Pandemia COVID-19

Pandemia COVID-19 – pandemia zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Rozpoczęła się jako epidemia 17 listopada 2019 w mieście Wuhan, w prowincji Hubei, w środkowych Chinach, a 11 marca 2020 została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za pandemię.

W okresie od listopada 2019 do stycznia 2020 zachorowania pojawiały się głównie w mieście Wuhan, w środkowych Chinach, ale już w połowie stycznia wirus rozprzestrzenił się w całych Chinach. W drugiej połowie lutego ogniska zakażeń z setkami chorych wybuchły w Korei Południowej, we Włoszech oraz w Iranie. Od 4 marca 2020 są notowane zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w Polsce. 13 marca 2020 WHO podała, że centrum pandemii koronawirusa stała się Europa. Później zachorowania rozlały się na pozostałe kontynenty, a ostatnim, na którym stwierdzono zachorowania, stała się w grudniu 2020 Antarktyda.

Do 17 lipca 2021 odnotowano blisko 190,63 mln przypadków zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w 192 państwach i terytoriach. Z tej liczby jest ponad 12,83 mln aktywnych przypadków, ozdrowień blisko 173,70 mln przypadków oraz blisko 4,10 mln zgonów.

W skali międzynarodowej zostały podjęte działania w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się zakażeń. Ograniczono podróże, wprowadzono kwarantanny i godziny policyjne, odroczono lub odwołano szereg wydarzeń sportowych, religijnych i kulturalnych. W Chinach i w Korei Południowej wprowadzono środki policyjne. Część państw zamknęła granice lub wprowadziła ograniczenia ruchu granicznego, w tym przylotów pasażerów, oraz restrykcje wobec osób przekraczających granice. Wprowadzono kontrole temperatury pasażerów na lotniskach i dworcach kolejowych. W związku z wybuchem pandemii w 177 państwach na poziomie krajowym lub lokalnym zostały zamknięte szkoły i uniwersytety, co w wymiarze globalnym w szczycie dotknęło blisko 1,27 miliarda uczniów i studentów (72,4%).

Pandemia spowodowała globalne zakłócenia społeczne i gospodarcze, w tym największą światową recesję od czasów wielkiego kryzysu. Doprowadziła do , , i , , które pogłębiły się w wyniku panicznych zakupów, oraz do . W internecie i mediach zaczęły szerzyć się teorie spiskowe oraz dezinformacja dotyczące wirusa. Odnotowano szereg przypadków ksenofobii i rasizmu wobec Chińczyków i innych mieszkańców Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej.


Metical

Metical – oficjalna waluta Mozambiku, wprowadzona w 1976 roku, w zastępstwie portugalskich escudo. Jeden metical dzieli się na 100 centavo.

Nazwa "metical" pochodzi od arabskiego słowa ciężar. W obiegu jest sześć monet: największa o wartości 20 meticali, a najmniejsza o wartości 50 centavo. Wszystkie monety wykonane są z miedzioniklu lub z aluminium. Główną mennicą jest mennica w Lizbonie (Portugalia). Wzornictwo na wszystkich monetach jest podobne, nawiązuje do gospodarki, kultury i historii kraju. Na awersie wszystkich monet znajduje się godło Mozambiku, na rewersie umieszczone zostały wizerunki symbolizujące np: statek i dźwig portowy na monecie z nominałem 2,5 meticala; traktor na 5 meticalach; studentka pochylona nad książkami na monecie 1 meticala. Monety te są tanie oraz łatwo dostępne, lecz istnieją również cenniejsze, wybite dla upamiętnienia niecodziennych, szczególnych wydarzeń (monety okolicznościowe), na przykład: wizyta papieża Jana Pawła II w 1988 roku, piłkarskie mistrzostwa świata lub 10. rocznica uzyskania niepodległości.

Mozambickie banknoty są projektowane i drukowane w Wielkiej Brytanii (drukarnia De La Rue), mają nominały: 100, 500, 1000, 5000 oraz 10000 meticali, wzornictwo na nich nie różni się od wzornictwa monet. W latach 1976 - 1980 używano metica i centimo, z biegiem czasu przekształcono je w meticale i centavo. Na awersie banknotów znajduje się godło państwowe i portrety przywódców, a na rewersie:
* (na banknocie) 500 meticali - 3 tańczący wojownicy z plemienia Bantu,
* 10 000 meticali - słupy linii wysokiego napięcia.


Konrad II czerski

Konrad II czerski (ur. ok. 1250, zm. 23 czerwca lub 21 października 1294) – książę mazowiecki w latach 1264-1294, w wyniku podziału 1275 r. książę w Czersku, w 1289 r. książę sandomierski.

Konrad II był starszym synem księcia mazowieckiego Siemowita I i księżniczki halickiej Perejesławy, córki Daniela Romanowicza. Na kartach historii Konrad po raz pierwszy pojawia się w 1262 r. w związku ze sprawą napadu na Mazowsze wojsk litewskich pod dowództwem Trojnata. Napastnicy zaskoczyli wtedy młodego księcia wraz z ojcem, w niewielkim gródku - Jazdowie. Dotychczasowy władca mazowiecki zginął wówczas, według różnych wersji, w zamieszaniu bitewnym lub zamordowany został przez napastników, podczas gdy Konrad znalazł się na całe dwa lata w litewskiej niewoli.

W związku ze śmiercią Siemowita, na czas niewoli Konrada i małoletności jego młodszego brata Bolesława władzę na Mazowszu objęła regencja kierowana przez księcia wielkopolskiego - Bolesława Pobożnego i matkę książąt mazowieckich - Perejesławę. Samodzielne rządy na Mazowszu Konrad objął dopiero w jakiś czas po powrocie z litewskiej niewoli, zapewne po osiągnięciu szesnastego roku życia.

W polityce zagranicznej Konrad II oparł się z początku na kontynuacji linii rządów ojca, rozpoczynając ścisłą współpracę z księciem małopolskim - Bolesławem Wstydliwym, sieradzkim - Leszkiem Czarnym i wielkopolskim - Bolesławem Pobożnym, angażując się po stronie węgierskiej w wielki europejski konflikt pomiędzy Czechami a Węgrami dotyczący spadku po austriackich Babenbergach. W 1271 r. wziął udział m.in. w wyprawie prowęgierskiej koalicji przeciwko władcy wrocławskiemu Henrykowi Probusowi, by uniemożliwić mu przeprowadzenie akcji udzielenia pomocy królowi czeskiemu - Przemysłowi Ottokarowi II. Podobne znaczenie miała również wyprawa prewencyjna dwa lata później skierowana przeciwko władcy opolskiemu Władysławowi, który przy okazji konfliktu czesko-węgierskiego chciał osiągnąć swoje własne cele - zdobycie tronu krakowskiego - na szczęście jednak dla Bolesława Wstydliwego bez rezultatu.

W 1275 r. za pełnoletniego uznany został brat Konrada - Bolesław, co zmusiło pierworodnego syna Siemowita do wydzielenia mu własnej dzielnicy - części Mazowsza ze stolicą w Płocku. Konrad II zadowolił się wtedy Mazowszem Czerskim. Dokonany podział nie satysfakcjonował Bolesława, co spowodowało między braćmi długotrwały konflikt nie przynoszący żadnej ze stron realnej korzyści, a powodujący tylko znaczne zniszczenie dużych połaci Mazowsza.

7 grudnia 1279 r. zmarł książę małopolski - Bolesław Wstydliwy, przekazując całość swojego dziedzictwa usynowionemu Leszkowi Czarnemu. Wojna domowa na Mazowszu uniemożliwiła Konradowi zgłoszenie pretensji do spadku małopolskiego, pomimo to książę czerski postanowił nie rezygnować nawiązując szerokie kontakty z opozycją przeciwko władzy Leszka w Krakowie i Sandomierzu.

Okazja do zbrojnego wystąpienia przydarzyła się już w 1282 r. Wyprawa zorganizowana przez Konrada zakończyła się jednak pełnym niepowodzeniem, choć wojskom mazowieckim udało się zająć przejściowo Radom i Sandomierz. O wiele lepiej Konrad do wystąpienia był przygotowany w 1285 r., kiedy akcję wojsk władcy Czerska wsparli w Małopolsce buntownicy skupieni wokół możnego rodu Toporczyków. Do decydującego starcia doszło 2 sierpnia 1285 r. w bitwie pod Bugucicami niedaleko Krakowa, gdzie oddziały Konrada doznały druzgocącej klęski, zaś sam władca ratował się ucieczką do Czerska.
W 1286 roku wraz z posiłkami litewskimi najechał na pozostający pod kontrolą Łokietka gród w Gostyninie.

Śmierć 30 września 1288 Leszka Czarnego otworzyła przed Konradem II nowe możliwości. Tym razem (w przeciwieństwie do sytuacji w 1279 r.) Konrad II, który przebywał właśnie na Rusi u swojego sojusznika Włodzimierza Wołyńskiego, zareagował błyskawicznie i z pomocą Rusinów wtargnął do Małopolski usiłując zdobyć ją dla siebie. Wśród możnych dzielnicy małopolskiej o wiele bardziej ceniono kandydatury: księcia wrocławskiego - Henryka Probusa i rodzonego brata Konrada - Bolesława II Płockiego. Niemniej Konrad II nie rezygnował i kiedy w 1289 r. zwycięstwo zaczęło coraz bardziej przechylać się na stronę Piasta Śląskiego, zawarł on układ z Bolesławem. Dokładnej treści zawartego wówczas zawieszenia broni nie znamy, choć możemy przypuszczać, że Bolesław II w zamian za rezygnację Konrada z Krakowa, pogodził się z podziałem ojcowizny, dokonanym w 1275 r. oraz zgodził się na jego panowanie w Sandomierszczyźnie. Układ już niebawem okazał się fikcją, gdyż Bolesław z nieznanych przyczyn zrezygnował, pomimo zwycięstwa w bitwie pod Siewierzem, z ubiegania się o tron krakowski, zaś Konrad został wyparty z Sandomierza przez przyrodniego brata Leszka Czarnego - Władysława Łokietka, który wystąpił z własnymi pretensjami do małopolskiego spadku.

Wydarzenia w Małopolsce były już ostatnim przejawem aktywności politycznej Konrada II. Książę czerski zmarł 23 czerwca lub 21 października 1294 r. , przekazując dziedzictwo po sobie bratu, z którym całe życie walczył. Około 1270 r. Konrad poślubił Jadwigę, córkę księcia legnickiego - Bolesława Rogatki, z którą miał córkę Annę, wydaną za mąż za księcia raciborskiego - Przemysława.

Wywód przodków:


Jewhen Konowalec

Jewhen Konowalec ukr. Євген lub Евген Коновалець (ur. 14 czerwca 1891 w Zaszkowie, zm. 23 maja 1938 w Rotterdamie) – pułkownik armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, dowódca korpusu Strzelców Siczowych (1918-1919), później ukraiński działacz nacjonalistyczny, współzałożyciel i komendant Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO), przewodniczący Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN).


Koncert fortepianowy

Koncert fortepianowy – koncert instrumentalny przeznaczony do wykonania na fortepianie (albo fortepianach) z akompaniamentem orkiestry (najczęściej symfonicznej) zbudowany przeważnie z 3 części (w formie cyklu sonatowego). Wyewoluował bezpośrednio z barokowych koncertów klawesynowych (klawesyn został w XVIII wieku wyparty – zarówno w muzyce solowej, jak i zespołowej – przez fortepian).


Athletic Bilbao

Athletic Club, znany także jako Athletic Bilbao (bask. "Bilboko Athletic Kluba") – hiszpański klub piłkarski założony w 1898 roku i mający siedzibę w Bilbao, największym mieście Kraju Basków. Od 2013 występuje na nowym stadionie San Mamés.

Jest to jeden z najstarszych i najbardziej utytułowanych klubów w hiszpańskiej piłce oraz jeden z trzech, który nigdy nie spadł z najwyższej klasy rozgrywek od chwili ich powstania. Klub znany jest ze swojej konserwatywnej polityki, która pozwala zatrudniać piłkarzy wyłącznie z baskijskim pochodzeniem (jego motto brzmi „z wychowankami i lokalnym wsparciem, nie potrzeba obcokrajowców”). Na przestrzeni dziejów Athletic Bilbao był jedną z najważniejszych instytucji kształtujących baskijską świadomość narodową.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Reprezentacja Polski w piłce siatkowej kobiet (zwyczajowo zwana również: "reprezentacją narodową", "kadrą narodową", "drużyną narodową") – zespół siatkarski reprezentujący Rzeczpospolitą Polską w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym występować mogą wszystkie zawodniczki posiadające obywatelstwo polskie, niezależnie od wieku, narodowości czy wyznania. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Polski Związek Piłki Siatkowej (PZPS).


Source

Source – silnik gry wyświetlający grafikę 3D, będący następcą GoldSrc. Został wyprodukowany przez Valve Corporation. Działa na systemie Windows, Linux, Xboksie, Xboksie 360, PlayStation 3 i komputerach Macintosh.

Silnik miał premierę w październiku 2004, przy okazji wydania "Counter-Strike: Source" (udostępniona posiadaczom "Condition Zero" przed premierą "Half-Life 2"). Valve przeportowało także oryginalnego "Half-Life’a" ("Half-Life: Source").


