Fallen_Astronaut

Prompt: Focus op Fallen_Astronaut en leg de abstract uit.

Fallen Astronaut (Gevallen ruimtevaarder) is een aluminium beeldje van een astronaut van 8,5 cm gemaakt door de Belgische kunstenaar Paul Van Hoeydonck. Het was het eerste kunstobject dat op de maan werd geplaatst. Op 2 augustus 1971 plaatste David Scott op het einde van de laatste ruimtewandeling van de Apollo 15 missie een gedenkplaat op de maan. Deze bevat de veertien namen van al de toen bekende omgekomen astronauten en kosmonauten. Scott plaatste het beeldje ernaast in gevallen toestand.De gedenkplaat is op de maan gekomen doordat de bemanning van de Amerikaanse Apollo 15-ruimtemissie een persoonlijk gebaar wilde maken ter ere van de Amerikaanse astronauten en Sovjet-kosmonauten die hun leven gegeven hadden voor de ontwikkeling van de verkenning van de ruimte. De toen drie recent omgekomen kosmonauten van de Sovjetmissie Sojoez 11 versterkten dit verlangen.Volgens één lezing was het beeldje gemaakt om bij de gedenkplaat te leggen. In de documentaire The Fallen Astronaut van Frank Herrebout stelt Van Hoeydonck echter dat het initiatief van het beeldje van zijn galeriehoudster kwam, en dat hij het gemaakt heeft zonder van de gedenkplaat te weten, en in de veronderstelling verkeerde dat het rechtop geplaatst zou worden als ode aan de ruimtevaart. Via via zou contact gelegd zijn met Scott, met het verzoek het mee te nemen. Die zou het in zijn personal preference kit doen, dus niet meenemen namens NASA.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Verklaar de abstract van dit kunstwerk, Fallen_Astronaut.

Fallen Astronaut (Gevallen ruimtevaarder) is een aluminium beeldje van een astronaut van 8,5 cm gemaakt door de Belgische kunstenaar Paul Van Hoeydonck. Het was het eerste kunstobject dat op de maan werd geplaatst. Op 2 augustus 1971 plaatste David Scott op het einde van de laatste ruimtewandeling van de Apollo 15 missie een gedenkplaat op de maan. Deze bevat de veertien namen van al de toen bekende omgekomen astronauten en kosmonauten. Scott plaatste het beeldje ernaast in gevallen toestand.De gedenkplaat is op de maan gekomen doordat de bemanning van de Amerikaanse Apollo 15-ruimtemissie een persoonlijk gebaar wilde maken ter ere van de Amerikaanse astronauten en Sovjet-kosmonauten die hun leven gegeven hadden voor de ontwikkeling van de verkenning van de ruimte. De toen drie recent omgekomen kosmonauten van de Sovjetmissie Sojoez 11 versterkten dit verlangen.Volgens één lezing was het beeldje gemaakt om bij de gedenkplaat te leggen. In de documentaire The Fallen Astronaut van Frank Herrebout stelt Van Hoeydonck echter dat het initiatief van het beeldje van zijn galeriehoudster kwam, en dat hij het gemaakt heeft zonder van de gedenkplaat te weten, en in de veronderstelling verkeerde dat het rechtop geplaatst zou worden als ode aan de ruimtevaart. Via via zou contact gelegd zijn met Scott, met het verzoek het mee te nemen. Die zou het in zijn personal preference kit doen, dus niet meenemen namens NASA.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe verklaart Fallen_Astronaut zijn abstract?

Fallen Astronaut (Gevallen ruimtevaarder) is een aluminium beeldje van een astronaut van 8,5 cm gemaakt door de Belgische kunstenaar Paul Van Hoeydonck. Het was het eerste kunstobject dat op de maan werd geplaatst. Op 2 augustus 1971 plaatste David Scott op het einde van de laatste ruimtewandeling van de Apollo 15 missie een gedenkplaat op de maan. Deze bevat de veertien namen van al de toen bekende omgekomen astronauten en kosmonauten. Scott plaatste het beeldje ernaast in gevallen toestand.De gedenkplaat is op de maan gekomen doordat de bemanning van de Amerikaanse Apollo 15-ruimtemissie een persoonlijk gebaar wilde maken ter ere van de Amerikaanse astronauten en Sovjet-kosmonauten die hun leven gegeven hadden voor de ontwikkeling van de verkenning van de ruimte. De toen drie recent omgekomen kosmonauten van de Sovjetmissie Sojoez 11 versterkten dit verlangen.Volgens één lezing was het beeldje gemaakt om bij de gedenkplaat te leggen. In de documentaire The Fallen Astronaut van Frank Herrebout stelt Van Hoeydonck echter dat het initiatief van het beeldje van zijn galeriehoudster kwam, en dat hij het gemaakt heeft zonder van de gedenkplaat te weten, en in de veronderstelling verkeerde dat het rechtop geplaatst zou worden als ode aan de ruimtevaart. Via via zou contact gelegd zijn met Scott, met het verzoek het mee te nemen. Die zou het in zijn personal preference kit doen, dus niet meenemen namens NASA.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe wordt de abstract besproken in Fallen_Astronaut?

Fallen Astronaut (Gevallen ruimtevaarder) is een aluminium beeldje van een astronaut van 8,5 cm gemaakt door de Belgische kunstenaar Paul Van Hoeydonck. Het was het eerste kunstobject dat op de maan werd geplaatst. Op 2 augustus 1971 plaatste David Scott op het einde van de laatste ruimtewandeling van de Apollo 15 missie een gedenkplaat op de maan. Deze bevat de veertien namen van al de toen bekende omgekomen astronauten en kosmonauten. Scott plaatste het beeldje ernaast in gevallen toestand.De gedenkplaat is op de maan gekomen doordat de bemanning van de Amerikaanse Apollo 15-ruimtemissie een persoonlijk gebaar wilde maken ter ere van de Amerikaanse astronauten en Sovjet-kosmonauten die hun leven gegeven hadden voor de ontwikkeling van de verkenning van de ruimte. De toen drie recent omgekomen kosmonauten van de Sovjetmissie Sojoez 11 versterkten dit verlangen.Volgens één lezing was het beeldje gemaakt om bij de gedenkplaat te leggen. In de documentaire The Fallen Astronaut van Frank Herrebout stelt Van Hoeydonck echter dat het initiatief van het beeldje van zijn galeriehoudster kwam, en dat hij het gemaakt heeft zonder van de gedenkplaat te weten, en in de veronderstelling verkeerde dat het rechtop geplaatst zou worden als ode aan de ruimtevaart. Via via zou contact gelegd zijn met Scott, met het verzoek het mee te nemen. Die zou het in zijn personal preference kit doen, dus niet meenemen namens NASA.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Focus op Fallen_Astronaut en leg de Voorwaarden en uitwerking uit.

Van Hoeydonck kreeg een aantal ontwerprichtlijnen van David Scott. Het beeldje diende licht en stevig te zijn en de extreme temperatuurverschillen op de maan kunnen weerstaan. Ook diende het beeldje geslachtloos te zijn noch lijken te behoren tot een bepaalde etnische groep. Omdat David Scott geen commercialisering van de ruimte wou zou de naam van Paul Van Hoeydonck niet publiek gemaakt worden.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Verklaar de Voorwaarden en uitwerking van dit kunstwerk, Fallen_Astronaut.

Van Hoeydonck kreeg een aantal ontwerprichtlijnen van David Scott. Het beeldje diende licht en stevig te zijn en de extreme temperatuurverschillen op de maan kunnen weerstaan. Ook diende het beeldje geslachtloos te zijn noch lijken te behoren tot een bepaalde etnische groep. Omdat David Scott geen commercialisering van de ruimte wou zou de naam van Paul Van Hoeydonck niet publiek gemaakt worden.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe verklaart Fallen_Astronaut zijn Voorwaarden en uitwerking?

Van Hoeydonck kreeg een aantal ontwerprichtlijnen van David Scott. Het beeldje diende licht en stevig te zijn en de extreme temperatuurverschillen op de maan kunnen weerstaan. Ook diende het beeldje geslachtloos te zijn noch lijken te behoren tot een bepaalde etnische groep. Omdat David Scott geen commercialisering van de ruimte wou zou de naam van Paul Van Hoeydonck niet publiek gemaakt worden.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe wordt de Voorwaarden en uitwerking besproken in Fallen_Astronaut?

Van Hoeydonck kreeg een aantal ontwerprichtlijnen van David Scott. Het beeldje diende licht en stevig te zijn en de extreme temperatuurverschillen op de maan kunnen weerstaan. Ook diende het beeldje geslachtloos te zijn noch lijken te behoren tot een bepaalde etnische groep. Omdat David Scott geen commercialisering van de ruimte wou zou de naam van Paul Van Hoeydonck niet publiek gemaakt worden.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Focus op Fallen_Astronaut en leg de Lijst van namen op de gedenkplaat uit.

Theodore Freeman (31 oktober 1964, vliegtuigongeluk)Charles Bassett (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Elliott See (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Gus Grissom (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Roger Chaffee (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Edward White (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Vladimir Komarov (24 april 1967, parachute faalde bij terugkomst)Edward Givens (6 juni 1967 auto-ongeluk)Clifton Williams (5 oktober 1967, vliegtuigongeluk)Joeri Gagarin (27 maart 1968, vliegtuigongeluk)Pavel Beljajev (10 januari 1970, ziekte)Georgi Dobrovolski (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Viktor Patsayev (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Vladislav Volkov (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)De namen van de toen ook reeds overleden kosmonauten Valentin Bondarenko en Grigory Nelyubov zijn niet opgenomen omdat hun overlijden niet was vrijgegeven door de Sovjet autoriteiten.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Verklaar de Lijst van namen op de gedenkplaat van dit kunstwerk, Fallen_Astronaut.

Theodore Freeman (31 oktober 1964, vliegtuigongeluk)Charles Bassett (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Elliott See (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Gus Grissom (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Roger Chaffee (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Edward White (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Vladimir Komarov (24 april 1967, parachute faalde bij terugkomst)Edward Givens (6 juni 1967 auto-ongeluk)Clifton Williams (5 oktober 1967, vliegtuigongeluk)Joeri Gagarin (27 maart 1968, vliegtuigongeluk)Pavel Beljajev (10 januari 1970, ziekte)Georgi Dobrovolski (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Viktor Patsayev (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Vladislav Volkov (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)De namen van de toen ook reeds overleden kosmonauten Valentin Bondarenko en Grigory Nelyubov zijn niet opgenomen omdat hun overlijden niet was vrijgegeven door de Sovjet autoriteiten.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe verklaart Fallen_Astronaut zijn Lijst van namen op de gedenkplaat?

Theodore Freeman (31 oktober 1964, vliegtuigongeluk)Charles Bassett (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Elliott See (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Gus Grissom (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Roger Chaffee (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Edward White (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Vladimir Komarov (24 april 1967, parachute faalde bij terugkomst)Edward Givens (6 juni 1967 auto-ongeluk)Clifton Williams (5 oktober 1967, vliegtuigongeluk)Joeri Gagarin (27 maart 1968, vliegtuigongeluk)Pavel Beljajev (10 januari 1970, ziekte)Georgi Dobrovolski (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Viktor Patsayev (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Vladislav Volkov (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)De namen van de toen ook reeds overleden kosmonauten Valentin Bondarenko en Grigory Nelyubov zijn niet opgenomen omdat hun overlijden niet was vrijgegeven door de Sovjet autoriteiten.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe wordt de Lijst van namen op de gedenkplaat besproken in Fallen_Astronaut?

Theodore Freeman (31 oktober 1964, vliegtuigongeluk)Charles Bassett (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Elliott See (28 februari 1966, vliegtuigongeluk)Gus Grissom (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Roger Chaffee (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Edward White (27 januari 1967, brand in Apollo 1)Vladimir Komarov (24 april 1967, parachute faalde bij terugkomst)Edward Givens (6 juni 1967 auto-ongeluk)Clifton Williams (5 oktober 1967, vliegtuigongeluk)Joeri Gagarin (27 maart 1968, vliegtuigongeluk)Pavel Beljajev (10 januari 1970, ziekte)Georgi Dobrovolski (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Viktor Patsayev (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)Vladislav Volkov (30 juni 1971, drukverlies in cabine bij terugkomst)De namen van de toen ook reeds overleden kosmonauten Valentin Bondarenko en Grigory Nelyubov zijn niet opgenomen omdat hun overlijden niet was vrijgegeven door de Sovjet autoriteiten.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Focus op Fallen_Astronaut en leg de Terug op aarde uit.

