ΟΔΗΓΊΑ 2010/13/EE ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ της 10ης Μαρτίου 2010 για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (κωδικοποιημένη έκδοση) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1 και το άρθρο 62, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1), Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Οκτωβρίου 1989, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (2), έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα (3) και ουσιωδώς. Είναι, ως εκ τούτου, σκόπιμη, για λόγους σαφήνειας και ορθολογισμού, η κωδικοποίηση της εν λόγω οδηγίας. (2) Οι διασυνοριακές υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που παρέχονται χάρη στις διάφορες τεχνολογίες αποτελούν ένα από τα μέσα για την επιδίωξη των στόχων της Ένωσης. Ορισμένα μέτρα είναι αναγκαία ώστε να διασφαλισθεί η μετάβαση από τις εθνικές αγορές σε μια κοινή αγορά παραγωγής και διανομής προγραμμάτων και να εξασφαλισθούν όροι θεμιτού ανταγωνισμού χωρίς να θίγεται ο χαρακτήρας δημοσίου συμφέροντος τον οποίο πρέπει να έχουν οι παρεχόμενες υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. (3) Το Συμβούλιο της Ευρώπης εξέδωσε την ευρωπαϊκή σύμβαση για τη διασυνοριακή τηλεόραση. (4) Ενόψει της εμφάνισης νέων τεχνολογιών για τη μετάδοση υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, το ρυθμιστικό πλαίσιο σχετικά με την άσκηση των τηλεοπτικών δραστηριοτήτων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των διαρθρωτικών αλλαγών, τη διάδοση των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και των τεχνολογικών εξελίξεων σε επιχειρηματικά μοντέλα, ιδίως στη χρηματοδότηση της εμπορικής ραδιοτηλεόρασης, και θα πρέπει να εξασφαλίζει βέλτιστες συνθήκες ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας δικαίου για τις ευρωπαϊκές τεχνολογίες πληροφοριών, τον κλάδο και τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων και, τέλος, τον σεβασμό της πολιτισμικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας. (5) Οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων είναι ταυτοχρόνως πολιτιστικές και οικονομικές. Η αυξανόμενη σημασία που προσλαμβάνουν για τις κοινωνίες, τη δημοκρατία -ιδίως με την εγγύηση της ελευθερίας, της πληροφόρησης, της διαφορετικότητας των απόψεων και της πολυφωνίας- την εκπαίδευση και τον πολιτισμό δικαιολογεί την εφαρμογή ειδικών κανόνων για τις εν λόγω υπηρεσίες. (6) Σύμφωνα με το άρθρο 167 παράγραφος 4 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ένωση λαμβάνει υπόψη τις πολιτισμικές πτυχές στη δράση της βάσει άλλων διατάξεων της εν λόγω συνθήκης, αποβλέποντας ιδίως στον σεβασμό και την προώθηση της ποικιλομορφίας των πολιτισμών της. (7) Στα ψηφίσματά του της 1ης Δεκεμβρίου 2005 (4) και της 4ης Απριλίου 2006 (5) για τον γύρο της Ντόχα και για τις Υπουργικές Διασκέψεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να εξαιρεθούν από την απελευθέρωση θεμελιώδεις δημόσιες υπηρεσίες, όπως οι οπτικοακουστικές υπηρεσίες στο πλαίσιο του διαπραγματευτικού γύρου της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ). Με το ψήφισμά του της 27ης Απριλίου 2006 (6) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε τη σύμβαση της Unescο για την προστασία και την προώθηση όπον πολυμορφίας στην πολιτισμική έκφραση, όπου αναφέρεται ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες, τα αγαθά και οι υπηρεσίες έχουν τόσο οικονομικό όσο και πολιτισμικό χαρακτήρα, καθώς είναι φορείς ταυτότητας, αξιών και νοήματος, επομένως δεν είναι επιτρεπτό να αντιμετωπίζονται ως εάν να είχαν μόνον εμπορική αξία. Με την απόφαση 2006/515/ΕΚ του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 2006, σχετικά με τη σύναψη της σύμβασης για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων (7) εγκρίθηκε η σύμβαση της Unesco εξ ονόματος της Κοινότητας. Η σύμβαση τέθηκε σε ισχύ στις 18 Μαρτίου 2007. Η παρούσα οδηγία σέβεται τις αρχές της σύμβασης αυτής. (8) Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε να αποτρέπονται οποιεσδήποτε πράξεις ενδέχεται να παραβλάψουν την ελεύθερη κυκλοφορία και την εμπορία των τηλεοπτικών προγραμμάτων ή προωθούν τη δημιουργία δεσποζουσών θέσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιορισμούς της πολυμέρειας και της ελευθερίας των τηλεοπτικών μεταδόσεων καθώς και της πληροφόρησης εν γένει. (9) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υφιστάμενες ή μελλοντικές πράξεις εναρμόνισης της Ένωσης που έχουν στόχο την ικανοποίηση, ιδίως, επιτακτικών απαιτήσεων στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών και της καλής διεξαγωγής των εμπορικών συναλλαγών και του ανταγωνισμού. (10) Οι παραδοσιακές υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων -όπως η τηλεόραση- και οι νεοεμφανιζόμενες κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες απασχόλησης στην Ένωση, ιδίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τονώνοντας την οικονομική ανάπτυξη και τις επενδύσεις. Λαμβανομένης υπόψη της σημασίας του επί ίσοις όροις ανταγωνισμού και μιας γνήσιας ευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, οι βασικές αρχές της εσωτερικής αγοράς, όπως ο ελεύθερος ανταγωνισμός και η ίση μεταχείριση, θα πρέπει να γίνονται σεβαστές προκειμένου να διασφαλίζονται η διαφάνεια και η προβλεψιμότητα στις αγορές υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και να μειωθούν τα εμπόδια εισόδου στην αγορά. (11) Προκειμένου να αποφευχθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, να βελτιωθεί η ασφάλεια του δικαίου, να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά και να διευκολυνθεί η δημιουργία ενιαίου χώρου ενημέρωσης, απαιτείται να ισχύει για όλες τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, τόσο στις τηλεοπτικές (δηλαδή στις γραμμικές υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) όσο και στις κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων (δηλαδή στις μη γραμμικές υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) τουλάχιστον μία βασική δέσμη συντονισμένων κανόνων. (12) Η Επιτροπή εξέδωσε στις 15 Δεκεμβρίου 2003 ανακοίνωση σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής κανονιστικής πολιτικής στον οπτικοακουστικό τομέα, όπου υπογραμμίζεται ότι η κανονιστική πολιτική στον τομέα αυτό οφείλει να διασφαλίζει ορισμένα δημόσια συμφέροντα, όπως την πολιτισμική πολυμορφία, το δικαίωμα στην ενημέρωση, τη σημασία του πλουραλισμού των οπτικοακουστικών μέσων, την προστασία των ανηλίκων και την προστασία των καταναλωτών και να ενισχύει την ευαισθητοποίηση του κοινού και την παιδεία στα Μέσα, σήμερα και στο μέλλον. (13) Με το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου, στις 25 Ιανουαρίου 1999, σχετικά με τις δημόσιες ραδιοτηλεοπτικές υπηρεσίες (8), επιβεβαιώθηκε εκ νέου ότι οι δημόσιοι τηλεοπτικοί οργανισμοί, προκειμένου να εκπληρώσουν την αποστολή τους, πρέπει να εξακολουθήσουν να επωφελούνται από την τεχνολογική πρόοδο. Η συνύπαρξη ιδιωτικών και δημόσιων παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων αποτελεί διακριτικό στοιχείο της ευρωπαϊκής αγοράς οπτικοακουστικών μέσων. (14) Η Επιτροπή ενέκρινε την πρωτοβουλία «i2010: Ευρωπαϊκή Κοινωνία της Πληροφορίας» για την ενίσχυση της ανάπτυξης και της απασχόλησης στους κλάδους της κοινωνίας της πληροφορίας και των οπτικοακουστικών μέσων. Η πρωτοβουλία i2010 αποτελεί ολοκληρωμένη στρατηγική για την ενθάρρυνση της παραγωγής ευρωπαϊκών προγραμμάτων, την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και τη χρήση των ΤΠΕ στο πλαίσιο της σύγκλισης των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας και των υπηρεσιών των μέσων, των δικτύων και των συσκευών που αφορούν τις πληροφορίες και τα οπτικοακουστικά μέσα, με τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη του συνόλου των μέσων της κοινοτικής πολιτικής: κανονιστικές ρυθμίσεις, έρευνα και εταιρική συνεργασία με τον κλάδο. Η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να δημιουργήσει συνεκτικό πλαίσιο εσωτερικής αγοράς για τις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας και τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, μέσω του εκσυγχρονισμού του νομικού πλαισίου για οπτικοακουστικές υπηρεσίες. Ο στόχος της πρωτοβουλίας i2010 θα επιτευχθεί καταρχήν με την παροχή δυνατοτήτων ανάπτυξης στις βιομηχανίες μόνο με τις απαραίτητες ρυθμίσεις, καθώς και με τη δημιουργία νέων μικρών επιχειρήσεων, που αποτελούν για το μέλλον παράγοντες πλούτου και δημιουργίας απασχόλησης, ώστε να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης σε μια ελεύθερη αγορά. (15) Στις 4 Σεπτεμβρίου 2003 (9), στις 22 Απριλίου 2004 (10) και στις 6 Σεπτεμβρίου 2005 (11), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψηφίσματα τα οποία υποστηρίζουν καταρχήν τη γενική προσέγγιση των βασικών κανόνων για όλες τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων και των πρόσθετων κανόνων για τηλεοπτικές μεταδόσεις. (16) Η παρούσα οδηγία ενισχύει τη συμμόρφωση προς τα θεμελιώδη δικαιώματα, ενώ η ίδια είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (12), ιδίως με το άρθρο 11 αυτού. Από την άποψη αυτή, η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να αποτρέπει κατά κανένα τρόπο τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τους συνταγματικούς τους κανόνες σχετικά με την ελευθερία του τύπου και την ελευθερία της έκφρασης στα οπτικοακουστικά μέσα. (17) Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγει τις υποχρεώσεις που απορρέουν για τα κράτη μέλη από την εφαρμογή της οδηγίας 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου 1998, για την καθιέρωση διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών και των κανόνων σχετικά με τις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας (13). Ως εκ τούτου, τα σχέδια εθνικών μέτρων που εφαρμόζονται στις κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, τα οποία είναι αυστηρότερα ή λεπτομερέστερα από εκείνα που απαιτούνται για την απλή μεταφορά της οδηγίας 2007/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, για την τροποποίηση της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων (14) στο εθνικό δίκαιο, υπόκεινται στις υποχρεώσεις των διαδικασιών που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 8 της οδηγίας 98/34/ΕΚ. (18) Η οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με ένα κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία-πλαίσιο) (15), και ειδικότερα το άρθρο 1 παράγραφος 3 αυτής, ισχύει υπό την επιφύλαξη των μέτρων που λαμβάνονται, σε ενωσιακό ή εθνικό επίπεδο, για την επιδίωξη στόχων γενικού συμφέροντος, ιδίως σχετικά με τη ρύθμιση του περιεχομένου και την πολιτική στον οπτικοακουστικό τομέα. (19) Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει τις σφαίρες ευθύνης των κρατών μελών και των αρχών τους ως προς την οργάνωση, η οποία περιλαμβάνει και συστήματα εκχώρησης δικαιωμάτων, χορήγησης διοικητικής άδειας ή φορολόγησης, καθώς και ως προς τη χρηματοδότηση και το περιεχόμενο των προγραμμάτων. Έτσι διαφυλάσσεται η ανεξαρτησία των πολιτιστικών εξελίξεων στα κράτη μέλη και η πολιτιστική πολυμορφία της Κοινότητας. (20) Καμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να υποχρεώνει ούτε να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επιβάλουν νέα συστήματα χορήγησης αδείας ή διοικητικής έγκρισης για οποιονδήποτε τύπο υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων. (21) Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο ορισμός των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θα πρέπει να καλύπτει μόνο τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, είτε τηλεοπτικές μεταδόσεις είτε κατά παραγγελία υπηρεσίες που αποτελούν μέσα μαζικής επικοινωνίας, δηλαδή που προορίζονται για λήψη από σημαντικό τμήμα του ευρέος κοινού και είναι πιθανό να έχουν σαφείς επιπτώσεις σε αυτό. Το πεδίο εφαρμογής της θα πρέπει να περιορίζεται σε υπηρεσίες, όπως αυτές ορίζονται στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και, κατά συνέπεια, θα πρέπει να καλύπτει κάθε μορφή οικονομικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, αλλά δεν θα πρέπει να καλύπτει δραστηριότητες που δεν είναι κατά κύριο λόγο οικονομικές και που δεν ανταγωνίζονται τις τηλεοπτικές εκπομπές, όπως οι ιδιωτικοί δικτυακοί τόποι και υπηρεσίες που συνίστανται στην παροχή ή διανομή οπτικοακουστικού περιεχομένου που δημιουργείται από ιδιώτες χρήστες για σκοπούς κοινοποίησης και ανταλλαγής στο πλαίσιο ομάδων κοινών ενδιαφερόντων. (22) Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, στον ορισμό των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στην ενημερωτική, ψυχαγωγική και εκπαιδευτική για το κοινό λειτουργία τους, και οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις, αποκλείεται όμως κάθε μορφή ιδιωτικής αλληλογραφίας, όπως ηλεκτρονικά μηνύματα που αποστέλλονται σε περιορισμένο αριθμό αποδεκτών. Από τον ορισμό θα πρέπει να αποκλείονται όλες οι υπηρεσίες οι οποίες δεν έχουν ως κύριο σκοπό την παροχή προγραμμάτων, δηλαδή όπου το οπτικοακουστικό περιεχόμενο είναι απλώς συμπτωματικό ως προς την υπηρεσία και δεν αποτελεί τον κύριο σκοπό της. Μεταξύ των παραδειγμάτων περιλαμβάνονται δικτυακοί τόποι που περιέχουν οπτικοακουστικά στοιχεία μόνο επικουρικά, όπως είναι κινούμενα γραφικά στοιχεία, σύντομα διαφημιστικά μηνύματα ή πληροφορίες που αναφέρονται σε ένα προϊόν ή σε μια μη οπτικοακουστική υπηρεσία. Για τους λόγους αυτούς, τα τυχερά παιχνίδια με λαχνούς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν χρηματικά ποσά, συμπεριλαμβανομένης της λοταρίας, των στοιχημάτων και άλλων μορφών τυχερών παιχνιδιών, καθώς επίσης διαδικτυακά παιχνίδια και μηχανές αναζήτησης, αλλά όχι εκπομπές αφιερωμένες στα τυχερά παιχνίδια, θα πρέπει επίσης να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. (23) Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο όρος «οπτικοακουστικός» θα πρέπει να αναφέρεται σε κινούμενη εικόνα, με ή χωρίς ήχο. Περιλαμβάνει, επομένως, μη ομιλούσες ταινίες αλλά δεν καλύπτει ηχητική μετάδοση ούτε ραδιοφωνικές υπηρεσίες. Ενώ ο κύριος σκοπός της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων είναι η παροχή προγραμμάτων, ο ορισμός της εν λόγω υπηρεσίας θα πρέπει να καλύπτει επίσης το περιεχόμενο κειμένου που συνοδεύει τα προγράμματα, όπως οι υπηρεσίες υποτίτλων και οι ηλεκτρονικοί