Adrian Lamo

Adrian Lamo (ur. 20 lutego 1981 w Bostonie, zm. 14 marca 2018 w Wichita) – amerykański informatyk, programista, jeden z najbardziej znanych członków społeczności hakerów i równocześnie jeden z najsławniejszych crackerów. Opinii publicznej najbardziej znany był z licznych włamań do systemów komputerowych takich instytucji i firm jak Yahoo!, AOL Time Warner, MCI WorldCom, Microsoft, National Security Agency i The New York Times. W społeczności hakerów postrzegany był przez niektórych jako jeden z najlepszych specjalistów od wykrywania zależności między pozornie niezwiązanymi z sobą zdarzeniami w złożonych sieciach komputerowych. Choć jego dążenia dotyczyły głównie bezpieczeństwa komputerowego, uważał, że te same słabostki dające mu możliwość ciągłego włamywania się do systemów, znajdują się także w innych niezwiązanych z komputerami aspektach świata.
Nazywany był często „bezdomnym hakerem”. który to tytuł otrzymał w związku ze swoim cygańskim stylem życia. Mieszkał jako dziki lokator w opuszczonych budynkach, często zmieniał miejsce pobytu, podróżując po całych Stanach Zjednoczonych pociągami i autobusami, z dobytkiem mieszczącym się w jednym plecaku. Prowadził swoje poszukiwania słabych punktów w sieciach komputerowych z kafejek internetowych, komputerów w bibliotekach i na uniwersytetach.

Mimo że przeprowadzał oceny bezpieczeństwa sieci dla kilkunastu dużych firm i instytucji, zawsze odmawiał pobierania pieniędzy za swoje usługi. Zapytany przez media, czy kiedykolwiek przyjął zapłatę od swoich klientów, wyjaśnił że raz, w trakcie pracy dla Excite@Home, przyjął butelkę wody mineralnej za 50 centów, bo bardzo chciało mu się pić.

W wywiadzie z Kevinem Poulsenem, zamieszczonym na stronie internetowej SecurityFocus 26 marca 2002 r., Lamo przyznał się do włamania do komputerów New York Times. Po zapoznaniu się z tym artykułem New York Times wniósł oskarżenie i w maju 2002 r. prokurator federalny z Nowego Jorku rozpoczął dochodzenie, a sierpniu 2003 roku wystawił za Adrianem Lamo list gończy. Po kilku dniach ukrywania się, 9 września w Sacramento Lamo dobrowolnie oddał się w ręce oficerów FBI. 8 stycznia 2004 r. rozpoczął się proces o popełnienie przez Lamo „przestępstwa komputerowego”. a 15 stycznia 2004 r. sąd skazał go na 24 miesięcy dozoru sądowego i 6 miesięcy aresztu domowego.

W trakcie odbywania kary Lamo zajął się dziennikarstwem i fotografiką. Jako powód takiej zmiany zainteresowań podał:

Po odbyciu kary Lamo zajmował się pisaniem artykułów dla gazety „American River Current” z siedzibą w Sacramento oraz okazjonalnie dla innych czasopism w USA.

Krytycy często określają Lamo jako poszukiwacza taniej popularności lub po prostu zwykłego przestępcę. Sam Lamo systematycznie odmawiał jakichkolwiek komentarzy na temat swojej działalności i nie zajmuje się publicznym odpieraniem ataków na swoją osobę. Jego jedyną odpowiedzią na zarzuty, że jego wypowiedzi i publikacje sztucznie upiększają zwykłe przestępstwa było stwierdzenie:
Prace Lamo są w większości nieopublikowane, jednak krążą wśród małej grupy specjalistów z dziedziny zabezpieczeń systemów komputerowych. Ludzie ci starają się zebrać informacje o sposobach, jakimi Lamo łatwo penetrował pozornie dobrze zabezpieczone sieci. Istnieją także amatorscy poszukiwacze jego mniej znanych operacji, starający się odnaleźć je po charakterystycznym dla Lamo stylu pracy.

Opublikowane dotąd wyniki działań Lamo nie są zbyt wiarygodne, gdyż wszystkie one rozbijają się o odmowę dokładnego opisania tych działań przez samego Lamo. Jego typową odpowiedzią na pytanie o stosowane przez niego techniki włamań było stwierdzenie: „Kieruje mną wiara”.

W 2010 Lamo nawiązał kontakt z Chelseą Manning, analityczką wywiadu służącą w United States Army. Haker, gdy dowiedział się od Manning, że ta przekazała 250 tysięcy tajnych dokumentów wywiadu amerykańskiego portalowi WikiLeaks, wydał ją FBI. Po skazaniu Manning na 35 lat więzienia (potem wyrok skrócono do 7 lat) zdecydowana część społeczności hakerskiej potępiła działania Adriana Lamo.

Informacja o jego śmierci została podana przez jego ojca Mario na portalu społecznościowym Facebook w grupie 2600 The Hacker Quarterly.


Electronic Arts

Electronic Arts – amerykański producent oraz wydawca gier komputerowych. Jest to druga co do wielkości firma zajmująca się grami w obu Amerykach i Europie pod względem przychodów i kapitalizacji rynkowej po Activision Blizzard, a wyprzedzająca Take-Two Interactive, CD Projekt i Ubisoft.

Przedsiębiorstwo opracowuje i publikuje gry z wielu serii, takich jak: "Battlefield", "Need for Speed", "The Sims", "Medal of Honor", "Command & Conquer", "Dead Space", "Mass Effect", "Dragon Age", "Army of Two", "Titanfall" i "Star Wars", a także tytuły spod szyldu EA Sports: "FIFA", "Madden NFL", "NBA Live", "NHL" i "EA Sports UFC". Gry EA zostają publikowane w sklepie Origin, cyfrowej platformie dystrybucji gier online na komputery PC i bezpośrednim konkurentem platform należących do Valve i Epic Games. Electronic Arts jest również właścicielem wielu studiów gier, takich jak EA Tiburon w Orlando, EA Vancouver w Burnaby, DICE w Sztokholmie i Los Angeles, BioWare w Edmonton i Austin oraz Respawn Entertainment w Los Angeles.


Alfred Rosenberg

Alfred Rosenberg (ur. 12 stycznia 1893 w Rewlu, zm. 16 października 1946 w Norymberdze) – zbrodniarz nazistowski, jeden z najbardziej wpływowych nazistów, twórca najważniejszych teorii rasistowskich narodowego socjalizmu oraz minister Rzeszy do spraw okupowanych terytoriów wschodnich. Był członkiem tajnego Towarzystwa Thule. Jest uważany za twórcę takich założeń ideologicznych NSDAP, jak skrajny antysemityzm, przekonanie o wyższości rasy aryjskiej, teoria Lebensraumu (przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego na obszarach wschodnich) czy dążenie do obalenia traktatu wersalskiego. Pierwszą żoną Rosenberga była rodowita Estonka Hilda Leesmann, a drugą Niemka Hedwig Kramer z którą miał dwoje dzieci: syna zmarłego w dzieciństwie i córkę Irene ur. w 1930.


Witalij Siewastjanow

__BEZSPISU__

Witalij Iwanowicz Siewastjanow, ros. Виталий Иванович Севастьянов (ur. 8 lipca 1935 w Krasnouralsku w obwodzie swierdłowskim, zm. 5 kwietnia 2010 w Moskwie) – kosmonauta radziecki, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, Lotnik Kosmonauta ZSRR. Uczestniczył w dwóch lotach kosmicznych.

W dniach 1–19 czerwca 1970 razem z Andrijanem Nikołajewem brał udział w locie statku kosmicznego Sojuz 9. Kosmonauci znajdowali się na orbicie przez blisko 18 dni. Był to wówczas rekordowy, jeśli chodzi o czas trwania, lot załogowy. Po powrocie na Ziemię obaj członkowie załogi mieli duże problemy z adaptacją do warunków ciążenia ziemskiego.

W dniach od 24 maja do 26 lipca 1977 był razem z Piotrem Klimukiem członkiem załogi Sojuza 18. Kosmonauci po połączeniu swojego statku z załogową stacją orbitalną Salut 4 spędzili na jej pokładzie blisko 62 dni, prowadząc liczne badania i eksperymenty.

W sumie podczas obu misji Witalij Siewastjanow spędził w kosmosie 80 dni 16 godzin 19 minut i 3 sekundy.

Z zamiłowania był szachistą. W 1985 r. otrzymał tytuł sędziego klasy międzynarodowej. W latach 1977–1986 i 1988–1989 pełnił funkcję prezesa Federacji Szachowej Związku Radzieckiego. W czasie pierwszego lotu kosmicznego w 1970 r. rozegrał pierwszą w historii szachów partię „Kosmos”–„Ziemia”.


Dąb Bartek

Dąb Bartek – jeden z najstarszych w Polsce dębów, od 1954 roku chroniony prawem jako pomnik przyrody, rosnący na terenie leśnictwa Bartków (nadleśnictwo Zagnańsk), przy drodze wojewódzkiej nr 750 z Zagnańska do Samsonowa, w województwie świętokrzyskim.


(5904) Württemberg

(5904) Württemberg – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 288 dni w średniej odległości 2,84 j.a. Została odkryta 10 stycznia 1989 roku w Obserwatorium Karla Schwarzschilda w Tautenburgu przez Freimuta Börngena. Nazwa planetoidy pochodzi od Wirtembergii, historycznej krainy w południowo-zachodnich Niemczech. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (5904) 1989 AE7.


(6183) Viscome

(6183) Viscome – planetoida z grupy przecinających orbitę Marsa okrążająca Słońce w ciągu 3,5 lat w średniej odległości 2,31 j.a. Odkrył ją Carolyn Shoemaker 26 września 1987 roku w Obserwatorium Palomar. Nazwa planetoidy pochodzi od George’a R. Viscome’a (ur. 1956) – amerykańskiego astronoma amatora.


Stanisław Jopek

Stanisław Jopek (ur. 10 października 1935 we Lwowie, zm. 1 sierpnia 2006 w Warszawie) – polski tenor.


(6820) Buil

(6820) Buil – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4,83 lat w średniej odległości 2,86 j.a. Odkrył ją wydział naukowy CERGA w Caussols 13 grudnia 1985 roku. Nazwa planetoidy pochodzi od Christiana Buila – francuskiego astronoma amatora.


(7000) Curie

(7000) Curie – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 317 dni w średniej odległości 2,46 au. Została odkryta 6 listopada 1939 roku w Observatoire Royal de Belgique w Uccle przez Fernanda Rigaux. Nazwa planetoidy pochodzi od Marii Skłodowskiej-Curie (1867–1934), światowej sławy uczonej pochodzenia polskiego. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (7000) 1939 VD.


(7046) Reshetnev

(7046) Reshetnev (1977 QG2) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 93 dni w średniej odległości 3,02 j.a. Została odkryta 20 sierpnia 1977 roku w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym w Naucznym na Półwyspie Krymskim przez Nikołaja Czernycha.


(7098) Réaumur

(7098) Réaumur – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 108 dni w średniej odległości 2,64 j.a. Została odkryta 9 października 1993 roku w Europejskim Obserwatorium Południowym przez Erica Elsta. Nazwa planetoidy pochodzi od René Antoine Ferchaulta de Réaumura (1683–1757), francuskiego naukowca, twórcy skali Réaumura. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (7098) 1993 TK39.


(12220) Semenchur

(12220) Semenchur – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3,38 lat w średniej odległości 2,25 j.a. Została odkryta 20 października 1982 roku przez Ludmiłę Karaczkinę w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym. Nazwa planetoidy pochodzi od Semena Iwanowicza Czuriumowa (ur. 1934) – doktora filozofii i socjoniki, wieloletniego starszego wykładowcy na wydziale matematyki Narodowego Uniwersytetu Lotniczego w Kijowie.


Ambarczik

Ambarczik (ros. "Амбарчик") - osiedle w Rosji, w Jakucji; w ułusie niżniekołymskim.

Leży nad Morzem Wschodniosyberyjskim w pobliżu ujścia Kołymy; współrzędne geograficzne ; przystań na Północnej Drodze Morskiej.


(202) Chryseïs

(202) Chryseïs – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 146 dni w średniej odległości 3,08 j.a. Została odkryta 11 września 1879 roku w Clinton położonym w hrabstwie Oneida w stanie Nowy Jork przez Christiana Petersa. Nazwa planetoidy pochodzi od Chryzejdy (Chryseis), branki Agamemnona w mitologii greckiej.


(289) Nenetta

(289) Nenetta – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 317 dni w średniej odległości 2,87 j.a. Została odkryta 10 marca 1890 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od francuskiego słowa "nenetta", które w języku potocznym oznacza frywolną kobietę.


(342) Endymion

(342) Endymion – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 43 dni w średniej odległości 2,57 j.a. Została odkryta 17 października 1892 roku w Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl, w Heidelbergu przez Maxa Wolfa. Nazwa planetoidy pochodzi od Endymiona, który był kochankiem bogini Selene w mitologii greckiej. PRzed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (342) 1892 K.


(344) Desiderata

(344) Desiderata – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 67 dni w średniej odległości 2,59 j.a. Została odkryta 15 listopada 1892 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od Dezyderii królowej Szwecji i Norwegii, żony Karola XIV Jana. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (344) 1892 M.


(358) Apollonia

(358) Apollonia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 328 dni w średniej odległości 2,88 j.a. Została odkryta 8 marca 1893 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od Apollonii, starożytnej greckiej kolonii w Ilirii. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (358) 1893 K.


(362) Havnia

(362) Havnia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 52 dni w średniej odległości 2,58 j.a. Została odkryta 12 marca 1893 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od łacińskiej nazwy Kopenhagi. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (362) 1893 R.


(373) Melusina

(373) Melusina − planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 181 dni w średniej odległości 3,11 j.a. Została odkryta 15 września 1893 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od Meluzyny, postaci ze starofrancuskiego folkloru, pół-kobiety, pół-węża. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (373) 1893 AJ.


(414) Liriope

(414) Liriope – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 6 lat i 210 dni w średniej odległości 3,51 j.a. Została odkryta 16 stycznia 1896 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od nimfy Liriope, która była matką Narcyza w mitologii greckiej. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (414) 1896 CN.


(416) Vaticana

(416) Vaticana – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 243 dni w średniej odległości 2,79 j.a. Została odkryta 4 maja 1896 roku w Observatoire de Nice w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od Wzgórza Watykańskiego w Rzymie. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (416) 1896 CS.