Het was pas tijdens de persconferentie na de missie dat de bemanning publiek maakte en lieten zien dat ze de gedenkplaat met het beeldje op de maan hadden achtergelaten. Zoals was afgesproken werd de naam van de kunstenaar geheimgehouden.In november 1972 liet het Smithsonian Institution te Washington weten dat het graag een replica zou hebben van het beeldje en de gedenkplaat. De bemanning stemde hiermee in onder voorwaarde dat het zou geplaatst worden in het museum op een waardige wijze en zonder reclame ervoor. David Scott regelde het met Paul Van Hoeydonck om voor de kopie van de Fallen Astronaut te zorgen. Zelf zorgde hij voor de gedenkplaat. Sinds april 1972 heeft het Smithsonian Institution de replica's in haar bezit. Deze zijn aldaar te bezichtigen.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Verklaar de Terug op aarde van dit kunstwerk, Fallen_Astronaut.

Het was pas tijdens de persconferentie na de missie dat de bemanning publiek maakte en lieten zien dat ze de gedenkplaat met het beeldje op de maan hadden achtergelaten. Zoals was afgesproken werd de naam van de kunstenaar geheimgehouden.In november 1972 liet het Smithsonian Institution te Washington weten dat het graag een replica zou hebben van het beeldje en de gedenkplaat. De bemanning stemde hiermee in onder voorwaarde dat het zou geplaatst worden in het museum op een waardige wijze en zonder reclame ervoor. David Scott regelde het met Paul Van Hoeydonck om voor de kopie van de Fallen Astronaut te zorgen. Zelf zorgde hij voor de gedenkplaat. Sinds april 1972 heeft het Smithsonian Institution de replica's in haar bezit. Deze zijn aldaar te bezichtigen.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe verklaart Fallen_Astronaut zijn Terug op aarde?

Het was pas tijdens de persconferentie na de missie dat de bemanning publiek maakte en lieten zien dat ze de gedenkplaat met het beeldje op de maan hadden achtergelaten. Zoals was afgesproken werd de naam van de kunstenaar geheimgehouden.In november 1972 liet het Smithsonian Institution te Washington weten dat het graag een replica zou hebben van het beeldje en de gedenkplaat. De bemanning stemde hiermee in onder voorwaarde dat het zou geplaatst worden in het museum op een waardige wijze en zonder reclame ervoor. David Scott regelde het met Paul Van Hoeydonck om voor de kopie van de Fallen Astronaut te zorgen. Zelf zorgde hij voor de gedenkplaat. Sinds april 1972 heeft het Smithsonian Institution de replica's in haar bezit. Deze zijn aldaar te bezichtigen.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe wordt de Terug op aarde besproken in Fallen_Astronaut?

Het was pas tijdens de persconferentie na de missie dat de bemanning publiek maakte en lieten zien dat ze de gedenkplaat met het beeldje op de maan hadden achtergelaten. Zoals was afgesproken werd de naam van de kunstenaar geheimgehouden.In november 1972 liet het Smithsonian Institution te Washington weten dat het graag een replica zou hebben van het beeldje en de gedenkplaat. De bemanning stemde hiermee in onder voorwaarde dat het zou geplaatst worden in het museum op een waardige wijze en zonder reclame ervoor. David Scott regelde het met Paul Van Hoeydonck om voor de kopie van de Fallen Astronaut te zorgen. Zelf zorgde hij voor de gedenkplaat. Sinds april 1972 heeft het Smithsonian Institution de replica's in haar bezit. Deze zijn aldaar te bezichtigen.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Focus op Fallen_Astronaut en leg de Negatief imago uit.

In 1972 werd aangekondigd dat 950 replica's van de Fallen Astronaut verkocht gingen worden in de Waddell Gallery in New York voor $750 per stuk. Achter het plan zat Van Hoeydonck, ondanks de afspraak met de bemanning van de Apollo 15 dat het beeldje niet commercieel gebruikt mocht worden. Op deze geplande verkoop kwam een negatieve reactie van David Scott.Na de negatieve reactie trok Paul Van Hoeydonck zijn toestemming in voor de reproductie en verkoop van de beeldjes.Ondanks dat de verkoop nooit is doorgegaan bleef de vermeende verkoop van de replica's Paul Van Hoeydonck achtervolgen.Naar aanleiding van een vermelding in de Engelstalige versie van de encyclopedie Wikipedia waarin beweerd werd dat Paul Van Hoeydonck wel degelijk 950 beeldjes van de gevallen astronaut verkocht had schreef hij in september 2007 een brief. Hierin verklaarde hij dat er in totaal slechts 50 replica's gemaakt zijn met zijn toestemming. Slecht één exemplaar heeft hij ooit verkocht en de meeste van de 50 stuks zijn nog steeds in zijn bezit.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Verklaar de Negatief imago van dit kunstwerk, Fallen_Astronaut.

In 1972 werd aangekondigd dat 950 replica's van de Fallen Astronaut verkocht gingen worden in de Waddell Gallery in New York voor $750 per stuk. Achter het plan zat Van Hoeydonck, ondanks de afspraak met de bemanning van de Apollo 15 dat het beeldje niet commercieel gebruikt mocht worden. Op deze geplande verkoop kwam een negatieve reactie van David Scott.Na de negatieve reactie trok Paul Van Hoeydonck zijn toestemming in voor de reproductie en verkoop van de beeldjes.Ondanks dat de verkoop nooit is doorgegaan bleef de vermeende verkoop van de replica's Paul Van Hoeydonck achtervolgen.Naar aanleiding van een vermelding in de Engelstalige versie van de encyclopedie Wikipedia waarin beweerd werd dat Paul Van Hoeydonck wel degelijk 950 beeldjes van de gevallen astronaut verkocht had schreef hij in september 2007 een brief. Hierin verklaarde hij dat er in totaal slechts 50 replica's gemaakt zijn met zijn toestemming. Slecht één exemplaar heeft hij ooit verkocht en de meeste van de 50 stuks zijn nog steeds in zijn bezit.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe verklaart Fallen_Astronaut zijn Negatief imago?

In 1972 werd aangekondigd dat 950 replica's van de Fallen Astronaut verkocht gingen worden in de Waddell Gallery in New York voor $750 per stuk. Achter het plan zat Van Hoeydonck, ondanks de afspraak met de bemanning van de Apollo 15 dat het beeldje niet commercieel gebruikt mocht worden. Op deze geplande verkoop kwam een negatieve reactie van David Scott.Na de negatieve reactie trok Paul Van Hoeydonck zijn toestemming in voor de reproductie en verkoop van de beeldjes.Ondanks dat de verkoop nooit is doorgegaan bleef de vermeende verkoop van de replica's Paul Van Hoeydonck achtervolgen.Naar aanleiding van een vermelding in de Engelstalige versie van de encyclopedie Wikipedia waarin beweerd werd dat Paul Van Hoeydonck wel degelijk 950 beeldjes van de gevallen astronaut verkocht had schreef hij in september 2007 een brief. Hierin verklaarde hij dat er in totaal slechts 50 replica's gemaakt zijn met zijn toestemming. Slecht één exemplaar heeft hij ooit verkocht en de meeste van de 50 stuks zijn nog steeds in zijn bezit.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe wordt de Negatief imago besproken in Fallen_Astronaut?

In 1972 werd aangekondigd dat 950 replica's van de Fallen Astronaut verkocht gingen worden in de Waddell Gallery in New York voor $750 per stuk. Achter het plan zat Van Hoeydonck, ondanks de afspraak met de bemanning van de Apollo 15 dat het beeldje niet commercieel gebruikt mocht worden. Op deze geplande verkoop kwam een negatieve reactie van David Scott.Na de negatieve reactie trok Paul Van Hoeydonck zijn toestemming in voor de reproductie en verkoop van de beeldjes.Ondanks dat de verkoop nooit is doorgegaan bleef de vermeende verkoop van de replica's Paul Van Hoeydonck achtervolgen.Naar aanleiding van een vermelding in de Engelstalige versie van de encyclopedie Wikipedia waarin beweerd werd dat Paul Van Hoeydonck wel degelijk 950 beeldjes van de gevallen astronaut verkocht had schreef hij in september 2007 een brief. Hierin verklaarde hij dat er in totaal slechts 50 replica's gemaakt zijn met zijn toestemming. Slecht één exemplaar heeft hij ooit verkocht en de meeste van de 50 stuks zijn nog steeds in zijn bezit.

Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Focus op Fallen_Astronaut en leg de Locatie van de beeldjes uit.

Van de Fallen Astronaut zijn officieel 50 stuks gemaakt. De meeste hiervan zijn ongesigneerd in het bezit van de kunstenaar zelf.Hieronder een overzicht van waar de verspreide beeldjes zich bevinden of bevonden zo ver geweten;1 exemplaar: op de maan, aldaar achtergelaten door David Scott tijdens de Apollo 15 missie.1 exemplaar: National Air and Space Museum te Washington D.C., Verenigde Staten.3 exemplaren: de 3 astronauten van Apollo 15, David Scott, James Irwin en Al Worden kregen er elk een van Paul Van Hoeydonck.1 exemplaar: gegeven aan Boudewijn van België.1 exemplaar: werd door Pierre Restany en Paul Van Hoeydonck in de Vesuvius gegooid en dus vernietigd.1 exemplaar: Memorial Museum of Cosmonautics te Moskou, Rusland.1 exemplaar: Provinciaal Museum voor Moderne Kunst te Oostende, België.1 exemplaar: verkocht door de Richard Foncke Gallery te Gent. Het enige exemplaar dat ooit verkocht werd.1 exemplaar: Euro Space Center te Redu, België. In bruikleen.1 exemplaar: Vlaams Parlement te Brussel, België. In bruikleen.1 exemplaar: familie Stalmans te Deurne, België1 exemplaar: Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque te Duinkerke, Frankrijk. 40x vergroot.1 exemplaar: Museum op Schaal 1/7 te Antwerpen, België.

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Verklaar de Locatie van de beeldjes van dit kunstwerk, Fallen_Astronaut.

Van de Fallen Astronaut zijn officieel 50 stuks gemaakt. De meeste hiervan zijn ongesigneerd in het bezit van de kunstenaar zelf.Hieronder een overzicht van waar de verspreide beeldjes zich bevinden of bevonden zo ver geweten;1 exemplaar: op de maan, aldaar achtergelaten door David Scott tijdens de Apollo 15 missie.1 exemplaar: National Air and Space Museum te Washington D.C., Verenigde Staten.3 exemplaren: de 3 astronauten van Apollo 15, David Scott, James Irwin en Al Worden kregen er elk een van Paul Van Hoeydonck.1 exemplaar: gegeven aan Boudewijn van België.1 exemplaar: werd door Pierre Restany en Paul Van Hoeydonck in de Vesuvius gegooid en dus vernietigd.1 exemplaar: Memorial Museum of Cosmonautics te Moskou, Rusland.1 exemplaar: Provinciaal Museum voor Moderne Kunst te Oostende, België.1 exemplaar: verkocht door de Richard Foncke Gallery te Gent. Het enige exemplaar dat ooit verkocht werd.1 exemplaar: Euro Space Center te Redu, België. In bruikleen.1 exemplaar: Vlaams Parlement te Brussel, België. In bruikleen.1 exemplaar: familie Stalmans te Deurne, België1 exemplaar: Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque te Duinkerke, Frankrijk. 40x vergroot.1 exemplaar: Museum op Schaal 1/7 te Antwerpen, België.

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe verklaart Fallen_Astronaut zijn Locatie van de beeldjes?