οδηγοί προγραμμάτων. Υπηρεσίες με περιεχόμενο αυτόνομα κείμενα δεν θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, η οποία δεν θα πρέπει να θίγει την ελευθερία των κρατών μελών να ρυθμίζουν τις υπηρεσίες αυτές σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (24) Χαρακτηριστικό των κατά παραγγελία υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων είναι ότι είναι «παρεμφερείς προς την τηλεόραση», δηλαδή ανταγωνίζονται τις τηλεοπτικές μεταδόσεις ως προς τον ίδιο κοινό, η δε φύση και το μέσο της πρόσβασης στην υπηρεσία οδηγούν τον χρήστη να αναμένει ευλόγως κανονιστική προστασία στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Υπ’ αυτό το πρίσμα και προκειμένου να αποφευχθούν ανισότητες όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία και τον ανταγωνισμό, η έννοια του προγράμματος θα πρέπει να ερμηνεύεται δυναμικά, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στον τομέα των τηλεοπτικών μεταδόσεων. (25) Η έννοια της «συντακτικής ευθύνης» είναι ουσιώδης για τον ορισμό του ρόλου του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και, επομένως, για τον ορισμό των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Τα κράτη μέλη μπορούν να διευκρινίσουν περαιτέρω τις πτυχές του ορισμού της συντακτικής ευθύνης, κυρίως την έννοια του «αποφασιστικού ελέγχου», κατά τη λήψη μέτρων για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων όσον αφορά την ευθύνη που καθορίσθηκαν στην οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πλευρές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο») (16). (26) Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο ορισμός του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων δεν θα πρέπει να καλύπτει φυσικά ή νομικά πρόσωπα που απλώς αναμεταδίδουν προγράμματα για τα οποία τη συντακτική ευθύνη φέρουν τρίτοι. (27) Οι τηλεοπτικές μεταδόσεις περιλαμβάνουν σήμερα ιδίως την αναλογική και ψηφιακή τηλεόραση, τη ρέουσα μετάδοση, την εκπομπή μέσω διαδικτύου και το βίντεο με χρονική παραγγελία, ενώ το βίντεο κατά παραγγελία, για παράδειγμα, αποτελεί κατά παραγγελία υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων. Γενικά, για τις τηλεοπτικές μεταδόσεις ή τα τηλεοπτικά προγράμματα που παρέχονται επιπρόσθετα από τον ίδιο πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ως κατά παραγγελία υπηρεσίες, οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να θεωρούνται ότι πληρούνται εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ισχύουν για τη γραμμική μετάδοση. Ωστόσο, εάν διάφορα είδη υπηρεσιών προσφέρονται παράλληλα αλλά συνιστούν σαφώς χωριστές υπηρεσίες, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει για κάθε μία από τις σχετικές υπηρεσίες. (28) Το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να καλύπτει την ηλεκτρονική μορφή των εφημερίδων και των περιοδικών. (29) Όλα τα χαρακτηριστικά μιας υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων, όπως εκτίθενται στον ορισμό τους και εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις (21) έως (28), θα πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα. (30) Στο πλαίσιο τηλεοπτικής μετάδοσης, η έννοια της ταυτόχρονης παρακολούθησης θα πρέπει να καλύπτει και τη σχεδόν ταυτόχρονη παρακολούθηση, λόγω των διαφορών που προκύπτουν εξαιτίας μικρών καθυστερήσεων που μεσολαβούν μεταξύ της εκπομπής και της λήψης, οι οποίες οφείλονται σε τεχνικούς λόγους, εγγενείς στη διαδικασία μετάδοσης. (31) Με την παρούσα οδηγία θα πρέπει να θεσπισθεί ευρύτερος ορισμός των οπτικοακουστικών εμπορικών ανακοινώσεων, ο οποίος όμως δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει ανακοινώσεις δημόσιων υπηρεσιών και φιλανθρωπικές εκκλήσεις που εκπέμπονται δωρεάν. (32) Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ορισθούν τα «ευρωπαϊκά έργα», με την επιφύλαξη της δυνατότητας των κρατών μελών να θεσπίσουν έναν λεπτομερέστερο ορισμό όσον αφορά τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο και λαμβανομένων υπόψη των στόχων της παρούσας οδηγίας. (33) Η αρχή της χώρας προέλευσης θα πρέπει να θεωρηθεί ως πυρήνας της παρούσας οδηγίας, δεδομένου ότι είναι ουσιώδης για τη δημιουργία εσωτερικής αγοράς. Η εν λόγω αρχή θα πρέπει να ισχύει για όλες τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων ώστε να εξασφαλίζεται ασφάλεια δικαίου για τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ως απαραίτητη βάση για νέα επιχειρηματικά μοντέλα και για την εμπορική διάδοση χρήσης τέτοιων υπηρεσιών. Είναι επίσης ουσιώδης για την εξασφάλιση της ελεύθερης ροής πληροφοριών και οπτικοακουστικών προγραμμάτων στην εσωτερική αγορά. (34) Για την προαγωγή ισχυρού, ανταγωνιστικού και ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα και για την ενίσχυση της πολυφωνίας των μέσων σε ολόκληρη την Ένωση, ένα μόνο κράτος μέλος θα πρέπει να εξακολουθήσει να έχει δικαιοδοσία επί κάποιου παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και η πολυφωνία της πληροφόρησης θα πρέπει να είναι θεμελιώδης αρχή της Ένωσης. (35) Ο καθορισμός σειράς πρακτικών κριτηρίων αποσκοπεί να προσδιορίσει, με εξαντλητική διαδικασία, το ένα και μόνο κράτος μέλος στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται κάποιος πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών την οποία ρυθμίζει η παρούσα οδηγία. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για να αποφευχθούν περιπτώσεις κενού δικαιοδοσίας, είναι σκόπιμη η παραπομπή στο κριτήριο της εγκατάστασης κατά την έννοια των άρθρων 49 έως 55 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως το τελικό κριτήριο για τον προσδιορισμό της δικαιοδοσίας ενός κράτους μέλους. (36) Η υποχρέωση του κράτους μέλους προέλευσης να εξασφαλίζει τη συμμόρφωση των τηλεοπτικών μεταδόσεων εκπομπών με το εθνικό δίκαιο, όπως συντονίζεται με την παρούσα οδηγία, επαρκεί, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο, για τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εν λόγω μεταδόσεων χωρίς να είναι αναγκαία η διενέργεια ενός δεύτερου ελέγχου για τους ίδιους λόγους στα κράτη μέλη λήψης των μεταδόσεων αυτών. Παρόλα αυτά, το κράτος μέλος λήψης μπορεί, σε εξαιρετικές περιστάσεις και υπό καθορισμένες συνθήκες, να αναστέλλει προσωρινά την αναμετάδοση τηλεοπτικών εκπομπών. (37) Περιορισμοί στην ελεύθερη παροχή των κατά παραγγελία υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θα πρέπει να είναι δυνατοί μόνον σύμφωνα με τους όρους και τις διαδικασίες που επαναλαμβάνουν τους ήδη προβλεπόμενους στο άρθρο 3 παράγραφοι 4, 5 και 6 της οδηγίας 2000/31/ΕΚ. (38) Οι τεχνολογικές εξελίξεις, ειδικότερα όσον αφορά ψηφιακά δορυφορικά προγράμματα, συνεπάγονται την ανάγκη προσαρμογής επικουρικών κριτηρίων ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληλη κανονιστική ρύθμιση και η αποτελεσματική εφαρμογή της, και να παρέχεται στους συντελεστές πραγματική εξουσία επί του περιεχομένου μιας υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων. (39) Δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία αφορά υπηρεσίες που προσφέρονται στο ευρύ κοινό στην Ένωση, θα πρέπει να ισχύει μόνο για υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που μπορούν να λαμβάνονται απευθείας ή έμμεσα από το κοινό σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη με συνήθη καταναλωτικό εξοπλισμό. Ο ορισμός του «συνήθους καταναλωτικού εξοπλισμού» θα πρέπει να επαφίεται στις αρμόδιες εθνικές αρχές. (40) Τα άρθρα 49 έως 56 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθορίζουν το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας εγκατάστασης. Κατά συνέπεια, οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θα πρέπει να είναι, εν γένει, ελεύθεροι να επιλέξουν το κράτος μέλος εγκατάστασής τους. Το Δικαστήριο έχει επίσης υπογραμμίσει ότι «η συνθήκη δεν απαγορεύει σε μια επιχείρηση να κάνει χρήση της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών οσάκις δεν παρέχει υπηρεσίες εντός του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένη» (17). (41) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι ελεύθερα να εφαρμόζουν λεπτομερέστερους ή αυστηρότερους κανόνες στα πεδία που συντονίζει η παρούσα οδηγία όσον αφορά παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων υπό τη δικαιοδοσία τους, φροντίζοντας οι κανόνες αυτοί να συνάδουν με τις γενικές αρχές του ενωσιακού δικαίου. Για να αντιμετωπισθούν οι καταστάσεις στις οποίες ένας τηλεοπτικός οργανισμός, ο οποίος εμπίπτει στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους, παρέχει τηλεοπτική εκπομπή η οποία απευθύνεται στο σύνολό της ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της προς την επικράτεια άλλου κράτους μέλους, η απαίτηση τα κράτη μέλη να συνεργάζονται το ένα με το άλλο και, σε περιπτώσεις καταστρατήγησης, η κωδικοποίηση της νομολογίας του Δικαστηρίου (18), σε συνδυασμό με αποτελεσματικότερη διαδικασία, είναι η ενδεδειγμένη λύση που λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες των κρατών μελών χωρίς να αμφισβητείται η ορθή εφαρμογή της αρχής της χώρας προέλευσης. Η έννοια των κανόνων γενικού δημοσίου συμφέροντος έχει αναπτυχθεί από τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τα άρθρα 43 και 49 της συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρα 49 και 56 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κανόνες για την προστασία των καταναλωτών, την προστασία των ανηλίκων και την πολιτική στον τομέα του πολιτισμού. Το αιτούν τη συνεργασία κράτος μέλος θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι οι συγκεκριμένοι εθνικοί κανόνες είναι αντικειμενικώς αναγκαίοι, εφαρμόζονται κατά τρόπο που δεν επιφέρει διακρίσεις και τηρούν την αρχή της αναλογικότητας. (42) Ένα κράτος μέλος, όταν εξετάζει, κατά περίπτωση, κατά πόσον μια τηλεοπτική μετάδοση από πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος απευθύνεται στο σύνολό της ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της στην επικράτειά του, μπορεί να επικαλείται δείκτες, όπως την προέλευση των εσόδων από την τηλεοπτική διαφήμιση ή/και τη συνδρομή, τη βασική γλώσσα της υπηρεσίας ή την ύπαρξη προγραμμάτων ή εμπορικών ανακοινώσεων που στοχεύουν ειδικά στο κοινό του κράτους μέλους όπου αυτά λαμβάνονται. (43) Βάσει της παρούσας οδηγίας, παρά την εφαρμογή της αρχής της χώρας προέλευσης, τα κράτη μέλη δύνανται ακόμη να λαμβάνουν μέτρα περιορισμού της ελεύθερης διακίνησης των τηλεοπτικών εκπομπών, μόνον όμως υπό τους όρους και κατά τη διαδικασία που ορίζεται στην παρούσα οδηγία. Ωστόσο, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, κάθε περιορισμός της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών, όπως οι παρεκκλίσεις από ορισμένη θεμελιώδη αρχή της συνθήκης, πρέπει να ερμηνεύεται συσταλτικά (19). (44) Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι είναι αναγκαίο να αναλυθεί προσεκτικά η κατάλληλη ρυθμιστική προσέγγιση, ιδίως, προκειμένου να προσδιορισθεί κατά πόσον κρίνεται προτιμότερη η θέσπιση νομοθεσίας για τον οικείο τομέα και πρόβλημα ή κατά πόσον πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις, όπως η συρρύθμιση ή η αυτορρύθμιση. Πέραν τούτου, όπως έχει προκύψει εμπειρικά, τόσο τα μέσα συρρύθμισης όσο και αυτορρύθμισης που εφαρμόζονται σύμφωνα με διάφορες νομικές παραδόσεις των κρατών μελών, μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο παρέχοντας υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών. Τα μέτρα για την επίτευξη των στόχων δημοσίου συμφέροντος στον αναδυόμενο τομέα των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θα είναι αποτελεσματικότερα, εάν ληφθούν με την ενεργό υποστήριξη των ίδιων των παρόχων. Από αυτή την άποψη, η αυτορρύθμιση αποτελεί μορφή εθελοντικής πρωτοβουλίας, η οποία βοηθά τους οικονομικούς φορείς, τους κοινωνικούς εταίρους, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανισμούς να υιοθετήσουν κοινές κατευθυντήριες γραμμές μεταξύ τους και για λογαριασμό τους. Τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις διάφορες νομικές παραδόσεις τους, αναγνωρίζουν τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η αποτελεσματική αυτορρύθμιση ως συμπλήρωμα των υφιστάμενων νομοθετικών και δικαστικών ή/και διοικητικών μηχανισμών και τη χρήσιμη συμβολή της στην επίτευξη των στόχων της παρούσας οδηγίας. Ωστόσο, ενώ η αυτορρύθμιση μπορεί να αποτελεί συμπληρωματική μέθοδο εφαρμογής ορισμένων διατάξεων της παρούσας οδηγίας, δεν θα πρέπει να αποτελέσει υποκατάστατο για τις υποχρεώσεις του εθνικού νομοθέτη. Η συρρύθμιση, στην απλούστερη μορφή της, παρέχει «νομική σύνδεση» μεταξύ της αυτορρύθμισης και του εθνικού νομοθέτη, σύμφωνα με τις νομικές παραδόσεις των κρατών μελών. Η συρρύθμιση θα πρέπει να διατηρεί τη δυνατότητα κρατικής παρέμβασης σε περίπτωση που δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι της. Υπό την επιφύλαξη των τυπικών υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, η παρούσα οδηγία ενθαρρύνει τη χρήση της συρρύθμισης και της αυτορρύθμισης. Αυτό, εντούτοις, δεν θα πρέπει να υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν καθεστώτα συρρύθμισης ή/και αυτορρύθμισης, ούτε να διακόπτουν ή να θέτουν σε κίνδυνο πρωτοβουλίες συρρύθμισης ή αυτορρύθμισης οι οποίες υπάρχουν ήδη στα κράτη μέλη και λειτουργούν αποτελεσματικά. (45) Εξαιτίας του ειδικού χαρακτήρα των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, ιδίως του αντικτύπου των υπηρεσιών αυτών στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα σχηματίζουν γνώμη, είναι ουσιαστικής σημασίας για τους χρήστες να γνωρίζουν ακριβώς ποιος είναι υπεύθυνος για το περιεχόμενο των εν λόγω υπηρεσιών. Καθίσταται επομένως σημαντικό τα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε οι χρήστες να έχουν εύκολη και άμεση πρόσβαση, ανά πάσα στιγμή, σε πληροφορίες σχετικά με τον πάροχο τηλεοπτικής υπηρεσίας. Εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να αποφασίσει τις πρακτικές λεπτομέρειες για την επίτευξη του εν λόγω στόχου χωρίς να θίγεται οποιαδήποτε άλλη συναφής διάταξη του ενωσιακού δικαίου. (46) Το δικαίωμα προσώπων με αναπηρία και των ηλικιωμένων να συμμετέχουν και να εντάσσονται στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Ένωσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την παροχή προσιτών υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Τα μέσα επίτευξης της προσβασιμότητας θα πρέπει να περιλαμβάνουν, χωρίς ωστόσο να περιορίζονται σε αυτά, νοηματική γλώσσα, υποτιτλισμό, ακουστική περιγραφή και εύχρηστους καταλόγους επιλογών (μενού). (47) Η «παιδεία για τα μέσα» παραπέμπει στις δεξιότητες, τις γνώσεις και την κατανόηση των καταναλωτών που τους επιτρέπουν να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά και με ασφάλεια τα οπτικοακουστικά μέσα. Οι έχοντες παιδεία για τα μέσα μπορούν να κάνουν τεκμηριωμένες επιλογές, να κατανοούν τη φύση του περιεχομένου και των υπηρεσιών και να αξιοποιούν πλήρως τις ευκαιρίες που τους προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες επικοινωνιών. Μπορούν να προστατεύονται καλύτερα οι ίδιοι και οι οικογένειές τους από το επιζήμιο ή προσβλητικό υλικό. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να προωθηθεί η ανάπτυξη της παιδείας για τα μέσα σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας και να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς η σχετική πρόοδος. Η σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και για το δικαίωμα απάντησης σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας οπτικοακουστικών υπηρεσιών και επιγραμμικών υπηρεσιών πληροφόρησης (20), περιέχει ήδη σειρά πιθανών μέτρων για την προώθηση της παιδείας για τα μέσα, όπως, για παράδειγμα, συνεχή κατάρτιση διδασκόντων και εκπαιδευτών, ειδική εκπαίδευση για το διαδίκτυο απευθυνόμενη σε παιδιά από πολύ νεαρή ηλικία, που να περιλαμβάνει και συνεδρίες ανοικτές για τους γονείς, ή οργάνωση εθνικών ενημερωτικών εκστρατειών για τους πολίτες, με συμμετοχή όλων των μέσων επικοινωνίας, προκειμένου να παρέχονται πληροφορίες για την υπεύθυνη χρήση του διαδικτύου. (48) Οι τηλεοπτικοί οργανισμοί δύνανται να αποκτήσουν αποκλειστικά δικαιώματα τηλεοπτικής αναμετάδοσης, αναφορικά με εκδηλώσεις μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό. Ωστόσο, είναι αποφασιστικής σημασίας η προώθηση του πλουραλισμού μέσω της ποικιλομορφίας παραγωγής ειδήσεων και προγραμματισμού σε ολόκληρη την Ένωση, καθώς και η τήρηση των αρχών που αναγνωρίζονται στο άρθρο 11 του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (49) Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να είναι σε θέση να λαμβάνουν μέτρα ώστε να προστατεύουν το δικαίωμα στην ενημέρωση και να εξασφαλίζουν την ευρεία πρόσβαση του κοινού στην τηλεοπτική κάλυψη εθνικών ή μη εθνικών εκδηλώσεων μείζονος σημασίας για την κοινωνία, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου και το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Προς τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα να λαμβάνουν μέτρα σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο με στόχο τη ρύθμιση της άσκησης εκ μέρους τηλεοπτικών οργανισμών, που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους, αποκλειστικών ραδιοτηλεοπτικών δικαιωμάτων όσον αφορά τις ανωτέρω εκδηλώσεις. (50) Είναι ανάγκη να θεσπισθούν ρυθμίσεις στο πλαίσιο της Ένωσης ώστε να αποφευχθούν η ενδεχόμενη νομική αβεβαιότητα και οι στρεβλώσεις της αγοράς και να συγκερασθεί η ελεύθερη κυκλοφορία των τηλεοπτικών υπηρεσιών με την ανάγκη αποτροπής της ενδεχόμενης καταστρατήγησης των εθνικών μέτρων που προστατεύουν ένα έννομο γενικό συμφέρον. (51) Ιδίως, είναι σκόπιμο να θεσπισθούν διατάξεις για την άσκηση, εκ μέρους των τηλεοπτικών οργανισμών, των αποκλειστικών δικαιωμάτων που έχουν ενδεχομένως αποκτήσει για τη μετάδοση εκδηλώσεων που θεωρούνται ότι έχουν μείζονα σημασία για την κοινωνία σε ένα κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο που έχει δικαιοδοσία επί των τηλεοπτικών οργανισμών. Για να αποφευχθούν οι κερδοσκοπικές αγορές δικαιωμάτων με σκοπό την καταστρατήγηση των εθνικών μέτρων, οι διατάξεις αυτές είναι ανάγκη να εφαρμόζονται στις συμβάσεις που συνάπτονται μετά τη δημοσίευση της οδηγίας 97/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21) και που αφορούν εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται μετά την ημερομηνία εφαρμογής της. Όταν ανανεώνονται οι συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης της προαναφερθείσας οδηγίας, θεωρούνται νέες συμβάσεις. (52) Οι εκδηλώσεις μείζονος σημασίας για την κοινωνία θα πρέπει, για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, να πληρούν ορισμένα κριτήρια, δηλαδή να αποτελούν σημαντικά γεγονότα τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον στο ευρύ κοινό, στην Ένωση ή σε ένα κράτος μέλος ή σε σημαντικό τμήμα κράτους μέλους και να προγραμματίζονται εκ των προτέρων από ορισμένο υπεύθυνο διοργάνωσης της εκδήλωσης, ο οποίος δικαιούται εκ του νόμου να πωλήσει τα δικαιώματα που αναφέρονται στην εν λόγω εκδήλωση. (53) Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, «δωρεάν τηλεοπτικό πρόγραμμα» σημαίνει μετάδοση σε έναν δίαυλο, δημόσιο ή εμπορικό, προγραμμάτων στα οποία έχει πρόσβαση το κοινό χωρίς επιπλέον καταβολή τέλους εκτός από τους τρόπους χρηματοδότησης των εκπομπών, οι οποίοι επικρατούν ευρύτατα σε κάθε κράτος μέλος (όπως η εισφορά ή/και η βασικού επιπέδου συνδρομή σε καλωδιακό δίκτυο). (54) Τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να λαμβάνουν τα μέτρα που κρίνουν κατάλληλα κατά παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων προερχόμενων από τρίτες χώρες, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 2 της παρούσας οδηγίας, εφόσον συμβιβάζονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης. (55) Προκειμένου να διασφαλισθεί η θεμελιώδης ελευθερία της πληροφόρησης και για να εξασφαλίζεται πλήρης και ορθή προστασία των συμφερόντων των θεατών στην Ένωση, θα πρέπει οι ασκούντες αποκλειστικά δικαιώματα τηλεοπτικής αναμετάδοσης όσον αφορά εκδηλώσεις μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό, να παρέχουν σε άλλους τηλεοπτικούς οργανισμούς το δικαίωμα χρησιμοποίησης σύντομων αποσπασμάτων για τους σκοπούς των προγραμμάτων γενικής ειδησεογραφίας με δίκαιους, εύλογους και ισότιμους όρους, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των αποκλειστικών δικαιωμάτων. Οι εν λόγω όροι θα πρέπει να ανακοινώνονται εγκαίρως πριν από την πραγματοποίηση της εκδήλωσης μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό ώστε να παρέχεται επαρκής χρόνος στους άλλους τηλεοπτικούς οργανισμούς για την άσκηση ανάλογου δικαιώματος. Ο τηλεοπτικός οργανισμός θα πρέπει να μπορεί να ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα μέσω μεσάζοντος που ενεργεί ειδικά εξ ονόματός του κατά περίπτωση. Τα σύντομα αποσπάσματα μπορούν να χρησιμοποιούνται για εκπομπές που καλύπτουν όλη την ΕΕ από οποιοδήποτε κανάλι, ακόμα και κανάλια αφιερωμένα στα αθλητικά, και δεν θα πρέπει, κατά κανόνα, να υπερβαίνουν τα 90 δευτερόλεπτα. Το δικαίωμα της πρόσβασης στα σύντομα αποσπάσματα θα πρέπει να ισχύει διασυνοριακά μόνο όπου είναι απαραίτητο. Επομένως, ο τηλεοπτικός οργανισμός θα πρέπει πρώτα να επιδιώξει πρόσβαση από έναν τηλεοπτικό οργανισμό εγκατεστημένο στο ίδιο κράτος μέλος ο οποίος έχει τα αποκλειστικά δικαιώματα μετάδοσης μιας εκδήλωσης μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό. Η έννοια των προγραμμάτων γενικής ειδησεογραφίας δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει την ανθολόγηση σύντομων αποσπασμάτων σε προγράμματα που εξυπηρετούν ψυχαγωγικούς σκοπούς. Η αρχή της χώρας προέλευσης θα πρέπει να ισχύει και για την πρόσβαση και για τη μετάδοση σύντομων αποσπασμάτων. Στις διασυνοριακές περιπτώσεις, αυτό σημαίνει ότι οι διάφοροι νόμοι θα πρέπει να εφαρμόζονται διαδοχικά. Αρχικά, για την πρόσβαση στα σύντομα αποσπάσματα, θα πρέπει να εφαρμόζεται ο νόμος του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος ο τηλεοπτικός οργανισμός ο οποίος παρέχει το αρχικό σήμα (δηλαδή παρέχει πρόσβαση). Αυτό είναι συνήθως το κράτος μέλος όπου πραγματοποιείται η εκδήλωση. Όταν ένα κράτος μέλος έχει θεσπίσει ισοδύναμο σύστημα πρόσβασης στην εκδήλωση, τότε θα πρέπει να ισχύει σε κάθε περίπτωση το δίκαιο αυτού του κράτους μέλους. Κατά δεύτερο λόγο, για τη μετάδοση των σύντομων αποσπασμάτων, θα πρέπει να εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος ο τηλεοπτικός οργανισμός ο οποίος μεταδίδει τα σύντομα αποσπάσματα. (56) Οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας όσον αφορά την πρόσβαση σε εκδηλώσεις μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό για σκοπούς σύντομων ανταποκρίσεων επικαιρότητας θα πρέπει να ισχύουν υπό την επιφύλαξη της οδηγίας 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας (22) και των οικείων διεθνών συμβάσεων στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων και συγγενικών δικαιωμάτων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση στις εκδηλώσεις με μεγάλο ενδιαφέρον για το κοινό, επιτρέποντας την πρόσβαση στο σήμα του τηλεοπτικού οργανισμού κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας. Εντούτοις, μπορούν να επιλέγουν άλλα ισοδύναμα μέσα κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας. Τέτοια μέσα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την παροχή πρόσβασης στη διεξαγωγή της ίδιας της εκδήλωσης πριν από την παροχή πρόσβασης στο σήμα. Δεν θα πρέπει να παρακωλύονται οι τηλεοπτικοί οργανισμοί να συνάπτουν λεπτομερέστερες συμβάσεις. (57) Θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι θα παραμείνει δυνατή η πρακτική των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων να παρέχουν τα ζωντανά τηλεοπτικά ειδησεογραφικά προγράμματα με το κατά παραγγελία σύστημα μετά τη ζωντανή μετάδοση, χωρίς να αναγκάζονται να περικόψουν το πρόγραμμα, παραλείποντας τα σύντομα αποσπάσματα. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να περιορίζεται στην κατά παραγγελία παροχή του ίδιου ακριβώς προγράμματος τηλεοπτικής μετάδοσης από τον ίδιο πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, και, συνεπώς, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για τη δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων του κατά παραγγελία συστήματος με βάση τα σύντομα αποσπάσματα. (58) Οι κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων διαφέρουν από τις τηλεοπτικές μεταδόσεις όσον αφορά την επιλογή και τον έλεγχο που μπορεί να ασκήσει ο χρήστης καθώς και σχετικά με τον κοινωνικό αντίκτυπο που έχουν (23). Το γεγονός αυτό δικαιολογεί την επιβολή ηπιότερης κανονιστικής ρύθμισης για τις κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, οι οποίες θα πρέπει να συμμορφώνονται μόνο με τους βασικούς κανόνες που προβλέπονται με την παρούσα οδηγία. (59) Η διαθεσιμότητα επιβλαβούς περιεχομένου στις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων αποτελεί μέλημα για τον νομοθέτη, τον κλάδο των μέσων και τους γονείς. Θα υπάρξουν και νέες προκλήσεις, ιδίως αναφορικά με νέες πλατφόρμες και νέα προϊόντα. Καθίσταται συνεπώς αναγκαία η ύπαρξη κανόνων για την προστασία της φυσικής, πνευματικής και ηθικής ανάπτυξης των ανηλίκων, καθώς και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε όλες τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων των οπτικοακουστικών εμπορικών ανακοινώσεων. (60) Τα μέτρα που λαμβάνονται για την προστασία της φυσικής, πνευματικής και ηθικής ανάπτυξης των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας θα πρέπει να σταθμίζονται προσεκτικά με το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης, όπως ορίζεται στον Χάρτη θεμελιωδών δκαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο σκοπός των εν λόγω μέτρων, όπως η χρήση κωδικών προσωπικών αριθμών αναγνώρισης (κωδικών PIN), συστημάτων φιλτραρίσματος ή επισήμανσης, θα πρέπει, έτσι, να είναι η εξασφάλιση κατάλληλου επιπέδου προστασίας της φυσικής, πνευματικής και ηθικής ανάπτυξης των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ιδίως όσον αφορά τις κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Η σύσταση για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και για το δικαίωμα απάντησης αναγνώριζε ήδη τη σημασία των συστημάτων φιλτραρίσματος και σήμανσης και περιελάμβανε διάφορα πιθανά μέτρα προς όφελος των ανηλίκων, όπως η συστηματική παροχή στους χρήστες αποτελεσματικού, με δυνατότητα αναβάθμισης και εύχρηστου συστήματος φιλτραρίσματος όταν εγγράφονται συνδρομητές σε πάροχο πρόσβασης ή η πρόσβαση σε υπηρεσίες που προορίζονται ειδικά για παιδιά η οποία να είναι εξοπλισμένη με αυτόματα συστήματα φιλτραρίσματος. (61) Οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία των κρατών μελών θα πρέπει να υπάγονται, σε κάθε περίπτωση, στην απαγόρευση της διάδοσης παιδικής πορνογραφίας σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2003, για την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας (24). (62) Καμία από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας που αφορούν την προστασία της φυσικής, πνευματικής και ηθικής ανάπτυξης των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας δεν απαιτεί κατ’ ανάγκη να εφαρμόζονται τα μέτρα που λαμβάνονται προκειμένου να προστατεύσουν τα εν λόγω συμφέροντα, μέσω ενός εκ των προτέρων ελέγχου των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων από δημόσιους φορείς. (63) Απαιτείται συντονισμός ώστε να διευκολυνθούν τα πρόσωπα και οι φορείς που παράγουν προγράμματα με πολιτιστικό περιεχόμενο στην ανάληψη και άσκηση των δραστηριοτήτων τους. (64) Οι ελάχιστες απαιτήσεις, όσον αφορά όλες τις κρατικές ή ιδιωτικές ενωσιακές τηλεοπτικές μεταδόσεις, για ευρωπαϊκές οπτικοακουστικές παραγωγές, αποτελούν ένα μέσο για την προώθηση της παραγωγής, της ανεξάρτητης παραγωγής και της διανομής στους προαναφερόμενους φορείς και δρουν συμπληρωματικά ως προς άλλα μέσα που υπάρχουν ήδη ή πρόκειται να προταθούν για την εξυπηρέτηση του ίδιου στόχου. (65) Είναι, κατά συνέπεια, αναγκαίο να ενθαρρυνθεί η δημιουργία αγορών επαρκούς μεγέθους για τις τηλεοπτικές παραγωγές στα κράτη μέλη ώστε να προσελκύονται αναγκαίες επενδύσεις, όχι μόνο με την καθιέρωση κοινών κανόνων που ανοίγουν τις εθνικές αγορές αλλά και με το να διατίθεται στις ευρωπαϊκές παραγωγές, όπου είναι εφικτό και με κατάλληλα μέσα, το μεγαλύτερο μέρος από τις τηλεοπτικές μεταδόσεις όλων των κρατών μελών. Για να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εφαρμογής αυτών των κανόνων και η παρακολούθηση των στόχων, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν στην Επιτροπή εκθέσεις για την εφαρμογή του ποσοστού που προβλέπεται για τα ευρωπαϊκά έργα και τις ανεξάρτητες