(445) Edna

(445) Edna – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 266 dni w średniej odległości 3,2 j.a. Została odkryta 2 października 1899 w Obserwatorium Licka na Górze Hamilton przez Edwina Coddingtona. Nazwa planetoidy pochodzi od Edny, żony Juliusa F. Stone’a, dobroczyńcy. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (445) 1899 EX.


Flaga Wyspy Bożego Narodzenia

Flaga Wyspy Bożego Narodzenia – przedstawia Krzyż Południa identyczny jak na fladze Australii, co przypomina o związkach z tym krajem. Błękit odzwierciedla Ocean Indyjski, a zieleń lasy tropikalne. W centrum umieszczono krąg słoneczny z mapą Wyspy Bożego Narodzenia. W części swobodnej, endemiczny faeton żółtodzioby ("Phaeton lepturus").

Zaprojektowana w roku 1986. Oficjalnie przyjęta w 2002. Proporcje 1:2.


Flaga Romów

Flaga Romów – uznany przez wiele międzynarodowych organizacji (np. ONZ) oficjalny symbol narodowy Romów.

Jego główny motyw, Dharmaćakra (czerwone koło) symbolizuje indoaryjskie dziedzictwo Romów. Widoczne jest tu również nawiązanie do współczesnej flagi indyjskiej. Całość daje wrażenie ruchu obrotowego, nasuwając na myśl koła wozów, w których często podróżowali i mieszkali Romowie. Przypomina o koczowniczym trybie życia, który dopiero niedawno został przez większość z nich porzucony. Błękit i zieleń odzwierciedlają tułaczkę pod niebieskim niebem, po zielonej ziemi – brak własnego państwa, życie w ciągłej drodze.

Flaga została uchwalona w 1971 roku w na Pierwszym Światowym Kongresie Romów w Londynie. Jej proporcje nie są określone.


Flaga Laponii

Flaga Laponii – oficjalna flaga Lapończyków. Została zaprojektowana przez lapońską artystkę z Norwegii Astrid Båhl i zaakceptowana na 13. konferencji Lapończyków w Åre w 1986 roku.

Kolory flagi – czerwony, niebieski, zielony i żółty są takie same jak w tradycyjnych ludowych strojach Lapończyków. Koło symbolizuje słońce (czerwony kolor) i księżyc (niebieski kolor). Flaga ta jest wspólna dla wszystkich Lapończyków w Norwegii, Finlandii, Szwecji i Rosji.


Dungeon Master

Dungeon Master – gra z gatunku role-playing, stworzona przez firmę "FTL Games" w 1987 roku. To pierwsza komputerowa gra fabularna, w której rozgrywka odbywa się w czasie rzeczywistym. Gra rozgrywa się w podziemiach, gdzie bohaterowie spotykają wiele wrogo nastawionych potworów. Aby przejść na następne poziomy labiryntu gracz musi wykonywać kolejne zadania. Drużyna może składać się maksymalnie z czterech postaci. Postacie zdobywają sprawność w czterech profesjach: wojownika, ninja, czarownika i kapłana.

Pierwotna wersja gry powstała na Atari ST i biła ówczesne rekordy sprzedaży. Szacuje się, że sprzedano ok. 40 tysięcy kopii tylko w roku, w którym została wydana.


Elfstedentocht

Elfstedentocht, czyli Wyścig Jedenastu Miast to holenderskie zawody w łyżwiarstwie szybkim dla zawodowców i amatorów łyżwiarstwa odbywające się nieregularnie we Fryzji, w Holandii.

Trasa, długa na prawie 200 km, przebiega zamarzniętymi kanałami, rzekami i jeziorami pomiędzy jedenastoma fryzyjskimi miastami: Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker, Dokkum i znów wraca do Leeuwarden. Ponieważ zimy w Holandii są raczej łagodne, a zawody odbywają się na naturalnie zamarzniętych zbiornikach, wyścig nie może się odbyć każdego roku. Ze względu na bezpieczeństwo prawie 15 tysięcy amatorów startujących w zawodach postawione są wysokie wymagania: lód musi mieć co najmniej 15 centymetrów grubości na całej długości trasy.

Mimo tego istnieją zwykle miejsca w których lód nie spełnia warunków, albo występują inne problemy na trasie wyścigu (np. w 1997 roku jedna z organizacji występujących przeciwko zawodom wysypała na lód sól). Z tego powodu istnieją tak zwane punkty „klunowania” (), w których zawodnicy muszą przejść w łyżwach po ziemi, co samo w sobie jest ciekawym wyzwaniem.

Ponieważ Wyścig Jedenastu Miast jest dosyć rzadkim wydarzeniem jest darzony szczególnym zainteresowaniem w całym kraju. W noc poprzedzającą zawody (nazywaną "Nacht van Leeuwarden" – „Noc Leeuwarden”) na miejscu startu odbywa się wielki festyn. Większość Fryzów spędza następny dzień przed telewizorami oglądając zawody.


Język ujgurski

Język ujgurski (zwany też językiem "nowoujgurskim") – język z rodziny języków tureckich używany przez 11 303 610 Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach, a także w północno-wschodnim Kazachstanie. W Regionie Autonomicznym Xinjiang ma status języka urzędowego. Do zapisu języka ujgurskiego używa się obecnie pisma arabskiego w redakcji perskiej, przy czym samogłoski obowiązkowo oznacza się specjalnymi znakami diakrytycznymi.

Do XVIII w. zapisywany był pismem ujgurskim, abdżadem zapisywanym z góry na dół.

Jak w wielu innych językach tureckich, w języku ujgurskim występuje harmonia wokaliczna. Jest to też język aglutynacyjny, nie ma w nim klas rzeczownika ani rodzaju gramatycznego i występuje porządek SOV.


Dwaj Foskariusze

Dwaj Foskariusze (wł. "I due Foscari") – opera liryczna Giuseppe Verdiego w 3 aktach z librettem napisanym przez Francesca M. Piave.


Mikołaj Cieślak

__BEZSPISU__

Mikołaj Cieślak (ur. 6 grudnia 1973 w Warszawie) – polski artysta kabaretowy i aktor, współtwórca Kabaretu Moralnego Niepokoju.


Reyhanlı

Reyhanlı – miasto w Turcji w prowincji Hatay. Według danych na rok 2012 zamieszkiwane przez 89.093 osób. 11 maja 2013 w zamachu bombowym w Reyhanlı zginęły 52 osoby.


Come Taste the Band

Come Taste the Band jest kolejnym albumem zespołu Deep Purple, zawierał muzykę typu soul, rock, funk. Nagrany między 3 sierpnia a 1 września 1975, wydany został w październiku 1975. Był jedynym studyjnym albumem z udziałem Tommy'ego Bolina, który zmienił Ritchiego Blackmore'a na gitarze prowadzącej. Kiedy Ritchie opuścił Deep Purple wszyscy myśleli, że to koniec zespołu. To David Coverdale namówił Jona Lorda aby utrzymać zespół i wtedy dołączył do nich Tommy Bolin (zmarł w grudniu 1976 po przedawkowaniu narkotyków), który został nowym "bohaterem gitary".

Kilka miesięcy po nagraniu tego albumu, Deep Purple rozpadł się na 8 lat.


Synagoga Pod Białym Bocianem we Wrocławiu (niem. "Synagoge Zum Weißen Storch in Breslau") przy ulicy Pawła Włodkowica 5a, projektu wybitnego architekta Carla Ferdinanda Langhansa, jest jedną z dwóch czynnych synagog we Wrocławiu.

Po odzyskaniu jej w 1996 roku stała się największą i główną synagogą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu.


Uwaga!

Uwaga! - polski magazyn reporterów emitowany na antenie TVN od 2 września 2002 roku.

Magazyn ma na celu przedstawienie widzom afer, reportaży, ciekawostek na rozmaite tematy. "Uwaga!" emitowała takie cykle, jak "Uwaga! Polacy do pracy", "Uwaga! Zmowa milczenia", "Uwaga! Czy wiesz, co jesz?", "Uwaga! Kulisy sławy", "Uwaga! Szkoła, jakiej nie znacie" czy "Uwaga! Koronawirus." W programie emitowany jest cykl "Uwaga! Kulisy sławy" (w niedzielę).

Program jest nadawany od poniedziałku do piątku o 19:50 oraz w weekendy o godzinie 19:45 w studiu zaadaptowanym z byłej reżyserki TVN. Dawniej program nadawany był w dni powszednie o 19:45, a w weekendy o 19:40, był także emitowany w dni powszednie o 17:00. Program jest także emitowany w TVN International w dni powszednie o 20:25, a w weekendy o 19:45 (równocześnie z TVN).


(9326) Ruta

(9326) Ruta – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 244 dni w średniej odległości 2,79 j.a. Została odkryta 26 września 1989 roku w Europejskim Obserwatorium Południowym przez Erica Elsta. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (9326) 1989 SP2.


(10378) Ingmarbergman

(10378) Ingmarbergman – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4,98 lat w średniej odległości 2,91 j.a. Odkrył ją Eric Walter Elst 14 lipca 1996 roku w Obserwatorium La Silla. Nazwa planetoidy pochodzi od Ingmara Bergmana – szwedzkiego reżysera.


(10664) Phemios

(10664) Phemios – planetoida z grupy trojańczyków okrążająca Słońce w ciągu 11 lat i 255 dni w średniej odległości 5,15 j.a. Została odkryta 25 września 1973 roku przez Cornelisa van Houtena i Ingrid van Houten-Groeneveld na płytach fotograficznych wykonanych przez Toma Gehrelsa w Obserwatorium Palomar. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (10664) 5187 T-2.


Transform and Lighting

Transform and Lighting, T&L (z ang. "transformacja i oświetlenie") – pojęcie używane w grafice komputerowej. Metoda generowania grafiki 3D poprzez tworzenie dwuwymiarowego widoku trójwymiarowej sceny (Transform) i zmianę kolorów poszczególnych powierzchni na scenie bazując na informacji o oświetleniu (Lighting).

W przypadku komputerów osobistych T&L w grach było implementowane programowo aż do roku 1999, kiedy to pojawiła się karta graficzna nVidia GeForce 256, która jako pierwsza realizowała zadania T&L sprzętowo. W kolejnym roku pojawił się największy rywal tej karty ATI Radeon z serii 7xxx, który również obsługiwał sprzętowo T&L. Konieczność przejścia z obsługi programowej na sprzętową była podyktowana głównie tym, iż wielkość trójwymiarowych scen, które trzeba było przetwarzać, rosła znacznie szybciej niż moc obliczeniowa ówczesnych CPU. Praktycznie już tylko karty graficzne pozwalały uzyskiwać odpowiednią płynność renderowania grafiki trójwymiarowej.

Pierwszym API, który pozwalał na korzystanie ze sprzętowego T&L były biblioteki DirectX 7.0. Sprzętowy układ T&L umożliwiał wykonywanie skomplikowanych obliczeń zmiennoprzecinkowych, które tworzą obraz 3D, obcinają (usuwają) obiekty znajdujące się poza obszarem sceny i przypisują każdemu wierzchołkowi wektor oświetlenia po uprzednim obliczeniu sceny i jej źródeł światła.

W krótkim czasie sprzętowo realizowane T&L stało się standardem. Kolejnym krokiem w grafice trójwymiarowej były biblioteki DirectX 8.0, które wprowadziły w pełni programowalne vertex i pixel shadery, jednak ich użycie w grach było opcjonalne, co pozwalało na korzystanie z T&L jeszcze przez wiele lat.


Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América (ALBA, ang. "Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America"; do 2009 r.: "Alternativa Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América") – porozumienie gospodarcze podpisane 29 kwietnia 2006 w Hawanie przez prezydenta Kuby Fidela Castro, prezydenta Wenezueli Hugo Cháveza i prezydenta Boliwii Evo Moralesa.

Powstała z inicjatywy Wenezueli jako przeciwwaga dla Strefy Wolnego Handlu Obu Ameryk zaproponowanej przez USA. W odróżnieniu od wielu innych regionalnych stref wolnego handlu, ALBA nastawiona jest na integrację opartą nie tyle na liberalizacji rynków, ile na pewnej wizji dobrobytu społecznego i wzajemnej pomocy gospodarczej. Sprzeciwia się zachodniemu rozumieniu praw patentowych, uznając, że kłóci się ono z prawem narodów rozwijających się do dostępnych lekarstw i żywności. Na 7. szczycie ALBA w kwietniu 2009 postanowiono utworzyć w przyszłości nową regionalną walutę SUCRE (hiszp. "Sistema Único de Compensación Regional") w celu uniezależnienia się od dolara.

ALBA ma obecnie 11 członków:
* członkowie-założyciele:
**
* od 2007 roku:
* od 2008 roku:
* od 2009 roku:
**
* od 2013 roku:
* od 2014 roku:
**

Od sierpnia 2008 do stycznia 2010 w skład organizacji wchodził Honduras. W styczniu 2010 parlament tego kraju zadecydował o opuszczeniu bloku.


(30778) Döblin

(30778) Döblin – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 174 dni w średniej odległości 2,71 j.a.

Została odkryta 29 września 1987 roku w Obserwatorium Karla Schwarzschilda w Tautenburgu przez Freimuta Börngena. Nazwa planetoidy pochodzi od Alfreda Döblina (1878–1957), niemieckiego pisarza żydowskiego pochodzenia. Przed jej nadaniem planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (30778) 1987 SX10.


(29401) Asterix

(29401) Asterix – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 277 dni w średniej odległości 2,83 j.a. Została odkryta 1 października 1996 w Obserwatorium Kleť w pobliżu Czeskich Budziejowic przez Miloša Tichego i Zdenka Moravca. Nazwa planetoidy pochodzi od Asteriksa, postaci z serii komiksów autorstwa René Goscinnego i Alberta Uderzo. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (29401) 1996 TE.


Grandvaux

Grandvaux – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 79 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 13 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Grandvaux plasuje się na 831. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1173.).