Van de Fallen Astronaut zijn officieel 50 stuks gemaakt. De meeste hiervan zijn ongesigneerd in het bezit van de kunstenaar zelf.Hieronder een overzicht van waar de verspreide beeldjes zich bevinden of bevonden zo ver geweten;1 exemplaar: op de maan, aldaar achtergelaten door David Scott tijdens de Apollo 15 missie.1 exemplaar: National Air and Space Museum te Washington D.C., Verenigde Staten.3 exemplaren: de 3 astronauten van Apollo 15, David Scott, James Irwin en Al Worden kregen er elk een van Paul Van Hoeydonck.1 exemplaar: gegeven aan Boudewijn van België.1 exemplaar: werd door Pierre Restany en Paul Van Hoeydonck in de Vesuvius gegooid en dus vernietigd.1 exemplaar: Memorial Museum of Cosmonautics te Moskou, Rusland.1 exemplaar: Provinciaal Museum voor Moderne Kunst te Oostende, België.1 exemplaar: verkocht door de Richard Foncke Gallery te Gent. Het enige exemplaar dat ooit verkocht werd.1 exemplaar: Euro Space Center te Redu, België. In bruikleen.1 exemplaar: Vlaams Parlement te Brussel, België. In bruikleen.1 exemplaar: familie Stalmans te Deurne, België1 exemplaar: Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque te Duinkerke, Frankrijk. 40x vergroot.1 exemplaar: Museum op Schaal 1/7 te Antwerpen, België.

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Fallen_Astronaut

Prompt: Hoe wordt de Locatie van de beeldjes besproken in Fallen_Astronaut?

Van de Fallen Astronaut zijn officieel 50 stuks gemaakt. De meeste hiervan zijn ongesigneerd in het bezit van de kunstenaar zelf.Hieronder een overzicht van waar de verspreide beeldjes zich bevinden of bevonden zo ver geweten;1 exemplaar: op de maan, aldaar achtergelaten door David Scott tijdens de Apollo 15 missie.1 exemplaar: National Air and Space Museum te Washington D.C., Verenigde Staten.3 exemplaren: de 3 astronauten van Apollo 15, David Scott, James Irwin en Al Worden kregen er elk een van Paul Van Hoeydonck.1 exemplaar: gegeven aan Boudewijn van België.1 exemplaar: werd door Pierre Restany en Paul Van Hoeydonck in de Vesuvius gegooid en dus vernietigd.1 exemplaar: Memorial Museum of Cosmonautics te Moskou, Rusland.1 exemplaar: Provinciaal Museum voor Moderne Kunst te Oostende, België.1 exemplaar: verkocht door de Richard Foncke Gallery te Gent. Het enige exemplaar dat ooit verkocht werd.1 exemplaar: Euro Space Center te Redu, België. In bruikleen.1 exemplaar: Vlaams Parlement te Brussel, België. In bruikleen.1 exemplaar: familie Stalmans te Deurne, België1 exemplaar: Lieu d’Art et Action Contemporaine de Dunkerque te Duinkerke, Frankrijk. 40x vergroot.1 exemplaar: Museum op Schaal 1/7 te Antwerpen, België.

commons:Image:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Bestand:Brief Jan Stalmans - Paul Van Hoeydonck 11-09-2007.jpg

Een brief geschreven door [[Jan Stalmans


Ophelia

Prompt: Focus op Ophelia en leg de abstract uit.

Ophelia kan verwijzen naar:BiologieOphelia (geslacht), genus polychaeta (wormen) uit de familie OpheliidaeKosmologie171 Ophelia, planetoïde, ontdekt in 1877.Ophelia (maan), tweede maan van Uranus, ontdekt in 1986.Kunst en literatuurOphelia (personage), personage uit The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark van Shakespeare.Ophelia (Millais), schilderij van John Everett Millais uit 1852.Ophelia (Merchant), muziekalbum van Natalie Merchant uit 1998.Ophélia, Franse film van Claude Chabrol uit 1963Ophelia (film), Britse film van Claire McCarthy uit 2018Ophelia, gedicht van Georg Heym.Ophélia, lied van Nolwenn Leroy uit 2012.MeteorologieOphelia (orkaan, 2005)Ophelia (orkaan, 2011)Ophelia (orkaan, 2017)

Ophelia (film)
Ophelia (orkaan, 2011)
Ophelia (orkaan, 2017)
Ophelia (Waterhouse 1894)
Nolwenn Leroy
Ophelia (maan)
Ophelia (personage)
Ophelia (Hughes 1864)
Ophelia (Millais)
171 Ophelia
Ophelia (Waterhouse 1889)
Ophélia
Ophelia (Waterhouse 1910)
Ophelia (Hughes 1853)
Ophelia (geslacht)
Ophelia (Merchant)
Ophelia (orkaan, 2005)


Ophelia

Prompt: Verklaar de abstract van dit kunstwerk, Ophelia.

Ophelia kan verwijzen naar:BiologieOphelia (geslacht), genus polychaeta (wormen) uit de familie OpheliidaeKosmologie171 Ophelia, planetoïde, ontdekt in 1877.Ophelia (maan), tweede maan van Uranus, ontdekt in 1986.Kunst en literatuurOphelia (personage), personage uit The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark van Shakespeare.Ophelia (Millais), schilderij van John Everett Millais uit 1852.Ophelia (Merchant), muziekalbum van Natalie Merchant uit 1998.Ophélia, Franse film van Claude Chabrol uit 1963Ophelia (film), Britse film van Claire McCarthy uit 2018Ophelia, gedicht van Georg Heym.Ophélia, lied van Nolwenn Leroy uit 2012.MeteorologieOphelia (orkaan, 2005)Ophelia (orkaan, 2011)Ophelia (orkaan, 2017)

Ophelia (film)
Ophelia (orkaan, 2011)
Ophelia (orkaan, 2017)
Ophelia (Waterhouse 1894)
Nolwenn Leroy
Ophelia (maan)
Ophelia (personage)
Ophelia (Hughes 1864)
Ophelia (Millais)
171 Ophelia
Ophelia (Waterhouse 1889)
Ophélia
Ophelia (Waterhouse 1910)
Ophelia (Hughes 1853)
Ophelia (geslacht)
Ophelia (Merchant)
Ophelia (orkaan, 2005)


Ophelia

Prompt: Hoe verklaart Ophelia zijn abstract?

Ophelia kan verwijzen naar:BiologieOphelia (geslacht), genus polychaeta (wormen) uit de familie OpheliidaeKosmologie171 Ophelia, planetoïde, ontdekt in 1877.Ophelia (maan), tweede maan van Uranus, ontdekt in 1986.Kunst en literatuurOphelia (personage), personage uit The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark van Shakespeare.Ophelia (Millais), schilderij van John Everett Millais uit 1852.Ophelia (Merchant), muziekalbum van Natalie Merchant uit 1998.Ophélia, Franse film van Claude Chabrol uit 1963Ophelia (film), Britse film van Claire McCarthy uit 2018Ophelia, gedicht van Georg Heym.Ophélia, lied van Nolwenn Leroy uit 2012.MeteorologieOphelia (orkaan, 2005)Ophelia (orkaan, 2011)Ophelia (orkaan, 2017)

Ophelia (film)
Ophelia (orkaan, 2011)
Ophelia (orkaan, 2017)
Ophelia (Waterhouse 1894)
Nolwenn Leroy
Ophelia (maan)
Ophelia (personage)
Ophelia (Hughes 1864)
Ophelia (Millais)
171 Ophelia
Ophelia (Waterhouse 1889)
Ophélia
Ophelia (Waterhouse 1910)
Ophelia (Hughes 1853)
Ophelia (geslacht)
Ophelia (Merchant)
Ophelia (orkaan, 2005)


Ophelia

Prompt: Hoe wordt de abstract besproken in Ophelia?

Ophelia kan verwijzen naar:BiologieOphelia (geslacht), genus polychaeta (wormen) uit de familie OpheliidaeKosmologie171 Ophelia, planetoïde, ontdekt in 1877.Ophelia (maan), tweede maan van Uranus, ontdekt in 1986.Kunst en literatuurOphelia (personage), personage uit The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark van Shakespeare.Ophelia (Millais), schilderij van John Everett Millais uit 1852.Ophelia (Merchant), muziekalbum van Natalie Merchant uit 1998.Ophélia, Franse film van Claude Chabrol uit 1963Ophelia (film), Britse film van Claire McCarthy uit 2018Ophelia, gedicht van Georg Heym.Ophélia, lied van Nolwenn Leroy uit 2012.MeteorologieOphelia (orkaan, 2005)Ophelia (orkaan, 2011)Ophelia (orkaan, 2017)

Ophelia (film)
Ophelia (orkaan, 2011)
Ophelia (orkaan, 2017)
Ophelia (Waterhouse 1894)
Nolwenn Leroy
Ophelia (maan)
Ophelia (personage)
Ophelia (Hughes 1864)
Ophelia (Millais)
171 Ophelia
Ophelia (Waterhouse 1889)
Ophélia
Ophelia (Waterhouse 1910)
Ophelia (Hughes 1853)
Ophelia (geslacht)
Ophelia (Merchant)
Ophelia (orkaan, 2005)


Mozes

Prompt: Focus op Mozes en leg de abstract uit.

Mozes (Hebreeuws: מֹשֶׁה Mosje, Oudgrieks: Μωυσῆς Mōysēs of Μωσῆς Mōsēs, Latijn: Moyses of Moses, Arabisch: موسى Moesa) was volgens de Tenach de grootste profeet (op grond van Numeri 12:6-8, Deuteronomium 34:10 en Exodus 24:12). De Hebreeuwse Bijbel beschrijft hem als de leider van de Israëlieten bij de uittocht uit Egypte en tijdens de doortocht door de woestijn tot aan de grenzen van Kanaän. Traditioneel worden aan Mozes ook de eerste vijf Bijbelboeken toegeschreven (de Thora), waardoor de gehele wetgeving van Israël door zijn autoriteit werd geschraagd. Ook Job en Psalm 90 worden traditioneel aan Mozes toegeschreven.Het bestaan van Mozes als historisch personage wordt sterk betwist. Belangrijk is de context van de exodus-verhalen. Met welk doel ze geschreven werden.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de abstract van dit kunstwerk, Mozes.

Mozes (Hebreeuws: מֹשֶׁה Mosje, Oudgrieks: Μωυσῆς Mōysēs of Μωσῆς Mōsēs, Latijn: Moyses of Moses, Arabisch: موسى Moesa) was volgens de Tenach de grootste profeet (op grond van Numeri 12:6-8, Deuteronomium 34:10 en Exodus 24:12). De Hebreeuwse Bijbel beschrijft hem als de leider van de Israëlieten bij de uittocht uit Egypte en tijdens de doortocht door de woestijn tot aan de grenzen van Kanaän. Traditioneel worden aan Mozes ook de eerste vijf Bijbelboeken toegeschreven (de Thora), waardoor de gehele wetgeving van Israël door zijn autoriteit werd geschraagd. Ook Job en Psalm 90 worden traditioneel aan Mozes toegeschreven.Het bestaan van Mozes als historisch personage wordt sterk betwist. Belangrijk is de context van de exodus-verhalen. Met welk doel ze geschreven werden.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe verklaart Mozes zijn abstract?

Mozes (Hebreeuws: מֹשֶׁה Mosje, Oudgrieks: Μωυσῆς Mōysēs of Μωσῆς Mōsēs, Latijn: Moyses of Moses, Arabisch: موسى Moesa) was volgens de Tenach de grootste profeet (op grond van Numeri 12:6-8, Deuteronomium 34:10 en Exodus 24:12). De Hebreeuwse Bijbel beschrijft hem als de leider van de Israëlieten bij de uittocht uit Egypte en tijdens de doortocht door de woestijn tot aan de grenzen van Kanaän. Traditioneel worden aan Mozes ook de eerste vijf Bijbelboeken toegeschreven (de Thora), waardoor de gehele wetgeving van Israël door zijn autoriteit werd geschraagd. Ook Job en Psalm 90 worden traditioneel aan Mozes toegeschreven.Het bestaan van Mozes als historisch personage wordt sterk betwist. Belangrijk is de context van de exodus-verhalen. Met welk doel ze geschreven werden.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt de abstract besproken in Mozes?

Mozes (Hebreeuws: מֹשֶׁה Mosje, Oudgrieks: Μωυσῆς Mōysēs of Μωσῆς Mōsēs, Latijn: Moyses of Moses, Arabisch: موسى Moesa) was volgens de Tenach de grootste profeet (op grond van Numeri 12:6-8, Deuteronomium 34:10 en Exodus 24:12). De Hebreeuwse Bijbel beschrijft hem als de leider van de Israëlieten bij de uittocht uit Egypte en tijdens de doortocht door de woestijn tot aan de grenzen van Kanaän. Traditioneel worden aan Mozes ook de eerste vijf Bijbelboeken toegeschreven (de Thora), waardoor de gehele wetgeving van Israël door zijn autoriteit werd geschraagd. Ook Job en Psalm 90 worden traditioneel aan Mozes toegeschreven.Het bestaan van Mozes als historisch personage wordt sterk betwist. Belangrijk is de context van de exodus-verhalen. Met welk doel ze geschreven werden.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Focus op Mozes en leg de Etymologie van de naam Mozes uit.