παραγωγές από την παρούσα οδηγία. Για τον υπολογισμό του ποσοστού αυτού θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία. Η Επιτροπή θα πρέπει να γνωστοποιεί την έκθεση κάθε κράτους μέλους στα άλλα κράτη μέλη, συνοδεύοντάς την, όπου είναι αναγκαίο, από μια γνώμη που θα λαμβάνει υπόψη, ιδίως, την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, το μερίδιο των έργων πρώτης μετάδοσης στον προγραμματισμό, τις ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας των νέων τηλεοπτικών οργανισμών και την ιδιαίτερη κατάσταση χωρών με μικρή ικανότητα οπτικοακουστικής παραγωγής ή με περιορισμένη γλωσσική εμβέλεια. (66) Είναι σημαντικό να εξευρεθούν τα κατάλληλα μέσα και οι διαδικασίες σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο προκειμένου να προωθηθεί η επίτευξη των στόχων αυτών με σκοπό τη θέσπιση καταλλήλων μέτρων για την ενθάρρυνση της δραστηριότητας και της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής παραγωγής και διανομής, ειδικότερα σε χώρες με μικρή ικανότητα οπτικοακουστικής παραγωγής ή με περιορισμένη γλωσσική εμβέλεια. (67) Οι αναλογίες των ευρωπαϊκών έργων πρέπει να επιτυγχάνονται λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής πραγματικότητας. Συνεπώς, απαιτείται ένα προοδευτικό σύστημα για την επίτευξη του στόχου αυτού. (68) Η υποχρέωση, όπου είναι εφικτό, να μεταδίδεται ορισμένο ποσοστό ανεξάρτητων έργων, που δημιουργούνται από παραγωγούς ανεξάρτητους από τηλεοπτικούς οργανισμούς, θα ενθαρρύνει την εμφάνιση νέων πηγών τηλεοπτικής παραγωγής, και ιδίως τη δημιουργία μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Θα παρουσιασθούν νέες δυνατότητες και διέξοδοι στην αγορά για τα δημιουργικά ταλέντα, για τα πολιτιστικά επαγγέλματα και για τους εργαζόμενους στον πολιτιστικό τομέα. (69) Οι κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων διαθέτουν το δυναμικό να αντικαθιστούν εν μέρει τηλεοπτικές μεταδόσεις. Θα πρέπει, συνεπώς, όπου αυτό είναι εφικτό, να προωθούν την παραγωγή και διανομή ευρωπαϊκών έργων, συμβάλλοντας έτσι ενεργά στην προώθηση της πολιτισμικής πολυμορφίας. Αυτή η στήριξη για τα ευρωπαϊκά έργα θα μπορούσε, παραδείγματος χάριν να λαμβάνει τη μορφή χρηματοδοτικών συνεισφορών των εν λόγω υπηρεσιών για την παραγωγή και την απόκτηση δικαιωμάτων ευρωπαϊκών έργων, ενός ελάχιστου μεριδίου ευρωπαϊκών έργων σε καταλόγους τύπου «βίντεο κατά παραγγελία» ή της ελκυστικής παρουσίασης ευρωπαϊκών έργων σε ηλεκτρονικούς οδηγούς προγράμματος. Είναι σημαντικό να επανεξετάζεται τακτικά η εφαρμογή των διατάξεων που αναφέρονται στην προώθηση ευρωπαϊκών έργων από υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Στο πλαίσιο των εκθέσεων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν επίσης υπόψη ιδίως τη χρηματοοικονομική συνεισφορά των εν λόγω υπηρεσιών στην παραγωγή και την απόκτηση δικαιωμάτων ευρωπαϊκών έργων, το μερίδιο των ευρωπαϊκών έργων στο σύνολο των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, καθώς και την πραγματική κατανάλωση των χρηστών ευρωπαϊκών έργων που προσφέρονται από τις υπηρεσίες αυτές. (70) Κατά την εφαρμογή του άρθρου 16, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προτρέπουν τους τηλεοπτικούς οργανισμούς να περιλαμβάνουν επαρκές μερίδιο ευρωπαϊκών έργων συμπαραγωγής ή ευρωπαϊκών έργων μη εγχώριας προέλευσης. (71) Όταν ορίζουν «παραγωγούς ανεξάρτητους από τηλεοπτικούς οργανισμούς» όπως αναφέρεται στο άρθρο 17, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη κυρίως κριτήρια όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς της εταιρείας παραγωγής, το πλήθος των προγραμμάτων που παρέχονται στον ίδιο τηλεοπτικό οργανισμό καθώς και την κυριότητα των δευτερογενών δικαιωμάτων. (72) Οι δίαυλοι που μεταδίδουν εξ ολοκλήρου σε γλώσσα άλλη από τις γλώσσες των κρατών μελών δεν θα πρέπει να διέπονται από τα άρθρα 16 και 17 της παρούσας οδηγίας. Ωστόσο, όταν η εν λόγω γλώσσα ή γλώσσες αντιπροσωπεύουν ουσιαστικό μέρος αλλά όχι το σύνολο του χρόνου εκπομπής του διαύλου, τα άρθρα 16 και 17 δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται στο εν λόγω μέρος του χρόνου εκπομπής. (73) Οι εθνικές διατάξεις για την παροχή ενίσχυσης για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής παραγωγής μπορούν να εφαρμόζονται στο μέτρο που είναι σύμφωνες με το ενωσιακό δίκαιο. (74) Ο στόχος της υποστήριξης της οπτικοακουστικής παραγωγής στην Ευρώπη μπορεί να επιδιωχθεί στα κράτη μέλη εντός του πλαισίου της οργάνωσης των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, μεταξύ άλλων, μέσω του καθορισμού ενός στόχου δημοσίου συμφέροντος για ορισμένους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, συμπεριλαμβανομένης και της υποχρέωσης να υπάρχει ουσιαστική συνεισφορά σε επενδύσεις στην ευρωπαϊκή παραγωγή. (75) Οι πάροχοι των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, οι διαμορφωτές προγραμμάτων, παραγωγοί, δημιουργοί και άλλοι εμπειρογνώμονες θα πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να εκπονήσουν λεπτομερέστερα σχέδια και στρατηγικές που να αποσκοπούν στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών ταινιών φαντασίας απευθυνομένων σε διεθνές κοινό. (76) Είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται ότι τα κινηματογραφικά έργα μεταδίδονται σε χρονικές περιόδους που συμφωνούνται μεταξύ των κατόχων των δικαιωμάτων και των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. (77) Το ζήτημα των συγκεκριμένων προθεσμιών για κάθε είδος προβολής κινηματογραφικών έργων πρέπει να ρυθμίζεται, κατά κύριο λόγο, με συμφωνίες μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών ή των σχετικών επαγγελματικών κύκλων. (78) Προκειμένου να προωθηθεί κατά τρόπο ενεργό μια συγκεκριμένη γλώσσα, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να θεσπίσουν λεπτομερέστερους ή αυστηρότερους κανόνες, ειδικότερα βάσει γλωσσικών κριτηρίων, εφόσον οι κανόνες αυτοί συμβιβάζονται με το ενωσιακό δίκαιο και ιδίως δεν εφαρμόζονται στην αναμετάδοση προγραμμάτων προέλευσης άλλων κρατών μελών. (79) Η διάθεση κατά παραγγελία υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων αυξάνει τη δυνατότητα επιλογής των καταναλωτών. Κατά συνέπεια, λεπτομερείς κανόνες που διέπουν οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις για κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων δεν κρίνονται δικαιολογημένοι ούτε εύλογοι από τεχνική άποψη. Σε όλες τις οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις θα πρέπει, μολαταύτα, να τηρούνται όχι μόνο οι κανόνες αναγνώρισης αλλά και μια βασική δέσμη ποιοτικών κανόνων ώστε να ανταποκρίνονται σε σαφείς στόχους δημόσιας πολιτικής. (80) Όπως έχει αναγνωρίσει η Επιτροπή στην ερμηνευτική της ανακοίνωση σχετικά με ορισμένες πτυχές των διατάξεων περί διαφήμισης στην οδηγία «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» (25), η ανάπτυξη νέων τεχνικών διαφήμισης και καινοτομιών στην εμπορία δημιούργησε νέες αποτελεσματικές ευκαιρίες για οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις σε παραδοσιακές ραδιοτηλεοπτικές υπηρεσίες, παρέχοντάς τους δυνητικά βελτιωμένη δυνατότητα ανταγωνισμού, επί ίσοις όροις με τις καινοτομίες στον «κατά παραγγελία» τομέα. (81) Οι εμπορικές και τεχνολογικές εξελίξεις διευρύνουν τη δυνατότητα επιλογής και την ευθύνη των χρηστών κατά τη χρήση υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Για να παραμείνει ανάλογη προς τους στόχους γενικού συμφέροντος, η κανονιστική ρύθμιση θα πρέπει να επιτρέπει ορισμένο βαθμό ευελιξίας όσον αφορά τις τηλεοπτικές. μεταδόσεις. Η αρχή του διαχωρισμού θα πρέπει να περιορίζεται στην τηλεοπτική διαφήμιση και τις τηλεαγορές, και η τοποθέτηση προϊόντων θα πρέπει να επιτρέπεται υπό ορισμένες περιστάσεις, εκτός εάν ένα κράτος μέλος αποφασίζει άλλως. Ωστόσο, θα πρέπει να απαγορεύεται η συγκαλυμμένη τοποθέτηση προϊόντων. Η αρχή του διαχωρισμού δεν θα πρέπει να εμποδίζει τη χρήση νέων διαφημιστικών τεχνικών. (82) Εκτός από τις πρακτικές που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, η οδηγία 2005/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2005, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά (26), ισχύει για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όπως οι παραπλανητικές και επιθετικές πρακτικές σε υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Επί πλέον, η οδηγία 2003/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2003, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τη διαφήμιση και τη χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού (27), που απαγορεύει τη διαφήμιση και τη χορηγία για τσιγάρα και λοιπά προϊόντα καπνού στα έντυπα μέσα ενημέρωσης, τις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας και τις ραδιοφωνικές εκπομπές, εφαρμόζεται υπό την επιφύλαξη της παρούσας οδηγίας, ενόψει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Το άρθρο 88 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικα για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση (28) που απαγορεύει τη διαφήμιση ορισμένων φαρμάκων στο ευρύ κοινό, ισχύει, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου και, με την επιφύλαξη του άρθρου 21 της παρούσας οδηγίας. Επιπλέον, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιμα (29). (83) Προκειμένου να διασφαλισθεί η πλήρης και σωστή προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών, δηλαδή των τηλεθεατών, είναι ουσιώδες η τηλεοπτική διαφήμιση να υπόκειται σε ορισμένο αριθμό ελάχιστων κανόνων και κριτηρίων και να έχουν τα κράτη μέλη την ευχέρεια να καθορίζουν λεπτομερέστερους ή αυστηρότερους κανόνες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαφορετικούς όρους για τους τηλεοπτικούς οργανισμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους. (84) Τα κράτη μέλη, τηρώντας δεόντως το ενωσιακό δίκαιο και όσον αφορά εκπομπές με προορισμό μόνο το εθνικό έδαφος, των οποίων η λήψη δεν είναι άμεσα ή έμμεσα εφικτή σε ένα άλλο ή σε άλλα κράτη μέλη, θα πρέπει να μπορούν να θεσπίζουν άλλους όρους για την παρεμβολή διαφημίσεων και διαφορετικά όρια για τον όγκο των διαφημίσεων προκειμένου να διευκολύνουν τη μετάδοση εκπομπών αυτού του είδους. (85) Λόγω της αυξημένης δυνατότητας των θεατών να αποφεύγουν τη διαφήμιση μέσω χρήσης νέων τεχνολογιών όπως οι ψηφιακές προσωπικές συσκευές μαγνητοσκόπησης και η αυξημένη δυνατότητα επιλογής καναλιών, δεν δικαιολογείται διεξοδική κανονιστική ρύθμιση όσον αφορά την παρεμβολή διαφημιστικών μηνυμάτων με σκοπό την προστασία των θεατών. Ενώ ο ωριαίος επιτρεπτός χρόνος διαφήμισης δεν θα πρέπει να αυξηθεί, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να παρέχει στους τηλεοπτικούς οργανισμούς ευελιξία ως προς την εισαγωγή της, όπου αυτό δεν εμποδίζει αδικαιολόγητα την ακεραιότητα των προγραμμάτων. (86) Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στη διαφύλαξη του ειδικού χαρακτήρα της ευρωπαϊκής τηλεόρασης, όπου οι διαφημίσεις παρεμβάλλονται κατά προτίμηση μεταξύ προγραμμάτων, και κατά συνέπεια περιορίζει τις πιθανές διακοπές κινηματογραφικών έργων και τηλεοπτικών ταινιών καθώς και ορισμένων κατηγοριών προγραμμάτων που χρήζουν ειδικής προστασίας. (87) Θα πρέπει να θεσπισθεί ανώτατο όριο 20 % ανά ωρολογιακή ώρα για τα τηλεοπτικά διαφημιστικά μηνύματα και μηνύματα τηλεαγοράς, που θα ισχύει και κατά τη διάρκεια της υψηλής περιόδου τηλεθέασης. Ως τηλεοπτικό διαφημιστικό μήνυμα, θα πρέπει να νοείται η τηλεοπτική διαφήμιση κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχείο θ), με διάρκεια που δεν υπερβαίνει τα 12 λεπτά. (88) Είναι αναγκαίο να απαγορευθεί κάθε οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση τσιγάρων και άλλων προϊόντων καπνού, συμπεριλαμβανομένων και των έμμεσων μορφών οπτικοακουστικής εμπορικής ανακοίνωσης, οι οποίες, ενώ δεν αναφέρουν άμεσα το προϊόν καπνού, επιχειρούν να παρακάμψουν την απαγόρευση της οπτικοακουστικής εμπορικής ανακοίνωσης για τσιγάρα και άλλα προϊόντα καπνού, χρησιμοποιώντας ονόματα σημάτων, σύμβολα ή άλλα διακριτικά γνωρίσματα προϊόντων καπνού ή επιχειρήσεων των οποίων οι γνωστές ή οι κύριες δραστηριότητες περιλαμβάνουν την παραγωγή ή την πώληση των προϊόντων αυτών. (89) Είναι επίσης αναγκαίο να απαγορευθεί κάθε οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση φαρμακευτικών προϊόντων και θεραπευτικών αγωγών που παρέχονται μόνο με συνταγή ιατρού στα κράτη μέλη στη δικαιοδοσία των οποίων υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και να θεσπισθούν αυστηρά κριτήρια όσον αφορά την τηλεοπτική διαφήμιση αλκοολούχων ποτών. (90) Η συγκεκαλυμμένη οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση είναι πρακτική που απαγορεύεται από την παρούσα οδηγία εξαιτίας της αρνητικής επίδρασής της στους καταναλωτές. Η απαγόρευση συγκεκαλυμμένης οπτικοακουστικής εμπορικής διαφήμισης δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει θεμιτή τοποθέτηση προϊόντος στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, όταν ο θεατής ενημερώνεται επαρκώς για την ύπαρξη τοποθέτησης προϊόντων. Αυτό μπορεί να γίνεται με επισήμανση του γεγονότος ότι η τοποθέτηση προϊόντος πραγματοποιείται στα πλαίσια συγκεκριμένου προγράμματος, παραδείγματος χάριν μέσω της χρήσης ουδέτερου λογότυπου. (91) Η τοποθέτηση προϊόντος αποτελεί πραγματικότητα σε κινηματογραφικά έργα καθώς και σε οπτικοακουστικά έργα που προορίζονται για την τηλεόραση. Για να εξασφαλισθούν ισότιμοι όροι και, επομένως, να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού κλάδου οπτικοακουστικών μέσων, είναι απαραίτητοι κανόνες όσον αφορά την τοποθέτηση προϊόντος. Ο ορισμός της τοποθέτησης προϊόντος που θεσπίζεται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να καλύπτει κάθε μορφή οπτικοακουστικής εμπορικής ανακοίνωσης που συνίσταται στην παρουσίαση ή στην αναφορά εμπορεύματος, υπηρεσίας ή του αντίστοιχου εμπορικού σήματος, ώστε να εμφανίζεται εντός προγράμματος έναντι πληρωμής ή παρόμοιου ανταλλάγματος. Η δωρεάν παροχή προϊόντων ή υπηρεσιών, όπως διευκολύνσεων στην παραγωγή ή βραβείων, θα πρέπει να θεωρείται ως τοποθέτηση προϊόντος μόνο αν τα ενεχόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες είναι πολύ σημαντικής αξίας. Η τοποθέτηση προϊόντος υπάγεται στους ίδιους ποιοτικούς κανόνες και περιορισμούς που ισχύουν για την οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση. Το καθοριστικό κριτήριο για τη διάκριση μεταξύ χορηγίας