Aalesunds FK

Aalesunds Fotballklubb – norweski klub piłkarski z siedzibą w Ålesund. Został założony w 1914 roku.

W 2004 roku klub liczył 835 członków na wszystkich poziomach wiekowych, profesjonalnych i amatorskich (1. i 2. drużyna oraz drużyny juniorskie). Aalesunds FK został założony 25 czerwca 1914 roku. W 2004 roku grał w 2. lidze, jednak dzięki zajęciu 2. miejsca awansował bezpośrednio do Tippeligaen, w której zajął w sezonie 2005 przedostatnie miejsce (przed FK Bodø/Glimt) i spadł ponownie do 2. klasy rozgrywkowej. Później grał w ekstraklasie, a nawet w kwalifikacjach do Ligi Europy UEFA. W 2017 roku po raz kolejny klub spadł do drugiej ligi, wtedy to było po 10 sezonach gry w elicie. W 2018 roku przegrał baraże o awans do ekstraklasy ze Stabaek. W 2019 roku po dwóch latach przerwy po raz kolejny wrócił do najwyższej klasy rozgrywkowej zostając mistrzem 2.ligi.

W sezonie 2018 klub rozgrywa swoje mecze domowe na Color Line Stadion, nowym obiekcie, który zastąpił stary Kråmyra Stadion. Pojemność nowego stadionu to 10.778.

Najwierniejszy klub kibica zespołu z Ålesund nosi nazwę "Stormen". Liczy on ok. 2 tys. członków w całej Norwegii, którzy wspierają klub w meczach domowych i wyjazdowych.


Scott Carpenter

Malcolm Scott Carpenter (ur. 1 maja 1925 w Boulder, zm. 10 października 2013 w Denver) – amerykański astronauta, pilot wojskowy, inżynier, komandor porucznik United States Navy.


Wysoka Władza

Wysoka Władza (ang. "High Authority") – był to jedyny organ wykonawczy Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali powołany na mocy artykułu 7. traktatu o utworzeniu EWWIS (traktat paryski). Członkami Wysokiej Władzy było 9 osób z państw członkowskich, maksymalnie dwie osoby z jednego kraju. Każdy członek Wysokiej Władzy był funkcjonariuszem międzynarodowym, który mógł zostać odwołany jedynie przez Trybunał.

8 kwietnia 1965 podpisano Traktat fuzyjny (wszedł w życie 1 lipca 1967), dotyczący połączenia organów zarządzających trzech wspólnot europejskich we wspólny organ: Komisję Wspólnot Europejskich. Nazwa Komisja Europejska przyjęła się po wejściu w życie Traktatu z Maastricht i powstaniu Unii Europejskiej.

Jej głównym celem było formułowanie i egzekwowanie prawa wspólnotowego.


Operacja Argo

Operacja Argo (ang. "Argo") – amerykański thriller z 2012 roku w reżyserii Bena Afflecka. Wyprodukowany przez Warner Bros. Pictures. Światowa premiera filmu miała miejsce 31 sierpnia 2012 roku podczas Festiwalu Filmowego w Telluride. W Polsce premiera filmu odbyła się 30 listopada 2012 roku. Na DVD i Blu-ray w Polsce film ukazał się 22 marca 2013 roku, dystrybuowany przez Galapagos Films.

Film został nakręcony na podstawie książki oficera CIA Tony'ego Mendeza pt. "The Master of Disguise", którego fabuła opisuje autentyczne wydarzenia uratowania sześciu amerykańskich dyplomatów z Teheranu podczas tzw. "Iran hostage crisis" w latach 1979–1981.


William Adger Moffett

William Adger Moffett (ur. 31 października 1869 w Charleston, zm. 4 kwietnia 1933 w katastrofie sterowca „Akron”) – amerykański wojskowy, kontradmirał US Navy, uczestnik wojny amerykańsko-hiszpańskiej i okupacji Veracruz, jeden z głównych twórców amerykańskiego lotnictwa morskiego, odznaczony Medalem Honoru.


Józef Wilkowski

Józef Wilkowski (ur. 14 sierpnia 1889 w Zalesiu Śląskim (powiat strzelecki), zm. 20 lutego 1967 tamże), rolnik, działacz spółdzielczy, działacz Związku Polaków w Niemczech.

Syn polskiego rolnika, po ukończeniu niemieckiej 8-klasowej szkoły powszechnej brał udział w kursach rolniczo-spółdzielczych. Brał udział w kampaniach wyborczych polskich kandydatów na posłów do parlamentu Rzeszy, w przygotowaniach do I powstania śląskiego i w kampanii przed plebiscytem na Śląsku.

Po Powstaniu musiał wyjechać z Niemiec; zamieszkał w Mysłowicach, gdzie objął stanowisko wiceprezesa Wojewódzkiego Zarządu Kółek Rolniczych. Do rodzinnego Zalesia powrócił w 1923 roku po utworzeniu Dzielnicy I Związku Polaków w Niemczech. Brał udział w reaktywowaniu Banku Ludowego w Strzelcach Opolskich, był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego, Zjednoczenia Zawodowego Rolników na Śląsku.

Po wybuchu II wojny światowej aresztowany, został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Po zakończeniu wojny wrócił do rodzinnego Zalesia; podjął działania przy ponownej reaktywacj Banku Ludowego w Strzelcach, działał też w Towarzystwie Rozwoju Ziem Zachodnich i Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi (dwukrotnie) i Śląskim Krzyżem Powstańczym.


500 Batalion Strzelców Spadochronowych SS () – niemiecka jednostka spadochronowa o sile batalionu podporządkowana SS.

500 Batalion Spadochronowy SS powstał w latach 1942–1943 w ramach rozbudowy Waffen-SS na osobisty rozkaz Adolfa Hitlera. Jednostkę formowano w Cheb w Protektoracie Czech i Moraw. Początkowo batalion był jednostką ochotniczą, z czasem stał się jednostką karną – stan uzupełniano żołnierzami, którzy dopuścili się przewinień regulaminowych.

Batalion składał się z trzech kompanii spadochronowych, kompanii broni ciężkiej i kompanii dowodzenia.

Na wiosnę 1944 batalion skierowano do walki z partyzantami w Bośni, Hercegowinie i Czarnogórze. Jednak już w kwietniu jednostkę wycofano na poligon Banja Manduszka w związku z przygotowaniami do wielkiej akcji przeciwpartyzanckiej, której celem było zlikwidowanie przywódcy jugosłowiańskiej partyzantki, Josipa Tity. Akcja rozpoczęła się 25 maja 1944. Oddziały Tity stawiły zacięty opór, a akcja zakończyła się niepowodzeniem: Tito uciekł, lecz w ręce niemieckie dostał się m.in. pułkownik Randolph Churchill – szef brytyjskiej misji wojskowej i syn Winstona Churchilla.

W czerwcu 1944 batalion przerzucono na front wschodni. Walczył w Wilnie, okolicach Rygi i Mitawy. Następnie żołnierze batalionu walczyli o Rosienie na Litwie, gdzie ich oddział poniósł olbrzymie straty. Ostatecznie resztki batalionu wycofano do Wagram koło Wiednia, gdzie zostały włączone do nowo utworzonego 600. Batalionu Strzelców Spadochronowych SS.


Władca lalek 2

Władca Lalek 2 – horror z 1991 roku, typu direct-to-video, jego twórcą jest David Pabian, a reżyserem Dave Allen. To druga część z serii o Władcy Lalek, prequel i sequel do "Władcy Lalek (1989)" z obsadą – Elizabeth Maclellan, Gregory Webb, Charlie Spradling, Jeff Weston i Nita Talbot jako paranormalni śledczy sterroryzowani przez ożywione lalki „żywego trupa” lalkarza Toulon'a – w tej roli Steve Welles.

"Władca lalek 2", tak jak Władca Lalek 3: Zemsta Toulon'a, Władca lalek 4 i Władca lalek 5: Ostatnia walka na początku na DVD były dostępne tylko dzięki Full Moon Features, który wydał box set z tymi częściami, bez pozostałych filmów. W 2007 r., Full Moon Features nabył prawa do wszystkich pierwszych filmów z serii, i box set wydał również Full Moon oraz kilka innych dystrybutorów.

Film też można nabyć na DVD razem z dwoma pierwszymi odsłonami serii w box secie „Midnight Horror Collection”. Zremasterowana edycja filmu na nośnikach Blu-ray i DVD została wydana 18 września 2012.


U wrót śmierci

U wrót śmierci (ang. "Thunderbolt") – amerykański film z 1929 roku w reżyserii Josefa von Sternberga, zrealizowany w erze Pre-Code.


Ignacy Cieplak

Ignacy Cieplak (ur. 24 maja 1904, zm. 13 października 1991) – porucznik kawalerii Wojska Polskiego II RP.

W 1932 ukończył Szkołę Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy. 7 sierpnia 1932 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1932 i 2. lokatą w korpusie oficerów kawalerii, a generał dywizji Kazimierz Fabrycy w zastępstwie Ministra Spraw Wojskowych przydzielił do 13 pułku ułanów wileńskich w Nowej Wilejce i z dniem 1 września tego roku wyznaczył na stanowisko dowódcy plutonu. 1 marca 1935 awansował na porucznika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 19. lokatą w korpusie oficerów kawalerii.

W listopadzie 1938 rozpoczął naukę w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie pod kierunkiem pułkownika dyplomowanego Mariana Porwita (XIX promocja 1938–1940). Wybuch wojny uniemożliwił mu zakończenie rozpoczętych studiów.

W kampanii wrześniowej 1939 walczył w sztabie Suwalskiej Brygady Kawalerii pełniąc funkcję oficera informacyjnego, a następnie oficera sztabu Zgrupowania Kawalerii generała brygady Podhorskiego i dowództwa Dywizji Kawalerii „Zaza”. Uczestniczył w bitwie pod Kockiem. Po kapitulacji przebywał w niemieckiej niewoli, między innymi w Oflagu II C Woldenberg. W styczniu 1947 w Miesięczniku Wojskowym „Bellona” został opublikowany artykuł jego autorstwa zatytułowany „Bitwa pod Stalingradem”. Za kampanię wrześniową został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera BII-6-6).


Katarzyna Haras

Katarzyna Haras (ur. 10 marca 1981 w Katowicach) – polska śpiewaczka operowa (mezzosopran).

Ukończyła z wyróżnieniem Akademię Muzyczną w Katowicach w klasie Alicji Słowakiewicz-Wolańskiej. Jest laureatką Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Mikulasa Schnaidera-Trnavskiego (2008) oraz półfinalistką przesłuchań do JPYAP przy Royal Opera House w Covent Garden (2008).

W 2008 roku debiutowała partią Rozyny w spektaklu "Cyrulik sewilski" G. Rossiniego na Festiwalu Operowym w Amarante w Portugalii, pod batutą Jose Ferreira-Lobo (Orquestra de Norte).

Obecnie jest solistką Opery Wrocławskiej i Opery Śląskiej, gdzie wykonuje partie: Cherubina w op. "Wesele Figara", Drugiej Damy w op. "Czarodziejski flet", Donny Elwiry w op. "Don Giovanni" W.A. Mozarta, Jadwigi w operze "Straszny dwór" St. Moniuszki, partię Carmen w operze "Carmen" G. Bizeta.

Kreuje postać cyganki Azy w operze "Manru" J.I. Paderewskiego w reżyserii Laco Adamíka.

Brała udział w międzynarodowej premierze opery "La liberta chiama la liberta" E. Knapika w Operze Wrocławskiej pod batutą J. Kasprzyk.

Bierze czynny udział w życiu artystycznym województwa śląskiego uczestnicząc w festiwalach i koncertach takich jak np. Festiwal im. G.G. Gorczyckiego – edycje: 2006, 2010 (G.F. Haendel – "Rinaldo", partia Rinaldo).

Współpracuje również z Instytucją Promocji i Upowszechniania Muzyki Silesia. Bierze czynny udział w wielu koncertach w Polsce jak i za granicą (Czechy, Litwa, Finlandia, Portugalia, Niemcy).


Iginniarfik

Iginniarfik, Igíniarfik – miejscowość na zachodnim wybrzeżu Grenlandii, w gminie Qaasuitsup. W Iginniarfik znajduje się heliport będący środkiem komunikacji z innymi miejscowościami na Grenlandii.

Według danych oficjalnych liczba mieszkańców w 2011 roku wynosiła 89 osób.


Google Now

Google Now – inteligentny osobisty asystent stworzony przez Google dostępny w systemie operacyjnym Android oraz jako aplikacja na platformę iOS, Windows i macOS. Jest rozszerzeniem natywnej wyszukiwarki Google, Google Now potrafi odpowiadać na pytania, wykonywać polecenia w systemie oraz wskazywać informacje, które uzna za przydatne użytkownikowi (np. godziny odlotu zarezerwowanego samolotu, pogoda w obecnej lokalizacji itd.). Ta ostatnia funkcja dostępna jest poprzez zbieranie informacji o użytkowniku (lokalizacji GPS, haseł wyszukiwanych w Google, wiadomości Gmail itd.). Opcja ta została dodana w wersji 4.1 („Jelly Bean”), pierwszym telefonem, który otrzymał tę funkcję był Galaxy Nexus.


Reprezentacja Nauru na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 – występ kadry sportowców reprezentujących Nauru na igrzyskach olimpijskich, które odbyły się w Londynie w Wielkiej Brytanii, w dniach 27 lipca – 12 sierpnia 2012 roku.

Reprezentacja Nauru liczyła dwóch zawodników startujących w 2 spośród 26 rozgrywanych dyscyplin. Zawodnicy z tego kraju nie zdobyli żadnego medalu. Chorążym reprezentacji został sztangista Itte Detenamo mający 25 lat. Drugim reprezentantem był niespełna 29-letni judoka Sled Dowabobo. Nauru było jednym z trzech państw, które do Londynu nie wysłało żadnej zawodniczki.

