jednostek nawodnych, zwłaszcza lotniskowców. Budowę jednostki ukończono w maju 1994 roku, po czym w tym samym roku wszedł do służby w rosyjskiej Flocie Północnej.

Okręt prowadził głównie działalność szkoleniową na wodach arktycznych, latem 1999 roku odbył rejs na Morze Śródziemne, aby obserwować działania NATO prowadzącego w tym czasie operację Allied Force. Latem 2000 roku na Morzu Barentsa wziął udział w największych od upadku Związku Radzieckiego manewrach rosyjskiej marynarki wojennej. W trakcie tych ćwiczeń, 12 sierpnia 2000 roku okręt został zniszczony i zatonął wraz z całą 118-osobową załogą, w wyniku wybuchu stężonego do wartości 85-98% nadtlenku wodoru (high-test-peroxide – HTP) stosowanego w Rosji jako utleniacz w przenoszonych przez okręt torpedach 65-76 Kit. Akcja ratunkowa osób ocalałych z katastrofy nie powiodła się z powodu niskiej sprawności przestarzałego rosyjskiego sprzętu ratunkowego, skostniałego systemu biurokratycznego rosyjskiej marynarki oraz braku zgody rosyjskiego ministerstwa obrony na przyjęcie zagranicznej pomocy.

Oględziny wraku po wydobyciu z morza wykazały, że eksplozje torped wewnątrz kadłuba okrętu przeżyły 23 osoby, które w oczekiwaniu na ratunek z powierzchni schroniły się w ostatnim, rufowym przedziale jednostki. Wobec przedłużającej się – na skutek rosyjskich odmów przyjęcia pomocy międzynarodowej – akcji ratunkowej, wszyscy ponieśli śmierć.


Elizjum

Elizjum (także Pola Elizejskie) – w mitologii greckiej część Hadesu – podziemnego świata, przeznaczona dla dusz dobrych ludzi. Częściej jednak przedstawiana jako kraina nad Oceanem, na zachodnich krańcach świata – miejsce wiecznej szczęśliwości i wiecznej wiosny. Panował tam Kronos, syn Gai (Matki Ziemi) i Uranosa (Pana Niebios), a jednocześnie ojciec Demeter, Hestii, Hery, Hadesa, Posejdona i Zeusa.

Starożytni Grecy wyobrażali sobie życie po śmierci jako mniej ciekawe niż na Ziemi. Dusza zmarłego po przepłynięciu rzeki Styks w łodzi starca Charona, stawała przed trzema sędziami. Tam dusza była sądzona, następnie szła w jedno z trzech miejsc spoczynku wiecznego; m.in. na Elizje. Sprawiedliwi kierowali się na prawo do rzeki zapomnienia – Lete. Napiwszy się z niej wody, zapominali o ziemskim życiu. Dalej czekały już na nich Pola Elizejskie – kraj wiecznego spokoju i pośmiertnej szczęśliwości, gdzie dusze wyzbyte od wszelkich cierpień i pragnień przechadzają się po bladych łąkach, ogarnięte muzyką niewidzialnych lir.

Na polach tych rosnąć miały topole i asfodele.

W chrześcijaństwie Elizjum ma swój odpowiednik w Rajskim Ogrodzie.


Salvador Allende

Salvador Allende Gossens (ur. 26 czerwca 1908 w Valparaíso, zm. 11 września 1973 w Santiago) – chilijski polityk, w latach 1970–1973 prezydent Chile z ramienia lewicowej koalicji „Jedność Ludowa” ("Unidad Popular"), który został obalony przez wojskowy zamach stanu 11 września 1973. Zginął w czasie ataku na pałac prezydencki w Santiago.

Zaangażowanie polityczne Allende trwało prawie czterdzieści lat. Jako członek centrolewicowej Partii Socjalistycznej, pełnił funkcję senatora, posła i ministra. Bez powodzenia kandydował w wyborach prezydenckich w 1952, 1958 i 1964. W 1970 roku wygrał wybory prezydenckie i zawiązał koalicję partii centrowych (liberałowie, część chadeków), centrolewicowych (socjaldemokraci) i lewicowych (zreformowani komuniści i lewica katolicka).

Jako prezydent, Allende przyjął lewicowy program gospodarczy obejmujący m.in. nacjonalizację. 11 września 1973 roku doszło do zamachu stanu zorganizowanego przez wojsko przy wsparciu CIA, w rezultacie którego Allende został obalony, a w Chile powstała junta wojskowa. Gdy żołnierze otoczyli pałac La Moneda, Allende wygłosił swoje ostatnie przemówienie, w którym zapowiedział, że nie ugnie się przed puczystami. Zginął w trakcie walk o pałac prezydencki.

Po ustanowieniu reżimu wojskowego, generał Pinochet odmówił zwrócenia uprawnień dla rządu cywilnego, a w kraju powstała junta sprawująca władzę w okresie 1973–1990.


Mongolia

Mongolia (mong. Монгол улс, trb.: "Mongol uls"; pismo mongolskie: , trb.: "Monggol Ulus") – państwo śródlądowe w środkowowschodniej Azji. Od północy graniczy z Rosją, a od wschodu, zachodu i południa z Chinami. Stolicą i największym miastem jest Ułan Bator, gdzie zamieszkuje ok. 47% populacji całego kraju. Mongolia jest republiką parlamentarną.


Kadu

Kadu – komunikator internetowy oparty na modułach, będący klientem protokołu Gadu-Gadu i Jabber/XMPP dla systemów Linux, BSD, OS X i Windows. Kadu należy do grupy wolnego oprogramowania; jest dostępny na warunkach licencji GNU GPL.


XIII wiek p.n.e.