και τοποθέτησης προϊόντος είναι το γεγονός ότι στην τοποθέτηση προϊόντος η αναφορά σε προϊόν είναι ενσωματωμένη στη δράση προγράμματος· αυτός άλλωστε είναι ο λόγος για τον οποίο ο ορισμός στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο ιγ), περιέχει τον όρο «εντός». Αντίθετα, οι αναφορές σε χορηγό είναι δυνατόν να εμφανίζονται, κατά τη διάρκεια προγράμματος, αλλά δεν αποτελούν τμήμα της πλοκής. (92) Η τοποθέτηση προϊόντος θα πρέπει, καταρχήν, να απαγορεύεται. Ωστόσο, είναι αποδεκτές παρεκκλίσεις όσον αφορά ορισμένα είδη προγραμμάτων, βάσει θετικού καταλόγου. Ένα κράτος μέλος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαιρεθεί από αυτές τις παρεκκλίσεις, εν όλω ή εν μέρει, παραδείγματος χάριν επιτρέποντας την τοποθέτηση προϊόντος μόνο στα προγράμματα που δεν έχουν παραχθεί αποκλειστικά εντός του συγκεκριμένου κράτους μέλους. (93) Περαιτέρω, η χορηγία και η τοποθέτηση προϊόντων θα πρέπει να απαγορεύονται όταν επηρεάζουν το περιεχόμενο προγραμμάτων κατά τρόπο ώστε να θίγουν την ευθύνη και τη συντακτική ανεξαρτησία του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. Αυτό συμβαίνει με τη θεματική τοποθέτηση. (94) Σύμφωνα με τα καθήκοντα που τους ανατίθενται από τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Είναι ελεύθερα να επιλέξουν τα κατάλληλα μέσα σύμφωνα με τις νομικές παραδόσεις και τις κατεστημένες δομές τους και, ιδίως, τη μορφή των αρμόδιων ανεξάρτητων ρυθμιστικών φορέων τους, ώστε να είναι σε θέση να εκτελούν το έργο τους ως προς την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας με αμεροληψία και διαφάνεια. Ειδικότερα, τα μέσα που επιλέγουν τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμβάλουν στην προαγωγή του πλουραλισμού των οπτικοακουστικών μέσων. (95) Είναι απαραίτητη η στενή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων κανονιστικών φορέων των κρατών μελών και της Επιτροπής ώστε να εξασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Ομοίως, η στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των ρυθμιστικών φορέων των κρατών μελών είναι πολύ σημαντική όσον αφορά τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι εγκατεστημένοι σε ένα κράτος μέλος τηλεοπτικοί οργανισμοί σε άλλο κράτος μέλος. Στην περίπτωση κατά την οποία οι διαδικασίες χορήγησης άδειας προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία και εάν εμπλέκονται πέραν του ενός κράτη μέλη, είναι προτιμότερο οι επαφές μεταξύ των αντίστοιχων εθνικών κανονιστικών φορέων να διεξάγονται πριν τη χορήγηση άδειας. Η εν λόγω συνεργασία θα πρέπει να καλύπτει όλους τους τομείς τους οποίους συντονίζει η παρούσα οδηγία. (96) Είναι ανάγκη να διευκρινισθεί ότι οι δραστηριότητες αυτοπροβολής αποτελούν συγκεκριμένη μορφή διαφήμισης κατά την οποία ο τηλεοπτικός οργανισμός προβάλλει τα δικά του προϊόντα, υπηρεσίες, προγράμματα ή σταθμούς. Ιδίως, αναγγελίες αποτελούμενες από αποσπάσματα προγραμμάτων θα πρέπει να θεωρούνται ως προγράμματα. (97) Ο χρόνος ημερήσιας μετάδοσης που διατίθεται για ανακοινώσεις του τηλεοπτικού οργανισμού σχετικά με τα δικά του προγράμματα και τα δευτερεύοντα προϊόντα που παράγονται άμεσα από αυτά, ή για ανακοινώσεις δημοσίων υπηρεσιών και εκκλήσεις για αγαθοεργίες που μεταδίδονται δωρεάν, δεν θα πρέπει να περιλαμβάνεται στον μέγιστο χρόνο μετάδοσης που μπορεί να διατίθεται ανά ημέρα ή ώρα για διαφήμιση και τηλεαγορά. (98) Προκειμένου να αποφευχθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, αυτή η παρέκκλιση πρέπει να περιορίζεται στις ανακοινώσεις σχετικά με προϊόντα που πληρούν τη διπλή προϋπόθεση να είναι δευτερεύοντα αλλά και άμεσα παράγωγα προϊόντα των συγκεκριμένων προγραμμάτων. Ο όρος δευτερεύοντα αναφέρεται σε προϊόντα συγκεκριμένος σκοπός των οποίων είναι να δίδουν στους τηλεθεατές τη δυνατότητα να επωφελούνται πλήρως ή να έχουν αμφίδρομη επικοινωνία με αυτά τα προγράμματα. (99) Με την προοπτική της ανάπτυξης των τηλεπωλήσεων, που αποτελούν σημαντική οικονομική δραστηριότητα για τους συναλλασσόμενους ως σύνολο και πραγματική διέξοδο για αγαθά και υπηρεσίες εντός της Ένωσης, είναι ουσιώδους σημασίας να εξασφαλισθεί υψηλό επίπεδο προστασίας του καταναλωτή με τη θεσμοθέτηση κατάλληλων προτύπων που να διέπουν τη μορφή και το περιεχόμενο τέτοιων εκπομπών. (100) Είναι σημαντικό για τις αρμόδιες εθνικές αρχές, κατά τον έλεγχο της εφαρμογής των σχετικών διατάξεων, να μπορούν να διακρίνουν, όσον αφορά τους σταθμούς που δεν είναι αποκλειστικά αφιερωμένοι στις τηλεπωλήσεις, μεταξύ, αφενός, του χρόνου μετάδοσης που διατίθεται σε μηνύματα της τηλεπώλησης, διαφημιστικά μηνύματα και άλλες μορφές διαφήμισης και, αφετέρου, του χρόνου μετάδοσης που διατίθεται σε χρονοθυρίδες της τηλεπώλησης. Συνεπώς, είναι αναγκαίο και επαρκεί να προσδιορίζεται σαφώς κάθε χρονοθυρίδα με οπτικά και ακουστικά μέσα, τουλάχιστον στην αρχή και στο τέλος της χρονοθυρίδας. (101) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται στους σταθμούς που είναι αποκλειστικά αφιερωμένοι στην τηλεπώληση ή την αυτοπροβολή, χωρίς στοιχεία συμβατικών προγραμμάτων, όπως ειδήσεις, αθλητικές εκπομπές, ταινίες, ντοκιμανταίρ και θεατρικά έργα, μόνο για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας και με την επιφύλαξη της υπαγωγής σταθμών στο πεδίο εφαρμογής άλλων ενωσιακών πράξεων. (102) Μολονότι οι τηλεοπτικοί οργανισμοί, κατά κανόνα οφείλουν να διασφαλίζουν ότι τα προγράμματά τους παρουσιάζουν δίκαια και αμερόληπτα τα πραγματικά περιστατικά και γεγονότα, πρέπει, εν πάση περιπτώσει, να υπόκεινται σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις ως προς το δικαίωμα απάντησης ή προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική άσκηση αυτών των δικαιωμάτων από οποιονδήποτε του οποίου τα νόμιμα δικαιώματα θίγονται από το περιεχόμενο μιας τηλεοπτικής εκπομπής. (103) Το δικαίωμα απάντησης είναι ενδεδειγμένο έννομο μέσο προσφυγής για τις τηλεοπτικές εκπομπές και θα μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί στο διαδικτυακό περιβάλλον. Η σύσταση για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και για το δικαίωμα απάντησης περιλαμβάνει ήδη κατάλληλες κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων στο εθνικό δίκαιο ή την εγχώρια πρακτική, προκειμένου να υπάρχει η κατάλληλη διασφάλιση του δικαιώματος απάντησης ή αντίστοιχων μέσων προσφυγής σε σχέση με τα διαδικτυακά μέσα. (104) Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, που είναι κυρίως η δημιουργία χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα για υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων με ταυτόχρονη εξασφάλιση υψηλού βαθμού προστασίας των στόχων γενικού συμφέροντος, ιδίως της προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας καθώς και της προώθησης δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν συνεπώς, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της παρούσας οδηγίας να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να υιοθετήσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, του ιδίου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. (105) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά στις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που εκτίθενται στο παράρτημα Ι μέρος Β, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΟΡΙΣΜΟΙ Άρθρο 1 1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων»: i) υπηρεσία όπως ορίζεται στα άρθρα 49 και 50 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία τελεί υπό τη συντακτική ευθύνη παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, κύριος σκοπός της οποίας είναι η παροχή προγραμμάτων με σκοπό την ενημέρωση, την ψυχαγωγία ή την εκπαίδευση του ευρέως κοινού μέσω δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο α) της οδηγίας 2002/21/ΕΚ. Οι εν λόγω υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων είναι είτε τηλεοπτικές εκπομπές, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο στοιχείο ε) της παρούσας παραγράφου, είτε κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο στοιχείο ζ) της παρούσας παραγράφου, ii) οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση· β) «πρόγραμμα»: σειρά κινούμενων εικόνων με ή χωρίς ήχο η οποία συνιστά μεμονωμένο στοιχείο στο πλαίσιο προγραμματισμού ή καταλόγου που καθορίζεται από πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και της οποίας η μορφή και το περιεχόμενο είναι συγκρίσιμα με τη μορφή και το περιεχόμενο τηλεοπτικής εκπομπής. Ως παραδείγματα προγραμμάτων αναφέρονται οι ταινίες μεγάλου μήκους, οι αθλητικές διοργανώσεις, οι κωμικές σειρές, τα ντοκιμαντέρ, τα παιδικά προγράμματα και τα δραματοποιημένα έργα· γ) «συντακτική ευθύνη»: η άσκηση αποτελεσματικού ελέγχου όσον αφορά την επιλογή των προγραμμάτων και την οργάνωσή τους σε χρονολογικό προγραμματισμό εάν πρόκειται για τηλεοπτικές εκπομπές, ή σε κατάλογο εάν πρόκειται για κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Η συντακτική ευθύνη δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά νομική ευθύνη δυνάμει του εθνικού δικαίου για το περιεχόμενο ή για τις παρεχόμενες υπηρεσίες· δ) «πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει τη συντακτική ευθύνη για την επιλογή του οπτικοακουστικού περιεχομένου της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων και που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αυτό οργανώνεται· ε) «τηλεοπτική εκπομπή» (ήτοι γραμμική υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων): υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων που παρέχεται από πάροχο υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων για ταυτόχρονη παρακολούθηση προγραμμάτων με βάση έναν προγραμματισμό μεταδόσεων· στ) «τηλεοπτικός οργανισμός»: ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που παρέχει τηλεοπτικές εκπομπές· ζ) «κατά παραγγελία υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων» (ήτοι μη γραμμική υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων): υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων που παρέχεται από πάροχο υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων για την παρακολούθηση προγραμμάτων σε χρονική στιγμή που επιλέγει ο χρήστης και, κατόπιν δικού του αιτήματος, από κατάλογο προγραμμάτων που έχει επιλέξει ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων· η) «οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση»: εικόνες με ή χωρίς ήχο που προορίζονται για την άμεση ή έμμεση προώθηση των εμπορευμάτων, υπηρεσιών ή της εικόνας ενός φυσικού ή νομικού προσώπου που ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Οι εικόνες αυτές συνοδεύουν ή περιλαμβάνονται σε πρόγραμμα έναντι πληρωμής ή αναλόγου ανταλλάγματος ή για λόγους αυτοπροβολής. Μεταξύ των μορφών οπτικοακουστικής εμπορικής ανακοίνωσης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η τηλεοπτική διαφήμιση, η χορηγία, η τηλεπώληση και η τοποθέτηση προϊόντος· θ) «τηλεοπτική διαφήμιση»: κάθε μορφή τηλεοπτικής ανακοίνωσης που μεταδίδεται έναντι πληρωμής ή αναλόγου ανταλλάγματος ή για λόγους αυτοπροβολής, από μια δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση ή φυσικό πρόσωπο στα πλαίσια εμπορικής, βιομηχανικής ή βιοτεχνικής δραστηριότητας ή άσκησης επαγγέλματος, με σκοπό την προώθηση της παροχής αγαθών ή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων ακινήτων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, έναντι πληρωμής· ι) «συγκεκαλυμμένη οπτικοακουστική εμπορική ανακοίνωση»: η προφορική ή οπτική παρουσίαση σε προγράμματα εμπορευμάτων, υπηρεσιών, της επωνυμίας, του εμπορικού σήματος ή των δραστηριοτήτων ενός παραγωγού εμπορευμάτων ή ενός παρόχου υπηρεσιών, εφόσον η παρουσίαση αυτή γίνεται από τον πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων για διαφημιστικό σκοπό και ενδέχεται να παραπλανήσει το κοινό όσον αφορά τον χαρακτήρα αυτής της παρουσίασης. Παρουσίαση αυτού του είδους θεωρείται ότι γίνεται σκοπίμως, ιδίως όταν γίνεται έναντι πληρωμής ή αναλόγου ανταλλάγματος· ια) «χορηγία»: κάθε συνεισφορά δημοσίων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων ή φυσικών προσώπων, που δεν παρέχουν υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων ή δεν παράγουν οπτικοακουστικά έργα, για τη χρηματοδότηση υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ή προγραμμάτων, με σκοπό την προώθηση της επωνυμίας, του εμπορικού σήματος, της εικόνας, των δραστηριοτήτων ή των προϊόντων τους· ιβ) «τηλεπώληση»: άμεσες προσφορές που εκπέμπονται προς το κοινό με σκοπό την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων ακινήτων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, έναντι πληρωμής· ιγ) «τοποθέτηση προϊόντος»: κάθε μορφή οπτικοακουστικής εμπορικής ανακοίνωσης που συνίσταται στην παρουσίαση ή στην αναφορά προϊόντος, υπηρεσίας ή του αντίστοιχου εμπορικού σήματος ώστε να εμφανίζεται εντός προγράμματος, έναντι πληρωμής ή αναλόγου ανταλλάγματος· ιδ) «ευρωπαϊκά έργα»: i) έργα προέλευσης κρατών μελών· ii) έργα προέλευσης ευρωπαϊκών τρίτων κρατών τα οποία είναι μέρη της ευρωπαϊκής σύμβασης για τη διασυνοριακή τηλεόραση του Συμβουλίου της Ευρώπης και πληρούν τις προϋποθέσεις της παραγράφου 3· iii) έργα συμπαραγωγής στο πλαίσιο συμφωνιών που αφορούν τον οπτικοακουστικό τομέα, και έχουν συναφθεί μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών, τα οποία πληρούν τους όρους που καθορίζονται σε καθεμία από τις εν λόγω συμφωνίες. 2. Η εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 1 στοιχείο ιδ) σημεία ii) και iii), προϋποθέτει ότι τα έργα προέλευσης κρατών μελών δεν υπόκεινται σε μέτρα που εισάγουν διακρίσεις στις εν λόγω τρίτες χώρες. 3. Τα έργα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο ιδ) σημεία i) και ii), είναι έργα τα οποία πραγματοποιούνται κυρίως από δημιουργούς και εργαζομένους που κατοικούν σε ένα ή περισσότερα από τα κράτη τα οποία αναφέρονται στις εν λόγω διατάξεις, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν μία εκ των τριών ακόλουθων προϋποθέσεων: i) πραγματοποιούνται από έναν ή περισσότερους παραγωγούς εγκατεστημένους σε ένα ή περισσότερα από αυτά τα κράτη· ii) η παραγωγή των έργων αυτών επιβλέπεται και ελέγχεται πραγματικά από έναν ή περισσότερους παραγωγούς εγκατεστημένους σε ένα ή περισσότερα από αυτά τα κράτη· iii) οι συμπαραγωγοί των εν λόγω κρατών συνεισφέρουν τα μέγιστα στις συνολικές δαπάνες συμπαραγωγής και η συμπαραγωγή δεν ελέγχεται από έναν ή περισσότερους παραγωγούς εγκατεστημένους εκτός των εν λόγω κρατών. 