Był to piąty start Nauru na igrzyskach olimpijskich. Najlepszym wynikiem reprezentanta Nauru na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 była 14. pozycja, jaką Itte Detenamo zajął w rywalizacji sztangistów w kategorii wagowej +105 kg.


La Immaculada de Soult

La Immaculada de Soult, znana też jako Immaculata – barokowy obraz hiszpańskiego artysty Murilla
Jest przechowywany w Madryckim muzeum Prado.

Obraz został namalowany na prywatne zamówienie. Jest jedną z wielu wersji tematu Niepokalanego Poczęcia Maryi, które dotychczas przedstawiano jako spotkanie rodziców Maryi przy Złotej Bramie. Były też inne potrzeby namalowania tego dzieła. Od XIV propagowany był kult Niepokalanego Poczęcia oraz z powodu reformacji. Kult Maryjny był zagrożony, gdyż Luteranie nie uznawali jej kultu.


Invisible Sun

Invisible Sun – pierwszy singiel brytyjskiej grupy The Police z ich czwartej płyty "Ghost in the Machine", wydany we wrześniu 1981. Wypuszczono go tylko w Wielkiej Brytanii, w pozostałych częściach świata pierwszym singlem z płyty było "Every Little Thing She Does Is Magic". Początkowo piosenka miała nosić tytuł "Ghost in the Machine", ale zmienił go, uznając go za zbyt monotonny.

Tekst piosenki, w przeciwieństwie do warstwy muzycznej, jest optymistyczny. Narrator, doświadczający skutków walk w Bejrucie, ma nadzieję na zobaczenie słońca, które przesłaniają chmury ArmaLite. Klip, przedstawiający walki w Irlandii Północnej, był zakazany przez BBC. Singiel dotarł do 2. pozycji na UK Singles Chart.


Mistrzostwa Europy w Piłce Ręcznej Mężczyzn 2016 – dwunaste mistrzostwa Europy w piłce ręcznej mężczyzn, oficjalny międzynarodowy turniej piłki ręcznej o randze mistrzostw kontynentu organizowany przez EHF, mający na celu wyłonienie najlepszej męskiej reprezentacji narodowej w Europie. Odbył się w dniach od 15 do 31 stycznia 2016 w Polsce, która gospodarzem seniorskiej imprezy rangi mistrzowskiej w piłce ręcznej została po raz pierwszy w historii. W turnieju wzięło udział szesnaście zespołów, automatycznie do mistrzostw awansowali Polacy jako gospodarze zawodów, zaś o pozostałe miejsca odbywały się kwalifikacje.

Zwycięzca miał zagwarantowany udział w Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016 oraz Mistrzostwach Świata 2017, srebrni i brązowi medaliści uzyskali natomiast automatyczną kwalifikację do Mistrzostw Świata 2017. Dodatkowo dwie najlepsze reprezentacje spośród tych, które podczas Mistrzostw Świata 2015 nie wywalczyły sobie udziału w turnieju olimpijskim, bądź turniejach kwalifikacyjnych do LIO 2016 uzyskały prawo startu w dwóch światowych turniejach kwalifikacyjnych.

W trakcie turnieju, po raz pierwszy od edycji 2004 został rozegrany zarówno mecz o 5., jak i 7. miejsce (od ME 2006 do ME 2014 walczono bowiem jedynie o 5. lokatę).

Tytuł mistrzowski – drugi w historii – wywalczyli Niemcy po zwycięstwie w finale 24:17 nad reprezentacją Hiszpanii, natomiast w meczu o brązowy medal Chorwaci pokonali Norwegów 31:24.

Transmisje telewizyjne ze wszystkich meczów turnieju były realizowane przez Telewizję Polsat. Obejrzało je 1,65 miliarda widzów na całym świecie, na trybunach zasiadło zaś ponad 400 tysięcy kibiców, co poprawiło poprzedni rekord o ponad jedną czwartą.


Stefan Wojnar-Byczyński

Stefan Wojnar-Byczyński, ps. "Stiopka" (ur. 30 sierpnia 1899 w Maczkach, zm. 20 czerwca 1940 w Palmirach) – polski dziennikarz, działacz niepodległościowy i społeczny, polityk, poseł na Sejm II RP III i IV kadencji.


Archives of Environmental Protection

Archives of Environmental Protection (do 2007 r. – Archiwum Ochrony Środowiska, ang. "Archives of Environmental Protection") – wydawane od 1975 roku najstarsze polskie czasopismo naukowe (kwartalnik) z dziedziny ochrony i inżynierii środowiska, poświęcone m.in. metodom badań ilości zanieczyszczeń środowiska (atmosfera, hydrosfera, gleba), procesom przemieszczania się i przemian zanieczyszczeń w środowisku, ich wpływowi na organizmy żywe, metodom utylizacji odpadów i rekultywacji gruntów lub problemom zarządzania środowiskowego. W latach 1975–2007 artykuły były publikowane w dwóch językach – polskim lub angielskim, a od 2008 roku tylko w języku angielskim. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznało mu 13 punktów. Jest rejestrowane na "Thomson Scientific Master Journal List" i w "Journal Citation Reports". W 2010 roku uzyskało IF 0,188.

Wydawcą jest Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN w Zabrzu. Czasopismo jest też dostępne w wersji elektronicznej na platformie "VERSITAOPEN" (ISSN 2083-4810)<ref name="versita.com/aep"></ref>.


Virgilio Mattoni

Virgilio Mattoni de la Fuente – hiszpański malarz portrecista, malował również dzieła o tematyce religijnej i historycznej.

Jego dominujący akademicki styl skłaniał się czasem ku modernizmowi.

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Sewillii, jego nauczycielami byli Eduardo Cano i Joaquín Domínguez Bécquer. W 1872 wyjechał do Rzymu, gdzie studiował w "Akademii Chigi" i poznał José Villegasa, José Jiméneza Aranda i Marià Fortuny. Fortuny wprowadził Mattoniego do tematyki orientalnej ("El vendedor de tapices", "Moro en un zoco", "Mercader árabe") i historycznej.

W 1874 wrócił do Sewilli, w tym samym roku otrzymał II medal na Krajowej Wystawie Sztuk Pięknych w Madrycie za dzieło "Las termas de Caracalla". W 1887 na tej samej wystawie otrzymał II medal za "Las postrimerías de Fernando III, el Santo".

Od 1914 aż do śmierci wykładał w Akademii Sztuk Pięknych w Sewilli.


Michał Zenkteler

Michał Zenkteler (ur. 15 września 1890 w Buku, zm. 21 stycznia 1936 w Krakowie) – polski inżynier rolnik, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm w II RP.


St. Louis Stars

St. Louis Stars – nieistniejący już amerykański klub piłkarski z miasta Saint Louis, w stanie Missouri. Jego domowymi obiektami były odpowiednio: Busch Memorial Stadium, Francis Field, Washington University. Zespół istniał w latach 1967-1977.


Portret Marii Teresy Burbon y Vallabriga (hiszp. "María Teresa de Borbón y Vallabriga niña") – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi znajdujący się w Narodowej Galerii Sztuki w Waszyngtonie.


Muhammad Halim

Muhammad Halim (ur. 26 października 1986 na Saint Croix) – pochodzący z Wysp Dziewiczych Stanów Zjednoczonych lekkoatleta specjalizujący się w trójskoku, rekordzista kraju na otwartym stadionie i w hali. Okazjonalnie startuje także w skoku w dal. W przeszłości reprezentował Stany Zjednoczone.

Medalista mistrzostw NCAA z 2008. W 2010 zdobył srebro w skoku w dal podczas igrzysk Ameryki Środkowej i Karaibów. Rok później zajął 4. miejsce podczas mistrzostw Ameryki Środkowej i Karaibów oraz 9. miejsce na igrzyskach panamerykańskich. W 2012 reprezentował Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych na igrzyskach olimpijskich w Londynie, na których nie przebrnął przez eliminacje konkursu trójskoku. W 2014 zdobył swój drugi srebrny medal igrzysk Ameryki Środkowej i Karaibów.


Warhammer Fantasy

Warhammer Fantasy (ang. "młot bojowy") – świat fantasy stworzony przez brytyjską firmę Games Workshop.

Świat Warhammera w wielu aspektach przypomina Ziemię z okresu późnego średniowiecza. Na mapie świata, pomimo nieco innego kształtu lądów, bez trudu rozpoznać można Europę (zwaną tutaj Starym Światem), Amerykę Południową zwaną Lustrią oraz inne kontynenty. Państwa Starego Świata i ich kultura także były wzorowane na krajach z prawdziwego świata: Imperium to Święte Cesarstwo Rzymskie, Bretonnia to średniowieczna Francja, stepy Kislevu zajmują tereny odpowiadające geograficznie położeniu Polski i Rosji, Jałowa Kraina wraz z największym portem Starego Świata Marienburgiem odpowiada Niderlandom, Estalia stanowi w ogólnych zarysach odpowiednik Hiszpanii, natomiast państwa-miasta Tilei wzorowane są na późnośredniowiecznych Włoszech. Na obrzeżach Starego Świata istnieje jeszcze Norska (Skandynawia), Albion (Wielka Brytania) oraz Arabia (odpowiadająca ogólnie Imperium Osmańskiemu).

W ten wzorowany na historycznym świat wkomponowane są elementy inspirowane światami fantasy; przykładowo, na południowo-wschodnim krańcu Bretonii znajduje się zamieszkiwany przez Leśne Elfy las Athel-Loren, który w ogólnych zarysach nawiązuje do znanego z mitologii Śródziemia lasu Lothlórien. Jedną z krain Imperium jest natomiast nawiązująca do tolkienowskiego Shire Kraina Zgromadzenia, zamieszkiwana przez niziołków. Na obrzeżach Imperium znajduje się także dziki obszar zwany jako Sylvania, siedlisko wampirów, zainspirowana legendą zapoczątkowaną przez Brama Stokera w powieści "Drakula".

Innymi rasami występującymi w świecie Warhammera są jaszczuroludzie, orki, nieumarli czy szczuropodobni skaveni.

Warhammer nie jest sielankowym światem fantasy – cały czas wisi nad nim widmo zagłady (można więc mówić o settingu dark fantasy). Północne i południowe bieguny to tak zwane "Pustkowia Chaosu", gdzie z bram do innego wymiaru wylewają się zastępy demonów – żołnierzy Bogów Chaosu. Chaos jest motywem charakterystycznym dla Warhammera i w większości gier, których akcja dzieje się w tym uniwersum, gracze muszą w jakiś sposób przeciwstawić się temu pradawnemu złu, które nadaje mu mrocznego charakteru. W świecie Warhammera występuje też spaczenie – substancja wywołująca mutacje.

Obok opisanego wyżej "Warhammer Fantasy" firma Games Workshop stworzyła także "Warhammer 40,000" – utrzymany w konwencji mrocznego, gotyckiego science fiction, świat będący w wielu aspektach odbiciem "Warhammera Fantasy".

"Warhammer Fantasy Roleplay" był jednym z pierwszych wydanych w Polsce systemów RPG (ukazał się nakładem wydawnictwa Mag) i jako taki jest cały czas bardzo popularny. W roku 2005 wydana została druga edycja systemu, tworzona przez firmę Green Ronin Publishing. W Polsce jest wydawana przez wydawnictwo Copernicus Corporation. W 2009 roku powstała odświeżona, trzecia edycja gry, wydana przez Fantasy Flight Games. Na razie nie ma ona jeszcze swojej wersji polskiej.

Oprócz gier, w świecie Warhammera ma też miejsce akcja wielu powieści i opowiadań, pisanych m.in. przez Williama Kinga, Kima Newmana (jako "Jack Yeovil") i Dana Abnetta. Najsłynniejszymi opowiadaniami są "Przygody Gotreka i Felixa", czyli dzieje krasnoludzkiego zabójcy, Gotreka Gurnissona i jego towarzysza, Felixa Jaegera.


Dariusz Bitner

Dariusz Bitner (ur. 30 listopada 1954 w Gdyni) – prozaik, krytyk literacki, autor utworów dla dzieci i młodzieży.

Od 1958 roku mieszka w Szczecinie. Ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową (jako jej uczeń, w 1970 debiutował w szczecińskim tygodniku „Jantar”) i Technikum Budowlane im. Kazimierza Wielkiego.

W 1976 roku nawiązał współpracę z magazynem satyrycznym „60 minut na godzinę” (redakcja rozrywkowa programu III Polskiego Radia), gdzie publikował humorystyczne (groteska, horror) mikrosłuchowiska (najpopularniejsze z nich, „Berek”, [ukazało się ostatecznie w książce pt. „Książka”], miało odrębną premierę na antenie), później z tygodnikiem satyrycznym „Karuzela” i Rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie. W następnych latach jego teksty zaczęły się ukazywać w ogólnopolskich pismach literackich i społeczno-kulturalnych.
Prozę i eseje drukował m.in. w „Twórczości”, „Miesięczniku Literackim”, „Literaturze”, „Nowym Wyrazie”, „Piśmie Literacko-Artystycznym”, „Odrze”, „Akcencie”, „Radarze”, „Studencie”, „Nowym Nurcie”, „Pograniczach”.
Pracował przy realizacji filmu "Alchemik", jako asystent reżysera; ponadto był stróżem nocnym w Miejskim Ośrodku Kultury w Szczecinie-Dąbiu oraz dziennikarzem w gazecie lokalnej. Pracował w agencji reklamowej Oskar Wegner. Jako scenarzysta współpracował z Teatrem KANA.
Założył i prowadził agencję dziennikarsko-literacką BASIL. Obsługiwał dziennikarsko i literacko kilka pism ogólnopolskich, zajmował się też składem książek, adiustacją tekstów i nadzorem produkcji wydawnictw.
Wydał we własnym zakresie kilka swoich książek oraz książkę autorstwa Henryka Berezy pt. "Epistoły".
Powołał do życia i przez 9 miesięcy wydawał, rozprowadzane bezpłatnie, pismo „BABORAK. Kultura Szczecińska”. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Obecnie pracuje w dziale promocji i marketingu w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Szczecinie.