XIII WIEK P.N.E.
XV wiek p.n.e. XIV wiek p.n.e. XIII wiek p.n.e. XII wiek p.n.e. XI wiek p.n.e.
Urodzili się

Zmarli
* 1292 p.n.e. – Horemheb, egipski faraon z osiemnastej dynastii
* 1290 p.n.e. – Ramzes I, egipski faraon, założyciel dziewiętnastej dynastii
* 1279 p.n.e. – Seti I, egipski faraon z dziewiętnastej dynastii
* 1213 p.n.e. – Ramzes II, egipski faraon z dziewiętnastej dynastii

Wydarzenia w Europie
* pomiędzy 1300 a 1250 p.n.e. – bitwa nad rzeką Tollense
* około 1250 p.n.e. – początek egejskiej wędrówki ludów

Wydarzenia w Azji
* około 1300 p.n.e. – Asyryjczycy podbili wschodnią część państwa Mitanni
* około 1280 p.n.e.
** bitwa pod Kadesz pomiędzy Egiptem i Hetytami
** Egipt i Hetyci podzielili między siebie Syrię
* 1244 p.n.e. – władcą Asyrii został Tukulti-Ninurta I
* około 1220 p.n.e. – Asyryjczycy przejęli władzę nad Babilonem
* po 1220 p.n.e. – Hebrajczycy osiedlili się w Kanaanie

Wydarzenia w Afryce
* 1290 p.n.e. (1279 p.n.e.?) – Ramzes II objął władzę w Egipcie i rozpoczął budowę świątyni w Abu Simbel
* po 1250 p.n.e. – wyjście Izraelitów z Egiptu

Wydarzenia w Ameryce

Wydarzenia w Australii


Historia chemii

Historia chemii – dział historii nauki wyróżniony na podstawie badanej dziedziny jaką jest chemia. Opisuje przebieg powstawanie teorii i odkryć chemicznych.


Gladys Tantaquidgeon

Gladys Tantaquidgeon (ur. 15 czerwca 1899, zm. 1 listopada 2005 w Uncasville w Connecticut) – amerykańska działaczka społeczna, Indianka Mohegan, zasłużona dla zachowania i upowszechnienia kultury i tradycji swego plemienia.

Od 1919 studiowała antropologię kulturową na Uniwersytecie Pensylwanii pod kierunkiem Franka Specka. Zajmowała się problematyką plemion północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Od 1934 pracowała w instytucjach rządowych zajmujących się kulturą indiańską (m.in. w Federalnym Biurze Sztuki i Rzemiosła Indiańskiego przy Departamencie Spraw Wewnętrznych). W 1947 przeniosła się do pracy w Tantaquidgeon Indian Museum w Uncasville (Connecticut), założonym w 1930 przez jej ojca Johna i brata Harolda; przez kilkadziesiąt lat była kuratorem muzeum, należała także do rady plemienia Mohegan.

Jest autorką wielu artykułów poświęconych kulturze i językowi Mohegan; opublikowała książkę poświęconą tradycyjnej medycynie ludowej Indian z Delaware ("A Study of Delaware Indian Medicine Practices and Folk Beliefs", wydaną po raz pierwszy w 1942 i wznawianą w 1972 i 1995 jako "Folk Medicine of the Delaware and Related Algonkian Indians").

Urodzona w czasach, gdy władze federalne nie uznawały istnienia plemienia Mohegan, swoimi badaniami i działalnością społeczną przyczyniła się do ponownego jego uznania przez rząd federalny. Dzięki temu liczące obecnie około 1700 członków plemię mogło założyć znane kasyno Mohegan Sun i stać się jedną z najbogatszych tubylczych społeczności w Stanach Zjednoczonych. Pomagała też plemionom zachodnim, na przykład Siuksom Yankton, w staraniach o zachowanie swojej kultury i tradycji.

Została wyróżniona honorowymi doktoratami Uniwersytetu Yale’a i Uniwersytetu Stanowego Centralnego Connecticut oraz miejscem w Hall of Fame kobiet stanu Connecticut.

Powołując się na swoje badania genealogiczne, uważała się za potomkinię (w dziesiątym pokoleniu) historycznego wodza plemienia Mohegan Uncasa. Oddana sprawom swego plemienia, nigdy nie wyszła za mąż. Jej posąg wita wchodzących do kasyna Mohegan Sun.


Spear of Destiny

Spear of Destiny – gra FPP wydana w 1992. Po sukcesie "Wolfensteina 3D", id Software postanowiło stworzyć kolejną część przygód Williama „BJ-a” Blazkowicza. Obie gry wydano w tym samym roku, więc prawie nie różnią się pod względem wykonania. "Spear of Destiny" jest uważany za prequel "Wolfensteina 3D", jednak ze względu na fabułę, jego akcja nie dzieje się przed wydarzeniami z "Wolfensteina", ale pomiędzy jego drugim a trzecim epizodem.


Art Gallery of Ontario

Art Gallery of Ontario – galeria sztuki w Toronto (Ontario, Kanada), najważniejsza galeria w Kanadzie, objętościowo największa w Ameryce Północnej.

Art Gallery of Ontario ma ponad stuletnią tradycję, zgromadziła około dzieł sztuki zarówno europejskiej jak i kanadyjskiej czy amerykańskiej z ostatnich 600 lat. Budynek mieści się tuż obok Chinatown.

W latach 2005–2007 został dobudowany aneks zaprojektowany przez Franka Gehry’ego, projektanta bryły Muzeum Guggenheima w Bilbao. Architekt pochodzi z Toronto i w dzieciństwie mieszkał w okolicy AGO. Galeria potrzebuje nowej przestrzeni także dlatego, że kolekcjoner i filantrop Kenneth Thomson przekazał jej kolejne dzieła sztuki, w tym obraz Rubensa "Rzeź niewiniątek", za który zapłacił 117 milionów dolarów.

Galeria ma największą na świecie kolekcję rzeźb brytyjskiego artysty Henry’ego Moore’a. Miasto zakupiło i umieściło jego rzeźbę "The Archer" (Strzelec) w centralnym punkcie, przed nowym budynkiem magistratu, na Nathan Philip Square. Artysta docenił ten wybór i zaczął współpracować z Toronto, przekazując miastu 300 prac za darmo. Dziś kolekcja liczy aż 931 dzieł autorstwa Moore’a.

Budynek ma wiele galerii rozmieszczonych na dwóch piętrach, w których prezentowane są bądź stałe ekspozycje, bądź wystawy czasowe. Dodatkowo w gmachu znajdują się sklepy, restauracja, biblioteka oraz sale multimedialne, gdzie często wyświetla się filmy lub odbywają się prelekcje. W podziemiach mieści specjalna strefa dla dzieci, w której prowadzone są zajęcia – wszyscy zachęcani są do szkicowania, a materiał dostarcza galeria.

W AGO można także zakupić lub wypożyczyć dzieła sztuki. Czasem galeria organizuje wieczory jazzowe. W budynku znajduje się ponadto Cinemateque Ontario, kino prezentujące filmy niekomercyjne. Często organizuje się tu przeglądy twórczości reżyserów.