4. Τα έργα τα οποία δεν είναι ευρωπαϊκά κατά την έννοια της παραγράφου 1 στοιχείο ιδ), αλλά παράγονται στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών συμπαραγωγής που συνάπτονται μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, λογίζονται ως ευρωπαϊκά, εφόσον οι συμπαραγωγοί από την Ένωση συνεισφέρουν το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού κόστους παραγωγής και η παραγωγή δεν ελέγχεται από έναν ή περισσότερους παραγωγούς εγκατεστημένους εκτός της επικράτειας των κρατών μελών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 2 1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε όλες οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων οι οποίες μεταδίδονται από παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία του, να τηρούν τους κανόνες δικαίου που ισχύουν σε αυτό το κράτος μέλος για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που απευθύνονται στο κοινό. 2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους νοούνται οποιοιδήποτε από τους ακόλουθους: α) εκείνοι οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι στο κράτος μέλος αυτό σύμφωνα με την παράγραφο 3· β) εκείνοι στους οποίους εφαρμόζεται η παράγραφος 4. 3. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ένας πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θεωρείται ότι είναι εγκατεστημένος σε ένα κράτος μέλος στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων έχει τα κεντρικά γραφεία του σε αυτό το κράτος μέλος και οι συντακτικές αποφάσεις για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων λαμβάνονται στο κράτος μέλος αυτό· β) εάν ένας πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων έχει τα κεντρικά γραφεία του σε ένα κράτος μέλος αλλά οι συντακτικές αποφάσεις για την υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων λαμβάνονται σε άλλο κράτος μέλος, ο πάροχος αυτός θεωρείται ότι είναι εγκατεστημένος στο κράτος μέλος στο οποίο εργάζεται ένα σημαντικό τμήμα του προσωπικού του που ασχολείται με τη δραστηριότητα της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων. Εάν ένα σημαντικό τμήμα του προσωπικού του, το οποίο ασχολείται με τη δραστηριότητα της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων, εργάζεται σε καθένα από τα κράτη μέλη αυτά, ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θεωρείται ότι είναι εγκατεστημένος στο κράτος μέλος όπου έχει τα κεντρικά γραφεία του. Εάν ένα σημαντικό τμήμα του προσωπικού που ασχολείται με τη δραστηριότητα της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων, δεν εργάζεται σε κανένα από αυτά τα κράτη μέλη, ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θεωρείται ότι είναι εγκατεστημένος στο κράτος μέλος στο οποίο άρχισε, για πρώτη φορά, τη δραστηριότητά του, σύμφωνα με το δίκαιο εκείνου του κράτους μέλους, εφόσον διατηρεί σταθερό και πραγματικό δεσμό με την οικονομία του κράτους μέλους αυτού· γ) εάν ένας πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων έχει τα κεντρικά γραφεία του σε ένα κράτος μέλος, αλλά οι αποφάσεις για την υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων λαμβάνονται σε τρίτη χώρα, ή αντιστρόφως, θεωρείται ότι είναι εγκατεστημένος στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, εφόσον ένα σημαντικό τμήμα του προσωπικού του το οποίο ασχολείται με τη δραστηριότητα της υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων εργάζεται σε αυτό το κράτος μέλος. 4. Οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, στους οποίους δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 3, θεωρούνται ότι υπόκεινται στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) χρησιμοποιούν ανερχόμενη ζεύξη προς δορυφόρο (up-link) που ανήκει σε αυτό το κράτος μέλος· β) μολονότι δεν χρησιμοποιούν ανερχόμενη ζεύξη προς δορυφόρο (up-link) που ανήκει σε αυτό το κράτος μέλος, χρησιμοποιούν δορυφορικό δυναμικό ευρισκόμενο σε αυτό το κράτος μέλος. 5. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθεί σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 4 ποιο κράτος μέλος έχει τη δικαιοδοσία, αρμόδιο είναι το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων κατά την έννοια των άρθρων 49 έως 55 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 6. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που απευθύνονται αποκλειστικά προς τρίτες χώρες και των οποίων δεν γίνεται άμεση ή έμμεση λήψη με συνήθη καταναλωτικό εξοπλισμό από το κοινό σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Άρθρο 3 1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την ελευθερία λήψεως και δεν περιορίζουν την αναμετάδοση στο έδαφός τους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη, για λόγους που εμπίπτουν στα πεδία τα οποία διέπει η παρούσα οδηγία. 2. Όσον αφορά τις τηλεοπτικές εκπομπές, τα κράτη μέλη μπορούν προσωρινά να παρεκκλίνουν από την παράγραφο 1, αν συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) μια τηλεοπτική εκπομπή προερχόμενη από άλλο κράτος μέλος παραβαίνει προφανώς, σοβαρώς και βαρέως το άρθρο 27 παράγραφοι 1 ή 2 ή/και το άρθρο 6· β) ο τηλεοπτικός οργανισμός παρέβη την (τις) διάταξη(-εις) του στοιχείου α) τουλάχιστον δύο φορές εντός των δώδεκα προηγούμενων μηνών· γ) το συγκεκριμένο κράτος μέλος έχει κοινοποιήσει, γραπτώς, στον τηλεοπτικό οργανισμό και στην Επιτροπή τις καταγγελλόμενες παραβάσεις, καθώς και τα μέτρα που σκοπεύει να λάβει σε περίπτωση νέας παράβασης· δ) οι διαβουλεύσεις με το κράτος μέλος μετάδοσης και την Επιτροπή δεν κατέληξαν σε φιλικό διακανονισμό, εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση που προβλέπεται στο στοιχείο γ), και η καταγγελλόμενη παράβαση εξακολουθεί. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση των μέτρων που λαμβάνει το κράτος μέλος, η Επιτροπή αποφασίζει αν τα μέτρα συμβιβάζονται προς το δίκαιο της Ένωσης. Εάν αποφασίσει ότι τα μέτρα δεν συμβιβάζονται προς το δίκαιο της Ένωσης, ζητείται από το κράτος μέλος να άρει κατεπειγόντως τα εν λόγω μέτρα. 3. Η παράγραφος 2 ισχύει υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής οιασδήποτε διαδικασίας, προσφυγής ή κύρωσης για τις εν λόγω παραβάσεις εντός του κράτους μέλους στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο σχετικός τηλεοπτικός οργανισμός. 4. Όσον αφορά τις κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την παράγραφο 1 σε σχέση με συγκεκριμένη υπηρεσία, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθοι όροι: α) τα μέτρα: i) είναι αναγκαία για έναν από τους ακόλουθους λόγους: - δημόσια τάξη, ιδίως πρόληψη, έρευνα, εξιχνίαση και δίωξη εγκλημάτων, στα οποία περιλαμβάνονται η προστασία των ανηλίκων και η καταπολέμηση της πρόκλησης μίσους λόγω φυλής, φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας, καθώς και οι παραβιάσεις της ανθρώπινης αξιοπρέπειας που αφορούν μεμονωμένα πρόσωπα, - προστασία της δημόσιας υγείας, - δημόσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της προάσπισης της εθνικής ασφάλειας και άμυνας, - προστασία του καταναλωτή, περιλαμβανομένου και του επενδυτή· ii) στρέφονται κατά μιας κατά παραγγελία υπηρεσίας οπτικοακουστικών μέσων η οποία βλάπτει τους στόχους που αναφέρονται στο σημείο i) ή συνιστά σοβαρό κίνδυνο που απειλεί να βλάψει τους προαναφερόμενους στόχους· iii) να είναι ανάλογα προς τους στόχους αυτούς· β) πριν από τη λήψη των εν λόγω μέτρων και ανεξαρτήτως τυχόν δικαστικών διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων των προκαταρκτικών διαδικασιών και ενεργειών που αναλαμβάνονται στα πλαίσια ποινικών ερευνών, το κράτος μέλος: i) έχει ζητήσει από το κράτος μέλος στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, να λάβει μέτρα και το τελευταίο δεν έλαβε μέτρα ή τα μέτρα ήταν ανεπαρκή· ii) έχει κοινοποιήσει στην Επιτροπή και στο κράτος μέλος, στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, την πρόθεσή του να λάβει τέτοια μέτρα. 5. Τα κράτη μέλη μπορούν, σε επείγουσες περιπτώσεις, να παρεκκλίνουν από τους όρους που αναφέρονται στην παράγραφο 4 στοιχείο β). Στην περίπτωση αυτή, τα μέτρα πρέπει να κοινοποιούνται το συντομότερο δυνατό στην Επιτροπή και στο κράτος μέλος στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών, αναφέροντας τους λόγους για τους οποίους το κράτος μέλος κρίνει ότι πρόκειται για επείγουσα περίπτωση. 6. Με την επιφύλαξη του δικαιώματος του κράτους μέλους να λάβει τα μέτρα των παραγράφων 4 και 5, η Επιτροπή εξετάζει τη συμβατότητα των κοινοποιηθέντων μέτρων προς το ενωσιακό δίκαιο, το ταχύτερο δυνατό. Εάν συμπεράνει ότι τα μέτρα δεν συμβιβάζονται με το ενωσιακό δίκαιο, η Επιτροπή ζητεί από το εν λόγω κράτος μέλος να μη λάβει τα προβλεπόμενα μέτρα ή να τερματίσει επειγόντως τα ληφθέντα μέτρα. Άρθρο 4 1. Τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια, όσον αφορά παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους, να προβλέπουν λεπτομερέστερους ή αυστηρότερους κανόνες στα πεδία που καλύπτει η παρούσα οδηγία, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο. 2. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα κράτος μέλος: α) κάνει χρήση της δυνατότητας που του παρέχεται μέσω της παραγράφου 1 για τη θέσπιση λεπτομερέστερων ή αυστηρότερων κανόνων γενικού δημοσίου συμφέροντος και β) εκτιμά ότι ένας τηλεοπτικός οργανισμός ο οποίος εμπίπτει στη δικαιοδοσία άλλου κράτους μέλους παρέχει τηλεοπτική εκπομπή η οποία κατευθύνεται στο σύνολό της ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της στην επικράτειά του, μπορεί να έλθει σε επαφή με το κράτος μέλος που έχει δικαιοδοσία προκειμένου να εξεύρουν αμοιβαία ικανοποιητική λύση σε προβλήματα που ανακύπτουν. Αφού λάβει τεκμηριωμένο αίτημα από το πρώτο κράτος μέλος, το κράτος μέλος που έχει δικαιοδοσία καλεί τον τηλεοπτικό οργανισμό να συμμορφωθεί προς τους εν λόγω κανόνες γενικού δημοσίου συμφέροντος. Το κράτος μέλος που έχει δικαιοδοσία ενημερώνει εντός δύο μηνών το πρώτο κράτος μέλος σχετικά με τα αποτελέσματα που είχε το αίτημά του. Οιοδήποτε των κρατών μελών μπορεί να ζητήσει από την επιτροπή επαφών που συστήνεται βάσει του άρθρου 29 να εξετάσει την υπόθεση. 3. Το πρώτο κράτος μέλος μπορεί να λάβει μέτρα κατά του εν λόγω τηλεοπτικού οργανισμού στην περίπτωση που εκτιμήσει ότι: α) τα αποτελέσματα που επετεύχθησαν κατόπιν εφαρμογής της παραγράφου 2 δεν είναι ικανοποιητικά και β) ο εν λόγω τηλεοπτικός οργανισμός έχει εγκατασταθεί στο κράτος μέλος που έχει τη δικαιοδοσία με σκοπό να παρακάμψει τους αυστηρότερους κανόνες, στους τομείς που συντονίζει η παρούσα οδηγία, οι οποίοι θα ίσχυαν στην περίπτωσή του εάν είχε εγκατασταθεί στο πρώτο κράτος μέλος. Τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι αντικειμενικώς αναγκαία, να εφαρμόζονται κατά τρόπο που δεν επιφέρει διακρίσεις και να είναι ανάλογα προς τους επιδιωκόμενους στόχους τους. 4. Τα κράτη μέλη δύνανται να λαμβάνουν μέτρα κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 3 μόνον εφόσον πληρούνται οι ακόλουθοι όροι: α) έχουν κοινοποιήσει στην Επιτροπή και στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο τηλεοπτικός οργανισμός, την πρόθεσή τους να λάβουν τα μέτρα αυτά θεμελιώνοντας επίσης τους λόγους στους οποίους στηρίζουν την εκτίμησή τους και β) η Επιτροπή έχει αποφασίσει ότι τα μέτρα είναι συμβατά με το ενωσιακό δίκαιο και ιδίως ότι οι εκτιμήσεις του κράτους μέλους το οποίο λαμβάνει τα εν λόγω μέτρα σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 3 είναι ορθώς θεμελιωμένες. 5. Η Επιτροπή αποφασίζει εντός τριμήνου μετά την κοινοποίηση που προβλέπεται στην παράγραφο 4 στοιχείο α). Εάν η Επιτροπή αποφασίσει ότι τα μέτρα δεν είναι συμβατά με το κοινοτικό δίκαιο, το εν λόγω κράτος μέλος δεν λαμβάνει τα προτεινόμενα μέτρα. 6. Τα κράτη μέλη μεριμνούν, με κατάλληλα μέσα και στα πλαίσια της νομοθεσίας τους, ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους να τηρούν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. 7. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν καθεστώτα συρρύθμισης ή/και αυτορρύθμισης σε εθνικό επίπεδο στους τομείς που συντονίζει η παρούσα οδηγία στον βαθμό που τα νομικά τους συστήματα το επιτρέπουν. Τα εν λόγω καθεστώτα πρέπει να είναι ευρύτερα αποδεκτά από τους κύριους ενδιαφερόμενους στα οικεία κράτη μέλη και να προβλέπεται η ουσιαστική επιβολή της εφαρμογής τους. 8. Εκτός εάν ορίζεται άλλως στην παρούσα οδηγία, εφαρμόζεται η οδηγία 2000/31/ΕΚ. Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ διάταξης της οδηγίας 2000/31/ΕΚ και διάταξης της παρούσας οδηγίας, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας, εκτός εάν η παρούσα οδηγία ορίζει άλλως. ΚΕΦΑΛΑΙΟ III ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Άρθρο 5 Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους να διαθέτουν στους αποδέκτες μιας υπηρεσίας εύκολη, άμεση και μόνιμη πρόσβαση τουλάχιστον στις ακόλουθες πληροφορίες: α) την επωνυμία του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων· β) τη γεωγραφική διεύθυνση όπου είναι εγκατεστημένος ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων· γ) στοιχεία του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, συμπεριλαμβανομένης της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή του δικτυακού τόπου του, ώστε να είναι δυνατή η ταχεία, άμεση και αποτελεσματική επαφή μαζί του· δ) κατά περίπτωση, τον αρμόδιο ρυθμιστικό ή εποπτικό φορέα. Άρθρο 6 Τα κράτη μέλη μεριμνούν με τα ενδεδειγμένα μέσα ώστε οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που παρέχονται από παρόχους υπό τη δικαιοδοσία τους να μην περιέχουν οποιαδήποτε πρόκληση μίσους βάσει φυλής, φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας. Άρθρο 7 Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπόκεινται στη δικαιοδοσία τους να μεριμνήσουν ώστε οι υπηρεσίες τους να καταστούν σταδιακά προσβάσιμες στους ανθρώπους με οπτική ή ακουστική αναπηρία. Άρθρο 8 Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων υπό τη δικαιοδοσία τους να μη μεταδίδουν κινηματογραφικά έργα εκτός των συμφωνημένων με τους κατόχους των δικαιωμάτων χρονικών περιόδων. Άρθρο 9 1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις που μεταδίδονται από παρόχους που βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία τους να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις να αναγνωρίζονται εύκολα ως τέτοιες. Οι συγκεκαλυμμένες οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις απαγορεύονται· β) οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις απαγορεύεται να χρησιμοποιούν τεχνικές που απευθύνονται στο υποσυνείδητο· γ) οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις απαγορεύεται: i) να θίγουν τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας· ii) να εισάγουν ή να προάγουν διακρίσεις βάσει φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, εθνικότητας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή σεξουαλικού προσανατολισμού· iii) να ενθαρρύνουν τρόπους συμπεριφοράς επιζήμιους για την υγεία ή την ασφάλεια· iv) να ενθαρρύνουν τρόπους συμπεριφοράς καταφανώς επιβλαβείς για την προστασία του περιβάλλοντος· δ) απαγορεύονται όλες οι μορφές οπτικοακουστικών εμπορικών ανακοινώσεων για τσιγάρα και λοιπά προϊόντα καπνού· ε) οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις για αλκοολούχα ποτά απαγορεύεται να απευθύνονται ειδικά σε ανήλικους και να ενθαρρύνουν υπέρμετρη κατανάλωση των ποτών αυτών· στ) απαγορεύονται οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις για φάρμακα και θεραπευτικές αγωγές που διατίθενται μόνο με ιατρική συνταγή στο κράτος μέλος στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων· ζ) οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις απαγορεύεται να θίγουν ηθικά ή σωματικά τους ανήλικους. Κατά συνέπεια, δεν τους παρακινούν ευθέως στην αγορά ή ενοικίαση προϊόντος ή υπηρεσίας εκμεταλλευόμενες την απειρία ή την ευπιστία τους, δεν τους ενθαρρύνουν ευθέως να πείσουν τους γονείς τους ή άλλους για την αγορά των διαφημιζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών, δεν εκμεταλλεύονται την ιδιαίτερη εμπιστοσύνη των ανηλίκων στους γονείς, τους διδάσκοντες ή σε άλλα πρόσωπα, και δεν παρουσιάζουν αναίτια ανήλικους σε επικίνδυνες καταστάσεις. 2. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ενθαρρύνουν τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων να αναπτύξουν κώδικες δεοντολογίας σχετικά με τις ακατάλληλες οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις, οι οποίες συνοδεύουν ή περιλαμβάνονται σε προγράμματα για παιδιά, σχετικά με τρόφιμα και ποτά που περιέχουν συστατικά και ουσίες με επιπτώσεις στη διατροφή και τη φυσιολογία, ιδίως συστατικά και ουσίες, όπως τα λιπαρά, τα κορεσμένα λιπαρά, τα trans-λιπαρά οξέα, το αλάτι/νάτριο και τα σάκχαρα, των οποίων δεν συνιστάται η υπερβολική κατανάλωση στη συνολική δίαιτα. Άρθρο 10 1. Οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων ή τα προγράμματα που δέχονται χορηγία πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) το περιεχόμενό τους και, όσον αφορά τις τηλεοπτικές εκπομπές, ο προγραμματισμός τους δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση να επηρεάζεται κατά τρόπον ώστε να θίγεται η ευθύνη και η συντακτική ανεξαρτησία του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων· β) δεν επιτρέπεται να παρακινούν ευθέως σε αγορά ή μίσθωση προϊόντων ή υπηρεσιών, ιδίως μέσω συγκεκριμένων διαφημιστικών αναφορών σε αυτά τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες· γ) οι θεατές πρέπει να ενημερώνονται σαφώς για την ύπαρξη συμφωνίας χορηγίας. Προγράμματα τα οποία δέχονται χορηγία πρέπει να επισημαίνονται σαφώς με την επωνυμία, το λογότυπο ή/και κάθε άλλο σύμβολο του χορηγού, όπως π.χ. αναφορά στο προϊόν ή τα προϊόντα ή στην υπηρεσία ή τις υπηρεσίες με διακριτικό σήμα κατά κατάλληλο τρόπο για προγράμματα, κατά την έναρξη, τη διάρκεια ή/και το τέλος των προγραμμάτων. 2. Οι υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων ή τα προγράμματα δεν επιτρέπεται να δέχονται χορηγία από επιχειρήσεις, των οποίων κύρια δραστηριότητα είναι η παρασκευή ή πώληση τσιγάρων και λοιπών προϊόντων καπνού. 3. Η χορηγία υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ή προγραμμάτων από επιχειρήσεις των οποίων οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν την παρασκευή ή πώληση φαρμάκων και θεραπευτικών αγωγών δύναται να προωθεί το όνομα ή την εικόνα της επιχείρησης, αλλά όχι συγκεκριμένα φάρμακα ή θεραπευτικές αγωγές που διατίθενται μόνο με ιατρική συνταγή στο κράτος μέλος, στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. 4. Προγράμματα ειδησεογραφίας και επικαιρότητας δεν δέχονται χορηγία. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν την απαγόρευση της εμφάνισης λογότυπου χορηγίας κατά τη διάρκεια παιδικών προγραμμάτων, ντοκιμαντέρ και θρησκευτικών προγραμμάτων. Άρθρο 11 1. Οι παράγραφοι 2, 3 και 4 έχουν εφαρμογή μόνον σε προγράμματα που δημιουργήθηκαν μετά τη 19η Δεκεμβρίου 2009. 2. Απαγορεύεται η τοποθέτηση προϊόντος. 3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, η τοποθέτηση προϊόντος είναι αποδεκτή, εκτός αν ένα κράτος μέλος αποφασίσει διαφορετικά στις κατωτέρω περιπτώσεις: α) σε κινηματογραφικά έργα, ταινίες και σίριαλ για υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, αθλητικά προγράμματα και ελαφρά ψυχαγωγικά προγράμματα· β) σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει πληρωμή αλλά μόνο δωρεάν παροχή ορισμένων προϊόντων ή υπηρεσιών, όπως διευκολύνσεις στην παραγωγή ή βραβεία, με σκοπό να περιληφθούν σε πρόγραμμα. Η παρέκκλιση που προβλέπεται στο στοιχείο α) δεν ισχύει για τα προγράμματα για παιδιά. Τα προγράμματα που περιλαμβάνουν τοποθέτηση προϊόντος πληρούν τουλάχιστον όλες τις ακόλουθες απαιτήσεις: α) το περιεχόμενό τους και, όσον αφορά τις τηλεοπτικές εκπομπές, ο προγραμματισμός τους σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζεται κατά τρόπον ώστε να θίγεται η ευθύνη και η συντακτική ανεξαρτησία του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων· β) δεν παρακινούν ευθέως σε αγορά ή μίσθωση προϊόντων ή υπηρεσιών, ιδίως μέσω ειδικών διαφημιστικών αναφορών σε αυτά τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες· γ) δεν δίνουν υπερβολική προβολή σε αυτά τα προϊόντα· δ) οι θεατές ενημερώνονται σαφώς για την ύπαρξη τοποθέτησης προϊόντος. Προγράμματα τα οποία περιλαμβάνουν τοποθέτηση προϊόντος επισημαίνονται σαφώς με την επωνυμία, κατά την έναρξη και το τέλος του προγράμματος και όταν το πρόγραμμα ξαναρχίσει έπειτα από διαφημιστικό διάλειμμα για την αποφυγή οποιασδήποτε σύγχυσης εκ μέρους των θεατών. Κατ’ εξαίρεση, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν την παρέκκλιση από τις απαιτήσεις του στοιχείου δ), υπό τον όρο ότι το εν λόγω πρόγραμμα δεν είναι παραγωγή ούτε ανάθεση του ίδιου του παρόχου υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ή επιχείρησης συνδεόμενης με τον πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων. 4. Εν πάση περιπτώσει, τα προγράμματα δεν περιλαμβάνουν τοποθέτηση προϊόντος: α) για προϊόντα καπνού ή τσιγάρων ή τοποθέτηση προϊόντων από επιχειρήσεις των οποίων κύρια δραστηριότητα είναι η παρασκευή ή πώληση τσιγάρων και λοιπών προϊόντων καπνού, β) ειδικών φαρμακευτικών προϊόντων ή θεραπευτικών αγωγών που διατίθενται μόνο με ιατρική συνταγή στο κράτος μέλος στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται ο πάροχος υπηρεσιών μέσων. ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΜΟΝΟ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ Άρθρο 12 Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα για να εξασφαλίζουν ότι οι κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων οι οποίες παρέχονται από παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους και οι οποίες θα μπορούσαν να βλάψουν σοβαρά τη φυσική, πνευματική ή ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων, παρέχονται κατά τρόπο που να διασφαλίζει ότι οι ανήλικοι δεν βλέπουν ή δεν ακούν κατά κανόνα τις εν λόγω κατά παραγγελία υπηρεσίες. Άρθρο 13 1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που παρέχονται από παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους να προωθούν, όπου είναι εφικτό και χρησιμοποιώντας ενδεδειγμένα μέσα, την παραγωγή ευρωπαϊκών έργων και την πρόσβαση σε αυτά. Η προώθηση αυτή θα μπορούσε να αφορά, μεταξύ άλλων, την οικονομική συμβολή των εν λόγω υπηρεσιών για την παραγωγή και την απόκτηση δικαιωμάτων ευρωπαϊκών έργων ή το μερίδιο συμμετοχής ή/και την προβολή ευρωπαϊκών έργων στον κατάλογο των προγραμμάτων που προσφέρει η κατά παραγγελία υπηρεσία οπτικοακουστικών μέσων. 2. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή, το αργότερο στις 19 Δεκεμβρίου 2011 και εφεξής ανά τετραετία, σχετικά με την υλοποίηση της παραγράφου 1. 3. Η Επιτροπή, με βάση πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη και ανεξάρτητη μελέτη, υποβάλλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση της παραγράφου 1, συνεκτιμώντας τις εξελίξεις στην αγορά και την τεχνολογία καθώς και τον στόχο της πολιτισμικής πολυμορφίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ V ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΜΩΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΕΩΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ Άρθρο 14 1. Κάθε κράτος μέλος μπορεί να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο για να εξασφαλίζει ότι οι τηλεοπτικοί οργανισμοί που υπάγονται στη δικαιοδοσία του δεν μεταδίδουν κατ’ αποκλειστικότητα εκδηλώσεις οι οποίες θεωρούνται από το εν λόγω κράτος μέλος ως μείζονος σημασίας για την κοινωνία, κατά τρόπον ώστε μια σημαντική μερίδα του κοινού στο εν λόγω κράτος μέλος να εμποδίζεται να παρακολουθήσει τις εκδηλώσεις αυτές μέσω ζωντανής ή αναμεταδιδόμενης κάλυψης σε δωρεάν τηλεοπτικό πρόγραμμα. Σε περίπτωση που πράξει κάτι τέτοιο, το οικείο κράτος μέλος καταρτίζει κατάλογο των εθνικών ή μη εθνικών εκδηλώσεων τις οποίες θεωρεί ως μείζονος σημασίας για την κοινωνία. Πράττει τούτο με σαφή και διαφανή τρόπο και εγκαίρως. Επίσης, το οικείο κράτος μέλος καθορίζει εάν οι εκδηλώσεις αυτές πρέπει να είναι διαθέσιμες για ολική ή μερική ζωντανή κάλυψη ή, όπου είναι αναγκαίο ή σκόπιμο για αντικειμενικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, ολική ή μερική αναμεταδιδόμενη κάλυψη. 2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή τα τυχόν μέτρα που έχουν λάβει ή που πρόκειται να λάβουν δυνάμει της παραγράφου 1. Εντός τριών μηνών από την κοινοποίηση, η Επιτροπή επαληθεύει ότι τα μέτρα είναι συμβατά με το ενωσιακό δίκαιο και τα γνωστοποιεί στα άλλα κράτη μέλη. Ζητεί τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 29. Δημοσιεύει αμέσως τα ληφθέντα μέτρα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άπαξ τουλάχιστον του έτους ενοποιημένο κατάλογο των μέτρων που έχουν ληφθεί από τα κράτη μέλη. 3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν με κατάλληλα μέσα, στο πλαίσιο της νομοθεσίας τους, ότι οι τηλεοπτικοί οργανισμοί που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους δεν ασκούν αποκλειστικά δικαιώματα τα οποία έχουν αποκτήσει μετά τις 18 Δεκεμβρίου 2007 κατά τρόπον ώστε μια σημαντική μερίδα του κοινού σε άλλο κράτος μέλος να στερείται της δυνατότητας να παρακολουθήσει εκδηλώσεις οι οποίες έχουν καθοριστεί από το άλλο κράτος μέλος, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, μέσω ολικής ή μερικής ζωντανής κάλυψης ή, όπου είναι αναγκαίο ή σκόπιμο για αντικειμενικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, ολικής ή μερικής αναμεταδιδόμενης κάλυψης σε δωρεάν τηλεοπτικό πρόγραμμα όπως ορίζεται από το εν λόγω άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με την παράγραφο 1. Άρθρο 15 1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, για σκοπούς σύντομων ανταποκρίσεων επικαιρότητας, οι τηλεοπτικοί οργανισμοί που είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση να έχουν πρόσβαση υπό δίκαιους, εύλογους και ίσους όρους, σε διοργανώσεις μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό, που μεταδίδονται αποκλειστικά από τηλεοπτικό οργανισμό ο οποίος υπάγεται στη δικαιοδοσία τους. 2. Εάν άλλος τηλεοπτικός οργανισμός εγκατεστημένος στο ίδιο κράτος μέλος με τον τηλεοπτικό οργανισμό που ζητεί πρόσβαση, έχει αποκτήσει τα αποκλειστικά δικαιώματα της εκδήλωσης με μεγάλο ενδιαφέρον για το κοινό, η πρόσβαση πρέπει να ζητηθεί από τον πρώτο οργανισμό. 3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η πρόσβαση αυτή να εξασφαλίζεται δίνοντας στους τηλεοπτικούς οργανισμούς τη δυνατότητα να επιλέξουν ελεύθερα σύντομα αποσπάσματα από το σήμα του εκπέμποντος τηλεοπτικού οργανισμού αναφέροντας, εκτός εάν κάτι τέτοιο είναι πρακτικώς αδύνατον, τουλάχιστον την πηγή τους. 4. Εναλλακτικά προς την παράγραφο 3, τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν ισοδύναμο σύστημα που καθιστά με άλλα μέσα δυνατή την πρόσβαση υπό δίκαιους, εύλογους και ισότιμους όρους. 5. Τα αποσπάσματα αυτά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τα γενικά ειδησεογραφικά προγράμματα και μπορούν να χρησιμοποιούνται σε κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων μόνο εάν το ίδιο πρόγραμμα προσφέρεται σε μαγνητοσκόπηση από τον ίδιο πάροχο υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας. 6. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 έως 5, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν, σύμφωνα με τα συστήματα δικαίου και τις νομικές πρακτικές τους, ότι καθορίζονται οι λεπτομέρειες και οι όροι που αφορούν την παροχή αυτών των σύντομων αποσπασμάτων, ιδίως δε οιεσδήποτε αντισταθμιστικές ρυθμίσεις, ο μέγιστος χρόνος διάρκειας των σύντομων αποσπασμάτων, και τα χρονικά όρια που αφορούν τη μετάδοσή τους. Εφόσον προβλέπεται αποζημίωση, αυτή δεν υπερβαίνει τα πρόσθετα έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την παροχή της πρόσβασης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Άρθρο 16 1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν, κάθε φορά που αυτό είναι εφικτό και με κατάλληλα μέσα, ώστε οι τηλεοπτικοί οργανισμοί να αφιερώνουν σε ευρωπαϊκά έργα, το μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου εκπομπής τους, εκτός του χρόνου που διατίθεται στις ειδήσεις, τις αθλητικές εκδηλώσεις, τα τηλεοπτικά παιχνίδια, τις διαφημίσεις ή τις υπηρεσίες τηλεκειμενογραφίας και τηλεπώλησης. Το ποσοστό αυτό, λαμβανομένων υπόψη των ευθυνών του τηλεοπτικού οργανισμού έναντι του κοινού του όσον αφορά την ενημερωτική, εκπαιδευτική, πολιτιστική και ψυχαγωγική αποστολή του, πρέπει να επιτευχθεί σταδιακά βάσει κατάλληλων κριτηρίων. 