De naam Mozes werd afgeleid van het Egyptische werkwoord mś / mśj ("dragen"). Het is een verkorte vorm van de Egyptische naamvorm zoals Toetmosis "geboren uit Thot", waarbij het element dat de god benoemt, is weggevallen en betekent dus letterlijk: "geboren uit [een naamloze god]". In de Hebreeuwse Bijbel is de herinnering aan de Egyptische herkomst van de naam overgeleverd in het verhaal waarin de dochter van de farao het kind een naam geeft, waarbij haar een etymologie in de mond wordt gelegd die teruggaat op de Hebreeuwse stam mšh ("uittrekken"): "ik heb hem uit het water gehaald" (Exodus 2:10). Het is buitengewoon onwaarschijnlijk dat een dochter van de farao kennis van Hebreeuwse etymologie zou hebben; mogelijk berust deze herkomst op een legende. Bovendien kan objectief worden vastgesteld dat de context strijdig is met deze etymologische herleiding, die een passieve vorm van het werkwoord mšh is, die de betekenis "die [er]uit getrokken werd" doet verwachten. Ook werd Mozes nergens aangeduid met de uit de morfologie volgende betekenis "de [er]uit trekkende".

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Etymologie van de naam Mozes van dit kunstwerk, Mozes.

De naam Mozes werd afgeleid van het Egyptische werkwoord mś / mśj ("dragen"). Het is een verkorte vorm van de Egyptische naamvorm zoals Toetmosis "geboren uit Thot", waarbij het element dat de god benoemt, is weggevallen en betekent dus letterlijk: "geboren uit [een naamloze god]". In de Hebreeuwse Bijbel is de herinnering aan de Egyptische herkomst van de naam overgeleverd in het verhaal waarin de dochter van de farao het kind een naam geeft, waarbij haar een etymologie in de mond wordt gelegd die teruggaat op de Hebreeuwse stam mšh ("uittrekken"): "ik heb hem uit het water gehaald" (Exodus 2:10). Het is buitengewoon onwaarschijnlijk dat een dochter van de farao kennis van Hebreeuwse etymologie zou hebben; mogelijk berust deze herkomst op een legende. Bovendien kan objectief worden vastgesteld dat de context strijdig is met deze etymologische herleiding, die een passieve vorm van het werkwoord mšh is, die de betekenis "die [er]uit getrokken werd" doet verwachten. Ook werd Mozes nergens aangeduid met de uit de morfologie volgende betekenis "de [er]uit trekkende".

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe verklaart Mozes zijn Etymologie van de naam Mozes?

De naam Mozes werd afgeleid van het Egyptische werkwoord mś / mśj ("dragen"). Het is een verkorte vorm van de Egyptische naamvorm zoals Toetmosis "geboren uit Thot", waarbij het element dat de god benoemt, is weggevallen en betekent dus letterlijk: "geboren uit [een naamloze god]". In de Hebreeuwse Bijbel is de herinnering aan de Egyptische herkomst van de naam overgeleverd in het verhaal waarin de dochter van de farao het kind een naam geeft, waarbij haar een etymologie in de mond wordt gelegd die teruggaat op de Hebreeuwse stam mšh ("uittrekken"): "ik heb hem uit het water gehaald" (Exodus 2:10). Het is buitengewoon onwaarschijnlijk dat een dochter van de farao kennis van Hebreeuwse etymologie zou hebben; mogelijk berust deze herkomst op een legende. Bovendien kan objectief worden vastgesteld dat de context strijdig is met deze etymologische herleiding, die een passieve vorm van het werkwoord mšh is, die de betekenis "die [er]uit getrokken werd" doet verwachten. Ook werd Mozes nergens aangeduid met de uit de morfologie volgende betekenis "de [er]uit trekkende".

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt de Etymologie van de naam Mozes besproken in Mozes?

De naam Mozes werd afgeleid van het Egyptische werkwoord mś / mśj ("dragen"). Het is een verkorte vorm van de Egyptische naamvorm zoals Toetmosis "geboren uit Thot", waarbij het element dat de god benoemt, is weggevallen en betekent dus letterlijk: "geboren uit [een naamloze god]". In de Hebreeuwse Bijbel is de herinnering aan de Egyptische herkomst van de naam overgeleverd in het verhaal waarin de dochter van de farao het kind een naam geeft, waarbij haar een etymologie in de mond wordt gelegd die teruggaat op de Hebreeuwse stam mšh ("uittrekken"): "ik heb hem uit het water gehaald" (Exodus 2:10). Het is buitengewoon onwaarschijnlijk dat een dochter van de farao kennis van Hebreeuwse etymologie zou hebben; mogelijk berust deze herkomst op een legende. Bovendien kan objectief worden vastgesteld dat de context strijdig is met deze etymologische herleiding, die een passieve vorm van het werkwoord mšh is, die de betekenis "die [er]uit getrokken werd" doet verwachten. Ook werd Mozes nergens aangeduid met de uit de morfologie volgende betekenis "de [er]uit trekkende".

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: In de context van Mozes, verklaar de Jeugd en de Leven.

Mozes' biografie begint tijdens de onderdrukking van de Israëlieten in Egypte, namelijk met de verplichte herendienst aan de farao om de steden Pitom en Raämses te bouwen (Exodus 1:11). De farao schrok echter van de opstandigheid en vermenigvuldiging van de Israëlieten (Exodus 1:12) en gebood Sifra en Pua, twee Hebreeuwse vroedvrouwen, de mannelijke pasgeborenen van zijn slaven te doden. Zij negeerden dit bevel, waarna de farao "heel zijn volk ... bevel [gaf] om alle Hebreeuwse jongens die geboren werden in de Nijl te gooien" (Exodus 1:15-23). In deze context vonden de geboorte en redding van Mozes plaats, kind (onwettig volgens Schmid) van een man en vrouw uit de stam Levi - deze anonieme ouders werden later geïdentificeerd als Amram en diens tante Jochebed (Exodus 6:20). Het mooie kind werd eerst in huis verborgen, maar toen dit niet langer geheim kon worden gehouden, legde zijn moeder hem in een mandje van papyrus (de ark van Mozes) tussen het riet langs de oever van de Nijl (Exodus 2:1-3), waar hij uitgerekend door de dochter van de farao die de kindermoord had bevolen, werd ontdekt en gered. Zonder aarzelen aanvaardde deze prinses de raad van een haar onbekend meisje dat "toevallig" in de buurt stond toen zij het kind vond - een meisje dat de zuster van het kind bleek, later als Mirjam geïntroduceerd (Exodus 15:20; Numeri 26:59) - en bracht zij het kind onder bij een voedster die niemand anders bleek te zijn dan de moeder van het kind (Exodus 2:4-9). Nadat hij was gespeend en zijn naam Mozes kreeg, groeide hij op aan het Egyptische hof (Exodus 2:10).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Jeugd over de Leven van dit kunstwerk, Mozes.

Mozes' biografie begint tijdens de onderdrukking van de Israëlieten in Egypte, namelijk met de verplichte herendienst aan de farao om de steden Pitom en Raämses te bouwen (Exodus 1:11). De farao schrok echter van de opstandigheid en vermenigvuldiging van de Israëlieten (Exodus 1:12) en gebood Sifra en Pua, twee Hebreeuwse vroedvrouwen, de mannelijke pasgeborenen van zijn slaven te doden. Zij negeerden dit bevel, waarna de farao "heel zijn volk ... bevel [gaf] om alle Hebreeuwse jongens die geboren werden in de Nijl te gooien" (Exodus 1:15-23). In deze context vonden de geboorte en redding van Mozes plaats, kind (onwettig volgens Schmid) van een man en vrouw uit de stam Levi - deze anonieme ouders werden later geïdentificeerd als Amram en diens tante Jochebed (Exodus 6:20). Het mooie kind werd eerst in huis verborgen, maar toen dit niet langer geheim kon worden gehouden, legde zijn moeder hem in een mandje van papyrus (de ark van Mozes) tussen het riet langs de oever van de Nijl (Exodus 2:1-3), waar hij uitgerekend door de dochter van de farao die de kindermoord had bevolen, werd ontdekt en gered. Zonder aarzelen aanvaardde deze prinses de raad van een haar onbekend meisje dat "toevallig" in de buurt stond toen zij het kind vond - een meisje dat de zuster van het kind bleek, later als Mirjam geïntroduceerd (Exodus 15:20; Numeri 26:59) - en bracht zij het kind onder bij een voedster die niemand anders bleek te zijn dan de moeder van het kind (Exodus 2:4-9). Nadat hij was gespeend en zijn naam Mozes kreeg, groeide hij op aan het Egyptische hof (Exodus 2:10).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt in Mozes de Jeugd van de Leven verklaard?

Mozes' biografie begint tijdens de onderdrukking van de Israëlieten in Egypte, namelijk met de verplichte herendienst aan de farao om de steden Pitom en Raämses te bouwen (Exodus 1:11). De farao schrok echter van de opstandigheid en vermenigvuldiging van de Israëlieten (Exodus 1:12) en gebood Sifra en Pua, twee Hebreeuwse vroedvrouwen, de mannelijke pasgeborenen van zijn slaven te doden. Zij negeerden dit bevel, waarna de farao "heel zijn volk ... bevel [gaf] om alle Hebreeuwse jongens die geboren werden in de Nijl te gooien" (Exodus 1:15-23). In deze context vonden de geboorte en redding van Mozes plaats, kind (onwettig volgens Schmid) van een man en vrouw uit de stam Levi - deze anonieme ouders werden later geïdentificeerd als Amram en diens tante Jochebed (Exodus 6:20). Het mooie kind werd eerst in huis verborgen, maar toen dit niet langer geheim kon worden gehouden, legde zijn moeder hem in een mandje van papyrus (de ark van Mozes) tussen het riet langs de oever van de Nijl (Exodus 2:1-3), waar hij uitgerekend door de dochter van de farao die de kindermoord had bevolen, werd ontdekt en gered. Zonder aarzelen aanvaardde deze prinses de raad van een haar onbekend meisje dat "toevallig" in de buurt stond toen zij het kind vond - een meisje dat de zuster van het kind bleek, later als Mirjam geïntroduceerd (Exodus 15:20; Numeri 26:59) - en bracht zij het kind onder bij een voedster die niemand anders bleek te zijn dan de moeder van het kind (Exodus 2:4-9). Nadat hij was gespeend en zijn naam Mozes kreeg, groeide hij op aan het Egyptische hof (Exodus 2:10).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Beschrijf de kenmerken van de Jeugd in de Leven van Mozes.

Mozes' biografie begint tijdens de onderdrukking van de Israëlieten in Egypte, namelijk met de verplichte herendienst aan de farao om de steden Pitom en Raämses te bouwen (Exodus 1:11). De farao schrok echter van de opstandigheid en vermenigvuldiging van de Israëlieten (Exodus 1:12) en gebood Sifra en Pua, twee Hebreeuwse vroedvrouwen, de mannelijke pasgeborenen van zijn slaven te doden. Zij negeerden dit bevel, waarna de farao "heel zijn volk ... bevel [gaf] om alle Hebreeuwse jongens die geboren werden in de Nijl te gooien" (Exodus 1:15-23). In deze context vonden de geboorte en redding van Mozes plaats, kind (onwettig volgens Schmid) van een man en vrouw uit de stam Levi - deze anonieme ouders werden later geïdentificeerd als Amram en diens tante Jochebed (Exodus 6:20). Het mooie kind werd eerst in huis verborgen, maar toen dit niet langer geheim kon worden gehouden, legde zijn moeder hem in een mandje van papyrus (de ark van Mozes) tussen het riet langs de oever van de Nijl (Exodus 2:1-3), waar hij uitgerekend door de dochter van de farao die de kindermoord had bevolen, werd ontdekt en gered. Zonder aarzelen aanvaardde deze prinses de raad van een haar onbekend meisje dat "toevallig" in de buurt stond toen zij het kind vond - een meisje dat de zuster van het kind bleek, later als Mirjam geïntroduceerd (Exodus 15:20; Numeri 26:59) - en bracht zij het kind onder bij een voedster die niemand anders bleek te zijn dan de moeder van het kind (Exodus 2:4-9). Nadat hij was gespeend en zijn naam Mozes kreeg, groeide hij op aan het Egyptische hof (Exodus 2:10).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: In de context van Mozes, verklaar de Vluchteling en de Leven.