Galerie sztuki europejskiej wystawiają dzieła z różnych okresów, w tym takich artystów, jak: Brueghel, Rembrandt, van Dyck, de la Tour, Poussin, Degas, Dürer, Renoir, Monet, Picasso, Piranesi, Pissarro, Chagall, Gauguin, Magritte, Modigliani, Whistler, van Gogh.

W "European Paintings and Sculpture Collection" można obejrzeć m.in. jeden z największych na świecie zbiorów florenckich brązów z XVII w. oraz liczne płótna starych mistrzów, jak Luca Giordano, Antoine Coypel, Jean Jouvenet. Znajduje się tu np. obraz Pietera Brueghla młodszego "Wiejskie wesele", przedstawiający szczegóły XVII-wiecznego życia, a także płótna impresjonistów, jak Claude Monet ("Charing Cross Bridge: Fog", "Vétheuil in Summer"), Edgar Degas ("Woman in Bath"), Renoir ("Concert").

Następny dział – "Twentieth-Century Collection" – obejmuje okres lat 1900-1970. Wśród zgromadzonych dzieł są m.in. kubistyczne kształty Picassa ("The Soup", "Seated Woman"), tajemnicze prace Chagalla ("Over Vitebsk"), charakterystyczne figury Gauguina ("Hina and Fatu") oraz pełne wdzięku modele Modiglianiego ("Mrs. Hastings").

AGO obejmuje także dział "Prints and Drawing Collection" z takimi dziełami, jak "Adam i Ewa" Dürera czy "Tobiasz i Archanioł Rafael" Pietro da Cortona.

Galerie kanadyjskie prezentują sztukę całego okresu istnienia kraju, w tym obrazy członków Grupy Siedmiu. Niektóre sale urządzono tak jak niegdyś wystawiano obrazy w galeriach – zawieszone niemal od podłogi po sufit.

W AGO znajdują się również rzeźby Inuitów w kości i kamieniu. Kolekcja ta, licząca 4000 dzieł, od rzeźb po rysunki, zalicza się do największych na świecie.

AGO zaczęło kupować malarstwo amerykańskie w latach 60., a w latach 80. zajęło się także współczesną sztuką europejską. W galerii znaleźć można pop-art, ekspresjonistów abstrakcyjnych, minimalistów, konceptualistów i arte povera. Z bardziej znanych dzieł są tu "Elvis" autorstwa Warhola czy wielki hamburger Oldenburga.

Oprócz stałych kolekcji AGO często gości wystawy czasowe, zarówno sztuki współczesnej, jak i klasycznej. Przykładowo w 2002 roku pokazywano unikatowe płótna Rubensa czy impresjonistów z Ermitażu. Galeria posiada także zbiory fotografii i filmów artystycznych oraz obszerną bibliotekę.

Z AGO można przejść do historycznego budynku "The Grange", który był pierwszym lokum galerii. The Grange wybudowano dla D'Arcy'ego Boultona w 1817. Jest jednym z najstarszych ceglanych budynków miasta, w stylu georgiańskim, określanym jako "Upper Canada Neo-Classic". Styl ten charakteryzował się prostotą (w przeciwieństwie do wiktoriańskiego), zachowaniem proporcji i symetrii. Budynek stoi w parku o tej samej nazwie, a został podarowany galerii przez Goldwina Smitha (kolejnego męża wdowy Boulton). Obsługa wolontariuszy w strojach z epoki oprowadza zwiedzających po XIX-wiecznych wnętrzach.


Inwersja priorytetów

Inwersja priorytetów – zjawisko mogące występować w wielozadaniowych systemach operacyjnych takie, że w danej chwili wykonuje się inne zadanie niż powinno się wykonywać zgodnie z regułami algorytmu szeregowania.

Pojawienie się inwersji priorytetów związane jest najczęściej z dostępem zadań do zasobów chronionych przez algorytmy synchronizacji międzyprocesowej takie jak na przykład semafory. W praktyce inwersja priorytetów to zdobycie przez zadanie będące w sekcji krytycznej pierwszeństwa w dostępie do procesora kosztem zadań o wyższych priorytetach.

W niektórych przypadkach inwersja priorytetów może powodować opóźnienie w wykonywaniu zadań o wysokim priorytecie, ewentualnie zadania o niskim priorytecie mogą zwalniać dzielone zasoby, co odbywa się zwykle bez większej szkody. Jednakże istnieje wiele sytuacji, w których inwersja priorytetów może sprawić spore problemy. Jeśli zadanie o wysokim priorytecie ulega zagłodzeniu, może doprowadzić do nieprawidłowego działania systemu lub wywoływać działania zapobiegające uszkodzeniu, takie jak watchdog restartujący cały system. Klasycznym przykładem problemów spowodowanych inwersją priorytetów w systemie czasu rzeczywistego są kłopoty z działaniem lądownika sondy kosmicznej Mars Pathfinder.

Inwersja priorytetów może również ograniczyć wydajność systemu. Niektóre zadania mają niski priorytet dlatego, że nie jest dla nich ważna szybka realizacja (np. nie wymagają interakcji użytkownika lub jest to seria zadań w przetwarzaniu wsadowym). Odwrotnie jest natomiast z zadaniami o wysokim priorytecie – te z kolei często wymagają jakiejś interakcji lub pełnią ważną rolę gwarantującą poprawne działanie aktualnie wykorzystywanych elementów systemu. Inwersja priorytetów powoduje to, że wywoływanie zadań o niskim priorytecie blokuje zadania z wysokim priorytetem, co może doprowadzić do utraty stabilności i zawieszeń systemu.


Mirosław Grabarczyk

Mirosław Grabarczyk (ur. 3 stycznia 1971 w Płocku) – polski szachista, arcymistrz od 2002 roku.


Seksmisja

Seksmisja – polski fantastycznonaukowy film komediowy z 1983 w reżyserii Juliusza Machulskiego. Bohaterami filmu są zahibernowani w 1991 roku Maks (Jerzy Stuhr) oraz Albert (Olgierd Łukaszewicz), którzy budzą się w 2044 roku po wojnie w totalitarnym świecie pozbawionym mężczyzn.