2. Όταν το ποσοστό που ορίζεται στην παράγραφο 1 δεν μπορεί να επιτευχθεί, τότε το ποσοστό αυτό δεν θα πρέπει να είναι κατώτερο από εκείνο που διαπιστώθηκε κατά μέσο όρο το 1988 στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Ωστόσο, όσον αφορά την Ελλάδα και την Πορτογαλία, το έτος 1988 αντικαθίσταται από το έτος 1990. 3. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή, ανά διετία, με εναρκτήρια ημερομηνία την 3η Οκτωβρίου 1991 έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου και του άρθρου 17. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει ιδίως μια στατιστική κατάσταση σχετικά με την επίτευξη του ποσοστού που αναφέρεται στο παρόν άρθρο και στο άρθρο 17 για κάθε τηλεοπτικό πρόγραμμα που εμπίπτει στη δικαιοδοσία του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, τους λόγους για τους οποίους, σε κάθε περίπτωση, δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθεί το ποσοστό αυτό, καθώς και τα μέτρα που ελήφθησαν ή που προβλέπονται για την επίτευξή του. Η Επιτροπή γνωστοποιεί αυτές τις εκθέσεις στα άλλα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συνοδευόμενες, οσάκις απαιτείται, από σχετική γνωμοδότηση. Η Επιτροπή μεριμνά για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου και του άρθρου 17 σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή μπορεί ιδίως να λαμβάνει υπόψη, στη γνωμοδότησή της, την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, το μερίδιο των έργων που μεταδίδονται για πρώτη φορά στον προγραμματισμό, τις ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας των νέων τηλεοπτικών οργανισμών και την ειδική κατάσταση των χωρών που έχουν λίγες δυνατότητες οπτικοακουστικής παραγωγής ή περιορισμένη γλωσσική εμβέλεια. Άρθρο 17 Τα κράτη μέλη μεριμνούν, κάθε φορά που αυτό είναι εφικτό και με τα κατάλληλα μέσα, ώστε οι τηλεοπτικοί οργανισμοί να αφιερώνουν τουλάχιστον 10 % του χρόνου εκπομπής τους, εκτός του χρόνου που διατίθεται στις ειδήσεις, τις αθλητικές εκδηλώσεις, τα τηλεοπτικά παιχνίδια, τις διαφημίσεις ή τις υπηρεσίες τηλεκειμενογραφίας και τηλεπώλησης, ή, εναλλακτικά, κατ’ επιλογή του κράτους μέλους, το 10 % τουλάχιστον του προϋπολογισμού των προγραμμάτων τους, σε ευρωπαϊκά έργα παραγωγών ανεξαρτήτων από τηλεοπτικούς οργανισμούς. Το ποσοστό αυτό, λαμβανομένων υπόψη των ευθυνών των τηλεοπτικών οργανισμών έναντι του κοινού τους όσον αφορά την ενημερωτική, εκπαιδευτική, πολιτιστική και ψυχαγωγική αποστολή τους, πρέπει να επιτευχθεί σταδιακά βάσει κατάλληλων κριτηρίων· πρέπει να επιτευχθεί αφιερώνοντας κατάλληλο ποσοστό σε πρόσφατα έργα, δηλαδή σε έργα που μεταδίδονται εντός πέντε ετών από την παραγωγή τους. Άρθρο 18 Το παρόν κεφάλαιο δεν εφαρμόζεται στις τηλεοπτικές εκπομπές που απευθύνονται σε τοπικά ακροατήρια και δεν αποτελούν μέρος εθνικού δικτύου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΩΛΗΣΗ Άρθρο 19 1. Η τηλεοπτική διαφήμιση και οι τηλεπωλήσεις πρέπει να είναι άμεσα αναγνωρίσιμες και διακριτές από το συντακτικό περιεχόμενο. Με την επιφύλαξη της χρήσης νέων διαφημιστικών τεχνικών, η τηλεοπτική διαφήμιση και οι τηλεπωλήσεις διακρίνονται σαφώς από τα άλλα μέρη της υπηρεσίας του προγράμματος μέσω οπτικών ή/και ακουστικών ή/και χωρικών μέσων. 2. Τα μεμονωμένα διαφημιστικά μηνύματα και τα μηνύματα τηλεπώλησης, εξαιρουμένων των μεταδόσεων αθλητικών εκδηλώσεων, παραμένουν εξαίρεση. Άρθρο 20 1. Εφόσον κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων παρεμβάλλονται διαφημίσεις ή τηλεπωλήσεις, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να μη θίγεται η ακεραιότητα των προγραμμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις φυσικές παύσεις και τη διάρκεια και τη φύση του σχετικού προγράμματος, καθώς και τα δικαιώματα των δικαιούχων. 2. Η μετάδοση τηλεοπτικών ταινιών (εκτός των σειρών αυτοτελών εκπομπών, των σίριαλ και των ντοκιμαντέρ), κινηματογραφικών έργων και ειδησεογραφικών προγραμμάτων είναι δυνατόν να διακόπτεται για διαφημίσεις ή/και τηλεπωλήσεις μία φορά για κάθε προγραμματισμένη χρονική περίοδο 30 λεπτών τουλάχιστον. Η μετάδοση παιδικών προγραμμάτων είναι δυνατόν να διακόπτεται για διαφημίσεις ή/και τηλεπωλήσεις μία φορά για κάθε προγραμματισμένη χρονική περίοδο διάρκειας τουλάχιστον 30 λεπτών, εφόσον η προγραμματισμένη διάρκεια του προγράμματος υπερβαίνει τα 30 λεπτά. Απαγορεύεται η παρεμβολή διαφημίσεων ή τηλεπωλήσεων κατά τη διάρκεια θρησκευτικών τελετών. Άρθρο 21 Απαγορεύεται η τηλεπώληση φαρμάκων για τα οποία απαιτείται άδεια εμπορίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/83/ΕΚ καθώς και η τηλεπώληση θεραπευτικών αγωγών. Άρθρο 22 Η τηλεοπτική διαφήμιση και τηλεπώληση αλκοολούχων ποτών πρέπει να τηρεί τα ακόλουθα κριτήρια: α) να μην απευθύνεται ειδικά στους ανήλικους ούτε, ιδίως, να εμφανίζει ανήλικους να καταναλώνουν τέτοια ποτά· β) να μη συσχετίζει την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών με βελτιωμένες σωματικές επιδόσεις ή την οδήγηση οχημάτων· γ) να μην προκαλεί την εντύπωση ότι η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών ευνοεί την κοινωνική ή σεξουαλική επιτυχία· δ) να μην αφήνει να υπονοηθεί ότι τα αλκοολούχα ποτά έχουν θεραπευτικές ιδιότητες ή ότι επιδρούν ως διεγερτικά, ηρεμιστικά ή καταπραϋντικά· ε) να μην ενθαρρύνει την άμετρη κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και να μη δίνει αρνητική εικόνα της αποχής από την κατανάλωσή τους ή της μετρημένης κατανάλωσής τους· στ) να μην τονίζει ως προτέρημα των ποτών την υψηλή περιεκτικότητά τους σε οινόπνευμα. Άρθρο 23 1. Η αναλογία του χρόνου μετάδοσης διαφημιστικών μηνυμάτων και μηνυμάτων τηλεπώλησης μέσα σε κάθε δεδομένη ωρολογιακή ώρα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 20 %. 2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται όσον αφορά ανακοινώσεις που γίνονται από τηλεοπτικό οργανισμό για τα δικά του προγράμματα και δευτερεύοντα προϊόντα που προέρχονται απευθείας από τα προγράμματα αυτά, ανακοινώσεις χορηγίας και τοποθέτηση προϊόντος. Άρθρο 24 Τα παράθυρα τηλεπώλησης πρέπει να διακρίνονται σαφώς ως τέτοια με οπτικά και ακουστικά μέσα και να έχουν ελάχιστη αδιάλειπτη διάρκεια 15 λεπτών. Άρθρο 25 Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται, τηρουμένων των αναλογιών, σε τηλεοπτικούς σταθμούς αποκλειστικά αφιερωμένους στη διαφήμιση και στην τηλεπώληση καθώς και σε τηλεοπτικούς σταθμούς αποκλειστικά αφιερωμένους στην αυτοπροβολή. Ωστόσο, το κεφάλαιο VI καθώς και τα άρθρα 20 και 23 δεν εφαρμόζονται στους εν λόγω τηλεοπτικούς σταθμούς. Άρθρο 26 Με την επιφύλαξη του άρθρου 4, τα κράτη μέλη δύνανται, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη το ενωσιακό δίκαιο, να καθορίζουν όρους διαφορετικούς από εκείνους του άρθρου 20 παράγραφος 2 και του άρθρου 23 όσον αφορά τηλεοπτικές εκπομπές που απευθύνονται αποκλειστικά στην εθνική επικράτεια και οι οποίες δεν είναι δυνατόν να λαμβάνονται, άμεσα ή έμμεσα, από το κοινό σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη. ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ Άρθρο 27 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι οι εκπομπές των τηλεοπτικών οργανισμών που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους δεν περιλαμβάνουν προγράμματα τα οποία ενδέχεται να βλάψουν σοβαρά τη σωματική, πνευματική ή ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων, και ιδίως προγράμματα που περιέχουν πορνογραφικές σκηνές ή σκηνές αδικαιολόγητης βίας. 2. Τα μέτρα που προβλέπονται στην παράγραφο 1 επεκτείνονται επίσης και σε άλλα προγράμματα τα οποία ενδέχεται να βλάψουν τη σωματική, πνευματική ή ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων, εκτός αν εξασφαλίζεται, δι’ επιλογής της ώρας της εκπομπής ή με άλλα τεχνικής φύσεως μέτρα, ότι στην περιοχή μετάδοσης οι ανήλικοι δεν βλέπουν ή δεν ακούν κατά κανόνα τις εκπομπές αυτές. 3. Επί πλέον, όταν τα προγράμματα αυτά μεταδίδονται με μη κωδικοποιημένη μορφή, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να προηγείται ακουστική προειδοποίηση ή να αναγνωρίζονται από την παρουσία ενός οπτικού συμβόλου καθ’ όλη τη διάρκειά τους. ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΣΕ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ Άρθρο 28 1. Με την επιφύλαξη άλλων αστικών, διοικητικών ή ποινικών διατάξεων που θεσπίζουν τα κράτη μέλη, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά του, του οποίου θίγονται τα νόμιμα συμφέροντα, και ιδίως η τιμή και η υπόληψή του διά της αναφοράς εσφαλμένων στοιχείων κατά τη διάρκεια τηλεοπτικού προγράμματος, πρέπει να έχει δικαίωμα απάντησης ή δικαίωμα προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η πραγματική άσκηση του δικαιώματος απάντησης ή δικαιώματος προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα, να μην παρεμποδίζεται από την επιβολή παράλογων προϋποθέσεων ή όρων. Η απάντηση μεταδίδεται εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος αφότου απεδείχθη το βάσιμο του αιτήματος και σε χρονική στιγμή και κατά τρόπο ανταποκρινόμενο προς την εκπομπή στην οποία αναφέρεται το αίτημα. 2. Το δικαίωμα απάντησης ή προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα μπορεί να ασκείται έναντι όλων των τηλεοπτικών οργανισμών που υπάγονται στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους. 3. Τα κράτη μέλη εκδίδουν τις αναγκαίες διατάξεις για τη θέσπιση του δικαιώματος αυτού ή των μέτρων αυτών και ορίζουν τη διαδικασία άσκησής τους. Συγκεκριμένα, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να παρέχεται επαρκής προθεσμία για την άσκηση του δικαιώματος απάντησης ή προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα, και οι λεπτομέρειες εφαρμογής να επιτρέπουν την κατάλληλη άσκηση αυτού του δικαιώματος από φυσικά ή νομικά πρόσωπα που κατοικούν ή είναι εγκατεστημένα σε άλλα κράτη μέλη. 4. Το αίτημα για άσκηση του δικαιώματος απάντησης ή προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα μπορεί να απορριφθεί αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1, εάν συνεπάγεται αξιόποινη πράξη, εάν μπορεί να στοιχειοθετήσει αστική ευθύνη του τηλεοπτικού οργανισμού ή εάν αντίκειται στα χρηστά ήθη. 5. Προβλέπονται διαδικασίες για την άσκηση δικαστικής προσφυγής προς επίλυση των διαφορών που προκύπτουν από την άσκηση του δικαιώματος απάντησης ή προσφυγής σε ισοδύναμα μέτρα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ X ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΑΦΩΝ Άρθρο 29 1. Στα πλαίσια της Επιτροπής, συνιστάται επιτροπή επαφών η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών. Η επιτροπή επαφών προεδρεύεται από εκπρόσωπο της Επιτροπής και συνέρχεται είτε με πρωτοβουλία του είτε κατόπιν αιτήσεως της αντιπροσωπείας ενός κράτους μέλους. 2. Τα καθήκοντα της επιτροπής επαφών είναι τα ακόλουθα: α) να διευκολύνει την αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας με τακτικές διαβουλεύσεις για όλα τα πρακτικά προβλήματα που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή της, και ιδίως κατά την εφαρμογή του άρθρου 2, καθώς και για όλα τα ζητήματα για τα οποία κρίνεται χρήσιμη η ανταλλαγή απόψεων· β) να εκδίδει γνωμοδοτήσεις εξ ιδίας πρωτοβουλίας ή κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή εκ μέρους των κρατών μελών της παρούσας οδηγίας· γ) να αποτελεί τον χώρο ανταλλαγής απόψεων για τα θέματα που θα πρέπει να καλύπτονται από τις εκθέσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 3 και σχετικά με τη μεθοδολογία τους· δ) να συζητά τα αποτελέσματα των τακτικών διαβουλεύσεων της Επιτροπής με τους εκπροσώπους των τηλεοπτικών οργανισμών, τους παραγωγούς, τους καταναλωτές, τους κατασκευαστές, τους παρέχοντες υπηρεσίες και τα συνδικάτα και τους καλλιτεχνικούς δημιουργούς· ε) να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά την κατάσταση και την εξέλιξη των ρυθμιστικών δραστηριοτήτων των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτική της Ένωσης στον οπτικοακουστικό τομέα, καθώς και τις σχετικές εξελίξεις στον τεχνικό τομέα· στ) να εξετάζει όλες τις εξελίξεις του τομέα για τις οποίες κρίνεται χρήσιμη η ανταλλαγή απόψεων. ΚΕΦΑΛΑΙΟ XI ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ Άρθρο 30 Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να παρέχουν στα λοιπά κράτη μέλη και στην Επιτροπή τις απαραίτητες πληροφορίες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, ιδίως των άρθρων 2, 3 και 4, μεταξύ άλλων μέσω των αρμόδιων ανεξάρτητων ρυθμιστικών φορέων τους. ΚΕΦΑΛΑΙΟ XII ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 31 Για τους τομείς που δεν συντονίζονται από την παρούσα οδηγία, η οδηγία δεν θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών μελών που απορρέουν από υπάρχουσες συμβάσεις στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των τηλεοπτικών δραστηριοτήτων. Άρθρο 32 Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Άρθρο 33 Το αργότερο στις 19 Δεκεμβρίου 2011, και στη συνέχεια ανά τριετία, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, όπως τροποποιήθηκε, και, εφόσον απαιτείται, διατυπώνει περαιτέρω προτάσεις για την προσαρμογή της στις εξελίξεις στο πεδίο των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, ιδίως υπό το φως των πρόσφατων τεχνολογικών εξελίξεων, της ανταγωνιστικότητας του τομέα και των επιπέδων της παιδείας για τα μέσα σε όλα τα κράτη μέλη. Η έκθεση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει επίσης αξιολόγηση όσον αφορά το ζήτημα των διαφημίσεων που συνοδεύουν ή και περιέχονται σε παιδικά προγράμματα, και ιδίως το κατά πόσον οι ποσοτικοί και ποιοτικοί κανόνες που θέτει η παρούσα οδηγία πέτυχαν το απαιτούμενο επίπεδο προστασίας. Άρθρο 34 Η οδηγία 89/552/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με τις οδηγίες που παρατίθενται στο παράρτημα Ι μέρος Α, καταργείται, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά στις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που παρατίθενται στο παράρτημα Ι μέρος Β. Οι αναφορές στην καταργούμενη οδηγία νοούνται ως αναφορές στην παρούσα οδηγία και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας που εμφαίνεται στο παράρτημα ΙΙ. Άρθρο 35 Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 36 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Στρασβούργο, 10 Μαρτίου 2010.

Κοινωνική πολιτική

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