Nizaryci

Nizaryci, arab. النزاريون, znani także jako asasyni – dominujący współcześnie odłam ismailitów, uznający linię imamów wywodzącą się od Nizara.


Malaria

Malaria, zimnica (śrdw. 'złe powietrze'; łac. "malaria", "plasmodiosis", dawne nazwy: "febra" z łac. "febris" = gorączka i "paludyzm") – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z pięciu gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju "Plasmodium":
* zarodźca ruchliwego ("Plasmodium vivax");
* zarodźca pasmowego ("Plasmodium malariae");
* zarodźca sierpowatego ("Plasmodium falciparum");
* zarodźca owalnego ("Plasmodium ovale");
* zarodźca małpiego ("Plasmodium knowlesi").

Wyniki najnowszych badań wykazały, że występujący w Azji Południowo-Wschodniej zarodziec małpi, który – jak wcześniej sądzono – jest chorobotwórczy przede wszystkim dla małp, może także prowadzić do zarażeń u człowieka. Jego cechy podobne są do zarodźca malarycznego, ale przebieg zachorowania jest ciężki i zbliżony do zarodźca sierpowatego.

U człowieka najczęściej dochodzi do zarażeń zarodźcem ruchliwym i sierpowatym, przy czym ten ostatni powoduje najcięższą postać choroby i najczęściej prowadzi do zgonu.

Inne gatunki z rodzaju "Plasmodium" zarażają zwierzęta.

Wektorem malarii przenoszącym ją między osobami chorymi i zdrowymi są samice komarów z rodzaju "Anopheles".

Jest to najczęstsza na świecie choroba zakaźna, na którą co roku zapada ponad 220 mln osób, a umiera 1-3 mln (są to głównie dzieci poniżej 5 roku życia z Czarnej Afryki). Szacuje się, że w roku 2016 zachorowało na malarię 216 milionów osób, to jest o 5 milionów osób więcej w porównaniu z rokiem 2015.

Zachorowania poza terenami tropikalnymi i subtropikalnymi endemicznego występowania tej choroby spotykane są u osób powracających z tych regionów, a także sporadycznie w pobliżu lotnisk i portów, gdzie zostają zawleczone komary z rodzaju "Anopheles".


John von Neumann

John von Neumann, właściwie János Lajos Neumann (ur. 28 grudnia 1903 w Budapeszcie, zm. 8 lutego 1957 w Waszyngtonie) – węgierski matematyk pochodzenia żydowskiego, inżynier chemik, fizyk i informatyk, pracujący głównie w Stanach Zjednoczonych. Wniósł znaczący wkład do wielu dziedzin matematyki – w szczególności był głównym twórcą teorii gier, teorii automatów komórkowych i stworzył formalizm matematyczny mechaniki kwantowej. Uczestniczył w projekcie Manhattan. Przyczynił się do rozwoju numerycznych prognoz pogody.


Franciszek Jóźwiak

Franciszek Jóźwiak, ps. Witold, Wit, Tadek, Mieczysław Ćwilichowski (ur. 20 października 1895 w Hucie, zm. 23 października 1966 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, szef sztabu Gwardii Ludowej (wrzesień 1942 – 31 grudnia 1943) i Armii Ludowej (1944), generał dywizji ludowego Wojska Polskiego, komendant główny Milicji Obywatelskiej (1944–1949) i wiceminister bezpieczeństwa publicznego (od marca 1945 do marca 1949), od marca 1946 członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa. Członek Biura Politycznego KC PZPR (1948-1956), członek Rady Państwa (1949–1952), prezes Najwyższej Izby Kontroli (1949–1952), minister kontroli państwowej (1952–1955), wiceprezes Rady Ministrów (1955–1956). Poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.


Guarani

Guarani – Indianie Ameryki Południowej zamieszkujący głównie w Paragwaju, a także w Brazylii, Boliwii i Argentynie, posługujący się językiem guarani, który obok hiszpańskiego, jest jednym z dwóch oficjalnych języków Paragwaju.

Żyją we wspólnotach o patrylinearnym systemie pokrewieństwa. Ich populację szacuje się na około 7 tys. osób (1983). W 2000 w Paragwaju ok. 50 tys. osób posługiwało się wyłącznie językiem guarani. Według różnych źródeł język ten zna od 4 do 7 mln osób (nie tylko Indian) z Paragwaju i krajów sąsiednich. Jako pierwsi zaczęli używać yerba mate i stewii.


Anatolij Karpow

Anatolij Karpow, ros. Анатолий Евгеньевич Карпов (ur. 23 maja 1951 w Złatoust) – rosyjski arcymistrz szachowy, sędzia i trener szachowy ("FIDE Senior Trainer" od 2009), dwunasty mistrz świata w latach 1975–1985 oraz mistrz Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE) w latach 1993–1999. Najwyższy ranking w dotychczasowej karierze (stan na marzec 2021) osiągnął w lipcu 1994 r., z wynikiem 2780 punktów w rankingu FIDE.


Gramatyka formalna

Gramatyka formalna – sposób opisu języka formalnego, czyli podzbioru zbioru wszystkich słów skończonej długości nad danym alfabetem.

Do zdefiniowania gramatyki formalnej potrzebne jest określenie zbioru symboli terminalnych, zbioru symboli nieterminalnych, symbolu startowego oraz zbioru reguł określających sposób wyprowadzania słów.

Symbol nieterminalny to symbol, który można definiować. Symbole nieterminalne zwane są również zmiennymi syntaktycznymi, ponieważ umożliwiają tworzenie ciągów zawierających kombinacje symboli terminalnych i nieterminalnych.

Symbol terminalny to symbol elementarny tworzący wyrazy języka formalnego. Symbole terminalne są znakami, które mogą pojawić się na wejściu lub wyjściu z reguł produkcji gramatyki formalnej. Symbol terminalny nie może być podzielony na „mniejsze” jednostki, lub ściślej: symbole terminalne nie mogą być zmieniane za pomocą reguł gramatyki formalnej, w odróżnieniu od symboli nieterminalnych.

Gramatyka formalna posiada wyróżniony symbol nieterminalny, zwany symbolem startowym, od którego, poprzez stosowanie reguł produkcji, zaczyna się wyprowadzanie wszystkich wyrazów języka formalnego. Tworzenie wyrazu języka formalnego kończy się wówczas gdy zawiera on już tylko symbole terminalne.

Symbole terminalne (równoważne symbolom alfabetu języka) są symbolami, które pozostaną w wyprowadzonym słowie – w przeciwieństwie do symboli nieterminalnych używanych tylko podczas wyprowadzania słowa. Reguły gramatyki postaci formula_1 gdzie formula_2 i formula_3 to ciągi symboli terminalnych i nieterminalnych, określają możliwe podstawienia symboli w wyprowadzanym słowie. Wyprowadzanie rozpoczynamy od ciągu złożonego z wyróżnionego symbolu nazywanego symbolem początkowym. Odbywa się ono przez zastępowanie podciągów tego ciągu zgodnie z regułami gramatyki. Jeśli w ciągu mamy podciąg formula_4 możemy zastąpić go przez formula_5

Rozważmy przykładową gramatykę z symbolem nieterminalnym S, który jest jednocześnie symbolem startowym, oraz zbiorem symboli terminalnych formula_6
Reguły tej gramatyki, która umożliwia generowanie słów postaci ba, abab, aababb, aaababbb itd. wyglądają następująco:
* formula_7
* formula_8

Zaczynamy od symbolu startowego S, możemy zastąpić go przez aSb zgodnie z pierwszą regułą. Możemy użyć jej jeszcze raz otrzymując aaSbb. Po użyciu drugiej reguły pozostanie nam ciąg aababb. Składa się on tylko z symboli terminalnych, więc wyprowadzenie słowa zostało zakończone.


Friðrik Ólafsson

Friðrik Ólafsson (ur. 26 stycznia 1935 w Reykjavíku) – islandzki prawnik, polityk i szachista, arcymistrz od 1958 roku.


Unia Europejska

Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę "sui generis".

Unia Europejska jako organizacja międzynarodowa (w międzynarodowoprawnym tego słowa znaczeniu) funkcjonuje od 1 grudnia 2009. Równocześnie zastąpiła ona kilka form współpracy, w tym m.in. Wspólnotę Europejską. Proces integracji wykracza poza ściśle określone ramy geograficzne Europy. W określeniu "europejskości" Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Początkiem powojennej integracji europejskiej było powstanie w 1952 Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. W 1958 została utworzona Europejska Wspólnota Gospodarcza i to jej bezpośrednią następczynią jest Unia Europejska. Od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego, tj. 1 grudnia 2009, podstawę prawną funkcjonowania stanowią Traktat o Unii Europejskiej (znany także jako traktat z Maastricht) oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Integralną część Traktatów stanowią tabele ekwiwalencyjne, protokoły i wyjaśnienia. Duże znaczenie dla unijnego porządku prawnego ma też Karta praw podstawowych UE. Prawem wiążącym są również umowy międzynarodowe z państwami trzecimi (w tym układy stowarzyszeniowe), których stroną były Wspólnota Europejska i Unia Europejska. Dokończeniem "acquis" Unii są akty prawa wtórnego powstałe w oparciu o Traktaty i umowy międzynarodowe.


Wikipedia

Wikipedia – wielojęzyczna encyklopedia internetowa działająca zgodnie z zasadą otwartej treści. Funkcjonuje w oparciu o oprogramowanie MediaWiki ( – „szybko”, „prędko”), wywodzące się z koncepcji WikiWikiWeb, umożliwiające edycję każdemu użytkownikowi odwiedzającemu stronę i aktualizację jej treści w czasie rzeczywistym. Słowo "Wikipedia" jest neologizmem powstałym w wyniku połączenia wyrazów "wiki" i "encyklopedia". Slogan Wikipedii brzmi: „Wolna encyklopedia, którą każdy może redagować”.

Wikipedia powstała 15 stycznia 2001 roku jako projekt pomocniczy pisanej przez ekspertów i nieistniejącej już Nupedii. Od 2003 zarządzana jest przez organizację non-profit Wikimedia Foundation. W listopadzie 2015 Wikipedia miała ponad 36,9 miliona artykułów we wszystkich wersjach językowych, w tym ponad 5 mln artykułów w wersji anglojęzycznej oraz ponad 1,1 miliona artykułów w wersji polskojęzycznej. W kwietniu 2015 roku istniało 288 wersji językowych Wikipedii, z czego w sierpniu 2016 roku 58 miało ponad 100 tys. artykułów. Wikipedie polsko- i niemieckojęzyczna zostały również wydane na płycie DVD.

W pięciu pierwszych latach istnienia (2001 – 2006) Wikipedia zdobywała szybko rosnącą popularność, a Wikimedia Foundation nią zarządzająca uruchomiła też różne projekty siostrzane. Wikipedia jest jedną z najczęściej odwiedzanych stron internetowych, a wiele stron uruchomiło jej mirrory lub forki.

Współzałożyciel Wikipedii Jimmy Wales nazwał ją „próbą stworzenia i rozpowszechnienia wielojęzycznej wolnej encyklopedii o najwyższym możliwym poziomie dla każdej osoby na Ziemi w jej własnym języku”.


Związek Rosji i Białorusi

Państwo Związkowe Rosji i Białorusi (ros. Союзное государство России и Беларуси, "Sojuznoje gosudarstwo Rossii i Biełarusi"), określane zwykle jako Związek Białorusi i Rosji (ZBiR) lub Związek Rosji i Białorusi (ZRiB) – konfederacja dwóch państw: Federacji Rosyjskiej i Białorusi, mająca na celu doprowadzenie w przyszłości do integracji gospodarczej i walutowej tych dwóch państw.


Uniwersytet Nowojorski

Uniwersytet Nowojorski () (NYU) – największa szkoła wyższa w Nowym Jorku i jedna z największych w USA. Główny kampus uniwersytetu znajduje się w Greenwich Village na Manhattanie. NYU został założony w 1831 przez Alberta Gallatina i grupę prominentnych nowojorczyków, stał się największym prywatnym uniwersytetem non-profit w Stanach. Uczelnia składa się z 14 szkół, college’ów i wydziałów skupionych w 6 częściach Manhattanu. NYU posiada także oddziały zagraniczne w Londynie, Paryżu, Pradze, Berlinie, Ghanie, Madrycie i Szanghaju.

znajduje się w jednostce administracyjnej


Gabriel Rzączyński

Gabriel Rzączyński SJ, herbu Ślepowron (ur. 6 lipca 1664 na Podlasiu, zm. 12 listopada 1737 w Gdańsku) – polski jezuita, fizjograf, przyrodnik, wierszopisarz, prekursor zoologii w Polsce.


Pedał rowerowy

Pedał rowerowy – część układu napędowego roweru, która służy przenoszeniu
energii z nóg rowerzysty, poprzez korby, do całego układu
napędowego. Stosowane także niekiedy w niektórych typach motorowerów (mopedów).


Kadzidło

Kadzidło (arab. لبٌان, "lubbān", hebr. "ketoret", gr. "libanos", "thymiana", łac. "tus", "incensum") – substancje zapachowe uwalniane podczas spalania, pochodzenia naturalnego stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.

W rejonie Morza Śródziemnego kadzidło (tutaj zwane olibanum) powstawało z substancji żywicznej otrzymywanej z przedstawicieli rodzaju kadzidla (kadzidłowiec) ("Boswellia sacra, Boswellia serrata") z dodatkiem innych gatunków aromatycznych roślin z rodziny osoczynowatych ("Burseracerae"). Gatunki, z których uzyskuje się surowiec, to niskie drzewa i krzewy występujące na terenie Afryki i Bliskiego Wschodu. Uszkodzenie kory powoduje sączenie żywicy, która po zaschnięciu jest zbierana. Wyschnięta żywica przypomina kawałki rozdrobnionego bursztynu. W czasach przed Imperium Rzymskim cena kadzidła była wyższa niż cena złota. Od starożytności kadzidło jest substancją używaną do celów kultu. Podczas spalania w kadzielnicy wydziela przyjemny zapach. Odświeżający, cytrusowy aromat olibanum sprawia, że od tysiącleci jest używany w rytuałach oczyszczających i w medytacji. Poza zasięgiem roślin z rodzaju kadzidła stosowane są kadzidełka wytwarzane z innych substancji zapachowych.


AIX

AIX () – odmiana systemu Unix tworzona przez firmę IBM na podstawie zarówno SysV, jak i BSD. W systemie zostały zaimplementowane także technologie z systemów mainframe, które zwiększają jego niezawodność i dostępność. System operacyjny AIX jest przeznaczony dla serwerów firmy IBM z procesorami z rodziny Power (RS/6000, pSeries, Power System). Wczesne wersje systemu AIX były też instalowane na komputerach Macintosh firmy Apple wyposażonych w procesory POWER. Obecnie dostępna jest bardzo szeroka gama systemów serwerowych wyposażonych w procesory Power, od największych Power System 795 (do 256 układów POWER7) do serwerów typu blade (najmniejszy dostępny serwer JS12 wyposażony w 2 układy POWER6). O ile cały czas dostępna jest możliwość natywnej instalacji (bezpośrednio na serwerze), to jednak jest ona stosowana stosunkowo rzadko, a preferowane są raczej środowiska zwirtualizowane, wykorzystujące hiperwizor PowerVM. W przypadku dużych maszyn (np. p590) jest to rozwiązanie domyślne.

Od lipca 2007 dostępna jest wersja 6.1. Minimalnym wymaganiem sprzętowym dla wersji 6 jest procesor Power4+ lub nowszy. Oznacza to, że system pracuje na procesorach POWER4, PowerPC970, POWER5, POWER6 oraz POWER7.

Od roku 2010 dostępna jest wersja 7.1. Wersja 7 systemu AIX jest przeznaczona do maszyn z procesorami POWER7, ale zgodnie z polityką firmy IBM zachowuje zgodność dwie generacje w tył.

AIX jest przeznaczony przede wszystkim dla klienta wymagającego dużej wydajności i niezawodności. Stanowi doskonałą platformę dla systemów baz danych (głównie DB2, Informix oraz Oracle) lub serwerów aplikacji (np. WebSphere czy SAP ABAP). Dzięki takim komponentom jak PowerHA (dawniej HACMP) oraz PowerVM, AIX może zapewnić bardzo wysoki poziom niezawodności oraz elastyczności opartych na nim środowisk informatycznych.


Filipiny

Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (fil. "Pilipinas", "Republika ng Pilipinas", ang. "Philippines", "Republic of the Philippines", hiszp. "Filipinas", "República de Filipinas") – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Azji, położone na Archipelagu Filipińskim na Oceanie Spokojnym.

Od północy Filipiny oblewane są wodami cieśniny Luzon, od zachodu wodami Morza Południowochińskiego. Archipelag oddzielony od wyspy Borneo morzem Sulu oraz morzem Celebes od pozostałych wysp Indonezji. Od wschodu Filipiny otoczone są wodami Morza Filipińskiego. Położenie w strefie klimatu równikowego powoduje, że Filipiny narażone są na tajfuny. Bliskość pacyficznego pierścienia ognia powoduje trzęsienia ziemi. Jest to jeden z najbogatszych obszarów na świecie pod względem bioróżnorodności. Cały archipelag składa się z kilku tysięcy wysp, ale większą część powierzchni zajmują Luzon i Mindanao, pomiędzy którymi znajdują się Visayas.

Stolicą kraju jest Manila – jedna z największych metropolii globu. Filipiny mają ponad 100 mln mieszkańców i zajmują 13. miejsce na świecie pod względem liczby ludności. Dodatkowe 10 mln Filipińczyków żyje poza granicami kraju. Jednymi z pierwszych, którzy osiedlili się na archipelagu w czasach prehistorycznych byli Negryci. Później przybyły ludy austronezyjskie, a w ciągu kolejnych stuleci dotarły wpływy malajskie, chińskie, hinduskie i arabskie. W 1521 archipelag odkrył Ferdynand Magellan, a w drugiej połowie XVI wieku podbił Filip II Habsburg. W ciągu trzystu lat panowania hiszpańskiego nastąpiła prawie całkowita chrystianizacja. Pod koniec XIX wieku kontrolę nad Filipinami przejęły Stany Zjednoczone. W czasie II wojny światowej archipelag znajdował się pod okupacją japońską. Po proklamowaniu w 1946 niepodległości Filipiny doświadczyły wprowadzenia stanu wojennego przez Ferdinanda Marcosa w 1972 i obalenia jego dyktatury przez rewolucję siły ludu w 1986, walk z partyzantką komunistyczną i separatystami muzułmańskimi oraz nieudanych prób przeprowadzenia zamachu stanu. Na początku XXI wieku kraj był biedny, ale rozwija się i wzrasta liczba odwiedzających go turystów.


Negatyw

Negatyw – odwrotność pozytywu, czyli oryginału. Popularna nazwa błony fotograficznej negatywowej.

* W kopiowaniu brył negatyw jest symetrycznym odciśnięciem oryginału, czyli matrycą.
* W fotografii monochromatycznej jest przeciwieństwem jasności tonów z uwzględnieniem pełnej skali dynamiki nośnika (np. dla jasnego obrazu negatyw będzie ciemny, a nie tylko „odwrócony”).
* W fotografii kolorowej jest tym samym, co w monochromatycznej, lecz dodatkowo barwy są zamienione na barwy dopełniające.

Negatyw to także nazwa naświetlonej taśmy filmowej po nakręceniu na niej obrazów filmowych w kamerze. Negatyw jest najważniejszym spośród wszystkich tzw. materiałów wyjściowych filmu, służących do wyprodukowania kopii pokazowych filmu. Obok niego jest jeszcze negatyw tonu z naświetloną ścieżką dźwiękową. Oryginalne negatywy przechowuje się w archiwach a kopie eksploatacyjne do kin są wykonywane z duplikatów tzw. dupnegatywów. W przypadku zniszczenia oryginału wykonuje się tzw. kontrnegatyw z zachowanej kopii pozytywowej.


Geografia Islandii

Geografia Islandii – dziedzina nauki zajmująca się badaniem Islandii pod względem geograficznym.

Islandia leży na wyspie o tej samej nazwie, położonej w północnej części Oceanu Atlantyckiego i otaczających ją małych wysepkach, nieco na południe od koła podbiegunowego północnego. Od położonej od niej na zachód Grenlandii oddziela ją Cieśnina Duńska.

Wyspa znajduje się na Grzbiecie Śródatlantyckim – na granicy między płytami tektonicznymi: północnoamerykańską (na zachodzie) i euroazjatycką (na wschodzie).

Islandia jest najbardziej na zachód położonym krajem europejskim, a jej stolicą jest Reykjavík.


Erich von Manstein

Erich von Manstein (właściwie Fritz Erich von Lewinski, ur. 24 listopada 1887 w Berlinie, zm. 10 czerwca 1973 w Irschenhausen) – niemiecki feldmarszałek, zbrodniarz wojenny.


Kill ’Em All

Kill ’Em All – debiutancki album studyjny amerykańskiego zespołu muzycznego Metallica. Wydany został 25 lipca 1983 roku nakładem wytwórni Megaforce Records. Zespół podpisał kontrakt z tą wytwórnią po zagraniu paru koncertów na Wschodnim Wybrzeżu USA, które zorganizował jej założyciel, Jon Zazula, po usłyszeniu dema grupy, "No Life ’Til Leather".

W ocenie krytyków, album jest klasyką gatunku oraz przyczynił się do powstania thrash metalu, a James Hetfield swoją grą na albumie ustanowił nowe standardy siły, precyzji i wytrzymałości. "Kill ’Em All" został sklasyfikowany przez personel serwisu Metal-Rules.com na 20. miejscu wśród "100 Najlepszych Albumów Heavymetalowych". Jest to jedyny album Metalliki, którego współkompozytorem nie jest Kirk Hammett oraz jeden z dwóch albumów (innym jest "Death Magnetic" z 2008 r.) niewyprodukowanych przez członków zespołu. W samych Stanach Zjednoczonych album sprzedał się w sumie w 3 milionach egzemplarzy.


La Venta

La Venta – jedno ze stanowisk archeologicznych związanych z kulturą Olmeków położone w Meksyku, w stanie Tabasco.

Było zamieszkane w latach 1000–600 p.n.e. Do znalezisk odkrytych na jego obszarze należą: piramida stożkowa oraz monolityczne rzeźby kamienne przedstawiające głowy o negroidalnych rysach. Głowy wykonane zostały z bazaltu, kamienia, którego najbliższe złoża są oddalone o około 120 km od La Venta. Podczas prowadzenia prac wykopaliskowych natrafiono także na maskę jaguara, wykonaną jako mozaika z serpentynitu. Zagadką jest ukrycie jej pod grubą warstwą z suszonych cegieł (adobe), pod którymi znaleziono ułożone na krzyż serpentynitowe siekierki (była to warstwa złożona z 37 siekierek). Wśród znalezisk natrafiono na wiele drobnych wyrobów: biżuterię, posążki i figurki zwierząt wykonane w bazalcie, nefrycie, jadeicie oraz serpentynicie. W La Venta odkryto także najstarsze stele kamienne i ołtarze.

W La Venta znajduje się największa piramida olmecka, zbudowana z ziemi, o wysokości 30 m.

Około 400 roku p.n.e. zostały zniszczone i zakopane rzeźby, a mieszkańcy opuścili miasto.


Steffi Graf

Stefanie Maria Graf, lub krócej Steffi Graf (ur. 14 czerwca 1969 w Mannheimie) – niemiecka tenisistka, występująca na światowych kortach od 1982 do 1999 roku, jedna z najwybitniejszych zawodniczek w historii tej dyscypliny, mistrzyni dwudziestu dwóch turniejów wielkoszlemowych w grze pojedynczej, mistrzyni Wimbledonu 1988 w grze podwójnej, półfinalistka Wimbledonu 1999 w grze mieszanej, pięciokrotna triumfatorka Mistrzostw WTA w grze pojedynczej i trzykrotna półfinalistka w grze podwójnej, mistrzyni olimpijska w grze pojedynczej z Seulu (1988), jedyna w dziejach zdobywczyni Złotego Wielkiego Szlema (1988), klasyfikowana w rankingu WTA na 1. miejscu w grze pojedynczej (1987) przez rekordową liczbę 377 tygodni i na 3. miejscu w grze podwójnej (1987); dwukrotna zdobywczyni Pucharu Federacji wraz z drużyną Niemiec (1987, 1992), zdobywczyni Pucharu Hopmana 1993 w barwach Niemiec. Żona Andre Agassiego. Tenisistka praworęczna z jednoręcznym backhandem i niezwykle silnym uderzeniem forehandowym. W 2004 roku została uhonorowana członkostwem w Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy.


Giovanni Lorenzo Bernini

Giovanni Lorenzo Bernini zw. Gianlorenzo (ur. 7 grudnia 1598 w Neapolu, zm. 28 listopada 1680 w Rzymie) – włoski rzeźbiarz, malarz i architekt; jeden z najwybitniejszych artystów baroku.


Andrzej Ułasiewicz

Andrzej Ułasiewicz (ur. 12 czerwca 1946, zm. 14 stycznia 1993) – ostatni kapitan promu kolejowo-samochodowego MF Jan Heweliusz, który zatonął 14 stycznia 1993.

Ukończył Szkołę Morską w Gdyni w 1967, potem pracował w Polskich Liniach Oceanicznych. Od lat 80. XX wieku pływał na dwóch promach PLO – MF Mikołaj Kopernik oraz MF Jan Heweliusz ze Świnoujścia do Ystad, które woziły samochody ciężarowe i wagony kolejowe. W 1987 r. przeszedł z promu MF Mikołaj Kopernik na bliźniaczą jednostkę MF Jan Heweliusz, na której pływał jako kapitan.

Zginął w katastrofie promu spełniając swój obowiązek – do ostatniej chwili pozostał na mostku kapitańskim wzywając pomocy. Po śmierci został początkowo osądzony jako winny tragedii, potem jednak oczyszczono go z zarzutów, z wyjątkiem podania niewłaściwej pozycji tonącego promu w czasie wołania o pomoc (kwatera A3 tuje-1-23).


Zewnętrzne Karpaty Wschodnie

Zewnętrzne Karpaty Wschodnie (522, 524–526) – wschodnia część zewnętrznego łuku Karpat fliszowych, położona na terenie Polski, Słowacji, Ukrainy i Rumunii. Najwyższym szczytem jest Howerla (2061 m n.p.m.) w Czarnohorze. Wyższe partie gór w plejstocenie uległy lokalnemu zlodowaceniu.

Zewnętrzne Karpaty Wschodnie są przedłużeniem Zewnętrznych Karpat Zachodnich. Jedną z różnic między tymi częściami łuku Karpat jest to, że we wschodniej części brak zrównanego pogórza – jego przedłużeniem są Góry Sanocko-Turczańskie, a następnie Beskidy Brzeżne, które zwężają się i zanikają.

W południowo-wschodniej części tej jednostki ruchy górotwórcze objęły też podkarpackie serie młodszych (neogeńskich) skał. Tak powstałe góry określa się mianem Subkarpat i podobną jednostkę wyróżnia się w Karpatach Południowych.


Równanie reakcji

Równanie reakcji chemicznej lub krócej równanie reakcji albo równanie chemiczne – inna nazwa zapisu przebiegu reakcji chemicznej.