"Seksmisja" została wyprodukowana przez Zespół Filmowy „Kadr” za 70 milionów ówczesnych złotych. Film po premierze odniósł zauważalny sukces frekwencyjny, stając się przebojem także w Niemieckiej Republice Demokratycznej oraz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. "Seksmisja" została również nagrodzona Srebrnymi Lwami Gdańskimi na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych i Złotą Kaczką w plebiscycie czasopisma „Film”. Jakkolwiek ze względu na utożsamienie osiągnięć feminizmu z totalitarnymi rządami epoki Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej film był krytykowany przez feministki, dosłużył się miana filmu kultowego.


Wolna elekcja

Wolna elekcja – wybór monarchy nieprzestrzegający zasad sukcesji dynastycznej. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów przybyła na pole elekcyjne w trybie pospolitego ruszenia, szlachta głosowała województwami w obecności posłów, którzy zanosili jej głosy do Senatu: wybór króla ogłaszał marszałek, mianował natomiast prymas Polski. Senatorowie wiedli najważniejszą rolę w ustalaniu ostatecznych wyników wolnej elekcji. Pierwsza wolna elekcja w Polsce odbyła się w roku 1573 we wsi Kamion pod Warszawą, rok po bezpotomnej śmierci ostatniego z Jagiellonów – Zygmunta II Augusta. Później ustalono stałe miejsce, w którym odbywała się elekcja – była to wieś Wola pod Warszawą, aczkolwiek elekcja, w trakcie której na króla wybrano Augusta III Sasa, również miała miejsce w Kamionie.

Monarchia polska, elekcyjna od 1572 roku, za panowania królów z dynastii Wazów nabrała charakteru monarchii dziedziczno-elekcyjnej.

Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski zostawał władcą Litwy z urzędu i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie.


Teodoryk Wielki

Teodoryk, zwany Wielkim (got. "Þiuda-reiks" "Król ludów") (ur. 451/455, zm. 30 sierpnia 526) – król Ostrogotów z dynastii Amalów. Wychowywał się jako zakładnik na dworze cesarza w Konstantynopolu. Król od 471, otrzymał od Ostrogotów Mezję Górną. Po wojnie z Odoakrem (489-493) i likwidacji jego państwa, założył w Italii państwo ostrogockie, uznając nad sobą zwierzchnictwo Cesarstwa Wschodniego, w 498 ogłosił się niezależnym władcą.
Teodoryk Wielki należy do najpotężniejszych, a zarazem do najbardziej światłych władców wczesnego średniowiecza, dzięki popieraniu rozwoju nauki i sztuki oraz wybitnym zdolnościom organizacyjnym.


Bauhaus

Bauhaus – uczelnia artystyczno-rzemieślnicza powstała w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych w 1919 r., później od 1925 r. działająca w Dessau (dziś Dessau-Roßlau) i w latach 1932–1933 w Berlinie. Została utworzona przez Waltera Gropiusa.

Związane z działalnością Bauhausu lub będące owocem oraz świadectwem jego działalności budynki w Weimarze oraz w Dessau-Roßlau zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO:
# pierwsza siedziba Bauhausu w Weimarze z 1904 i 1911 r., secesyjna, zaprojektowana przez Henry’ego van de Velde jako siedziba Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych
# eksperymentalny dom "Haus am Horn" w Weimarze z 1923 r., rozbudowany w 1925 r., projektu Georga Muchego
# zespół budynków drugiej siedziby Bauhausu w Dessau z lat 1925–1926, zaprojektowany przez Waltera Gropiusa
# domy mistrzów w Dessau, również projektu Waltera Gropiusa

Określenie "Bauhaus" używane bywa również potocznie i nieściśle jako nazwa stworzonego przez nią kierunku architektonicznego jako jednego z prądów w obrębie niemieckiego modernizmu, przy czym sporne jest, czy można mówić o szkole Bauhausu ("Bauhaus-Schule") jako dającym się jednoznacznie określić jednolitym zjawisku.


Kurzętnik

Kurzętnik () – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Kurzętnik, w historycznej ziemi lubawskiej. Siedziba gminy Kurzętnik. Miejscowość od XIV wieku do 1905 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Na terenie wsi mieszczą się dwa sołectwa.

Kurzętnik można podzielić na:
* Stary (najstarsza historycznie część wsi, dawniej miasta)
* Górny (leżący przy drodze krajowej nr 15)
* Nowy (za Drwęcą, dzielnica mieszkalno–przemysłowa)


Tabela stratygraficzna

Tabela stratygraficzna – schemat obrazujący przebieg historii Ziemi na podstawie następstwa procesów geologicznych i układu warstw skalnych. Obecnie przyjęta tabela stratygraficzna została ustalona przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii (ICS).

Kolejne jednostki w tabeli wydzielono na podstawie występowania w skałach charakterystycznych skamieniałości lub typów skał (od ediakaru wzwyż), bądź – jeśli datowanie jest niemożliwe lub nie dość precyzyjne – na podstawie absolutnej chronometrii (w archaiku i prawie całym proterozoiku). Jednostki te mają różną rozciągłość czasową; najdokładniej podzielony eon, trwający obecnie fanerozoik, stanowi zaledwie około 15% historii planety. Poszczególnym jednostkom przyporządkowane są kolory, którymi oznaczane są na mapach geologicznych skały należące do danych jednostek chronostratygraficznych.


Układ limfatyczny

Układ limfatyczny, układ chłonny (łac. "systema lymphaticum") – otwarty układ naczyń i przewodów, którymi płynie jeden z płynów ustrojowych – limfa, która bierze swój początek ze śródmiąższowego przesączu znajdującego się w tkankach.

Układ naczyń chłonnych połączony jest z układem krążenia krwi. Oprócz układu naczyń chłonnych w skład układu limfatycznego wchodzą także: narządy limfatyczne i limfocyty. Najważniejszą funkcją układu chłonnego jest obrona przed zakażeniami i (re)cyrkulacja płynów ustrojowych. Limfa porusza się w naczyniach limfatycznych za pomocą skurczów mięśni.
Odkrywcą systemu limfatycznego u ludzi był duński naukowiec Thomas Bartholin żyjący w XVII wieku.


Al Gore

Al Gore, właśc. Albert Arnold Gore junior (ur. 31 marca 1948 w Waszyngtonie) – amerykański polityk, działacz Partii Demokratycznej, wieloletni członek Kongresu, 45. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych w latach 1993–2001 za kadencji prezydenta Billa Clintona. Kandydat swojej partii w wyborach prezydenckich w 2000, kiedy to uzyskał większość w głosowaniu powszechnym, ale przegrał w Kolegium Elektorskim. Z zawodu dziennikarz i autor kilku książek. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2007 za działalność na rzecz przeciwdziałania globalnemu ociepleniu. Gore wystąpił w uhonorowanym Oscarem filmie "Niewygodna prawda", przedstawiającym problem globalnego ocieplenia.