"Toen Mozes volwassen geworden was, zocht hij op een dag de mensen van zijn volk op." Hij doodde een Egyptenaar die een Hebreeër sloeg. "Toen de farao ervan hoorde, wilde hij Mozes laten doden. Daarom vluchtte Mozes voor de farao" (Exodus 2:11-15) en kwam in Midjan, het noordelijke deel van het Arabische schiereiland. Hier trouwde Mozes met Sippora, de dochter van de lokale priester Reüel (Exodus 2:18; vergelijk Exodus 4:18 en 18:1ff). Hun gemeenschappelijke zonen heetten Gersom (Exodus 2:22) en Eliëzer (Exodus 18:3).Maar vóór alles is Midjan het vertrekpunt van Mozes' roeping in het verhaal over de brandende doornstruik. Hierin openbaart zich een voorheen anonieme godheid als de God JHWH, die het geweeklaag van Zijn volk had gehoord en zei de horige Israëlieten onder Mozes uit Egypte te bevrijden en naar een goed land te voeren. Toen Mozes aarzelde en in het vooruitzicht op onderhandelingen met de farao wees op zijn rammelende talent als woordvoerder, werd zijn broer Aäron aan hem toegevoegd als "mond" (Exodus 3:1-4:17).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Vluchteling over de Leven van dit kunstwerk, Mozes.

"Toen Mozes volwassen geworden was, zocht hij op een dag de mensen van zijn volk op." Hij doodde een Egyptenaar die een Hebreeër sloeg. "Toen de farao ervan hoorde, wilde hij Mozes laten doden. Daarom vluchtte Mozes voor de farao" (Exodus 2:11-15) en kwam in Midjan, het noordelijke deel van het Arabische schiereiland. Hier trouwde Mozes met Sippora, de dochter van de lokale priester Reüel (Exodus 2:18; vergelijk Exodus 4:18 en 18:1ff). Hun gemeenschappelijke zonen heetten Gersom (Exodus 2:22) en Eliëzer (Exodus 18:3).Maar vóór alles is Midjan het vertrekpunt van Mozes' roeping in het verhaal over de brandende doornstruik. Hierin openbaart zich een voorheen anonieme godheid als de God JHWH, die het geweeklaag van Zijn volk had gehoord en zei de horige Israëlieten onder Mozes uit Egypte te bevrijden en naar een goed land te voeren. Toen Mozes aarzelde en in het vooruitzicht op onderhandelingen met de farao wees op zijn rammelende talent als woordvoerder, werd zijn broer Aäron aan hem toegevoegd als "mond" (Exodus 3:1-4:17).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt in Mozes de Vluchteling van de Leven verklaard?

"Toen Mozes volwassen geworden was, zocht hij op een dag de mensen van zijn volk op." Hij doodde een Egyptenaar die een Hebreeër sloeg. "Toen de farao ervan hoorde, wilde hij Mozes laten doden. Daarom vluchtte Mozes voor de farao" (Exodus 2:11-15) en kwam in Midjan, het noordelijke deel van het Arabische schiereiland. Hier trouwde Mozes met Sippora, de dochter van de lokale priester Reüel (Exodus 2:18; vergelijk Exodus 4:18 en 18:1ff). Hun gemeenschappelijke zonen heetten Gersom (Exodus 2:22) en Eliëzer (Exodus 18:3).Maar vóór alles is Midjan het vertrekpunt van Mozes' roeping in het verhaal over de brandende doornstruik. Hierin openbaart zich een voorheen anonieme godheid als de God JHWH, die het geweeklaag van Zijn volk had gehoord en zei de horige Israëlieten onder Mozes uit Egypte te bevrijden en naar een goed land te voeren. Toen Mozes aarzelde en in het vooruitzicht op onderhandelingen met de farao wees op zijn rammelende talent als woordvoerder, werd zijn broer Aäron aan hem toegevoegd als "mond" (Exodus 3:1-4:17).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Beschrijf de kenmerken van de Vluchteling in de Leven van Mozes.

"Toen Mozes volwassen geworden was, zocht hij op een dag de mensen van zijn volk op." Hij doodde een Egyptenaar die een Hebreeër sloeg. "Toen de farao ervan hoorde, wilde hij Mozes laten doden. Daarom vluchtte Mozes voor de farao" (Exodus 2:11-15) en kwam in Midjan, het noordelijke deel van het Arabische schiereiland. Hier trouwde Mozes met Sippora, de dochter van de lokale priester Reüel (Exodus 2:18; vergelijk Exodus 4:18 en 18:1ff). Hun gemeenschappelijke zonen heetten Gersom (Exodus 2:22) en Eliëzer (Exodus 18:3).Maar vóór alles is Midjan het vertrekpunt van Mozes' roeping in het verhaal over de brandende doornstruik. Hierin openbaart zich een voorheen anonieme godheid als de God JHWH, die het geweeklaag van Zijn volk had gehoord en zei de horige Israëlieten onder Mozes uit Egypte te bevrijden en naar een goed land te voeren. Toen Mozes aarzelde en in het vooruitzicht op onderhandelingen met de farao wees op zijn rammelende talent als woordvoerder, werd zijn broer Aäron aan hem toegevoegd als "mond" (Exodus 3:1-4:17).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: In de context van Mozes, verklaar de Terug naar Egypte, de tien plagen en uittocht uit Egypte en de Leven.

Hierna keerden Mozes en zijn gezin terug naar Egypte en begon hij met zijn opdracht (Exodus 4:18-31). Er ontwikkelde zich een zware strijd tussen Mozes, Aäron en de Israëlieten aan de ene en de farao en zijn hof aan de andere kant. Uiteindelijk bracht de laatste van tien plagen, de dood van alle eerstgeborenen in de Pesachnacht, de farao eindelijk op de knieën om de Israëlieten te laten gaan (Exodus 5-12). Toen de farao over de uittocht van zijn horigen werd bericht, bedacht hij zich weer en zette de achtervolging in.Bij de Schelfzee (Rode Zee) bereikten de achtervolgers de Israëlieten, die hierop in paniek raakten. Maar Mozes zegde hun de hulp van JHWH toe en door een wonder verschafte Hij een doorgang door de zee door deze te splijten. De Israëlieten konden over de droge bodem van de zee naar vrijheid lopen. Toen de Egyptenaren hen achtervolgden, sloot de zee zich echter weer en de farao kwam samen met zijn strijdkrachten om het leven (Exodus 14).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Terug naar Egypte, de tien plagen en uittocht uit Egypte over de Leven van dit kunstwerk, Mozes.

Hierna keerden Mozes en zijn gezin terug naar Egypte en begon hij met zijn opdracht (Exodus 4:18-31). Er ontwikkelde zich een zware strijd tussen Mozes, Aäron en de Israëlieten aan de ene en de farao en zijn hof aan de andere kant. Uiteindelijk bracht de laatste van tien plagen, de dood van alle eerstgeborenen in de Pesachnacht, de farao eindelijk op de knieën om de Israëlieten te laten gaan (Exodus 5-12). Toen de farao over de uittocht van zijn horigen werd bericht, bedacht hij zich weer en zette de achtervolging in.Bij de Schelfzee (Rode Zee) bereikten de achtervolgers de Israëlieten, die hierop in paniek raakten. Maar Mozes zegde hun de hulp van JHWH toe en door een wonder verschafte Hij een doorgang door de zee door deze te splijten. De Israëlieten konden over de droge bodem van de zee naar vrijheid lopen. Toen de Egyptenaren hen achtervolgden, sloot de zee zich echter weer en de farao kwam samen met zijn strijdkrachten om het leven (Exodus 14).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt in Mozes de Terug naar Egypte, de tien plagen en uittocht uit Egypte van de Leven verklaard?

Hierna keerden Mozes en zijn gezin terug naar Egypte en begon hij met zijn opdracht (Exodus 4:18-31). Er ontwikkelde zich een zware strijd tussen Mozes, Aäron en de Israëlieten aan de ene en de farao en zijn hof aan de andere kant. Uiteindelijk bracht de laatste van tien plagen, de dood van alle eerstgeborenen in de Pesachnacht, de farao eindelijk op de knieën om de Israëlieten te laten gaan (Exodus 5-12). Toen de farao over de uittocht van zijn horigen werd bericht, bedacht hij zich weer en zette de achtervolging in.Bij de Schelfzee (Rode Zee) bereikten de achtervolgers de Israëlieten, die hierop in paniek raakten. Maar Mozes zegde hun de hulp van JHWH toe en door een wonder verschafte Hij een doorgang door de zee door deze te splijten. De Israëlieten konden over de droge bodem van de zee naar vrijheid lopen. Toen de Egyptenaren hen achtervolgden, sloot de zee zich echter weer en de farao kwam samen met zijn strijdkrachten om het leven (Exodus 14).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Beschrijf de kenmerken van de Terug naar Egypte, de tien plagen en uittocht uit Egypte in de Leven van Mozes.

Hierna keerden Mozes en zijn gezin terug naar Egypte en begon hij met zijn opdracht (Exodus 4:18-31). Er ontwikkelde zich een zware strijd tussen Mozes, Aäron en de Israëlieten aan de ene en de farao en zijn hof aan de andere kant. Uiteindelijk bracht de laatste van tien plagen, de dood van alle eerstgeborenen in de Pesachnacht, de farao eindelijk op de knieën om de Israëlieten te laten gaan (Exodus 5-12). Toen de farao over de uittocht van zijn horigen werd bericht, bedacht hij zich weer en zette de achtervolging in.Bij de Schelfzee (Rode Zee) bereikten de achtervolgers de Israëlieten, die hierop in paniek raakten. Maar Mozes zegde hun de hulp van JHWH toe en door een wonder verschafte Hij een doorgang door de zee door deze te splijten. De Israëlieten konden over de droge bodem van de zee naar vrijheid lopen. Toen de Egyptenaren hen achtervolgden, sloot de zee zich echter weer en de farao kwam samen met zijn strijdkrachten om het leven (Exodus 14).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: In de context van Mozes, verklaar de Dolen in de woestijn en de Tien Geboden en de Leven.

Na deze overwinning bij de Schelfzee reisden de Israëlieten onder leiding van Mozes verder door de Sinaïwoestijn. Al snel kwam het tot conflicten, mede omdat proviand en drinkwater ontbraken. Mozes bad op verzoek van zijn volk tot JHWH, die hen voedde met manna en kwartels (Exodus 6:1-17; 7). De volgende uitdaging was het strijdbare woestijnvolk van de Amalekieten, die militair door Jozua en door Mozes via zijn gebed werden verslagen (Exodus 17:8-16). Uiteindelijk bereikten zij de berg Sinaï, de plaats van de fundamentele openbaring van God.De Sinaïperikoop begint met de door Mozes overgebrachte belofte van de god JHWH, dat Israël een koninkrijk van priesters zou worden, een heilig volk, zo lang zij zich aan Zijn verbond hielden (Exodus 19:3-6). Na de bekendmaking van de Tien Geboden (Exodus 20:1-7; Deuteronomium 5:6-12) en het verbondsboek (Exodus 20, 22-23, 33), kwam het tot een verbond. Hierna volgden de Sinaïtische heiligdomswetten (Exodus 25-31; 35-40; Leviticus 1 - Numeri 10), waarvan de bekendmaking werd onderbroken door de gebeurtenissen rondom het gouden kalf: terwijl Mozes op de berg bij God was, overtrad het volk onder Aärons leiding het verbod op het aanbidden van vreemde goden en beelden (Exodus 32-34). Toen Mozes het lawaai van de om het beeld dansende mensen hoorde, daalde hij van de berg af en smeet hij de stenen tabletten waarop de tien geboden van JHWH waren geschreven aan stukken. Nog groter was de toorn van JHWH, maar het lukte Mozes met een indringende smeekbede namens het volk JHWH ervan te weerhouden het verbond met Zijn volk op te geven (Exodus 32:11-14).Van de Sinaï leidde Mozes het volk via de oase Kadesh Barnea naar de grens van het Beloofde Land. Maar vanwege de toenmalige zonden van het volk (Numeri 13f) moesten Mozes en de Israëlieten in totaal 40 jaar door de woestijn dolen, totdat zij in het gebied van de Moabieten kwamen, waar ze aan de Jordaan hun kampen opsloegen tegenover Jericho. Volgens Numeri 31 was de laatste daad van Mozes het voeren van de Oorlog tegen de Midjanieten, die volgens het verhaal geheel van de kaart geveegd werden: alle mannen werden gedood, alle steden verwoest en alle vrouwen, kinderen en vee uit Midjan meegenomen. Vervolgens zou Mozes het bevel hebben gegeven om alle krijgsgevangen Midjanitische jongens en niet-maagdelijke vrouwen te doden, maar de krijgsgevangen maagdelijke meisjes in leven te laten en te verdelen onder de Israëlitische mannen.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Dolen in de woestijn en de Tien Geboden over de Leven van dit kunstwerk, Mozes.