Np. spalanie metanu:
: CH4 + 2 O2 → CO2 + 2 H2O
: substraty → produkty

W równaniu chemicznym po jego lewej stronie znajdują się wzory chemiczne substratów, czyli związków chemicznych wchodzących do reakcji, a po jego prawej stronie znajdują się wzory powstałych z nich produktów.

Równania chemiczne mogą mieć charakter stechiometryczny lub tylko charakter ogólny.

W pierwszym przypadku w równaniu występują przed wzorami liczby określające proporcje molowe w jakich reagują. Równanie stechiometryczne musi być ściśle zbilansowane – tzn. liczba i rodzaj atomów występująca w substratach musi się zgadzać z liczbą atomów występujących w produktach. Równania te stanowią podstawę obliczeń stechiometrycznych.

W drugim przypadku liczby te się pomija, można też w nich pominąć część mniej istotnych substratów lub produktów, zwłaszcza jak ich istnienie jest oczywiste w jakimś procesie. Równania takie mają charakter tylko szkicowego przedstawienia danej reakcji chemicznej i służą do zapoznania czytelnika z główną „ideą” danej reakcji. Czasami równania takie stosuje się z konieczności, w reakcjach, których nie da się łatwo zbilansować, bo zachodzą w złożony sposób, lub w otwartym środowisku.

Strzałki w reakcjach chemicznych mają ściśle określone znaczenie:
* strzałka pojedyncza (→) oznacza reakcję, która w danych warunkach zasadniczo przebiega tylko w jednym kierunku
* dwie pełne strzałki skierowane w przeciwne strony jedna nad drugą sugerują, że reakcja może w zależności od warunków przebiegać w obu kierunkach
* dwie „półstrzałki” skierowane w przeciwne strony (⇌) oznaczają reakcję odwracalną, czyli reakcję zachodzącą jednocześnie w obu kierunkach (z różnymi szybkościami); samorzutna reakcja sumaryczna prowadzi do stanu równowagi, którego położenie zależy od warunków reakcji
* przy rozpisywaniu reakcji redoks na poszczególne akty utleniania i redukcji, tradycyjnie stosuje się znak” = „dla podkreślenia, że akty te są tylko zapisem „buchalteryjnym” i nie symbolizują realnie występujących reakcji elementarnych.

Nad i pod strzałkami bardzo często dodaje się skrótowe opisy warunków w jakich zachodzi dana reakcja takie jak temperatura, użyty rozpuszczalnik, katalizator itp.

Ponadto, w schematach reakcji stosuje się też strzałki pionowe. Strzałka skierowana do góry (↑) oznacza ulatnianie się gazowego produktu reakcji do atmosfery. Strzałka skierowana w dół (↓) oznacza strącanie się nierozpuszczalnego, stałego produktu (osadu) z roztworu, w którym zachodziła reakcja.

Bezpośrednio za wzorami substratów i produktów podaje się też czasem w nawiasach symbol stanu skupienia, tych związków w momencie rozpoczęcia lub skończenia reakcji, lub rodzaj użytego roztworu. Np:
HCl(g) (gazowy chlorowodór) HCl(aq) (rozcieńczony kwas solny) H2O(s) – (woda w formie lodu).


Herb Armenii

Herb Armenii to pięciopolowa tarcza podtrzymywana przez lwa i orła, starożytne symbole królestwa Urartu. Na tarczy sercowej znajduje się góra Ararat z arką Noego, symbol narodu ormiańskiego.

W poszczególnych polach umieszczone są herby historycznych królestw armeńskich (kolejność heraldyczna):

* prawe górne - w czerwonym polu złoty idący lew trzymający krzyż, herb Bagratunian (Bagratydzi, Bagratydów), którzy rządzili Armenią aż do mongolskich najazdów w IX wieku.
* lewe górne - w błękitnym polu złoty dwugłowy orzeł, Arszakunian, herb Arsacydów, z której pochodził król Tiridates III, który został w 301 ochrzczony przez świętego Grzegorza Oświeciciela, czyniąc Armenię pierwszym państwem chrześcijańskim na świecie.
* prawe dolne - w błękitnym polu dwa złote orły frontem do siebie - herb Artaszezjan Artaxiadów, z której pochodził król Tigranes II (I wiek p.n.e.).
* lewe dolne - w polu czerwonym kroczący złoty koronowany lew z krzyżem - herb Rubinian Rubenidów, którzy rządzili Królestwem Małej Armenii (Cylicja) aż do jego upadku w XIV wieku.

Skierowany pionowo w górę miecz przecinający łańcuchy symbolizujące wielowiekową niewolę narodu ormiańskiego świadczy o gotowości do walki w obronie wolności, zaś kłosy zboża i gałązka oliwna symbolizują bogactwo kraju.

Godło pochodzi z roku 1918, gdy Armenia na krótko odzyskała niepodległość po 600 latach niewoli. Utrzymane jest w stylistyce heraldycznej i wywodzi się od dawnych herbów Armenii i ormiańskich dynastii, jednak nie jest herbem w ścisłym znaczeniu tego słowa, gdyż nie jest utworzone według heraldycznych reguł, zwłaszcza w kolorystyce tarczy. W latach następnych, gdy Armenia jako Armeńska Socjalistyczna Republika Radziecka była częścią ZSRR został on zastąpiony innym symbolem (godło Armeńskiej SRR). Herb Armenii przywrócono po rozpadzie ZSRR, 19 kwietnia 1992.

Herb Armenii z wizerunkiem góry Ararat jest godłem państwowym jednym z niewielu na świecie odwołującym się do obiektu znajdującego się na terenie innego państwa, gdyż Ararat leży na terenach dzisiejszej Turcji.


Traviata

Traviata (wł. "La Traviata") – opera Giuseppe Verdiego z 1853 roku, oparta na "Damie kameliowej" A. Dumasa.


RMS Carpathia

RMS Carpathia – parowy pasażerski statek transatlantycki linii Cunard Line, zbudowany w stoczni Swan, Hunter & Wigham Richardson w Newcastle (Wielka Brytania). Zwodowany został 6 sierpnia 1902 a w pierwszy, dziewiczy rejs wypłynął w maju 1903. Jednokominowy liniowiec Cunarda jest znany z uratowania 703 pasażerów z dryfujących szalup po katastrofie innego statku pasażerskiego - "Titanica", który zatonął 15 kwietnia 1912 po uderzeniu w górę lodową.

"Carpathia" płynęła z Nowego Jorku, kiedy kapitan Arthur Henry Rostron (1869 -1940) otrzymał wezwanie o pomoc SOS od tonącego w pobliżu "Titanica". Od razu wydał rozkaz skierowania statku w odległą o 60 mil okolicę ostatniej znanej pozycji tonącego statku, płynąc z prędkością, której "Carpathia" nigdy przedtem, ani nigdy potem nie osiągnęła. Pomimo tego statek przypłynął na miejsce katastrofy dopiero o godzinie czwartej nad ranem ("Titanic" zatonął o 02:25).

Kapitan Rostron okazał się bardzo przewidującym i doświadczonym dowódcą statku. Natychmiast po otrzymaniu sygnału z "Titanica" zorganizował prowizoryczne pomieszczenia dla rannych i wyziębionych, przygotował oliwę (która mogłaby ułatwić utrzymanie się na wodzie ewentualnym rozbitkom), zorganizował pomoc lekarską, przygotował dźwigi i szalupy na wypadek konieczności użycia. Mechanicy "Carpathii" zamknęli dopływ pary i ciepła do kabin, by ta była zużyta przez silniki do osiągnięcia jak największej prędkości. Rostron wystawił dodatkowo wielu obserwatorów, by płynący przez pole lodowe statek nie podzielił losu liniowca White Star Line. "Carpathia" zabrała na pokład wszystkich 705 rozbitków z szalup. Kapitan został odznaczony Złotym Medalem Kongresu za szczególną odwagę i roztropność.

Statek zatonął 17 lipca 1918 w okolicach wybrzeży Irlandii, po storpedowaniu przez niemieckiego U-Boota SM U-55. 157 pasażerów zostało uratowanych przez HMS "Snowdrop" następnego dnia. Wrak "Carpathii" został odnaleziony w 1999 przez pisarza Clive'a Cusslera.

"Carpathia" po łacinie znaczy "Karpaty".


Motherwell F.C.

Motherwell Football Club – szkocki klub piłkarski, z siedzibą w Motherwell, założony 17 maja 1886.

Klub został założony w 1886. Zawodnicy występują w strojach bursztynowo-bordowych, które odpowiadają barwom klubu. Drużyna gra od 1895 na stadionie Fir Park. Klub powstał z połączenia dwóch amatorskich, robotniczych drużyn: Glencairn przy fabryce John Glencairn Carter Hamilton of Dalzell i Alpha przy fabryce George Russell's Alpha Steam Crane and Engine Works. Pierwszy mecz dwóch połączonych drużyn pod szyldem Motherwell F.C. odbył się w 1886 roku i zakończył się zwycięstwem 3:2 nad Hamilton Accies.

W rozgrywkach zawodowych klub zadebiutował w 1893. W okresie międzywojennym nastąpił awans do ekstraklasy szkockiej, wreszcie w 1932, wywalczył jedyny tytuł mistrzowski. Najlepszy strzelec w barwach Motherwell z tego sezonu, Willie MacFadyen, z 52 zdobytymi bramkami jest do dzisiaj rekordzistą ligi szkockiej w liczbie goli strzelonych w jednym sezonie. Po II wojnie światowej Motherwell F.C. nadal występowało w ekstraklasie, z krótką przerwą w latach 1968-1969.


Celtic F.C.

Celtic Football Club (wym. ) – szkocki profesjonalny klub piłkarski z siedzibą w Glasgow, w Wielkiej Brytanii grający na co dzień w Scottish Premiership, założony 6 listopada 1887 przez irlandzkich imigrantów. 51-krotny mistrz Szkocji, 40-krotny zdobywca Pucharu Szkocji, 19-krotny zdobywca Pucharu Ligi Szkockiej oraz triumfator Pucharu Europy w sezonie 1966/1967.

Obecnie klub popularnie zwany przez kibiców "The Bhoys" lub "Celts", występuje w rozgrywkach Scottish Premiership (jest jedynym klubem który gra w nich od początku istnienia ligi), rozgrywając swoje mecze na stadionie Celtic Park.
Barwami klubowymi są zieleń i biel uformowane na koszulkach w poprzeczne pasy. Celtic F.C. przez wiele lat toczył nieustanną rywalizację o prymat w szkockim futbolu z lokalnym rywalem Rangers F.C. (tzw. "Old Firm").


Bronisław Żongołłowicz

Bronisław Żongołłowicz (ur. 29 lutego 1870 w Datnowie, zm. 30 września 1944 w Wilnie) – polski ksiądz katolicki, od 1919 profesor prawa kanonicznego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, od 1930 do 1936 wiceminister wyznań religijnych i oświecenia publicznego, poseł na Sejm III kadencji w II RP.


ORP Burza

ORP Burza – polski niszczyciel (według nazewnictwa okresu dwudziestolecia międzywojennego kontrtorpedowiec) typu "Wicher".

Zbudowany na podstawie zmodyfikowanych planów francuskich niszczycieli typu "Bourrasque" okręt, został zamówiony 2 kwietnia 1926 roku w stoczni Chantiers Navals Français w Blainville-sur-Orne. Początkowo okręt uzbrojony był w cztery ustawione pojedynczo armaty kalibru 130 mm, dwie armaty plot. kal. 40 mm, dwie trzyrurowe wyrzutnie torped 550 mm, dwie wyrzutnie i dwa miotacze bomb głębinowych oraz dwie pary torów minowych na 60 min kotwicznych – w trakcie służby uzbrojenie zmieniano. Zespół napędowy umożliwiał osiągnięcie maksymalnie do 33,8 węzła. Okręt wszedł do służby 10 sierpnia 1932 roku.

Wraz z bliźniaczym niszczycielem ORP „Wicher”, stworzył zalążek Dywizjonu Kontrtorpedowców. W okresie międzywojennym odbył liczne wizyty w wielu portach nadbałtyckich, reprezentował też Marynarkę Wojenną RP na rewii morskiej w Spithead przy okazji koronacji Jerzego VI. Tuż przed wybuchem II wojny światowej został skierowany do Wielkiej Brytanii w ramach planu „Peking”. Uczestniczył w kampaniach norweskiej i francuskiej, a także bitwie o Atlantyk, prowadząc działania patrolowe oraz w eskorcie konwojów. W 1944 roku jednostka została wycofana do rezerwy, pełniąc w tym czasie funkcje okrętu szkolnego i bazy dla okrętów podwodnych. Po wojnie sprowadzony w 1951 roku do Polski, po remoncie i przebudowie pełnił służbę jako okręt obrony przeciwlotniczej.

Po wycofaniu z linii, od 31 maja 1960 roku przez następne 16 lat pełnił funkcję okrętu-muzeum Marynarki Wojennej PRL, odwiedziło go w tym czasie blisko 3,75 mln zwiedzających. Złomowany w 1977 roku, niektóre elementy jego uzbrojenia i wyposażenia zachowały się w muzeach.


Piastowie

Piastowie – pierwsza historyczna polska dynastia panująca. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.

Piastowie zasiadali na polskim tronie przynajmniej od około 960 roku (choć faktycznie na arenie międzynarodowej jako dynastia zaistnieli po przyjęciu chrztu przez Mieszka I w 966 roku) do 1370 roku (z przerwą na panowanie Wacława II), kiedy to zmarł Kazimierz III Wielki. Boczne linie Piastów utrzymały się na Mazowszu (do 1526 roku) i na Śląsku (do 1675 roku).

Od pokolenia synów Bolesława III Krzywoustego Piastów dzieli się na linie: śląską (wywodzącą się od Władysława II Wygnańca), wielkopolską (wywodzącą się od Mieszka III Starego) oraz małopolską, mazowiecką i kujawską (wywodzące się od Kazimierza II Sprawiedliwego).