Najwyższy Czas!

Najwyższy Czas!, zapisywane graficznie również jako Najwyższy CZAS! – polityczno-społeczny dwutygodnik (do 2017 tygodnik) konserwatywno-liberalny związany z Unią Polityki Realnej, a następnie Kongresem Nowej Prawicy i Koalicją Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja. Wydawany od 31 marca 1990 r. przez Oficynę Konserwatystów i Liberałów z siedzibą w Józefowie pod Warszawą, której właścicielem był Janusz Korwin-Mikke. Obok wersji papierowej funkcjonuje także jako portal internetowy nczas.com.

Na początku tygodnik był jednokolorową gazetą formatu A3, obecnie jest to wydanie „magazynowe” A4. Czasopismo wychodzi przeważnie co tydzień, z wyjątkiem świąt i okresu wakacyjnego, kiedy to ukazuje się co dwa tygodnie.

Od numeru 38 (853) z 23 września 2006 nastąpiły zmiany w wyglądzie i składzie „NCz!”. Liczba stron wzrosła z 48 do 56, cztery pierwsze i ostatnie strony drukowane są na bielszym papierze. Pojawiły się nowe rubryki: kąciki warcabowy, heraldyczny oraz informujący o bieżących zdarzeniach z rodzin monarszych. Ponadto pojawiać się zaczęły dwie recenzje filmów, natomiast rubryka „Postępy” została znacznie poszerzona (obok Postępu w kraju, Europie, Świecie i „Postępów Postępu” pojawiły się Postęp w Azji, Afryce i Pacyfiku, a „Postęp w Amerykach” podzielony został na „Postęp w Ameryce Północnej” i „Postęp w Ameryce Łacińskiej”).

Od numeru 37 (904) z września 2007 roku tytuł jest własnością spółki 3S Media, której jednym z właścicieli jest redaktor naczelny Tomasz Sommer. Efektem zmiany właściciela była zmiana szaty graficznej i rozkładu artykułów. Dominuje barwa niebieska. Tekst poza kilkoma wyjątkami (m.in. felietony Janusza Korwin-Mikkego, Stanisława Michalkiewicza, Marka Arpada Kowalskiego oraz Barbary Buonafiori) jest składany w 3 łamy.


Jan I Pogrobowiec

Jan I Pogrobowiec (ur. 15 listopada 1316, zm. 20 listopada 1316) – król Francji i Nawarry przez kilka dni 1316 roku.

Syn króla Francji Ludwika X Kłótliwego i jego drugiej żony Klemencji Andegaweńskiej. Urodził się jako pogrobowiec, pięć miesięcy po śmierci swojego ojca. W czasie ciąży, do jego urodzenia, sądy wydawały wyroki w imieniu "króla bez imienia" (ktoś był królem - albo mający urodzić się pogrobowiec, a gdyby urodził się martwo bądź gdyby wdowa urodziła córkę, następcą tronu był brat zmarłego króla). Panował jako król Francji i Nawarry, regentem był jego stryj - Filip, który zresztą został później królem. Jan żył tylko pięć dni, istnieje teza, iż został otruty przez stryjnę, Mahaut d’Artois. Został pochowany obok ojca - Ludwika X w krypcie, w bazylice Saint-Denis.

Około roku 1350 w Prowansji pojawił się człowiek, który podawał się za Jana I Pogrobowca, szczęśliwie uratowanego przed śmiercią. Został on szybko aresztowany i osadzony w więzieniu, gdzie zmarł.

Hipotezę dotyczącą ocalenia Jana I opisał Maurice Druon, autor cyklu powieści "Królowie przeklęci", opisującej dzieje Filipa IV Pięknego i jego następców z dynastii Kapetyngów i Walezjuszów.


EKT Gdynia

EKT Gdynia – polski zespół założony w 1986 roku w Kieleńskiej Hucie z inicjatywy Jana Wydry. Jego nazwa wywodzi się od Elitarnego Klubu Turystycznego, mającego swoją siedzibę w Gdyni. Karierę rozpoczynali śpiewając piosenki turystyczne (wyróżnienie na festiwalu "Włóczęga" w Zielonej Górze w 1986 roku), by z czasem ewoluować do roli jednego z najpopularniejszych w Polsce zespołów wykonujących piosenkę żeglarską. Filarami zespołu, prócz założyciela, głównego wokalisty, autora tekstów oraz muzyki, Jana Wydry, są Ireneusz Wójcicki oraz perkusista Jacek Fimiak. Z zespołem blisko współpracowali również między innymi Józef Kaniecki (skrzypce), Zdzisław Szczypka (harmonijka ustna) i Krzysztof Jurkiewicz (śpiew, drumla, mandolina).

3 marca 2006 we Wrocławiu odbył się koncert z okazji 20-lecia istnienia zespołu. W gali wzięli udział m.in. Gdańska Formacja Szantowa, Ryczące Dwudziestki, Orkiestra Samanta oraz Sąsiedzi. Kilka miesięcy później u jednego z członków zespołu, Irka "Messaliny" Wójcickiego, zdiagnozowano złośliwy nowotwór skóry wykluczający go na kilka miesięcy z życia artystycznego. Jesienią tegoż roku odbyła się seria koncertów w największych miastach Polski (Warszawa, Łódź, Wrocław, Kielce), połączonych ze zbiórką pieniędzy na leczenie artysty. W nocy z 25 na 26 listopada 2011 Irek "Messalina" Wójcicki przegrał walkę z nawrotem choroby. Pogrzeb odbył się 2 grudnia 2011 r. na cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Łodzi.


Przełączka pod Ptakiem

Przełączka pod Ptakiem (niem. "Vogelscharte", "Östliche Vogelscharte", słow. "Štrbina pod Vtákom", węg. "Keleti-Madár-csorba") – znaczne obniżenie grzbietu Buczynowych Turni, położone w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich na wysokości ok. 2105 m. Przełęcz oddziela od siebie turnię Ptak (2131 m) i Kopę nad Krzyżnem (2135 m). Jest obok Przełęczy Nowickiego najniższym obniżeniem tego fragmentu grani.