Na deze overwinning bij de Schelfzee reisden de Israëlieten onder leiding van Mozes verder door de Sinaïwoestijn. Al snel kwam het tot conflicten, mede omdat proviand en drinkwater ontbraken. Mozes bad op verzoek van zijn volk tot JHWH, die hen voedde met manna en kwartels (Exodus 6:1-17; 7). De volgende uitdaging was het strijdbare woestijnvolk van de Amalekieten, die militair door Jozua en door Mozes via zijn gebed werden verslagen (Exodus 17:8-16). Uiteindelijk bereikten zij de berg Sinaï, de plaats van de fundamentele openbaring van God.De Sinaïperikoop begint met de door Mozes overgebrachte belofte van de god JHWH, dat Israël een koninkrijk van priesters zou worden, een heilig volk, zo lang zij zich aan Zijn verbond hielden (Exodus 19:3-6). Na de bekendmaking van de Tien Geboden (Exodus 20:1-7; Deuteronomium 5:6-12) en het verbondsboek (Exodus 20, 22-23, 33), kwam het tot een verbond. Hierna volgden de Sinaïtische heiligdomswetten (Exodus 25-31; 35-40; Leviticus 1 - Numeri 10), waarvan de bekendmaking werd onderbroken door de gebeurtenissen rondom het gouden kalf: terwijl Mozes op de berg bij God was, overtrad het volk onder Aärons leiding het verbod op het aanbidden van vreemde goden en beelden (Exodus 32-34). Toen Mozes het lawaai van de om het beeld dansende mensen hoorde, daalde hij van de berg af en smeet hij de stenen tabletten waarop de tien geboden van JHWH waren geschreven aan stukken. Nog groter was de toorn van JHWH, maar het lukte Mozes met een indringende smeekbede namens het volk JHWH ervan te weerhouden het verbond met Zijn volk op te geven (Exodus 32:11-14).Van de Sinaï leidde Mozes het volk via de oase Kadesh Barnea naar de grens van het Beloofde Land. Maar vanwege de toenmalige zonden van het volk (Numeri 13f) moesten Mozes en de Israëlieten in totaal 40 jaar door de woestijn dolen, totdat zij in het gebied van de Moabieten kwamen, waar ze aan de Jordaan hun kampen opsloegen tegenover Jericho. Volgens Numeri 31 was de laatste daad van Mozes het voeren van de Oorlog tegen de Midjanieten, die volgens het verhaal geheel van de kaart geveegd werden: alle mannen werden gedood, alle steden verwoest en alle vrouwen, kinderen en vee uit Midjan meegenomen. Vervolgens zou Mozes het bevel hebben gegeven om alle krijgsgevangen Midjanitische jongens en niet-maagdelijke vrouwen te doden, maar de krijgsgevangen maagdelijke meisjes in leven te laten en te verdelen onder de Israëlitische mannen.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt in Mozes de Dolen in de woestijn en de Tien Geboden van de Leven verklaard?

Na deze overwinning bij de Schelfzee reisden de Israëlieten onder leiding van Mozes verder door de Sinaïwoestijn. Al snel kwam het tot conflicten, mede omdat proviand en drinkwater ontbraken. Mozes bad op verzoek van zijn volk tot JHWH, die hen voedde met manna en kwartels (Exodus 6:1-17; 7). De volgende uitdaging was het strijdbare woestijnvolk van de Amalekieten, die militair door Jozua en door Mozes via zijn gebed werden verslagen (Exodus 17:8-16). Uiteindelijk bereikten zij de berg Sinaï, de plaats van de fundamentele openbaring van God.De Sinaïperikoop begint met de door Mozes overgebrachte belofte van de god JHWH, dat Israël een koninkrijk van priesters zou worden, een heilig volk, zo lang zij zich aan Zijn verbond hielden (Exodus 19:3-6). Na de bekendmaking van de Tien Geboden (Exodus 20:1-7; Deuteronomium 5:6-12) en het verbondsboek (Exodus 20, 22-23, 33), kwam het tot een verbond. Hierna volgden de Sinaïtische heiligdomswetten (Exodus 25-31; 35-40; Leviticus 1 - Numeri 10), waarvan de bekendmaking werd onderbroken door de gebeurtenissen rondom het gouden kalf: terwijl Mozes op de berg bij God was, overtrad het volk onder Aärons leiding het verbod op het aanbidden van vreemde goden en beelden (Exodus 32-34). Toen Mozes het lawaai van de om het beeld dansende mensen hoorde, daalde hij van de berg af en smeet hij de stenen tabletten waarop de tien geboden van JHWH waren geschreven aan stukken. Nog groter was de toorn van JHWH, maar het lukte Mozes met een indringende smeekbede namens het volk JHWH ervan te weerhouden het verbond met Zijn volk op te geven (Exodus 32:11-14).Van de Sinaï leidde Mozes het volk via de oase Kadesh Barnea naar de grens van het Beloofde Land. Maar vanwege de toenmalige zonden van het volk (Numeri 13f) moesten Mozes en de Israëlieten in totaal 40 jaar door de woestijn dolen, totdat zij in het gebied van de Moabieten kwamen, waar ze aan de Jordaan hun kampen opsloegen tegenover Jericho. Volgens Numeri 31 was de laatste daad van Mozes het voeren van de Oorlog tegen de Midjanieten, die volgens het verhaal geheel van de kaart geveegd werden: alle mannen werden gedood, alle steden verwoest en alle vrouwen, kinderen en vee uit Midjan meegenomen. Vervolgens zou Mozes het bevel hebben gegeven om alle krijgsgevangen Midjanitische jongens en niet-maagdelijke vrouwen te doden, maar de krijgsgevangen maagdelijke meisjes in leven te laten en te verdelen onder de Israëlitische mannen.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Beschrijf de kenmerken van de Dolen in de woestijn en de Tien Geboden in de Leven van Mozes.

Na deze overwinning bij de Schelfzee reisden de Israëlieten onder leiding van Mozes verder door de Sinaïwoestijn. Al snel kwam het tot conflicten, mede omdat proviand en drinkwater ontbraken. Mozes bad op verzoek van zijn volk tot JHWH, die hen voedde met manna en kwartels (Exodus 6:1-17; 7). De volgende uitdaging was het strijdbare woestijnvolk van de Amalekieten, die militair door Jozua en door Mozes via zijn gebed werden verslagen (Exodus 17:8-16). Uiteindelijk bereikten zij de berg Sinaï, de plaats van de fundamentele openbaring van God.De Sinaïperikoop begint met de door Mozes overgebrachte belofte van de god JHWH, dat Israël een koninkrijk van priesters zou worden, een heilig volk, zo lang zij zich aan Zijn verbond hielden (Exodus 19:3-6). Na de bekendmaking van de Tien Geboden (Exodus 20:1-7; Deuteronomium 5:6-12) en het verbondsboek (Exodus 20, 22-23, 33), kwam het tot een verbond. Hierna volgden de Sinaïtische heiligdomswetten (Exodus 25-31; 35-40; Leviticus 1 - Numeri 10), waarvan de bekendmaking werd onderbroken door de gebeurtenissen rondom het gouden kalf: terwijl Mozes op de berg bij God was, overtrad het volk onder Aärons leiding het verbod op het aanbidden van vreemde goden en beelden (Exodus 32-34). Toen Mozes het lawaai van de om het beeld dansende mensen hoorde, daalde hij van de berg af en smeet hij de stenen tabletten waarop de tien geboden van JHWH waren geschreven aan stukken. Nog groter was de toorn van JHWH, maar het lukte Mozes met een indringende smeekbede namens het volk JHWH ervan te weerhouden het verbond met Zijn volk op te geven (Exodus 32:11-14).Van de Sinaï leidde Mozes het volk via de oase Kadesh Barnea naar de grens van het Beloofde Land. Maar vanwege de toenmalige zonden van het volk (Numeri 13f) moesten Mozes en de Israëlieten in totaal 40 jaar door de woestijn dolen, totdat zij in het gebied van de Moabieten kwamen, waar ze aan de Jordaan hun kampen opsloegen tegenover Jericho. Volgens Numeri 31 was de laatste daad van Mozes het voeren van de Oorlog tegen de Midjanieten, die volgens het verhaal geheel van de kaart geveegd werden: alle mannen werden gedood, alle steden verwoest en alle vrouwen, kinderen en vee uit Midjan meegenomen. Vervolgens zou Mozes het bevel hebben gegeven om alle krijgsgevangen Midjanitische jongens en niet-maagdelijke vrouwen te doden, maar de krijgsgevangen maagdelijke meisjes in leven te laten en te verdelen onder de Israëlitische mannen.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: In de context van Mozes, verklaar de Dood en de Leven.

Bij Jericho hield Mozes zijn afscheidsrede. Hierna gaf JHWH hem opdracht de Neboberg te beklimmen. Vanaf die berg toonde JHWH Mozes het Beloofde Land. Hier stierf Mozes op een leeftijd van 120 jaar en werd door JHWH op een onbekende plaats begraven (Deuteronomium 34:1-12).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Dood over de Leven van dit kunstwerk, Mozes.

Bij Jericho hield Mozes zijn afscheidsrede. Hierna gaf JHWH hem opdracht de Neboberg te beklimmen. Vanaf die berg toonde JHWH Mozes het Beloofde Land. Hier stierf Mozes op een leeftijd van 120 jaar en werd door JHWH op een onbekende plaats begraven (Deuteronomium 34:1-12).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt in Mozes de Dood van de Leven verklaard?

Bij Jericho hield Mozes zijn afscheidsrede. Hierna gaf JHWH hem opdracht de Neboberg te beklimmen. Vanaf die berg toonde JHWH Mozes het Beloofde Land. Hier stierf Mozes op een leeftijd van 120 jaar en werd door JHWH op een onbekende plaats begraven (Deuteronomium 34:1-12).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Beschrijf de kenmerken van de Dood in de Leven van Mozes.

Bij Jericho hield Mozes zijn afscheidsrede. Hierna gaf JHWH hem opdracht de Neboberg te beklimmen. Vanaf die berg toonde JHWH Mozes het Beloofde Land. Hier stierf Mozes op een leeftijd van 120 jaar en werd door JHWH op een onbekende plaats begraven (Deuteronomium 34:1-12).

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Focus op Mozes en leg de Datering uit.

1 Koningen 6:1 geeft een datering voor Mozes' leven. Hierin staat dat de tempel van Salomo 480 jaar na uittocht uit Egypte werd gebouwd, die hierdoor op rond 1430 v.Chr. kan worden gedateerd, toen Mozes 80 jaar oud was (Exodus 7:7). Deze datering verhoudt zich niet tot de vermelding dat de Egyptenaren de Israëlieten gebruikten voor de bouw van de "voorraadsteden" Pitom en Raämses (Exodus 1:11). Dat laatste pleit voor een identificatie van de farao Ramses II (1279-1213 v.Chr.).Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de tijd waarover wordt geschreven en waarin deze wordt beschreven, dat wil zeggen de tijd waarin de vertellingen van Mozes werden geboekstaafd. Dit is een omstreden punt in het onderzoek naar de Pentateuch (de vijf boeken van Mozes). In het model van de documentaire hypothese wordt de oudste schriftelijke bron over Mozes, de zogenoemde Jahwist, gedateerd op de 10e eeuw v.Chr. Andere theorieën die zich niet op dit model baseren, denken tegenwoordig eerder aan een ontstaan rond de 8e eeuw v.Chr. of nog recenter.Hoe dan ook zal een aanzienlijke kloof in tijd moeten worden geaccepteerd tussen de beschreven "gebeurtenissen" en een nauwelijks nog gereconstrueerde mondelinge en schriftelijke overlevering.Voor een alternatieve datering en aanwijzingen voor het bestaan van Mozes, zie de theorie van David Rohl.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Datering van dit kunstwerk, Mozes.