Z przełęczy w kierunku północnym schodzi szeroki, piarżysty żleb do Zadnich Usypów w dolinie Pańszczycy, z drugiej strony spod przełęczy do Doliny Roztoki opada prawa odnoga Żlebu pod Krzyżnem.

Od strony południowej, poniżej przełęczy, przebiega szlak turystyczny Orlej Perci. Przełęcz nie jest używana jako letnie połączenie sąsiadujących dolin, o wiele dogodniejsze jest sąsiednie Krzyżne. Inaczej jest w zimie, kiedy Przełączka pod Ptakiem znajduje się na najłatwiejszej drodze z doliny Pańszczycy na Krzyżne.

Drogi prowadzące na przełęcz były znane od dawna. Pobliska Kopa pod Krzyżnem i Krzyżne należały do terenów pasterskich. Pierwsze znane zimowe wejście od strony doliny Pańszczycy należy do Henryka Mogilnickiego, Witolda Henryka Paryskiego i Tadeusza Pawłowskiego (25 kwietnia 1930 r.).


Harriet Tubman

Harriet Tubman (ur. ok. 1820 w hrabstwie Dorchester w stanie Maryland, zm. 10 marca 1913 w Auburn w stanie Nowy Jork) – afroamerykańska abolicjonistka, zbiegła niewolnica, działaczka w ramach Underground Railroad, zwiadowca w armii Unii podczas wojny secesyjnej. Pierwsza kobieta-dowódca tej wojny; wsławiła się m.in. uwolnieniem ponad 750 osób, odbitych w wyniku zbrojnego rajdu. Jeszcze przed wojną odbyła, z narażeniem życia i własnej wolności, 19 misji wracając do niewolniczego stanu Maryland, umożliwiając ucieczkę z niewolnictwa ponad 300 osobom.

Dwie biografie Harriet Tubman ( i ) napisała Sarah Hopkins Bradford.


Holešov

Holešov (niem. "Holleschau") – miasto w Czechach, w kraju zlińskim, w powiecie Kromieryż. Leży na terenie historycznych Moraw. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 3 396 ha, a liczba jego mieszkańców 12 384 osób.


Luhačovice

Luhačovice (niem. "Luhatschowitz") – miasto uzdrowiskowe w Czechach, na Morawach, w kraju zlińskim, w powiecie Zlín. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 3 299 ha, a liczba jego mieszkańców 5 093 osób (2016)

Luhačovice są największym uzdrowiskiem na Morawach. Pierwsze źródła lecznicze odkryto w już w XII wieku, a w XVII zbadano i opisano ich właściwości zdrowotne. Domy sanatoryjne zaczęły powstawać w drugiej połowie 19. stulecia, wiele z nich w stylu secesyjnym. Jednym z architektów odpowiedzialnych za budowę tych obiektów był Dušan Jurkovič.


Wyborca

Wyborca – osoba uprawniona do głosowania; prawo do głosowania (czynne prawo wyborcze) w wyborach organów przedstawicielskich jest na ogół uzależnione od posiadania obywatelstwa danego państwa. Prawo Unii Europejskiej dopuszcza głosowanie obywateli państw członkowskich w wyborach posłów (deputowanych) do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach municypalnych.

W większości państw demokratycznych prawo do głosowania uzyskuje się w wieku umożliwiającym skuteczne dokonywanie czynności prawnych.


Twents

Twents – dialekt należący do języka dolnosaksońskiego, używany w regionie Twente, którego głównym ośrodkiem jest miasto Enschede w Królestwie Niderlandów. Nie jest jednak dialektem jednolitym, wykazuje zróżnicowanie geograficzne. Jeden z dialektów dolnosaksońskich w Holandii.


The Score

The Score – drugi i ostatni studyjny album hip-hopowego trio Fugees, wydany na całym świecie 13 lutego 1996 roku nakładem wytwórni Columbia Records. Album charakteryzuje się szeroką gamą sampli oraz żywych instrumentów muzycznych, cechując się brzmieniem typowym dla alternatywnego hip-hopu, który zdominował scenę hip-hopową w połowie i pod koniec lat 90. Za warstwę muzyczną na "The Score" odpowiadają głównie sami członkowie Fugees, Jerry Duplessis oraz dodatkowo Salaam Remi, John Forté, Diamond D i Shawn King. Na albumie gościnne zwrotki dograli członkowie grupy Outsidaz: Rah Digga, Young Zee i Pacewon, jak również Omega, John Forté i Diamond D. Większość edycji albumu zawiera cztery dodatkowe utwory w tym trzy remiksy „Fu-Gee-La” oraz krótki akustyczny utwór Wyclef Jeana zatytułowany „Mista Mista”.

"The Score" odniósł komercyjny sukces plasując się zarówno na pierwszym miejscu zestawienia Billboard 200 jak i Top R&B/Hip-Hop Albums (album był numerem jeden w ogólnym, końcowym zestawieniu 1996 roku). Również wszystkie single: „Killing Me Softly”, „Fu-Gee-La” i „Ready or Not” osiągnęły duży sukces na listach przebojów i pomogły grupie zyskać światową rozpoznawalność. 3 października 1997 roku, Recording Industry Association of America (RIAA) ogłosiło, że "The Score" uzyskał status sześciokrotnej platyny. Otrzymując w większości pochlebne recenzje po swojej premierze, płyta przez lata określana była w wielu publikacjach jak i przez krytyków muzycznych jako jeden z najlepszych albumów wydanych w latach 90., jak również jeden z najlepszych albumów hip-hopowych wszech czasów. W 1998, gazeta "The Source" umieściła album na liście 100 najlepszych płyt hip-hopowych, a w 2003 roku, magazyn Rolling Stone uwzględnił go na 477 miejscu swojego zestawienia "500 albumów wszech czasów".

W Polsce album osiągnął status platynowej płyty.


Jean-François Millet

Jean-François Millet (ur. 4 października 1814 w Grouchy, zm. 20 stycznia 1875 w Barbizon) – francuski malarz i grafik tworzący w nurcie realizmu, jeden z czołowych przedstawicieli barbizończyków.


Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra

Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra "(Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri, FSSP)" – zgromadzenie zrzeszające katolickich księży tradycjonalistycznych. Zostało założone 18 lipca 1988 r. w opactwie cysterskim Hauterive w Szwajcarii. Kapłani zakładający to bractwo wywodzili się ze środowiska abpa Lefebvre'a (należeli do Bractwa Świętego Piusa X), który m.in. krytykował decyzje Soboru Watykańskiego II, a także odrzucał nowy ryt Mszy świętej Pawła VI. Gdy w 1988 r. Jan Paweł II uznał, że abp Lefebvre zaciągnął na siebie ekskomunikę wyświęcając biskupów bez mandatu Stolicy Apostolskiej, przyszli założyciele FSSP opuścili abpa Lefebvre'a.

Kapłani należący do Bractwa posługują się księgami liturgicznymi według wydania z 1962 roku (a więc sprzed reformy Pawła VI, ale już po zmianach wprowadzonych przez Jana XXIII); działają zawsze w porozumieniu z biskupem miejsca. Prowadzą posługę na terenie Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Stanów Zjednoczonych, Australii, Kanady, Wielkiej Brytanii, Polski i Nigerii. Obecnie do Bractwa należy ponad 300 członków, w tym sześciu księży z Polski: Andrzej Komorowski, Wojciech Grygiel, Marcin Kostka, Krzysztof Sanetra i Jakub Kamiński.

Ks. dr hab. Wojciech Grygiel, ks. Marcin Kostka prowadzą w Krakowie Duszpasterstwo Wiernych Liturgii Łacińskiej. 29 czerwca 2011 roku w Uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła, Generał Bractwa św. Piotra kanonicznie erygował dom zakonny zgromadzenia w Krakowie. W poniedziałek 9.07.2018 r. w Seminarium Matki Bożej z Guadalupe w Denton (Nebraska) na nowego przełożonego generalnego Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (FSSP) został wybrany ks. Andrzej Komorowski.

W przeciwieństwie do Kapłańskiego Bractwa Świętego Piusa X (FSSPX), FSSP jest zgromadzeniem posiadającym pełny mandat Stolicy Apostolskiej. Pierwszy dom Bractwa św. Piotra został założony w Wigratzbad, w Bawarii (obecnie Seminarium Duchowne Św. Piotra), na prośbę kard. Ratzingera, późniejszego papieża Benedykta XVI.


Cinelerra

Cinelerra - darmowy edytor przeznaczony dla nieliniowej obróbki wideo. Został stworzony z myślą o komputerach z systemem Linux, ale również z powodzeniem uruchamia się w OS X. Nie posiada natomiast wersji dla Microsoft Windows.

Pierwsza edycja Cinelerri ukazała się 1 sierpnia 2002 i częściowo opierała się o wcześniejszy produkt znany jako Broadcast 2000, który Heroine Virtual wycofało we wrześniu 2001.


Cube 2

Cube 2 (; zapis stylizowany: Cube²: Hypercube) – kanadyjski thriller science fiction z 2002 roku w reżyserii Andrzeja Sekuły, jest to druga część trylogii "Cube."


Włodzimierz Jędrzejewski

Włodzimierz Jędrzejewski (ur. 1961) — profesor nauk leśnych, biolog zajmujący się problemami ekologii w odniesieniu głównie do dużych drapieżników i zajmowanych przez nich ekosystemów. Pracował jako zastępca dyrektora Zakładu Badania Ssaków Instytut Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży. Specjalności: ekologia, ewolucjonizm, embriologia. Zajmował się badaniami ekosystemu Puszczy Białowieskiej (ze szczególnym uwzględnieniem wilków).


Park Południowy

Park Południowy (niem. "Südpark") – park we Wrocławiu, mieszczący się w południowej części osiedla Borek. Zaliczany jest do parków krajobrazowych o dużych walorach kompozycyjnych i dendrologicznych.

W przeciwieństwie do innych parków miasta utworzono go od podstaw, a nie poprzez adaptację terenów leśnych. W 1877 r. właściciel ziemski znacznych terenów m.in. na południowych obrzeżach Wrocławia, w tym części Borku i pobliskich Partynic, wrocławski kupiec i filantrop Julius Schottländer, przekazał park miastu w zamian za przyłączenie Borku do miejskiej sieci gazowniczej, wodociągowej i kanalizacyjnej.

Na podarowanych miastu gruntach do 1892 r. architekt krajobrazu Hugo Richter i botanik Ferdinand Cohn stworzyli park krajobrazowy z polanami i dużym stawem, nad którym browarnik Georg Haase zbudował stylową restaurację z wysoką wieżą. Restauracji dziś nie ma, pozostał park ze stawem z wodotryskami, nad nim widokowy taras Landsberga, oraz wzgórze Bendera z małą altaną, ścieżki, polana, zadbane kwietniki i ogród bylinowy.

Od 1995 r. park jest wpisany do rejestru zabytków. Rośnie w nim 109 gatunków roślin; do atrakcji parku należą ciekawe okazy dendrologiczne cypryśnika błotnego ("Taxodium distichum"), tulipanowca amerykańskiego ("Liriodendron tulipifera"), orzesznika pięciolistkowego ("Carya ovata"), platana ("Platanus x hispanica" Münchh.) i rzadko spotykanej w Polsce odmiany kasztanowca ("Aesculus hippocastanum Digitata").

Od 5 września 2004 roku w parku stoi pomnik Fryderyka Chopina według projektu profesora warszawskiej ASP, Jana Kucza. Prawie czterometrowej wysokości brązowy monument przedstawia wyniszczonego suchotami kompozytora, siedzącego w sofie i zasłuchanego w dźwięki muzyki.


György Sándor

György Sándor (ur. 21 września 1912 w Budapeszcie, zm. 9 grudnia 2005 w Nowym Jorku – amerykański pianista i pedagog węgierskiego pochodzenia.

Studiował na Akademii im. Ferenca Liszta w Budapeszcie u Béli Bartóka i Zoltána Kodálya. W 1930 debiutował jako pianista, w latach 30. koncertował w wielu krajach. W 1939 wystąpił po raz pierwszy w Carnegie Hall w Nowym Jorku. W Stanach Zjednoczonych pozostał na stałe, przyjmując w 1943 amerykańskie obywatelstwo.

Od czasu swoich studiów przyjaźnił się z Bartókiem. W 1945 był jednym z nielicznych uczestników pogrzebu kompozytora. Zyskał sławę jako wykonawca utworów Bartóka, m.in. światowej premiery trzeciego koncertu fortepianowego (1946). Po II wojnie światowej kontynuował koncerty, wykonując głównie utwory kompozytorów rosyjskich i węgierskich. Nagrał wszystkie utwory Bartóka, Kodálya i Siergieja Prokofjewa. Znany był również z interpretacji dzieł Samuela Barbera, Lukasa Fossa i Leonarda Bernsteina.

Był wykładowcą w Southern Methodist University w Dallas (1956–1961), University of Michigan w Ann Arbor (1961–1981), a od 1982 w Juilliard School w Nowym Jorku. Opublikował podręcznik "On Piano Playing" (1981), wydany w Polsce pod tytułem "O grze na fortepianie" (1994). Pracował także nad książką o Bartóku i jego muzyce.

Był żonaty z Christą Satzgár de Balvanyós, rozwiedzioną z arcyksięciem austriackim Karlem Piusem. Miał z tego związku (zawartego w 1950 i zakończonego rozwodem) syna Michaela.


Flaga Belize

Flaga Belize została przyjęta 21 września 1981 wkrótce po odzyskaniu niepodległości od Wielkiej Brytanii. Główna barwa flagi nawiązuje do barwy flagi Hondurasu Brytyjskiego (kolonialna nazwa Belize), do której dodano dwa czerwone pasy na górze i na dole.

W środku flagi widnieje herb Belize, na którym znajduje się pięćdziesiąt liści symbolizujących rok 1950, w którym do władzy doszła partia polityczna Zjednoczona Partia Ludowa, która rozpoczęła starania o niepodległość kolonii.


March Fong Eu

March Fong Eu (; ur. 29 kwietnia 1922 w Oakdale, zm. 21 grudnia 2017 w Irvine) – amerykańska polityczka i dyplomata pochodzenia chińskiego.

Urodziła się w Oakdale w Kalifornii. W 1943 roku zdobyła tytuł B.Sc. ze stomatologii na uniwersytecie stanowym w Berkeley, a w Mills College tytuł Master of Arts. W 1953 uzyskała tytuł doktora filozofii.

W roku 1966 Eu została wybrana członkinię stanowej legislatury z ramienia Partii Demokratycznej, zaś w roku 1974 stanową sekretarz stanu. Była pierwszą kobietą pochodzenia azjatyckiego wybraną na urząd państwowy w USA.

W roku 1994 prezydent Bill Clinton mianował Eu ambasador w Mikronezji. W roku zaś 2002 kandydowała ponownie na stanowisko sekretarz stanu, ale przegrała rywalizację w prawyborach.

W ostatnich latach życia mieszkała zarówno w Sacramento i Singapurze.


Karol Stefan Habsburg

Karol Stefan Habsburg-Lotaryński (niem. "Karl Stephan Eugen Viktor Felix Maria von Habsburg-Lothringen", ur. 5 września 1860 w Židlochovicach, zm. 7 kwietnia 1933 w Żywcu) – austriacki arcyksiążę z cieszyńsko-żywieckiej linii Habsburgów, tytularny książę cieszyński w latach 1930-1933.

Kandydat państw Trójprzymierza na króla polskiego w roku 1918.


Przedramię

Przedramię (łac. "Antebrachium") – w anatomii człowieka – część kończyny górnej, znajdująca się między ręką i ramieniem (dokładnie między nadgarstkiem i stawem łokciowym).

Część kostną przedramienia stanowią:
1. Kość promieniowa – jest kością długą, jej koniec bliższy stanowi głowa kości promieniowej (caput radii), oddzielona od reszty kości szyjką (collum).

2. Kość łokciowa.

Ważną funkcją mechaniki przedramienia jest supinacja i pronacja czyli ruchy rotacyjne przedramienia powodujące odwracanie i nawracanie ręki.


Pałówko

Pałówko ( niem. "Neu Paalow") – wieś ulicówka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino. Znajduje się tu również placówka Ochotniczej Straży Pożarnej Miejscowość położona jest średnio na wysokości 50 m n.p.m. na wysoczyźnie morenowej płaskiej. Najwyższe wzniesienie to 53,5 m n.p.m.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.


Guilford

Miejscowości w USA:
* Guilford – miejscowość w stanie Connecticut, w hrabstwie New Haven
* Guilford – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Piscataquis
* Guilford – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Piscataquis
* Guilford – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Hill
* Guilford – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie Nodaway
* Guilford – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
* Guilford – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
* Guilford – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Franklin
* Guilford – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Windham
Gminy w USA:
* Guilford (ang. "Guilford Town") – gmina w stanie Connecticut, w hrabstwie New Haven
* Guilford (ang. "Guilford Township") – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jo Daviess
* Guilford (ang. "Guilford Township") – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks
* Guilford (ang. "Guilford Township") – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Monroe
* Guilford (ang. "Guilford Township") – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Wilson
* Guilford (ang. "Guilford Town") – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Piscataquis
* Guilford (ang. "Guilford Town") – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
* Guilford (ang. "Guilford Township") – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Medina
* Guilford (ang. "Guilford Township") – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Franklin
* Guilford (ang. "Guilford Town") – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Windham
Hrabstwa w USA:


Yvon Neptune

Yvon Neptune (ur. 8 listopada 1946 w Cavaillon) – polityk haitański, premier Haiti od 15 marca 2002 do 2 marca 2004. Został mianowany przez prezydenta Haiti, Jeana-Bertranda Aristide i krótko po rezygnacji Aristide, tłum chciał aby aresztować Neptune za korupcję, ale bez powodzenia. 19 lutego 2005 Neptune został ministrem ds. utrzymywania pokoju ONZ. 18 kwietnia 2005 Neptune rozpoczął strajk głodowy, chcąc zwrócić uwagę na zły stan służby zdrowia. 5 maja 2005 oświadczył, iż jest bliski śmierci. 23 czerwca 2005 specjalny wysłannik ONZ, Juan Gabriel Valdes skrytykował haitański rząd i zwolnił Neptune z więzienia. W 2010 roku wystartował w wyborach prezydenckich.


Zadni Granat

Zadni Granat (2240 m, słow. "Zadný Granát", niem. "Südliche Granatenspitze", węg. "Déli-Gránát-csúcs") – najwyższy z trzech wierzchołków masywu Granatów w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, położony na trasie Orlej Perci.


Pośredni Granat

Pośredni Granat (2234 m, słow. "Prostredný Granát", niem. "Mittlere Granatenspitze", węg. "Középső-Gránát-csúcs")) – środkowy z trzech wierzchołków masywu Granatów w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, położony na trasie Orlej Perci.