1 Koningen 6:1 geeft een datering voor Mozes' leven. Hierin staat dat de tempel van Salomo 480 jaar na uittocht uit Egypte werd gebouwd, die hierdoor op rond 1430 v.Chr. kan worden gedateerd, toen Mozes 80 jaar oud was (Exodus 7:7). Deze datering verhoudt zich niet tot de vermelding dat de Egyptenaren de Israëlieten gebruikten voor de bouw van de "voorraadsteden" Pitom en Raämses (Exodus 1:11). Dat laatste pleit voor een identificatie van de farao Ramses II (1279-1213 v.Chr.).Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de tijd waarover wordt geschreven en waarin deze wordt beschreven, dat wil zeggen de tijd waarin de vertellingen van Mozes werden geboekstaafd. Dit is een omstreden punt in het onderzoek naar de Pentateuch (de vijf boeken van Mozes). In het model van de documentaire hypothese wordt de oudste schriftelijke bron over Mozes, de zogenoemde Jahwist, gedateerd op de 10e eeuw v.Chr. Andere theorieën die zich niet op dit model baseren, denken tegenwoordig eerder aan een ontstaan rond de 8e eeuw v.Chr. of nog recenter.Hoe dan ook zal een aanzienlijke kloof in tijd moeten worden geaccepteerd tussen de beschreven "gebeurtenissen" en een nauwelijks nog gereconstrueerde mondelinge en schriftelijke overlevering.Voor een alternatieve datering en aanwijzingen voor het bestaan van Mozes, zie de theorie van David Rohl.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe verklaart Mozes zijn Datering?

1 Koningen 6:1 geeft een datering voor Mozes' leven. Hierin staat dat de tempel van Salomo 480 jaar na uittocht uit Egypte werd gebouwd, die hierdoor op rond 1430 v.Chr. kan worden gedateerd, toen Mozes 80 jaar oud was (Exodus 7:7). Deze datering verhoudt zich niet tot de vermelding dat de Egyptenaren de Israëlieten gebruikten voor de bouw van de "voorraadsteden" Pitom en Raämses (Exodus 1:11). Dat laatste pleit voor een identificatie van de farao Ramses II (1279-1213 v.Chr.).Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de tijd waarover wordt geschreven en waarin deze wordt beschreven, dat wil zeggen de tijd waarin de vertellingen van Mozes werden geboekstaafd. Dit is een omstreden punt in het onderzoek naar de Pentateuch (de vijf boeken van Mozes). In het model van de documentaire hypothese wordt de oudste schriftelijke bron over Mozes, de zogenoemde Jahwist, gedateerd op de 10e eeuw v.Chr. Andere theorieën die zich niet op dit model baseren, denken tegenwoordig eerder aan een ontstaan rond de 8e eeuw v.Chr. of nog recenter.Hoe dan ook zal een aanzienlijke kloof in tijd moeten worden geaccepteerd tussen de beschreven "gebeurtenissen" en een nauwelijks nog gereconstrueerde mondelinge en schriftelijke overlevering.Voor een alternatieve datering en aanwijzingen voor het bestaan van Mozes, zie de theorie van David Rohl.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Hoe wordt de Datering besproken in Mozes?

1 Koningen 6:1 geeft een datering voor Mozes' leven. Hierin staat dat de tempel van Salomo 480 jaar na uittocht uit Egypte werd gebouwd, die hierdoor op rond 1430 v.Chr. kan worden gedateerd, toen Mozes 80 jaar oud was (Exodus 7:7). Deze datering verhoudt zich niet tot de vermelding dat de Egyptenaren de Israëlieten gebruikten voor de bouw van de "voorraadsteden" Pitom en Raämses (Exodus 1:11). Dat laatste pleit voor een identificatie van de farao Ramses II (1279-1213 v.Chr.).Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de tijd waarover wordt geschreven en waarin deze wordt beschreven, dat wil zeggen de tijd waarin de vertellingen van Mozes werden geboekstaafd. Dit is een omstreden punt in het onderzoek naar de Pentateuch (de vijf boeken van Mozes). In het model van de documentaire hypothese wordt de oudste schriftelijke bron over Mozes, de zogenoemde Jahwist, gedateerd op de 10e eeuw v.Chr. Andere theorieën die zich niet op dit model baseren, denken tegenwoordig eerder aan een ontstaan rond de 8e eeuw v.Chr. of nog recenter.Hoe dan ook zal een aanzienlijke kloof in tijd moeten worden geaccepteerd tussen de beschreven "gebeurtenissen" en een nauwelijks nog gereconstrueerde mondelinge en schriftelijke overlevering.Voor een alternatieve datering en aanwijzingen voor het bestaan van Mozes, zie de theorie van David Rohl.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Focus op Mozes en leg de Historiciteit uit.

Als het gaat om de historiciteit van Mozes, gaat het vóór alles om het vraagstuk van de bronnen en hun historische waarde. Over Mozes wordt alleen gesproken in de Hebreeuwse Bijbel en daarvan afhankelijke overleveringen. Voor deze bronnen is Mozes de centrale figuur in de klassieke heilsgeschiedenis van Israël en onlosmakelijk verbonden met de uittocht uit Egypte, het dolen in de woestijn en het bekendmaken van de wil van JHWH op de berg Gods. Op basis van het Bijbelse verslag over Mozes, zijn in het jodendom en christendom diverse beelden ontwikkeld, maar traditioneel is het van  wetgever, degene die Israël de wil van de enige God JHWH heeft verkondigd en in de Thora vastgelegd. Dit traditionele beeld heeft na historisch onderzoek geen stand kunnen houden. In de eerste plaats heeft onderzoek van de Pentateuch uitgewezen dat het ontstaan van Deuteronomium samenhing met de hervormingen die koning Josia in de late koningstijd doorvoerde en plaatst de definitieve versie in periode van of na de Babylonische ballingschap (zie ook Documentaire hypothese). Maar ook de tien geboden (Exodus 20:1-7; Deuteronomium 5:6-12), waarbij langere tijd aan een mozaïsche afkomst kon worden vastgehouden, en andere oudere wetsteksten, zoals het verbondsboek (Exodus 20, 22-23, 33), gaan niet op Mozes terug. Het verbondsboek is waarschijnlijk in de 8e eeuw v.Chr. ontstaan. De tien geboden passen in de intellectuele context van Deuteronomium en de eraan aanverwante (deuteronomistische) teksten. Daarmee heeft de traditionele karakterisering van Mozes als wetgever geen grondslag meer, ze verwijst veeleer naar een beeld van hem dat in een later tijdperk ontstond, maar niet vanaf het eerste ontstaan van de Hebreeuwse Bijbel al bestond.Maar ook het beeld van de charismatische redder en leider van de uittocht ligt in het duister van de geschiedenis. Dat is niet verwonderlijk: het nog tastbare ontstaan van het traditionele verhaal over de uittocht onder Mozes ligt rond het einde van de 8e eeuw v.Chr. Als we aannemen dat Ramses II de onderdrukkende farao was die werd ontvlucht (1279-1213 v. Chr.), ligt dat dus direct 600 jaar voor het ontstaan van het geschreven verhaal. Maar deze veronderstelling vindt geen enkel steunpunt in de Bijbel waar geen enkele naam van een farao in verband met de exodus genoemd werd. Waarschijnlijk heeft de auteur van het exodusverhaal dit bewust gedaan, omdat hij dit verhaal niet aan een éénmalige gebeurtenis wou verbinden.In orale tradities is het oorspronkelijke verhaal al na ongeveer vier generaties onherkenbaar opgegaan in de vertelling van dat moment. Hoezeer Mozes in historische onzekerheid en legende is overgegaan, blijkt duidelijk uit het verhaal over zijn begraafplaats en geboortevertelling. In de regel zijn begraafplaatsen vaste plekken in het doorgeven van een traditie. Maar als het gaat om Mozes' graf, wordt gezegd: "Tot op de dag van vandaag weet niemand waar zijn graf is" (Deuteronomium 34:6), wat andere overleveringen er niet van heeft weerhouden het graf te lokaliseren aan de rand van de woestijn van Judea, ongeveer acht kilometer ten zuiden van Jericho, in het westjordaanse Nebī Mūsā, waar een 13e-eeuwse koepel als schrijn is gebouwd over het vermeende graf van Mozes.Het geboorteverhaal van Mozes is gebaseerd op de tussen 2235 en 2180 v. Chr. heersende Sargon van Akkad. De overeenkomsten tussen beide verhalen zijn frappant: beide moeders moesten afstand doen van hun kind om het te redden; beide moeders legden het kind in een biezen mandje, dat ze met pek afdichtten en aan de oever van een rivier neerlegden; beide kinderen werden bij toeval gevonden en door degene die ze vond opgevoed. En uiteraard hadden beide kinderen een grote toekomst voor zich, waarbij ze het lot van hun volk bepaalden. Dit soort details maken toevallige overeenkomsten buitengewoon onwaarschijnlijk en weerspreken de aanname dat beide verhalen teruggaan op een archetypisch motief in vondelingverhalen. Men mag integendeel aannemen dat de auteur van dit verhaal in de Hebreeuwse Bijbel het in Nieuw-Assyrië wijdverbreide verhaal kende. Dit pleit voor een redactie in de 8e eeuw v.Chr. toen Juda en Israël sterk werden beïnvloed door het Nieuw-Assyrische Rijk.De historische informatie over Mozes in de Bijbel is dus heel beperkt en indirect. Zo zijn daar zijn Egyptische naam, zijn familiebanden met Midjan en de relatie die in de late koningstijd werd gelegd tussen hem en de voorwerpen voor de cultus in Jeruzalem, zoals de koperen slang Nehushtan. Dat dit later bedacht zou zijn, kan om kritische redenen worden uitgesloten: het is eenvoudigweg onbegrijpelijk dat de traditie de grondlegger van het ware Israël uitgerekend een Egyptische naam gaf. Bovendien duidt de schrijfwijze van de naam op een heel oude vorm, want de Hebreeuwse weergave van de Egyptische "š" als שׁ in plaats van ס ("s") weerspiegelt de fonetiek van het 2e millennium v.Chr. Natuurlijk zegt deze naam in het licht van de enorme invloed van Egypte op de Levant in het 2e millennium v.Chr. niets over een Egyptische afkomst van Mozes of sluit dat een rol in de uittocht uit. Egyptische namen waren destijds ook in Palestina geen uitzondering.Net als Mozes' naam was ook zijn huwelijk met de dochter van een buitenlandse priester in strijd met latere godsdienstige zeden. Daarnaast bevinden de zware conflicten tussen de Midjanieten en de Midden-Israëlitische stammen (zie Numeri 31) zich in het collectieve geheugen van Israël (Rechters 6-8). Dus moet hier vanuit kritische overwegingen rekening worden gehouden met een historische weerklank. Het verband met de Midjanieten wijst geografisch op een gebied tussen de Dode Zee en de Golf van Akaba. Een verband met gebeurtenissen inzake een vlucht uit Egypte is daardoor op zijn minst niet uitgesloten, want bij een vlucht van Egypte naar Palestina zou het vermijden van de bewaakte kustwegen automatisch leiden over het grondgebied van de Midjanieten.Bovendien lijkt het erop dat in de late koningstijd in Jeruzalem een tegenbeweging was tegen de cultus rondom een slang waarvan het ontstaan op Mozes lijkt te kunnen worden teruggevoerd (2 Koningen 18:4; vergelijk Numeri 21:4b-9). Het ontstaan en verering van de Nehushtan zijn in flagrante tegenspraak met de "mozaïsche" Thora (Exodus 20:4f). Een later ontstaan schijnt ook in dit geval uitgesloten, aangezien de Bijbelse traditie alleen vermeldt dat de vrome koning Hizkia deze (vanuit deuteronomistisch gezichtspunt) onwelvoeglijkheid tot een einde bracht.Al het andere in de Bijbelse biografie van Mozes is niet aantoonbaar historisch en op zijn hoogst te beschouwen als binnen het domein van wat historisch mogelijk zou kunnen zijn - afgezien van de vrijwel onmogelijk te beantwoorden vraag of de historische gebeurtenissen die ten grondslag liggen aan het Bijbelse verhaal van de uittocht uit Egypte historisch op de een of andere manier in verband kunnen worden gebracht met de persoon Mozes. Tot de historische mogelijkheden behoort de ook in bronnen van het Egyptische Nieuwe Rijk vastgelegde opname en indiensttreding van Semitische stammen in Egypte (zoals in de "Brief van een Egyptische grensbeambte" uit de vroege 12e eeuw v.Chr.), zoals deze ook in de beschrijving van Israëls onderdrukking in Egypte terugkomt.Historisch zijn ook in Exodus 1:11 genoemde "voorraadsteden" Pitom en Raämses. Het gaat hierbij om een onder Ramses II aangelegd paleispark in de buurt van het huidige Qantir. Bijgevolg zou Ramses II de onderdrukkende farao zijn. Als farao van de uittocht en tegenspeler van Mozes kan dus worden gedacht aan Ramses II, maar ook aan Merenptah (1224-1204 v. Chr.). Maar zelfs als deze plaatsnamen waren gekozen om een verband te leggen met bepaalde Egyptische heersers - die volgens de algemeen geaccepteerde chronologie in aanmerking komen een rol te kunnen hebben gespeeld als historische protagonist in de gebeurtenissen die worden verhaald in Exodus 1-15 - uit de beschrijving van de onderdrukking in Exodus 1:8-14 blijkt dat het niet om een bron uit de beschreven periode gaat. Anders dan bij de spelling van de naam Mozes wordt de Egyptische "š" hierin namelijk in het Hebreeuws weergegeven als ס ("s") in plaats van als שׁ. In tegenstelling tot de naam Mozes is dit een fonetische weergave uit het 1e millennium v.Chr. Dit geldt ook voor de gebruikte term voor de voorraadschuren in Exodus 1:11, namelijk miskənôt. Dit is een Akkadisch leenwoord in het Hebreeuws, wat duidt op auteurs uit de 8e eeuw v.Chr. of nog later. Bovendien was de term Raämses ("stad van Ramses") in het 1e millennium v.Chr. een wijdverbreide troop.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent


Mozes

Prompt: Verklaar de Historiciteit van dit kunstwerk, Mozes.

Als het gaat om de historiciteit van Mozes, gaat het vóór alles om het vraagstuk van de bronnen en hun historische waarde. Over Mozes wordt alleen gesproken in de Hebreeuwse Bijbel en daarvan afhankelijke overleveringen. Voor deze bronnen is Mozes de centrale figuur in de klassieke heilsgeschiedenis van Israël en onlosmakelijk verbonden met de uittocht uit Egypte, het dolen in de woestijn en het bekendmaken van de wil van JHWH op de berg Gods. Op basis van het Bijbelse verslag over Mozes, zijn in het jodendom en christendom diverse beelden ontwikkeld, maar traditioneel is het van  wetgever, degene die Israël de wil van de enige God JHWH heeft verkondigd en in de Thora vastgelegd. Dit traditionele beeld heeft na historisch onderzoek geen stand kunnen houden. In de eerste plaats heeft onderzoek van de Pentateuch uitgewezen dat het ontstaan van Deuteronomium samenhing met de hervormingen die koning Josia in de late koningstijd doorvoerde en plaatst de definitieve versie in periode van of na de Babylonische ballingschap (zie ook Documentaire hypothese). Maar ook de tien geboden (Exodus 20:1-7; Deuteronomium 5:6-12), waarbij langere tijd aan een mozaïsche afkomst kon worden vastgehouden, en andere oudere wetsteksten, zoals het verbondsboek (Exodus 20, 22-23, 33), gaan niet op Mozes terug. Het verbondsboek is waarschijnlijk in de 8e eeuw v.Chr. ontstaan. De tien geboden passen in de intellectuele context van Deuteronomium en de eraan aanverwante (deuteronomistische) teksten. Daarmee heeft de traditionele karakterisering van Mozes als wetgever geen grondslag meer, ze verwijst veeleer naar een beeld van hem dat in een later tijdperk ontstond, maar niet vanaf het eerste ontstaan van de Hebreeuwse Bijbel al bestond.Maar ook het beeld van de charismatische redder en leider van de uittocht ligt in het duister van de geschiedenis. Dat is niet verwonderlijk: het nog tastbare ontstaan van het traditionele verhaal over de uittocht onder Mozes ligt rond het einde van de 8e eeuw v.Chr. Als we aannemen dat Ramses II de onderdrukkende farao was die werd ontvlucht (1279-1213 v. Chr.), ligt dat dus direct 600 jaar voor het ontstaan van het geschreven verhaal. Maar deze veronderstelling vindt geen enkel steunpunt in de Bijbel waar geen enkele naam van een farao in verband met de exodus genoemd werd. Waarschijnlijk heeft de auteur van het exodusverhaal dit bewust gedaan, omdat hij dit verhaal niet aan een éénmalige gebeurtenis wou verbinden.In orale tradities is het oorspronkelijke verhaal al na ongeveer vier generaties onherkenbaar opgegaan in de vertelling van dat moment. Hoezeer Mozes in historische onzekerheid en legende is overgegaan, blijkt duidelijk uit het verhaal over zijn begraafplaats en geboortevertelling. In de regel zijn begraafplaatsen vaste plekken in het doorgeven van een traditie. Maar als het gaat om Mozes' graf, wordt gezegd: "Tot op de dag van vandaag weet niemand waar zijn graf is" (Deuteronomium 34:6), wat andere overleveringen er niet van heeft weerhouden het graf te lokaliseren aan de rand van de woestijn van Judea, ongeveer acht kilometer ten zuiden van Jericho, in het westjordaanse Nebī Mūsā, waar een 13e-eeuwse koepel als schrijn is gebouwd over het vermeende graf van Mozes.Het geboorteverhaal van Mozes is gebaseerd op de tussen 2235 en 2180 v. Chr. heersende Sargon van Akkad. De overeenkomsten tussen beide verhalen zijn frappant: beide moeders moesten afstand doen van hun kind om het te redden; beide moeders legden het kind in een biezen mandje, dat ze met pek afdichtten en aan de oever van een rivier neerlegden; beide kinderen werden bij toeval gevonden en door degene die ze vond opgevoed. En uiteraard hadden beide kinderen een grote toekomst voor zich, waarbij ze het lot van hun volk bepaalden. Dit soort details maken toevallige overeenkomsten buitengewoon onwaarschijnlijk en weerspreken de aanname dat beide verhalen teruggaan op een archetypisch motief in vondelingverhalen. Men mag integendeel aannemen dat de auteur van dit verhaal in de Hebreeuwse Bijbel het in Nieuw-Assyrië wijdverbreide verhaal kende. Dit pleit voor een redactie in de 8e eeuw v.Chr. toen Juda en Israël sterk werden beïnvloed door het Nieuw-Assyrische Rijk.De historische informatie over Mozes in de Bijbel is dus heel beperkt en indirect. Zo zijn daar zijn Egyptische naam, zijn familiebanden met Midjan en de relatie die in de late koningstijd werd gelegd tussen hem en de voorwerpen voor de cultus in Jeruzalem, zoals de koperen slang Nehushtan. Dat dit later bedacht zou zijn, kan om kritische redenen worden uitgesloten: het is eenvoudigweg onbegrijpelijk dat de traditie de grondlegger van het ware Israël uitgerekend een Egyptische naam gaf. Bovendien duidt de schrijfwijze van de naam op een heel oude vorm, want de Hebreeuwse weergave van de Egyptische "š" als שׁ in plaats van ס ("s") weerspiegelt de fonetiek van het 2e millennium v.Chr. Natuurlijk zegt deze naam in het licht van de enorme invloed van Egypte op de Levant in het 2e millennium v.Chr. niets over een Egyptische afkomst van Mozes of sluit dat een rol in de uittocht uit. Egyptische namen waren destijds ook in Palestina geen uitzondering.Net als Mozes' naam was ook zijn huwelijk met de dochter van een buitenlandse priester in strijd met latere godsdienstige zeden. Daarnaast bevinden de zware conflicten tussen de Midjanieten en de Midden-Israëlitische stammen (zie Numeri 31) zich in het collectieve geheugen van Israël (Rechters 6-8). Dus moet hier vanuit kritische overwegingen rekening worden gehouden met een historische weerklank. Het verband met de Midjanieten wijst geografisch op een gebied tussen de Dode Zee en de Golf van Akaba. Een verband met gebeurtenissen inzake een vlucht uit Egypte is daardoor op zijn minst niet uitgesloten, want bij een vlucht van Egypte naar Palestina zou het vermijden van de bewaakte kustwegen automatisch leiden over het grondgebied van de Midjanieten.Bovendien lijkt het erop dat in de late koningstijd in Jeruzalem een tegenbeweging was tegen de cultus rondom een slang waarvan het ontstaan op Mozes lijkt te kunnen worden teruggevoerd (2 Koningen 18:4; vergelijk Numeri 21:4b-9). Het ontstaan en verering van de Nehushtan zijn in flagrante tegenspraak met de "mozaïsche" Thora (Exodus 20:4f). Een later ontstaan schijnt ook in dit geval uitgesloten, aangezien de Bijbelse traditie alleen vermeldt dat de vrome koning Hizkia deze (vanuit deuteronomistisch gezichtspunt) onwelvoeglijkheid tot een einde bracht.Al het andere in de Bijbelse biografie van Mozes is niet aantoonbaar historisch en op zijn hoogst te beschouwen als binnen het domein van wat historisch mogelijk zou kunnen zijn - afgezien van de vrijwel onmogelijk te beantwoorden vraag of de historische gebeurtenissen die ten grondslag liggen aan het Bijbelse verhaal van de uittocht uit Egypte historisch op de een of andere manier in verband kunnen worden gebracht met de persoon Mozes. Tot de historische mogelijkheden behoort de ook in bronnen van het Egyptische Nieuwe Rijk vastgelegde opname en indiensttreding van Semitische stammen in Egypte (zoals in de "Brief van een Egyptische grensbeambte" uit de vroege 12e eeuw v.Chr.), zoals deze ook in de beschrijving van Israëls onderdrukking in Egypte terugkomt.Historisch zijn ook in Exodus 1:11 genoemde "voorraadsteden" Pitom en Raämses. Het gaat hierbij om een onder Ramses II aangelegd paleispark in de buurt van het huidige Qantir. Bijgevolg zou Ramses II de onderdrukkende farao zijn. Als farao van de uittocht en tegenspeler van Mozes kan dus worden gedacht aan Ramses II, maar ook aan Merenptah (1224-1204 v. Chr.). Maar zelfs als deze plaatsnamen waren gekozen om een verband te leggen met bepaalde Egyptische heersers - die volgens de algemeen geaccepteerde chronologie in aanmerking komen een rol te kunnen hebben gespeeld als historische protagonist in de gebeurtenissen die worden verhaald in Exodus 1-15 - uit de beschrijving van de onderdrukking in Exodus 1:8-14 blijkt dat het niet om een bron uit de beschreven periode gaat. Anders dan bij de spelling van de naam Mozes wordt de Egyptische "š" hierin namelijk in het Hebreeuws weergegeven als ס ("s") in plaats van als שׁ. In tegenstelling tot de naam Mozes is dit een fonetische weergave uit het 1e millennium v.Chr. Dit geldt ook voor de gebruikte term voor de voorraadschuren in Exodus 1:11, namelijk miskənôt. Dit is een Akkadisch leenwoord in het Hebreeuws, wat duidt op auteurs uit de 8e eeuw v.Chr. of nog later. Bovendien was de term Raämses ("stad van Ramses") in het 1e millennium v.Chr. een wijdverbreide troop.

Categorie:Profeet uit de Hebreeuwse Bijbel

Prent van Mozes die de Tien Geboden toont. Vervaardigd op het einde van de zestiende eeuw. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent